Barärlach tỏ ý ngạc nhiên, ông không rõ vì sao cảnh sát ở Lamboing, Diesse và Lignières không lần ra nhân vật Gastmann này, nhà ông ta nằm ngay giữa đồng, từ Lamboing dễ nhìn thấy và tiệc tùng ở đây làm sao giấu được, thậm chí còn quá lộ liễu, nhất là ở cái xó nhỏ bé vùng núi Jura này. Tschanz đáp, điều đó anh cũng chưa giải thích được.
Sau đó họ quyết định đi vòng quanh nhà. Họ tách ra, mỗi người đi một ngả.
Tschanz mất hút trong bóng đêm, Bärlach còn lại một mình. Ông vòng sang phải. Ông dựng cao cổ áo vì lạnh. Ông lại cảm thấy dạ dày bị nén mạnh, đau từng nhát dữ dội, mồ hôi lạnh vã ra trên trán. Ông đi dọc bức tường, rồi men theo tường sang phải. Ngôi nhà vẫn hoàn toàn chìm trong bóng tối.
Rồi ông lại dừng bước và dựa vào tường. Thấy những ánh điện từ Lamboing ở ven rừng, ông đi tiếp.
Bức tường lại chạy theo hướng khác, bây giờ là hướng tây. Mặt sau nhà sáng đèn. Ánh điện sáng rực hắt ra từ dãy cửa sổ tầng một. Ông nghe vài tiếng dương cầm và lắng nghe thêm chút ít, ông nhận ra người ta đang chơi nhạc Bach.
Ông đi tiếp. Theo dự đoán, ông sắp đụng phải Tschanz, và căng mắt quan sát khoảng cánh đồng chan hòa ánh điện, nhưng ông phát hiện quá chậm một con thú chỉ cách mình vài bước.
Bärlach là người am hiểu thú vật, nhưng chưa bao giờ ông thấy một con thú khổng lồ đến thế. Tuy không phân biệt được từng đường nét mà chỉ nhận ra hình dáng nó lừng lững trên nền đất hơi sáng màu hơn một chút, nhưng trông con vật khủng khiếp đến nỗi Bärlach không dám nhúc nhích. Ông thấy nó như thể tình cờ từ từ quay đầu lại và chòng chọc nhìn mình.
Cặp mắt tròn của nó ngó như hai cái hốc, sáng nhưng trống rỗng.
Sự bất ngờ của cuộc chạm trán, vẻ hung tợn và hình thù kỳ dị của con vật khiến ông tê liệt. Tuy chưa mất lý trí tỉnh táo, nhưng ông bỗng quên rằng cần hành động. Ông nhìn con thú, không sợ hãi, mà như bị nó hút hồn. Cái Ác bao giờ cũng cuốn ông vào quỹ đạo của nó như thế, đó chính là đánh đố lớn, luôn thôi thúc ông tìm giải đáp.
Và khi con chó đột nhiên chồm lên lao vào ông, một cái bóng khổng lồ, một con quái vật xổng chuồng đầy sức mạnh và máu cắn giết, khiến ông chỉ kịp giơ cánh tay trái lên che ngang cổ thì đã bị đè bẹp dưới sức nặng của con thú dữ điên khùng, khi ấy Ông Già không hề thốt lên một tiếng, không cả một tiếng kêu khiếp sợ, dường như tất cả những điều đó với ông là hoàn toàn dĩ nhiên và đúng với quy luật của thế gian này.
Nhưng con vật chưa kịp nghiền nát cánh tay nằm trong họng nó, Bärlach đã nghe một tiếng súng nổ, tấm thân đè trên người ông giật lên, máu nóng phọt xuống tay ông. Con chó đã chết.
Bây giờ con thú dữ nằm vắt trên người ông, và Bärlach đưa tay sờ khắp người nó, một lớp lông mượt, túa mồ hôi. Ông khó nhọc và run run đứng dậy, chùi tay vào đám cỏ lơ thơ, Tschanz bước tới, vừa lại gần vừa cất khẩu súng ngắn vào túi áo khoác.
"Ông thanh tra, ông không bị thương chứ?”, anh hỏi, và nghi hoặc nhìn tay áo bên trái của ông rách bươm.
“Hoàn toàn không. Con quái ấy chưa cắn thủng.”
Tschanz cúi xuống, xoay đầu con vật về phía đèn sáng, và ánh điện ngưng lại trong hai con mắt chết của nó.
“Như răng mãnh thú", anh lắc đầu, nói. “Suýt nữa thì con quái vật này xé xác ông rồi, ông thanh tra ạ.”
"Tschanz, anh đã cứu sống tôi.”
Tschanz gặng hỏi: “Thế ông không bao giờ mang vũ khí theo người à?”
Bärlach lấy chân chạm vào khối thịt bất động trước mặt. “Hiếm khi lắm, Tschanz", ông trả lời, rồi họ lặng im.
Họ đứng nhìn con chó chết nằm trên nền đất trơ trụi, bẩn thỉu. Một vũng đen lớn lan dần tới chân họ: Máu từ họng con vật chảy ra như một dòng dung nham sẫm màu.
Khi họ ngẩng lên thì thấy cảnh tượng đã đổi khác. Nhạc tắt, các cửa sổ sáng đèn mở tung và nhiều người trong trang phục dạ hội thò đầu ra ngoài. Bärlach và Tschanz nhìn nhau, họ thấy bối rối như bỗng đứng trước một pháp đình, nhất là giữa chốn núi rừng Jura hiu quạnh như bị Thượng đế bỏ rơi, một nơi khỉ ho cò gáy, như ông thanh tra bực dọc nghĩ thầm.
Một người đàn ông đứng tách riêng, ở cửa sổ chính giữa trong số năm cửa sổ, lên tiếng hỏi họ làm gì ở đây, giọng kỳ quặc, âm sắc rõ ràng.
“Cảnh sát đây”, Bärlach bình tĩnh trả lời và nói thêm là họ nhất thiết phải gặp ông Gastmann.
Người đàn ông kia đáp, ông ta lấy làm ngạc nhiên, sao lại phải giết một con chó để được gặp Gastmann; vả lại, bây giờ ông ta đang muốn nghe và có dịp nghe nhạc Bach; nói xong, ông ta đóng cửa sổ, động tác tự chủ, không hề vội vàng, cũng giống như lúc nói, không tỏ ra giận dữ mà trái lại, hết sức lãnh đạm.
Những tiếng nói lộn xộn vọng ra từ cửa sổ. Họ nghe thấy những tiếng thốt lên: “Quá quắt”, “Ông thấy thế nào, ông giám đốc?”, “Thật bê bối”, “Ôi, cảnh sát, thật không thể tưởng tượng, thưa ngài nghị sĩ!”.
Rồi mọi người lui vào. Các cửa sổ lần lượt khép lại, và tất cả lại im ắng.
Hai viên cảnh sát không còn cách nào hơn là quay gót. Trước cổng ra vào, cạnh bức tường bao quanh vườn, có người chờ họ. Một dáng người lẻ loi đi đi lại lại ở đó, vẻ nôn nóng.
“Bấm đèn mau", Bärlach thì thầm với Tschanz, và một khuôn mặt béo tốt, mòng mọng, không đến nỗi tầm thường nhưng hơi đơn điệu, ngự trên một bộ đồ dạ hội sang trọng, hiện ra trong ánh đèn pin lóe sáng. Một chiếc nhẫn to nặng lấp lánh ở một bàn tay.
Bärlach khẽ ra hiệu, ánh đèn pin lại tắt.
“Hê, quỷ tha ma bắt, các người là ai, hử?”. Người đàn ông phì nộn cáu kỉnh.
“Tôi là thanh tra Bärlach. Ông là Gastmann?"
“Hê, nghị sĩ von Schwendi 14 đây, hê, đại tá von Schwendi đây. Trời đất quỷ thần tuốt tuồn tuột, các người làm gì mà bắn loạn ở đây, hử?”
“Chúng tôi đang tiến hành một cuộc điều tra và cần nói chuyện với ông Gastmann, thưa ông nghị sĩ”, Bärlach điềm đạm trả lời.
Nhưng ông không xoa dịu được ngài nghị sĩ. Ngài này gầm lên: “Phần tử chia rẽ 15 phải không, hử?”
Bärlach quyết định gọi ông ta bằng danh hiệu kia, ông thận trọng phát biểu, rằng có lẽ ông đại tá nhầm, vì ông không dính líu tới vấn đề vùng Jura.
Nhưng trước khi Bärlach kịp nói tiếp thì ông đại tá còn nổi khùng hơn cả ngài nghị sĩ: A, té ra là cộng sản, ông ta khẳng định, cái của nợ, hử, nhân danh một đại tá, ông ta không cho phép ai bắn loạn khi người ta đang chơi nhạc. Ông ta nghiêm cấm mọi hành động thị uy chống lại nền văn minh phương Tây. Nếu không, quân đội Thụy Sĩ sẽ can thiệp để lập lại trật tự.
Thấy ngài nghị sĩ đã lạc đề quá rõ, Bärlach tìm cách chấn chỉnh:
"Tschanz, không ghi những điều ông nghị sĩ nói đây vào biên bản”, ông lạnh lùng hạ lệnh.
Ngài nghị sĩ lập tức trở nên biết điều: “Hê, ghi vào biên bản gì thế, hử?”
Là thanh tra thuộc cơ quan cảnh sát hình sự thành phố Bern, Bärlach giải thích, ông phải tiến hành điều tra một vụ án mạng, nạn nhân là trung úy cảnh sát Schmied. Lẽ ra, ông có trách nhiệm lập biên bản tất cả các câu trả lời của mọi người về một số câu hỏi nhất định, nhưng - đến đây, ông thoáng lưỡng lự, không biết nên chọn danh hiệu nào của nhân vật kia để gọi - nhưng vì ông đại tá rõ ràng đã đánh giá nhầm tình thế, nên ông không muốn đưa câu trả lời của ngài nghị sĩ vào biên bản.
Ông đại tá sững sờ.
“Các anh là cảnh sát ư?”, ông ta nói, “thế thì lại là chuyện khác."
Xin thứ lỗi, ông ta tiếp tục bày tỏ, trưa nay ông ta vừa dùng bữa ở đại sứ quán Thổ Nhĩ Kỳ, buổi chiều thì được bầu làm chủ tịch Hội Đại tá mang tên “Thanh kiếm Thụy Sĩ”, tiếp đó lại phải làm một “chầu rượu danh dự” với Hội Người Thụy Sĩ 16 , thêm nữa, sáng nay nhóm nghị viện mà ông là thành viên có một phiên họp đặc biệt, và bây giờ là bữa tiệc ở nhà Gastmann, với một nghệ sĩ dương cầm dẫu sao cũng nổi tiếng thế giới. Ông ta mệt gần chết.
Liệu có thể gặp ông Gastmann được không, Bärlach hỏi lại lần nữa.
“Các anh cần gì ở Gastmann nhỉ?", von Schwendi hỏi. “Ông ấy liên quan gì đến anh chàng trung úy cảnh sát bị giết ấy?"
“Thứ Tư vừa rồi Schmied là khách của Gastmann, và bị giết trên đường về ở Twann."
“Khổ quá”, ngài nghị sĩ nói, “Gastmann thì cứ bạ ai cũng mời, rồi thế nào cũng gặp sự cố.”
Đoạn ông ta im lặng, tỏ vẻ nghĩ ngợi.
“Tôi là luật sư của Gastmann", cuối cùng ông ta nói tiếp. “Nhưng sao các anh lại tới đúng vào đêm nay nhỉ? Gọi điện không được à?"
Bärlach giải thích là mãi tới lúc này họ mới phát hiện ra rằng Gastmann có liên quan.
Ông đại tá chưa chịu cho qua: “Còn chuyện con chó thì sao?"
“Nó xông vào tôi, và Tschanz đành phải nổ súng.”
“Vậy thì ổn”, von Schwendi nói, không đến nỗi kém thân mật. “Bây giờ thật sự không thể gặp Gastmann được; đôi khi cảnh sát cũng nên tôn trọng những thông lệ xã hội. Mai tôi sẽ đến trụ sở gặp anh, và ngay hôm nay sẽ sớm trao đổi với Gastmann. Các anh có tấm ảnh nào của Schmied ở đây không?”
Bärlach lấy một tấm ảnh trong ví ra, trao cho ông ta.
“Cảm ơn”, ngài nghị sĩ nói.
Rồi ông ta gật đầu chào và đi vào nhà.
Bây giờ Bärlach và Tschanz lại còn lại một mình trước những song sắt hoen rỉ của cánh cửa vườn; ngôi nhà lại im lìm như trước.
“Chống một ngài nghị sĩ thì đúng là vô ích”, Bärlach lên tiếng, “lại còn là đại tá và luật sư nữa thì ông ta là cả ba con quỷ trong cùng một người. Vậy là ta đứng đây với cái án mạng hay ho và chẳng biết phải làm gì bây giờ.”
Tschanz im lặng, vẻ nghĩ ngợi. Lát sau, anh nói: “Chín giờ rồi, ông thanh tra. Tôi cho tốt nhất là nên đến gặp cảnh sát viên làng Lamboing và trao đổi thêm về trường hợp lão Gastmann này.”
“Được”, Bärlach đáp. “Anh làm thế là phải. Anh thử tìm hiểu xem vì sao ở Lamboing họ không biết gì về việc Schmied đến chơi nhà Gastmann. Còn tôi sẽ ghé vào cái quán nhỏ chỗ đầu Khe Suối. Tôi phải làm chút gì an ủi cái dạ dày đã. Tôi sẽ đợi anh ở đó.”
Họ theo con đường đất trở về chỗ xe đỗ. Tschanz lái xe đi, và ít phút sau anh có mặt ở Lamboing.
Anh tìm thấy viên cảnh sát của làng này đang ngồi trong quán ăn với Clenin từ Twann tới, tách hẳn khỏi đám nông dân xung quanh, chắc họ đang hội ý. Viên cảnh sát làng Lamboing thấp, béo, tóc đỏ, tên là Jean Pierre Charnel.
Tschanz tới ngồi cùng bàn với họ, và mối nghi ngại mà hai người này dành cho đồng nghiệp từ Bern tới nhanh chóng tan biến. Chỉ có điều Charnel không khoái vì bây giờ thay vì tiếng Pháp lại phải nói tiếng Đức, thứ ngôn ngữ anh dùng không thoải mái lắm.
Họ uống rượu vang trắng, Tschanz dùng kèm bánh mì và pho-mát, nhưng anh không tiết lộ là mình vừa ở nhà Gastmann về, và còn hỏi rằng họ vẫn chưa tìm ra tung tích gì hay sao.
"Non" 17 , Charnel trả lời, “chẳng có tung tích gì về assassin. On a rien trouve 18 , chẳng phát hiện được gì cả.”
Anh cho biết tiếp, ở vùng này chỉ có độc một người đáng cho ta xem xét, đó là ông Gastmann, người đã mua ngôi nhà Rollier để ở, thường xuyên có nhiều khách khứa và thứ Tư vừa rồi cũng tổ chức một bữa tiệc lớn, Nhưng Schmied không có mặt ở đó, Gastmann không hay biết, thậm chí chưa lần nào nghe nói đến cái tên ấy. “ Schmied n'était pas chez Gastmann, impossible 19 . Hoàn toàn không thể”.
Tschanz lắng nghe cái mớ ngôn ngữ lộn xộn đó, rồi đáp, nên đi hỏi cả những người có mặt ở nhà Gastmann tối hôm ấy.
Việc đó đã được tiến hành rồi, Clenin tham gia, có một nhà văn sống ở Schernelz, phía trên Ligerz một đoạn, ông này biết rõ Gastmann, hay lui tới nhà Gastmann và thứ Tư vừa rồi cũng có mặt ở đó. Nhưng ông này cũng không biết gì về Schmied, chưa bao giờ nghe cái tên ấy, và nói chung, ông này không tin là lại có tay cảnh sát nào đến chơi nhà Gastmann.
“Thế à? Nhà văn à?", Tschanz nói và nhíu trán, “chắc tôi phải xử lý cái mẫu người này một lần mất thôi. Nhà văn thì kiểu gì cũng đáng ngờ, nhưng để đấy, tôi sẽ trị được cái đám quá thừa học vấn ấy.”
“Còn lão Gastmann này thế nào anh Charnel?", anh hỏi tiếp.
"Un monsieur trés riche!" 20 , viên cảnh sát làng Lamboing hào hứng trả lời. “Tiền nhiều như nước và trés noble 21 . Cho fiancée 22 của tôi nhiều tiền hầu bàn lắm”, và anh kiêu hãnh chỉ cô phục vụ trong quán, "comme un roi 23 , nhưng không có tình ý gì với cô ấy đâu. Jamais. 24 "
“Thế lão ấy làm nghề gì?"
"Philosophe." 25
"Charnel, theo anh hiểu thì đó là cái gì?”
“Là một người nghĩ nhiều và không làm gì.”
“Nhưng lão vẫn phải kiếm tiền để sống chứ?”
Charnel lắc đầu: “Ông ấy không kiếm tiền, ông ấy có tiền. Ông ấy trả thuế cho cả làng Lamboing. Thế là đủ để chúng tôi thấy Gastmann là người đáng mến nhất trong cả cái bang này.”
“Dù thế nào ta vẫn cần làm việc cặn kẽ với cái lão Gastmann này. Ngày mai tôi sẽ tới nhà lão”, Tschanz quyết định.
“Thế thì coi chừng con chó của ông ấy nhé. Un chien très dangereux 26 ", Charnel cảnh báo.
Tschanz đứng dậy, vỗ vai viên cảnh sát làng Lamboing: “Ồ, nó thì tôi trị được.”