Sau đó, vẫn trong ngày hôm ấy, đúng tám giờ tối, Tschanz tới nhà Ông Già ở Altenberg theo yêu cầu khẩn cấp của ông. Anh ngạc nhiên thấy một cô hầu gái trẻ tuổi, khoác tạp dề trắng, ra mở cửa, và vào đến hành lang, anh nghe tiếng nước sôi và thức ăn đang nấu, tiếng bát đĩa lách cách trong bếp. Cô hầu gái giúp anh cởi chiếc măng-tô khoác trên vai. Tuy tay trái đeo băng, anh vẫn tự lái xe đến. Cô gái mở cửa phòng ăn, và Tschanz sững lại, ngẩn người: bàn ăn được bày biện trang trọng cho hai người. Có cả nến thắp trong chân đế, và Bärlach ngồi ở chiếc ghế tựa tại một đầu bàn ăn, ánh nến lặng lẽ chiếu hồng, hình ảnh của sự bình yên tuyệt đối.
“Ngồi xuống đi, Tschanz", Ông Già bảo khách và chỉ chiếc ghế tựa thứ hai kê cạnh bàn. Tschanz bàng hoàng ngồi xuống.
“Tôi không biết là sẽ được dự tiệc”, cuối cùng anh lên tiếng.
“Ta phải ăn mừng thành tích của cậu chứ”, Ông Già điềm tĩnh trả lời và đẩy chiếc chân nến chếch sang bên một chút, để họ nhìn thẳng vào mặt nhau. Rồi ông vỗ tay. Cửa mở ra, và một phụ nữ to béo bưng vào một cái khay đầy ắp cá mòi, cua bể, nộm dưa chuột, cà chua, đậu Hà Lan, phủ bằng cả núi mayonnaise và trứng, lại còn thêm món nguội, thịt gà và cá hồi. Ông Già lấy mỗi món một ít. Tschanz ngạc nhiên thấy con bệnh đau dạ dày ấy lấy một suất khổng lồ như vậy vào đĩa, anh chỉ xin một chút khoai tây trộn.
“Ta uống gì nhỉ?”, Bärlach hỏi. “Rượu Ligerz nhé?"
“Vâng, rượu Ligerz", Tschanz đáp như trong mơ.
Cô hầu gái bước vào, rót rượu. Bärlach bắt đầu ăn, kèm bánh mì, xơi nhẵn cá hồi, cá mòi, món thịt cua bể hồng hồng, món nguội, món xà lách, khoai tây trộn và thịt rán để nguội, rồi vỗ tay ra hiệu cho thêm. Tschanz đờ người ra, anh vẫn chưa ăn xong chút khoai tây trộn của mình. Bärlach đã sai rót đến cốc rượu thứ ba.
“Bây giờ đến lượt pa-tê và rượu vang đỏ Neuenburger", ông gọi. Các đĩa ăn mới được bưng ra.
Bärlach lấy ba miếng pa-tê nhồi gan ngỗng, thịt lợn và nấm viên.
“Ông thanh tra, ông ốm cơ mà?”, Tschanz ngập ngừng phát biểu. “Hôm nay thì không, Tschanz ạ, hôm nay thì không. Tôi ăn mừng vì cuối cùng tôi đã vạch mặt được kẻ giết Schmied."
Ông uống cạn cốc vang đỏ thứ hai và bắt đầu ăn đến miếng pa-tê thứ ba, không nghỉ lấy một chút, háo hức tọng các món ăn của thế giới này vào bụng, nghiền nát chúng giữa hai hàm răng, như một yêu quái đang tợp cho đã cái đói không cùng của mình.
Hình dáng ông in lên tường, phóng gấp đôi thành những cái bóng dữ dằn, chuyển động mạnh mẽ của hai cánh tay, động tác mái đầu cúi xuống, hệt điệu nhảy của một tù trưởng da đen đang khải hoàn chiến thắng. Tschanz khiếp đảm chứng kiến tấn trò rợn người của con bệnh sắp chết ấy. Anh ngồi bất động, không ăn nổi, không nuốt trôi được một miếng nhỏ nhất, không cả nhấp môi ly rượu. Bärlach gọi thêm thăn bê, cơm, khoai tây rán và rau xà lách, kèm theo sâm banh. Tschanz run lên.
“Ông giả vờ”, anh lập bập. “Ông không ốm đau gì cả!”.
Ông Già không trả lời ngay. Thoạt tiên ông cười, rồi ông bận rộn với món xà lách, ông thưởng thức từng cọng rau. Tschanz không dám hỏi Ông Già đáng sợ ấy thêm lần nữa.
“Đúng đấy, Tschanz", mãi sau Bärlach mới nói, mắt lóe lên dữ tợn, “tôi chỉ giả vờ. Tôi chưa hề ốm đau gì cả”, và ông bỏ một miếng thịt bê vào miệng, ăn tiếp, ăn liên tục, bao nhiêu cũng không vừa.
Lúc này Tschanz mới hiểu rằng mình đã rơi vào một cái bẫy quỷ quyệt, và sau lưng anh cửa đã đóng cạch vào ổ khóa. Lỗ chân lông anh túa mồ hôi lạnh.
Nỗi khiếp sợ vươn những cánh tay càng lúc càng mạnh, xiết lấy anh. Không còn cứu vãn được nữa, khi anh nhận ra tình cảnh của mình thì đã quá muộn.
“Ông biết rồi à, ông thanh tra?”, anh hỏi khẽ.
"Phải, Tschanz, tôi biết", Bärlach nói, bình thản và chắc chắn, nhưng không cao giọng hơn, như đang nói về một chuyện không đáng quan tâm nào đó.
“Cậu là kẻ giết Schmied”. Rồi ông cầm cốc sâm banh và uống cạn một hơi.
“Linh tính luôn mách tôi rằng ông đã biết”, anh rên lên không thành tiếng.
Ông Già không thay đổi nét mặt. Như thể không có gì cuốn hút ông hơn bữa ăn này; ông tàn nhẫn xúc đầy một đĩa cơm nữa, rưới nước sốt, thêm một miếng thăn bê lên trên cùng. Tschanz lại tìm cách thoát thân, chống cự lại con người ma quái đang say sưa chè chén kia.
“Nhưng viên đạn là của khẩu súng mà người ta tìm thấy trong tay thằng người hầu của Gastmann", anh ta bướng bỉnh quả quyết, nhưng giọng đã nản.
Cặp mắt đang nheo của Bärlach lóe lên khinh bỉ. “Vớ vẩn, Tschanz, tự cậu cũng biết rõ, khẩu súng thằng người hầu cầm trong tay lúc người ta tìm thấy là của cậu. Chính cậu đã ấn vào tay nó. Chỉ vì phát hiện ra Gastmann là một tên tội phạm nên không ai để ý cái trò khỉ của cậu”.
“Điều đó thì chẳng bao giờ ông chứng minh được đâu”, Tschanz tuyệt vọng chống đỡ.
Ông Già vươn người trên ghế, lúc này trông ông không còn tàn tạ, ốm yếu, mà thật uy nghi và bình thản, hình ảnh của một uy lực siêu nhiên, một mãnh hổ đang vờn con mồi của mình, và ông uống cạn chỗ sâm banh còn lại. Rồi ông bảo bà phục vụ nãy giờ ra vào liên tục bưng món pho-mát lên, món đó ông dùng với củ cải đỏ, dưa chuột muối và hành muối. Ông ăn mãi, như thể chỉ còn được tận hưởng một lần nữa, lần cuối cùng, tất cả những gì Trái đất ban cho con người.
“Tschanz, cậu vẫn chưa hiểu”, cuối cùng ông nói, “rằng chính cậu đã chứng minh cho tôi rõ hành động của cậu từ lâu rồi sao? Khẩu súng là của cậu, vì viên đạn trong người con chó của Gastmann bị cậu bắn chết để cứu tôi chắc chắn phải thuộc về khẩu súng đã mang lại cái chết cho Schmied: Đó là khẩu súng của cậu. Chính cậu đã cung cấp những chứng cứ mà tôi cần. Cậu đã tự vạch trần mình lúc cậu cứu sống tôi.”
“Lúc tôi cứu sống ông! Thảo nào tôi không tìm thấy con thú dữ đâu nữa”, Tschanz nói như cái máy.
“Ông biết Gastmann có một con chó dữ hay sao?"
“Phải. Tôi đã quấn tay trái vào một tấm khăn.”
“Vậy là lúc đó ông cũng nhử tôi vào bẫy”, kẻ giết người mấp máy không thành tiếng.
“Chính thế, nhưng bằng chứng đầu tiên cậu cung cấp cho tôi là vào hôm thứ Sáu, khi cậu lái xe đưa tôi chạy qua Ins về hướng Ligerz để diễn cái trò hề với chiếc Charon Xanh cho tôi xem. Nhưng hôm thứ Tư, Schmied lại không đi đường đó mà là đường Zollikofen. Tôi biết, vì đêm hôm đó cậu ấy dừng ở xưởng sửa xe tại Lyß."
“Sao ông biết?”, Tschanz hỏi.
“Rất đơn giản, tôi chỉ gọi điện thoại hỏi. Đêm hôm đó, kẻ chạy đường Ins và Erlach chính là kẻ sát nhân: chính là cậu. Tschanz. Cậu từ Grindelwald xuống. Nhà trọ Eiger cũng có một chiếc Mercedes màu xanh. Nhiều tuần nay cậu đã quan sát Schmied, đã dõi theo từng bước chân cậu ấy, ghen tức với năng lực, với thành công, với học vấn, với cô người yêu của cậu ấy.
Cậu biết là Schmied quan tâm tới Gastmann, thậm chí cậu còn biết Schmied tới chơi nhà Gastmann vào ngày giờ nào, nhưng cậu không biết lý do vì sao. Rồi ngẫu nhiên cậu xem được tập tài liệu của Schmied để trên bàn. Thế là cậu quyết định đảm nhận vụ này và giết Schmied để nẫng lấy thành tích cho bản thân.
Cậu đã tính đúng, cậu nghĩ là sẽ dễ dàng gán cho Gastmann một án mạng. Lúc đến Grindelwald, thấy chiếc Mercedes màu xanh là tôi biết cậu đã hành động như thế nào. Cậu đã thuê chiếc xe đó đêm thứ Tư: Tôi đã xác minh điều đó. Việc còn lại rất đơn giản: Cậu lái xe qua đường Ligerz đến Schernelz và để xe lại trong khu rừng Khe Suối Twann. Rồi cậu vượt rừng theo một lối tắt chỗ Khe Suối, từ đó cậu đến được đường Twann đi Lamboing. Cậu chờ Schmied ở chỗ vách núi, cậu ấy nhận ra cậu và ngạc nhiên đỗ lại. Schmied mở cửa xe và sau đó cậu đã giết cậu ấy. Cái đó thì chính cậu đã thuật lại cho tôi nghe rồi. Và bây giờ thì cậu có tất cả những gì cậu muốn: thành tích của Schmied, cương vị của Schmied, chiếc xe của Schmied và người yêu của Schmied."
Tschanz lặng nghe kỳ thủ khắc nghiệt vừa chiếu tướng anh ta xong và bây giờ đang kết thúc bữa ăn khiếp đảm của mình. Nến cháy chập chờn hơn, ánh sáng bập bùng phản chiếu trên gương mặt hai người, những cái bóng trên tường đậm hẳn. Chỉ còn sự yên lặng chết người trong cái địa ngục đêm khuya này, những người đàn bà phục vụ không vào phòng nữa.
Bây giờ Ông Già ngồi bất động, dường như không cả thở, nến bập bùng tỏa thêm những quầng sáng mới, như lửa đỏ, khựng lại nơi băng giá của vầng trán và tâm hồn ông.
“Ông đã xỏ mũi tôi”, Tschanz chậm chạp nói.
“Tôi đã xỏ mũi cậu”, Bärlach trả lời bằng thái độ nghiêm trang kinh hoàng. “Tôi không thể làm khác. Cậu đã giết Schmied của tôi, nên tôi buộc phải dùng đến cậu."
“Để giết Gastmann", Tschanz thêm vào, đột nhiên anh ta hiểu ra toàn bộ sự thật.
“Đúng như cậu vừa nói. Tôi đã dành cả nửa cuộc đời mình để tìm cách vạch mặt Gastmann, và Schmied là hy vọng cuối cùng của tôi. Tôi đã khích cậu ấy tới chỗ con quỷ đội lốt người đó, khích một sinh vật cao quý lao vào một dã thú. Nhưng rồi cậu xuất hiện, Tschanz, cậu với cái tham vọng lố bịch và tội lỗi của cậu, và phá hỏng cơ hội duy nhất của tôi.
Vậy tôi phải dùng cậu, chính cậu, kẻ sát nhân, và biến cậu thành vũ khí khủng khiếp nhất của tôi, bởi động lực của cậu là nỗi tuyệt vọng, kẻ sát nhân nhất định phải đi tìm một kẻ sát nhân khác. Tôi đã biến mục đích của tôi thành của cậu.”
“Thật là địa ngục cho tôi”, Tschanz nói.
“Địa ngục cho cả hai chúng ta”, Ông Già tiếp tục với một vẻ bình thản ghê người. “Việc von Schwendi chen ngang đã đẩy cậu đến nước cùng, kiểu gì cậu cũng phải vạch mặt cho được Gastmann là kẻ giết người, vì chệch khỏi dấu vết nhằm vào Gastmann là có thể dẫn tới dấu vết nhằm vào cậu. Chỉ còn cặp hồ sơ của Schmied là giúp được cậu. Cậu biết tôi giữ nó, nhưng cậu không biết rằng Gastmann đã đến chỗ tôi lấy nó đi rồi. Vì thế, đêm thứ Bảy rạng ngày Chủ nhật cậu đã đột nhập vào nhà tôi. Việc tôi đi Grindelwald cũng khiến cậu không yên lòng.”
“Ông cũng biết kẻ đột nhập vào nhà ông là tôi ư?", Tschanz nói không thành tiếng.
“Tôi biết ngay từ phút đầu tiên. Tất cả những gì tôi làm đều nhằm mục đích đẩy cậu đến chỗ tuyệt vọng cùng cực. Và khi tuyệt vọng đã lên tới tột độ, đã hết đường, cậu đến Lamboing mong bằng cách nào đó tìm giải pháp quyết định.”
“Nhưng một trong hai tên tay chân của Gastmann nổ súng trước”, Tschanz nói.
“Sáng hôm Chủ nhật tôi đã bảo Gastmann là tôi sẽ phái một người tới giết hắn.”
Tschanz lảo đảo. Anh ta lạnh toát người. “Té ra ông đã khích tôi và Gastmann lao vào nhau như những con thú!”.
“Dã thú chọi dã thú”, câu trả lời từ chỗ chiếc ghế tựa đằng kia vọng lại, phũ phàng.
“Vậy ông là thẩm phán, còn tôi là đao phủ”, anh ta khò khè.
“Đúng như thế”, Ông Già đáp.
"Và tôi, kẻ chỉ thực hiện chủ đích của ông mà thôi, muốn hay không, giờ đây là một kẻ tội phạm, một người bị săn đuổi!”
Tschanz đứng dậy, chống tay phải còn lành lặn lên mặt bàn. Chỉ còn một ngọn nến chưa tàn. Trong bóng tối, Tschanz căng mắt, tìm cách nhận rõ hình dáng Ông Già nhưng chỉ thấy một bóng đen mờ ảo. Anh ta ngập ngừng, thử phác một động tác về phía túi quần.
“Thôi đi”, anh ta nghe tiếng Ông Già nói. "Chẳng nghĩa lý gì đâu. Lutz biết cậu đang ở chỗ tôi, mà trong nhà còn có đàn bà.”
“Vâng, chẳng nghĩa lý gì”, Tschanz khẽ trả lời.
“Vụ án Schmied thế là xong”, Ông Già nói xuyên qua bóng tối trong phòng. “Tôi sẽ không tiết lộ việc của cậu ra đâu. Nhưng đi đi! Đi đâu thì đi! Tôi không bao giờ muốn nhìn lại mặt cậu nữa! Phán xử một người đã đủ lắm rồi. Đi đi! Đi đi!”
Tschanz cúi đầu và chậm chạp bước ra, lẫn vào bóng đêm. Và khi cửa ngoài đóng lại, rồi sau đó một chút có tiếng xe lăn bánh đi khỏi thì ông Già nhắm mắt lại, ngọn nến phụt tắt, một lần nữa nhuộm ông trong một quầng lửa sáng chói.