Thành Phố Đi Vắng

Lượt đọc: 2456 | 3 Đánh giá: 10/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Sống Gửi Thác Về

Luyến  sinh  thằng  Thái  Dương  vào  một  chiều  mưa.  Mưa  đá.  Sau  những  ngày  nắng,  trời  trong  vắt.  Ngẩng  nhìn,  thấy  xanh.  Cúi  xuống  chân  mặt  đường loang khói vì nóng nung đốt. Đến chiều, mây đen hiện  ra,  và  sau  những  hạt  mưa  tròn  bằng  đồng  xu  dán  trên đất là những viên đá. Rơi như nhà giời cầm thúng đá mà hắt xuống trần gian. Lúc đầu, thấy mưa, trẻ con người lớn  hỉ  hả  cười.  Sướng  quá,  tự  nhiên  được  tắm  mát,  đến  cái cây con con còn vẫy tít. 

Nhưng rồi, khi những viên đá to, trắng lạnh rơi bồm bộp, vỡ kính xe ô tô, thủng cửa kính và tan nát hết tất cả đám  lá  cây...  thì  mọi  người  chạy  hết.  Mưa  dứt.  Mặt  đất  tan  hoang.  Xác  lá,  cành  cây  trải  dày.  Hoang  tàn,  nước  ngập  những  ngõ  nhỏ,  lềnh  bềnh  xác  chuột,  chết  nhanh  quá, chưa kịp hiểu là chuyện gì nên hai mắt mở tròn đen nháy. Cá chết nổi đầy mặt hồ. Con nào sống bụng phập phồng  nhưng  không  thể  vẫy  đuôi  mà  bơi,  ngáp  vặt  chờ  chết. Đúng lúc đó, Luyến trở dạ. Thằng cu Dương phọt ra. Chị bác sĩ dốc nó lên, phát mấy cái vào cái mông tím đen,  nó  cũng  không  buồn  chóe  lên  một  tiếng  cho  mọi  người xong việc. Luyến hét:

“Chị đánh con em nhẹ thôi”.

Chị  bác  sĩ  quay  lại,  gắt:

“Không  phát  cho  nó  khóc  lên,  ngạt thở, tôi không đẻ đền cô được”. 

Ông  ngoại  Dương  là  nhà  ngoại  giao.  Khuôn  mặt  phẳng lặng, mắt to nhìn thẳng, mũi cao không lộ, nhân trung  dài,  miệng  rộng,  trán  phẳng.  Một  khuôn  mặt  sẽ  hoàn hảo, đáng tin cậy nếu không bất ngờ ánh mắt chợt nhọn hoắt sáng khi ông thích chí hoặc khó chịu điều gì, sau  đó  tắt  ngấm.  Thật  thích  hay  thật  ghét,  tia  mắt  như  mũi dao, lấp lánh trong tích tắc rồi biến mất. Ông hướng ngoại từ nhỏ, lấy vợ – bà Mây – cũng phải hướng ngoại. 

Chẳng  may  bà  bị  điếc  đột  xuất,  ở  nước  mình  với  dân  mình, nói tiếng cha sinh mẹ đẻ còn khó nghe nữa là chu du hết nước này sang khối Đông Âu khác, bà ngày càng điếc. Thế là một mình quay về, không hề lưu luyến ông chồng thơm tho mùi bơ sữa Tây lẫn thời tiết trong lành, không hạt bụi hay khói xe máy. Họ có hai con, Luyến là chị, Tuấn là em. Tuấn cũng hướng ngoại, nhưng trình độ có hạn, chưa vượt ra khỏi biên giới vì không tự giao tiếp với  bất  cứ  ai.  Hết  phổ  thông,  không  ngoại  ngữ,  không  thể tiến xa như bố, cậu đành tiến gần. Cứ Sài Gòn hoa lệ mà ở. Thế cũng tốt hơn quanh quẩn xó nhà. 

Nhà  nằm  giữa  một  xóm  ven  hồ.  Dân  tứ  chiếng  đến  đây sống lẫn trong những ruộng rau muống. Nghề chính của  họ  là  trồng  và  bán  rau.  Phương  tiện  hoạt  động  là  những chiếc thuyền thúng con con, hai mái chèo to hơn hai  cái  đũa  cả  xới  cơm,  gạt  gạt  như  đùa  mà  thuyền  vẫn  chạy.  Hôm  nào  gió  to,  sóng  nổi  thuyền  quay  tít,  người  trên  thuyền  cố  chèo  tới  một  cái  gốc  cây,  túm  vào  đó,  cười,  buôn  chuyện  một  lát  cho  qua  cơn,  hai  mái  chèo  xinh  xinh  vung  lên,  dìu  dặt  trôi.  Duy  nhất  có  một  đầm  rau to không biến thành đất xây nhà vì dưới đó cơ man cốt  người,  tương  truyền  thế,  vì  đầm  rất  sâu,  nên  sau  toàn  dân  cùng  chính  quyền  nhất  tâm  cải  tạo  thành  hồ.  Thỉnh thoảng, buổi sáng, khi trên đầm rau lác đác những thuyền thúng lững lờ trôi, bà Mây cắp rổ đi chợ làng. Qua đầm rau, bà rướn người lên hò ra giữa đầm: Bác hái rau muống  đấy  phỏng?  Trên  chiếc  thuyền  thúng  gần  nhất,  một người đàn bà, đang thoăn thoắt hái những cọng rau hồ óng xanh, đều tăm tắp xếp vào khoang thuyền, nghe hỏi,  tháo  nón  ra,  nghênh  nghênh  mặt  về  phía  bà  Mây,  lắc đầu lia lịa: Không, tôi đang hái rau muống. Trên bờ, bà  Mây  phẩy  mạnh  cái  rổ  nan,  sõng  sượt:  Thế  mà  tôi  cứ  tưởng  bác  đang  hái  rau  muống.  Rồi  tong  tong  men  theo  con  đường  rợp  hoa  bằng  lăng  ngăn  ngắt,  đủ  màu  tím  sẫm  tím  nhạt,  ra  chợ.  Sau  này,  mỗi  khi  ông  cán  bộ  ngoại giao gọi điện thoại đường dài về, khi thì ở Anh, lúc ở Canada... câu đầu tiên là: “Bà đang hái rau muống đấy phỏng?”  Bà  Mây  cười  bẽn  lẽn,  duyên  dáng  cái  má  lúm  đồng tiền nuôi lâu, sâu hoắm: “Ông cứ trêu em. Tốn tiền điện thoại chết!”

Dương  gia  nhập  hộ  khẩu,  ngôi  nhà  nhỏ  thành  luôn  một thế giới. Cậu hay hét. Mẹ cậu nựng ngay. Khi cho ăn thì:

  “Ngoan  ngoan  nào,  cục  vàng  cục  bạc  của  mẹ.  Con  trai  mẹ  ăn  một  miếng  là  mẹ  no  mười  ngày  nào.  Mẹ  xin  mẹ xin, đừng có phun ra mà mẹ chết ngay đấy. Chết tươi giẫy  đành  đạch  giống  con  gà  bị  cắt  tiết  đấy.  Sợ  không”. 

Dương gắt ngủ, cả xóm gật gù lim dim nghe Luyến hát. Tất tật các loại ru con đồng bằng Bắc bộ, Nam bộ, dân ca vọng cổ Bắc Trung Nam... Chơi hết. Hát ru nhiều, Luyến thuộc như hát karaôkê, chính xác như có màn hình chạychữ trước mặt, cũng luyến láy, nấc lên nấc xuống nghẹn ngào. Cả xóm nghe mãi thành thuộc, rồi thấy nhạc dân tộc nước mình thực ra rất hay và nhiều ý nghĩa. Ai cũng đã từng nghe, từng nhớ vài câu nhưng một bộ tổng phổ đầy đủ thế này thì chưa. Trong mắt hàng xóm láng giềng, Luyến đâm ra thành có văn hóa, ai nói việc lấy chàng đồ tể là vô văn hóa đâu. Tân, chồng Luyến, sinh ra và lớn lên trong một gia đình giết lợn, làm giò chả. Nói cái nghề của Tân ra có vẻ kinh, nhưng anh lành hiền, chân chất hiếm thanh niên cùng tuổi bằng. Ngày yêu Luyến, biết thanh thế nhà người yêu, Tân cấm không nói ra nguồn gốc mấy đời  nhà  mình.  Sau  bao  nhiêu  khó  khăn,  Tân  hôn  được  Luyến một cái. Chính xác cũng chẳng phải hôn, mà cắn trộm  được  một  cái  vào  môi.  Cũng  chẳng  định  cắn,  mà  hôn như xem ti vi, nhưng Luyến vùng vằng quá, cứ vừa kéo vào lại vừa đẩy ra, không biết thế nào mà chiều, cơn lại  lên,  dứt  khoát  môi  phải  chạm  môi.  Dí  cái  môi  mình  vào  môi  Luyến,  hai  cái  môi  dầy,  ướt  nhẹp,  loang  mùi  húng  lìu  thịt  rán  ăn  hồi  chiều,  lắc  phải  lắc  trái  như  con  lắc đồng hồ, thế là phải nhờ đến răng. Cắn cho một cái. Nguyên miếng thịt mỡ tẩm húng lìu. Thế là Luyến ngoan ngoãn, ấm mềm trong tay. Sau lần hôn thành cắn, Luyến đâm nghiện Tân cắn. Nghiện rồi, cô dắt Tân về nhà. Ông bố ngoại giao bận chu du xa xứ, còn bà mẹ luôn hỏi một câu a và tự trả lời bằng câu b lại thích ăn giò lụa, chả quế. 

Thế là xong. 

Nhoắt một cái, Dương lên mười. Nó cao bằng thằng mười bốn, mười lăm. Kết quả học tập toàn trên 8 phẩy. Tối  nào  hai  bố  con  cũng  chong  đèn  truy  bài.  Xào  qua,  xáo  lại  làu  làu  tất  cả  các  môn  mới  nghỉ.  Trong  lúc  đó,  Luyến  tay  cầm  cốc  nước  cam,  tay  kia  là  miếng  thịt  rán  (nhà làm giò chả, thịt lợn lúc nào cũng tuơi ngon) nhét vào  miệng  thằng  bé.  Dương  thuỗn  dài  cái  mặt,  hai  mắt  sụp  xuống,  nhai  thịt  rán  vào  11  giờ  đêm,  chiêu  bằng  nước cam đường ngọt lự. Hai thứ đó, không hiểu sao kết hợp về đêm lại gây khó chịu. Thằng Dương ngục ngoặc, rồi cũng nuốt trôi. Trong lúc nhai thịt rán và uống nước cam,  nó  được  ra  đường.  Đấy  là  nơi  duy  nhất  được  thư  giãn, với điều kiện là có mẹ đứng cạnh. Cậu đu người lên cây trứng cá cao ngang mặt, ánh mắt sáng lấp lánh nhìn sâu  vào  vòm  lá  cây  xanh  mướt.  Nhấc  hai  chân  lên  khỏi  mặt đất, ngoáy ngáy hai bàn chân to mà trắng, quay quay.

Tự do.

Đúng lúc đó, bao giờ Luyến cũng quát: “Dương. Ngã bây giờ. Gẫy chân đấy, què đấy. Nhẹ cái tay đu thôi, cành non,  gẫy  một  cái  là  chồng  xương  sống  lên  nhau,  người  ngắn  lại  một  khúc.  Vào  nhà  ngay,  mẹ  lau  người  cho”.  Dương  nhăn  mặt,  mắt  tối  sầm.  Tuân  lệnh  mẹ,  Dương  đi  trước,  cúi  cúi  mặt  chán  đời.  Mẹ  tuy  nhỏ  bé  nhưng  ưỡn  ngực  đi  sau,  rất  uy  quyền.  Thấy  ngay  phiên  bản  photocopy, phàm là người Việt Nam và một số người Mỹ dính  dáng  đến  Việt  Nam  đều  biết,  là  ảnh  cô  dân  quân  bắt được tù binh Mỹ, kèm một câu thơ: “O du kích nhỏ gương cao súng. Thằng Mỹ lênh khênh bước cúi đầu”. O du  kích  nhỏ  mẹ  và  thằng  Mỹ  con  chui  vào  buồng  tắm.  Quần  áo  lột  dần.  Du  kích  mẹ  kiễng  chân  tháo  được  áo  của  thằng  Mỹ  con  tới  giờ  chán  đời,  không  thể  cúi  thấp  hơn nữa mà ngây thộn. Nó đứng. Trần truồng. Du kích mẹ  lấy  khăn  mặt,  ngâm  vào  chậu  nước  nóng  có  đập  củ  gừng,  chăm  chú  lau  từng  xăngtimet.  Bao  giờ  đến  con  chim thằng Mĩ, mặt du kích mẹ cũng nhăn lại đau khổ:

“Mẹ  bảo  con  kéo  chim  ra,  không  nghe,  giờ  nó  không  chịu  lột,  sao  lấy  vợ  đẻ  con  được”.

  Đúng  tháng  sau,  mẹ  cho đi cắt. Thằng Dương mếu máo: “Ngày nào con chả kéo, nhưng nó không ra. Mẹ thích thì cắt đi, không kéo nữa”.

  “Ừ,  mai  mẹ  mời  bác  sĩ  đến.  Nhẹ  lắm,  không  đau  đâu”. 

Dương  im  lặng,  mặt  chảy  thượt  đợi  cái  khăn  mặt  chà  ngang  lưng,  xuống  mông,  rồi  khoeo  chân.  Nước  ấm, lại có gừng tươi, khăn đi tới đâu, da mát tới đó. Lau người  xong,  đánh  răng.  Đánh  răng  xong,  hết  quy  trình  một ngày. Ngủ.

Nhà  rộng,  nhưng  ba  người  nằm  chung.  Dương  nằm  trong, sát tường. Đến Luyến. Tân chặn ngoài cùng. Khi ngủ. Tự động có luật bất thành văn, người ngoài úp mặt vào  lưng  người  trong.  Gọi  là  thế  úp  thìa.  Không  biết  từ  lúc nào, thằng Dương nằm cong mà chân còn dài hơn bố mẹ nằm thẳng. Một đêm, thấy Luyến giật lên đùng đùng, túm cổ Tân kéo dậy. Gì thế? Lại mơ à? Luyến mếu máo, lè nhè:

“Mai phải gọi người cắt chim cho thằng Dương. Càng  để  lâu,  càng  hại”. 

“Thì  em  gọi  bác  sĩ  đi.  Có  gì  mà  ầm lên”.

“Lo quá. Không biết cắt xong có sao không? Nó mà  làm  sao,  em  chết”. 

“Khổ  lắm.  Ngủ  đi.  Chuyện  vặt”. 

Ba người lại úp thìa. Tân ôm chặt Luyến. Luyến ôm chặt Dương.  Đêm  nào  ngủ  cũng  trong  tình  trạng  ba  người  chết đuối vớ được nhau, phải có nhau chống lại sóng cao gió lớn, cuộc đời ngoài kia không tin ai được.

Thằng Dương được cắt bao quy đầu. Hôm ấy, cả làng một phen kinh hãi. Đương sự hét. Mẹ đương sự hét. Bố đương  sự  hét.  Cuối  cùng  là  bác  sĩ  chốt  hạ  hét  to  nhất:  “Tất cả có im đi không, cắt cho thằng bé chứ có cắt của bà  đâu  mà  bà  gào  lên.  Tôi  ong  đầu  quá,  sao  mà  khâu  cho nó đây”. Luyến hét đúng như tiếng lợn bị lôi ra khỏi chuồng,  trói  bốn  chân,  móc  hàm  vào  cái  lưỡi  cân,  rồi  ném  lên  xe  tải  chở  đi.  Hét  một  đoạn  đường  dài,  tới  khi  mũi  dao  nhọn  ngắn  xoáy  một  xoáy  vào  họng.  Thì  câm.  Bác sĩ mặt đỏ huyết áp cao căng thẳng, kì cạch nơi con chim thằng Dương một lúc, rồi thở phào.

“Nó sẽ là một thằng đàn ông hoàn hảo. Thanh toán nhanh, tôi phải về trực. Tối nay còn hai ca như thế này”.

Ba hôm sau. Thằng Mỹ con lom khom hơn, hai chân dạng rộng thiếu cái váy cháo  lòng  ố  đỏ  thành  gái  đẻ,  đi  trước.  O  du  kích  mẹ  đi sau, mặt tái ngắt không hột máu. Điểm đến của hai mẹ con  vẫn  là  cây  trứng  cá  không  cao  lên  được  vì  Dương  ngày  nào  cũng  vít,  nhất  là  những  đêm  nhai  thịt  rán  già,  dai  nhách.  Lần  này  là  chai  thuốc  bổ  14  vitamin  và  xiên thịt lợn nướng. Mẹ với với đưa thịt vào miệng con, kèm  thìa  thuốc  bổ,  chiêu  bằng  nước  cà  rốt  ép  đỏ  lịm.  Dương  sinh  nhật  tuổi  16,  cao  1,72m,  nặng  57  kg,  nhìn  từ  sau  đúng  chàng  trai  hoàn  hảo.  Nhưng  đấy  là  nhìn  từ  đằng sau. Đằng trước thì khác. Gặp mặt Dương một lần, sẽ ám ảnh. Mặt nó ngày càng dài, thuôn thuôn nhạt màu, hai mắt dài, đuôi mắt sụp xuống, mũi cũng dài, miệng lại rộng. Giống những trái bầu bằng thủy tinh đặt cạnh nhau ngang  dọc  hay  bán  ở  quầy  lưu  niệm  người  ta  mua  làm  móc khóa. Dương hiền. Không nói không hét như bọn bạn cùng tuổi, mỗi khi tới lớp, hay chơi ngoài sân trường. Nó luôn đứng nhìn. Chỉ nhìn. Rồi cười. Đến cười cũng hiền lành, kìm nén. Nó chưa bao giờ được ra đường cách nhà mười mét nếu không có mẹ hoặc bố đi kèm. Cũng chỉ  được  chơi  trò  ném  ống  bơ  với  lũ  trẻ  con  nếu  hôm  đó nó lớn nhất hội. Không thể chơi khi có đứa lớn hơn, chả  may  nện  vào  thằng  bé  thì  Luyến  đau  lòng  đứt  ruột  chết  mất.  Trò  ném  ống  bơ  được  truyền  từ  đời  này  sang  đời  khác,  bất  kể  đứa  trẻ  nào  lớn  lên  ở  khu  phố  ấy  đều  có những ngày tháng mê không dứt ra được. Chúng đặt ba hay bốn lon bia hay côca-côla ở cuối sân, đứng cạnh nhau đầu sân bên này, cách khoảng 10 mét, mỗi đứa cầm một  chiếc  dép  của  mình,  nhằm  thẳng  ống  bơ  mà  ném.  Ai ném trúng thì nhẩy cẫng lên, được ăn nắm chun vòng hay gói bimbim của thằng khác. Mẹ thằng Dương trước khi cho con tham gia, cũng đặt ống bơ vào vị trí ấy, cũng cầm  dép  nhún  lên  nhún  xuống  lia  thẳng  vào  mục  tiêu,  cốt để xem trò này có tốn sức của con trai mình không, có nguy hiểm cho cái tay vung ra quá đà, chẳng may sái thì sao. Thấy sau vài lần lia thật lực, mồ hôi toát ra, tay có vẻ khỏe hơn. Thế là đồng ý cho Dương tham gia, nhưng có sự giám sát của chính mình.

*

Vào  một  ngày  không  báo  trước,  ông  ngoại  ở  nước  ngoài về. Chiếc xe đen trũi biển xanh nhà nước đỗ xịch, rì rì tiếng động cơ xe xịn, cửa mở cũng không tiếng động, ông  ngoại  bước  ra,  vẻn  vẹn  xách  theo  chiếc  cặp  mỏng. Hoàn  toàn  không  tin  được  là  ông  từ  bên  kia  trái  đất  trở  về.  Bộ  dạng  đó,  chỉ  là  vừa  đi  họp  ở  Hội  trường  hay  Cung  Văn  hóa  Hữu  nghị  Việt  Xô.  Cả  nhà  Luyến  đang  ngồi quanh mâm cơm. Vẫn đĩa dồi tràng lợn, ít tiết luộc ăn cho giải độc, bát mắm tôm sủi bọt vì pha thêm rượu quốc  lủi  cho  thơm,  đĩa  thịt  luộc,  chén  rượu  thuốc  của  Tân  sau  một  ngày  nâng  lên  hạ  xuống  cả  nghìn  nhát  giã  giò. Luyến thì có miếng thăn lợn rán, quả dưa chuột ăn tươi cho có Vitamin. Dương thì mấy xiên thịt, bát canh rau  thập  cẩm...  Mỗi  người  một  góc  mâm,  một  nhu  cầu,  một khẩu vị. Đúng lúc cao trào, rượu cạn, bát mắm tôm vơi  sạt  và  đĩa  lòng  chỉ  còn  mấy  miếng  tiết  luộc  vụn  thì  ông ngoại tay xách cặp mỏng hiện ra. Cả nhà chết sững, không biết bày tỏ tình cảm kiểu gì vì trí tưởng tượng đã ít mà nếu có cũng cao không hơn cây trứng cá trước cửa. Cuối cùng thì ông cũng phải tự tìm đường mà len mình vào cái thế giới chật cứng, khép kín hoàn hảo, bằng cách, ném  cái  cặp  mỏng  vào  góc  nhà,  vồ  lấy  thằng  cháu  ngồi  cao  gần  bằng  ông  đứng. 

“Trời  ơi,  cháu  của  ông  lớn  thế  này rồi sao?”

Thốt lên một câu cảm thán đến chính ông cũng  ngượng.  Ai  lại  nói  thế,  hả  nhà  ngoại  giao?  Biết  là  sến  quá,  nhưng  trong  hoàn  cảnh  này,  những  con  người  mà ông mỗi lần nhớ đến là lạnh tê tái, rét run từ trong rét ra, cảm giác chán nản bế tắc nhưng không bao giờ từ bỏ được. Biết là giả dối, nhưng chẳng lẽ lại quay sang thằng con rể quanh năm ôm cối giã giò nướng chả mà hỏi, giá giò có lên không? Biết là hỏi một câu rất thừa, nếu có rỗi việc,  ngồi  xem  phim  truyền  hình  của  ta  phát  trên  kênh  VTV4  dành  riêng  cho  kiều  bào  yêu  quê  hương  xa  tổ  quốc,  nhân  vật  nào  đó  như  ông,  hỏi  thằng  cháu  ngoại  một câu như ông, chính ông sẽ nhăn mặt, lầm bầm:

 “Vô duyên, hỏi chả để làm gì”. 

Mà nhạt, sến thật. Thằng cháu cao  to  như  thằng  Mỹ  lai  của  ông  cười  cười  im  lặng.  Mẹ nó, cũng cười, sau một lúc hỏi:

 “Ông ở đâu về thế?” 

Ông ngoại  bị  câu  hỏi  không  ra  thật  lòng,  không  ra  hỏi  đểu,  chưa biết trả lời thế nào thì thằng con rể nhiệt tình, tốt bụng,  chân  chất  thật  thà,  với  ngay  cái  chén  hạt  mít,  rót  luôn  chén  rượu  thuốc  cho  ông,  nhân  thể  rót  thêm  cho  mình. Đưa vào tay ông một chén, cười kha kha:

 “Ông ở đâu về mà chả được. Đi xa hay đi gần đều là đi. Miễn là ông  về”. 

 Giơ  cốc  rượu  lên  ngang  mặt,  rồi  tự  chạm  đánh  cạch, cười nhe những cái răng rất to, dính cục tiết luộc. 

“Chúc mừng ông về. Cạn đi ông, rượu thuốc tự tay con ngâm, không ngộ độc đâu”. 

Ông cố nhe răng cười, không nhe  rộng  được  vì  xót  như  xát  muối.  May  mà  có  chén  rượu cho qua cơn nhạt, qua những câu chưa nói đã biết sến, giả dối, vô cảm. 

Ông  ngoại  cho  con  gái  10  nghìn  USD  để  làm  vốn.  Ông nói, ai cũng cần phải có vốn vào đời. Nhất là đàn bà như mày. Đủ các loại vốn, từ vô hình như học thức, nhan sắc, duyên dáng. Ba cái đó, chẳng may mày hơi bị khiêm tốn.  Bố  mẹ  muốn  cho  mày  lắm  nhưng  ông  trời  không  hào  phóng  cứ  thò  ra  một  thì  lấy  lại  ba.  Bố  cũng  không  sung  sướng  gì.  Bố  cũng  bất  lực  giống  như  việc  cưới  mẹ  mày làm vợ, mắt tinh tai thính hẳn hoi, có ai đoán được lại điếc và dở hơi dần theo năm tháng vậy đâu. Ba cái thứ trời  cho  kia,  con  đã  khó  khăn.  Bố  đành  bù  lại  cho  con  cái hữu hình trông thấy, sờ thấy, tác dụng tức thì, đấy là tiền.  Bố  cho  mày  làm  cái  vốn  giắt  lưng.  Đời  người,  đa  phần  ai  cũng  vật  vã  hô  hét  lên  là  ngắn.  Nhưng  vô  phúc  đôi  khi  nó  cũng  rất  dài.  Dùng  cái  đời  mình  triệt  để  thì  bao nhiêu cũng thiếu. Vật vờ, ra ra vào vào loanh quanh bán  kính  năm  mét  như  mày,  đời  không  ngắn  lắm  đâu.  Luyến  không  nghe,  mà  có  nghe  cũng  không  hiểu  lắm  cái  lối  ví  von  vòng  vèo  vắt  vẻo  của  bố.  Bố  đúng  là  già,  phức  tạp,  đi  khắp  thế  giới  không  dọa  được  ai,  quay  về  khó  khăn  ngôn  từ  với  con  gái.  Con  gái  thì  học  hết  lớp  10, không trung cấp, đại học. Mẹ nghễnh ngãng có mụn con gái nhìn đâu cũng thấy kẻ gian lừa đảo, cưỡng hiếp con  bà  đến  nơi,  chửa  hoang  ra  đấy  thì  nhục.  Bà  quyết  làm rào chắn tai ương bằng cách mở ngay quầy hàng xén bán hầm bà làng đủ thứ theo mùa. Dưa muối, cà muối, vừng  đen,  gạo  nếp,  lạc  rang  cho  tới  bột  giặt,  dầu  rán...  Con  cứ  ở  nhà  trông  quầy  tạp  hóa,  theo  thời  gian  nâng  cấp thành Siêu thị Mini. 

Bỗng dưng, sau bao nhiêu năm bố đi đường bố, văn minh trời Tây bố nhiễm, bố hưởng, chợt  một  lúc,  giật  mình  bố  xót  mụn  con  gái.  Xót  nhất  là khi thấy con người ta sao biết sống cho cái đời mình thế,  biết  hưởng  những  thứ  văn  minh  thế,  mà  con  mình  lại  tăm  tối  thế?  Sao  cũng  giọt  máu  mình,  hít  thở  chung  bầu  không  khí  với  mình,  ăn  cơm  một  mâm,  ngủ  một  giường  mà  nó  không  theo  mình  bước  ra  khỏi  cái  đời  u  mê?  Bao  đêm  ngồi  dưới  trăng  suông,  trong  vắt  không  khí Âu châu, vắt óc tự hỏi nó u mê thế từ đâu? Nó luôn cố thủ trong mái nhà đó, trôi đi cái thời gian đẹp đẽ nhất của đời người với thằng chồng không chỉ quanh năm giã giò mà còn ăn nguyên liệu làm giò một cách khoái cảm, rồi đẻ tọt ra một thằng con và đeo ngay cho nó một cái rọ  vô  hình  tăm  tối,  ngu  độn  của  sự  cố  thủ,  không  dấn  thân, bứt phá. Không cần biết đến ngoài kia người ta đi tới đâu, hưởng thế nào. Nát óc, thắt ruột xót, tự xỉ vả hay tại mình mà con nó ra nông nỗi này. Mình sai từ đâu nhỉ? Thế là đành dấn từng bước. Tao đành khai hóa văn minh cho mày bằng cách mua cho mày cái ti vi, cho mày tiền mắc cáp, 34 kênh mày xem trong lúc chồng mày giã giò, mày vừa với lên cho cao bằng thằng con để đút cơm cho nó, vừa nghe tí tin thời sự trong nước và quốc tế cho nó bớt u mê. Lâu sau, đâu lại vào đấy. Bắt đầu thời đại bùng nổ  thông  tin,  thế  giới  đang  cào  phẳng  dần,  bố  thương  chúng  mày  lầm,  gửi  tiền  cho  sắm  cái  vi  tính  đời  chót,  nối mạng nhanh, chỉ cần bấm vào con chuột, là mày đã buôn chuyện với bố tận đẩu tận đâu. Đợi hơn bốn tháng. Ngày nào bố cũng yahoo.com. Ngóng con mà tịnh chẳng thấy con yahoo.com lại một lần. Gọi về hỏi, hai vợ chồng tranh nhau kể tội cái máy tính của bố. Từ ngày có nó, hai bố con thằng Dương xung khắc như quân thù quân hằn. Tranh nhau chơi điện tử, mua bán máu ảo bằng tiền thật bắn nhau đến hết máu thì mua tiếp. Luyến tự ái, trích lãi tiết  kiệm  từ  tiền  bán  giò  chả,  làm  thêm  bộ  vi  tính  nữa, nối  mạng  tại  nhà,  thông  hai  máy,  bố  con  xơi  nhau  chí  chết, thằng nào khỏe thằng đó thắng. Bố già nghe xong thông tin, cấm khẩu. Tức điên lên, đập điện thoại, nước mắt  ứa  ra,  rên  rỉ: 

 “Con  làm  ác  với  ai  đâu,  sao  Trời  phạt  nặng thế! Ai ra đi mà chẳng để lại bóng. Chẳng lẽ, bóng của con lại là một lũ ngu độn đó?”

 Cùn quá, ông tặc lưỡi.

 “Coi  như  không  có”. 

 Một  là,  ông  coi  như  không  hề  có  con. Con là thứ cần cho một đời, là nhãn mác cho một người mà còn không cần, nghĩa là hết. Nhưng rồi, không cần  không  được.  Không  ổn.  Nó  lù  lù  ra  đấy,  sao  lại  nói  không  có.  Thế  là  cùn  hơn.  Bớt  ích  kỉ  hơn.  Tự  coi  như  mình  chết  rồi.  Đâm  tàu  đâm  xe,  bệnh  trọng,  lăn  đùng  chết tươi, chôn xuống đất hay hỏa táng, nắm tro tàn thả xuống  sông.  Xong.  Khỏi  nghĩ  cho  nát  ruột.  Xong  được  vài ngày. Lại không xong. Mình mới gần 60, ra đường gái chạy theo anh ơi anh hời, trước khi vào hội nghị thì điện thoại  lưu  180  số,  kết  thúc  hội  nghị  kiểu  gì  cũng  thêm  thành  186,  190  số  của  các  bà  cô  bà  đầm  mắt  xăm  xanh  tím ngắt. Chết cũng khó lắm. Không chết được. Nói tóm lại, không phải cứ muốn mà có con, có cháu, có vợ ngày càng  điếc.  Cũng  không  phải  muốn  mà  tự  nhiên  thành  người không vợ, không con, không cháu. Không phải cái gì cứ muốn là được. Kể cả việc tự mình coi mình chết rồi. Kết  thúc  vấn  đề.  Mày  chết.  Con  mày  chết.  Chồng  mày  chết.  Hay  tao  chết.  Tất  cả  đều  không  ai  chết.  Chỉ  còn một cách duy nhất, hèn nhất, là cho tí tiền. Cho mày làm vốn. Rồi mày và tao chia tay. Kết quả của chuyện không ai được chết mà phải tất cả cùng sống, là 10 nghìn USD. 

Bỗng dưng có 10 nghìn đô, vị chi là 200 triệu tiền Việt Nam đồng. Hơi kinh đây. Làm gì nhỉ? Mua sắm đồ. Khỏi cần,  vì  cái  gì  bố  cũng  cho  lắt  nhắt  mưa  dầm  thấm  lâu.  Mỗi lần chu du đâu đó về, tình thương của một người đi nhiều, biết nhiều, hưởng nhiều thấy xót quá cái lũ người thân  ít  ỏi  của  mình  quanh  năm  tăm  tối,  thế  là  bù  đắp  ngay.  Thay  cái  tủ  lạnh,  lên  đời  cái  xe  máy  tay  ga  cho  đỡ  mỏi chân vào số. Nâng thêm tầng hai đi, chúng mày ba đứa  lồng  ngồng  đi  một  dàn,  nhìn  đằng  sau  không  biết  thằng  nào  là  bố,  đứa  nào  là  con,  cứ  quanh  năm  úp  thìa  trên một cái đệm mút quá đát, lún sâu như chìm xuống hố  mãi  sao  được.  Thế  là  lên  tầng.  Cả  tầng  hai  có  mấy  phòng ngủ. Nhưng vẫn úp thìa. Đời nhiều tai ương lắm bố ơi, nhà con rặt đọc báo công an, an ninh, pháp luật. Cứ sểnh nhà ra là chết toi. Không rời nhau được đâu bố ơi. Vợ chồng Luyến thức mấy đêm bàn cách tiêu tiền. Đúng lúc  cam  go  đó,  thì  ông  anh  chuyên  chọc  tiết  lợn  cho  thằng em có thịt tươi ngon dẻo dính giã giò theo mụ chủ chứa  sang  Campuchia  buôn  hàng  cấm.  Vừa  kết  hợp  du  lịch  loanh  quanh  mấy  nước  châu  Á  anh  em,  vừa  thoát  thai  nghề  đồ  tể.  Vận  may  tới,  phải  chớp  thời  cơ.  Tân  lấy  của  Luyến  1  nghìn  đô,  thuê  một  nhà  giết  mổ  mới, tự  cung  tự  cấp,  từ  A  tới  Z.  Làm  ăn  lớn  phải  thế.  Nàng  Luyến OK , khoái chí đầu tư chiều sâu luôn 20 triệu Việt Nam đồng. Thế là nâng đời thằng Dương. Từ ngày thằng bố chuyển cấp lên chọc tiết lợn, nghề giã giò gia truyền truyền  thẳng  sang  thằng  con  học  lớp  11.  Đúng  là  một  quyết định sáng suốt. Cha truyền, con nối. Tất cả những tập đoàn lớn trên thế giới đều là anh em cha con chiếm lĩnh. Cấm không có người ngoài làm chủ. Công cuộc cải tổ  lên  đời  tốn  20  triệu,  người  thỏa  mãn  nhất  là  Luyến.  Thế  là  yên  tâm  tới  chót  đời  thằng  Thái  Dương  của  mẹ.  Con sẽ không phải bước ra ngoài đường kia, không phải ôn  thi  đại  học,  trượt  thì  sang  trung  cấp,  không  phải  đi  thử  việc  chạy  lon  ton  hầu  ông  đi  qua,  hầu  bà  đi  lại  để  may ra ba năm sau được thi tuyển công chức nhà nước. Đời  người,  suy  cho  đến  cùng,  có  là  ai  đi  chăng  nữa  thì  cũng cơm ăn ba bữa, quần áo thay hai bộ một ngày, ngủ quá  tám  tiếng  thành  u  mê.  Việc  gì  mà  phải  học  lòi  mắt  ra,  rồi  ngoại  ngữ  A.  B.  C.  D  bon  chen  khốn  nạn.  Cuối  cùng thì cũng là có tí tiền. Thái Dương khỏi cần đi đâu, cũng có tiền. Có tất. Mẹ Thái Dương thì yên tâm vì con mình vẫn trong nách mình, không ai đến mà cướp được. Từ ngày sang chuyên môn mới chọc tiết lợn, Tân nhoắt một  cái  mọc  ở  đâu  ra  cái  tính  bạo  liệt.  Mẹ  đẻ  Luyến  nghễnh  ngãng,  dở  hơi  cũng  bắt  đầu  biết  hãi  thằng  con  rể lành hiền, ngồi nhậu gật gù đụn thịt hàng ngày. Bà thì thầm với con gái nhưng vì bản năng người điếc, nên khi thì  thầm  cũng  vang  như  đang  nói  trong  phòng  60  mét  vuông: “Sao tao thấy cái thằng Tân này nó không giống cái thằng Tân hôm nọ. Nhìn mặt nó kinh kinh”. Con gái hơ hơ cười, đập tay đánh bốp vào vai gầy của mẹ, mắng yêu: “Mẹ càng già càng duyên. Chả anh Tân đấy thì Tân nào vào đây?” Bà mẹ thở dài, tư tưởng hái rau muống trỗi dậy: “Ừ thì đúng là thằng Tân. Nhưng không phải thằng Tân  kia!”  Ông  bố  ngoại  giao  mắt  mũi  cân  đối  như  lai  người Hy Lạp sau khi chi 10 nghìn USD, tâm thế thanh nhàn.  Giải  quyết  được  biết  bao  day  dứt,  ân  hận  trong  lòng.  Đúng  là  không  gì  xoa  dịu  vết  thương  tinh  thần  nhanh bằng bỏ ra một nắm tiền. Ông quên phắt ngay lũ người thân ít ỏi lâu nay làm nặng lòng, tay trong tay nhân tình trẻ người Pháp, chu du khắp đó đây. Hóa ra, coi như tao chết rồi hay lũ chúng mày chết rồi không ổn, mà tao nợ chúng mày một tội, là hồn nhiên cho chúng mày có mặt trên đời mà không kiểm soát. Giờ, tao trả lại tí tiền, mày tự giải quyết cái đời mày theo cách mày thích. Thế là tao hết nợ.

Lâu  lắm  rồi  cả  nhà  mới  ra  đường  ăn  tươi  một  bữa.  Ngày  lễ,  cả  nước  nghỉ.  Mình  phải  tự  thưởng  mình  chứ,  lầm  than  mãi,  u  mê  quá.  Không  biết  từ  hồi  nào,  Luyến chưa  soi  gương.  Khỏi  soi,  chỉ  cần  chải  cái  tóc  sợi  to  và  cứng cho thẳng rồi kẹp lại. Chiếc quần bò may đo màu đen viền chỉ đỏ tết ở mép, móc cái túi gọi là túi cho vui chứ  bên  trong  đựng  độc  gói  giấy  ăn  cốt  chấm  mồ  hôi  cho chồng hễ cứ ăn là đổ ra như suối. Lâu lắm rồi, cả nhà mới xúng xính, dáng úp thìa ngồi, xe máy ống bô vỡ nổ bạch  bạch  phụt  khói  đặc  quánh.  Người  đã  đi  rất  xa  mà  khói thì vương vấn mãi. Người ra đi đầu không ngoảnh lại. Sau lưng mình khói đã phun đầy  – một cô bé ngồi lê vỉa hè chơi chuyền ho sặc sụa vì khói thốc vào mặt, ứng tác ngay.

 Cả  nhà  xúng  xính  quán  vườn  Tri  Âm.  Quán  chạy  quanh Hồ Tây lộng gió. Ba bề bốn bên không tường bao, không  phòng  máy  lạnh.  Trên  đầu  trời  xanh  bao  la,  mây  trắng  trên  cao,  nắng  vàng  ở  dưới.  Luyến  cuống  cuồng  tháo  khăn  voan  hồng  nơi  cổ  mình,  trùm  thẳng  lên  đầu  thằng Dương, như một cái lồng bàn úp, rồi bốn đầu khăn túm lại làm hai túm, cho khỏi bay. Thằng Dương vằn mắt tia máu đỏ, hóa dại, giật như điên chiếc khăn như muốn xé rách để chui ra, sùi bọt mép: 

“Mẹ làm cái trò gì thế? Điên  à”. 

 Luyến  tỉnh  bơ: 

 “Che  cho  bớt  gió.  Có  cái  gì  mà  điên?”

 Dương đứng vụt dậy, hung hãn, giật mạnh chiếc khăn, vo viên ném xuống đất, lấy chân di lên, khóc nức, uất nghẹn:

 “Điên à? Có phải trẻ con đâu mà chụp khăn?”

 Luyến  ngây  độn  nhìn  con,  bất  lực.  Nhưng  không  cáu, vì  cô  đang  mải  tính  xem  chui  vào  đâu  cho  bớt  gió  bây  giờ.  Tân  vào  sau,  ngồi  xuống,  chưa  kịp  hiểu  chuyện  gì  giữa hai mẹ con, chợt nhìn vợ thảng thốt:

 “Em bôi cái gì lên mặt kinh thế?” 

Luyến ngơ ngác, lấy tay chùi chùi rồi xòe ra xem. Không thấy gì.

 “Em có bôi cái gì đâu? Nhọ nồi  à?” 

 “Không,  kinh  lắm.  Vào  trong  kia  xem  có  gương  không, soi đi”. 

“Kinh gì thì cũng nói đi? Bẩn là cùng chứ có gì mà anh làm em như hủi ấy”. 

Tân im lặng, mắt trợn lồi,  khua  khua  tay  như  đuổi  Luyến  kiếm  chỗ  tự  nhìn  mình  đi,  ngôn  ngữ  không  đủ  diễn  tả.  Cô  vội  đứng  lên,  giận dữ nguýt chồng, thấy sao tự nhiên dở hơi tha nhau ra chốn đông người để lắm tai ương thế này. Vào phòng vệ sinh, cái gương bẩn nhem, đen đen trắng trắng có dí sát mặt cũng không thấy vết nhọ nào. Mãi, có mấy người đợi  đi  tè,  hai  chân  xoắn  vào  nhau,  mắt  nảy  lửa  nhìn  cái  con điên, chỗ người ta giải quyết nỗi buồn thì mày đứng chĩa thẳng mặt sát vào gương, tìm cái gì thế không biết. Một cô phục vụ lịch sự:

 “Chị có cần gương, ra ngoài này, em cho mượn. Gương trong đó không thật mặt đâu, treo cho có thôi”. 

Luyến cuống quýt mừng theo cô bé thanh tú đi ra. Một cái gương, giữa giời, Luyến ngó trước ngó sau cái mặt quen thân, tịnh không thấy có vết nhọ nào, tớn tớn cầm gương về ngồi cạnh chồng đang nâng lên đặt xuống chai Hà Nội lạnh, nói như hét:

 “Có cái gì trên mặt đâu mà ông cứ cuống lên?” 

Tân tu nốt hụm bia lạnh mát tê tái lòng, trợn ngược mắt: “Mở cái mắt to ra, tự nhiên đi bôi cái phấn gì mà vàng ươm thế? Kinh quá, như bôi cứt trẻ con lên mặt ấy, có đi rửa mặt ngay không?” Luyến ngơ  ngác:  “Anh  này  lạ,  ở  với  nhau  ngần  ấy  năm,  có  bao  giờ em bôi phấn bôi son đâu?” Tân khó chịu, quay ra tu bia. Thằng Dương chạy biến ra đứng đếm sóng mặt hồ. Lần  đầu  tiên,  mười  lăm  tuổi  biết  thế  nào  là  có  một  cái  biển rất gần nhà mình. Biển ngay trong lòng thủ đô mà không thấy ai nói. Biển rộng, sóng đập tới đập lui, không chán  mắt.  Với  Dương,  đứng  đếm  sóng  vào  bờ  rồi  sóng  lại  chạy  đi  là  quá  đủ  cho  một  ngày,  khỏi  cần  ăn.  Luyến  ngơ  ngác,  mang  gương  ra  đứng  giữa  giời,  ngửa  mặt  soi.  Một màu vàng như nghệ phủ đều như nhúng cả mặt vào chậu  nước  nghệ  vậy.  Sao  lại  thế  nhỉ?  Hai  cái  mắt  cũng  vàng,  đôi  môi  có  một  viền  đen  đậm  thẫm  làm  nó  gọn  lại,  hơi  vều  ra.  Ấn  tay  vào  hai  má,  phồng  phồng...  Sao  thế  nhỉ?  Sao  bỗng  nhiên  mọi  thứ  trên  mặt  mình  như  không  còn  là  của  mình  thế  này?  Cái  mà  mình  tưởng  mình  thuộc  nhất,  quen  nhất,  hôm  nay  bỗng  lạ.  Luyến  quay  vào,  đùng  đùng: 

 “Anh  uống  xong  chưa,  không  ăn  nữa,  đi  về.  Em  cũng  chẳng  biết  tại  sao  mặt  em  lại  vàng  ươm ra thế. Không biết có ai bôi nghệ vào cái khăn mặt của  em  không?” 

 Tân  uống  hết  chai  bia,  đứng  dậy,  kiệm  lời, đến bên thằng Dương đang bị những con sóng nhỏ đập  vào  mạn  hồ  mà  ngỡ  cơn  sóng  to  táp  lên  triền  cát  ở biển,  giống  những  phim  tuyền  hình  nó  xem,  giật  mạnh  tay con đang bám rất chắc vào rào chắn:

 “Về thôi Dương, mẹ mày không chịu ăn nữa”. 

Thằng Dương quay ra, mắt lóe  những  tia  ác  sắc  nhọn: 

 “Không  về,  con  thích  đứng  đây”.

 Ánh mắt nó nhọn đến nỗi, Tân chùng người lại.

 * 

Sau ngày đi ăn tươi ngắm biển giữa thành phố, Luyến mới  biết,  mặt  cô  vàng  suộm  là  biểu  hiện  cuối  cùng  của  bệnh  ung  thư  gan.  Chả  trách,  lâu  nay  bụng  cô  mỗi  khi  nằm  ngửa,  cứ  có  một  cục  tròn  tròn  như  quả  cam,  rồi  lúc  giống  quả  bưởi  ngọt  Đoan  Hùng  chạy  qua  chạy  lại.  Lúc nào ho, nó nổi trồi lên, rồi biến đi. Luyến có sụt cân, nhưng  cô  không  nghĩ  đấy  là  do  ung  thư  di  căn,  người  bệnh bao giờ cũng sụt cân mà tưởng do mình ăn kiêng, mỡ  bụng  tiêu  bớt,  nên  gầy.  Ung  thư  là  cái  quái  gì  nhỉ?  Chỉ biết ai bị ung thư là chết nhanh. Lâu nay, khái niệm về  bệnh  tật  hay  cái  chết  chưa  bao  giờ  có  trong  Luyến.  Cô  không  tin  là  một  cái  gì  đó  có  thể  phá  mất  đời  sống  lâu  nay  yên  ấm  của  mình.  Chiến  tranh  qua  lâu  rồi.  Đói  nghèo càng không. Tai nạn thì có đi đâu ra khỏi nhà mà sợ xe máy, ô tô đâm chết? Tự nhiên, đang ấm êm tốt đẹp thế này, lại mọc ra cái ung thư? Ai nói Luyến đi viện xét nghiệm, chữa chạy, cũng không. Dứt khoát không. Điên à, vào viện cho bọn bác sĩ dọa khôn dọa dại lấy tiền. Có ai vào viện mà không moi ra cả đống bệnh? Không vào cũng dễ mà chết chắc? Luyến một tấc không đi, một ly không rời cái tổ chim câu với một cái đệm đêm đến ba người  úp  thìa  bình  yên  ngủ.  Vào  viện.  Ai  đút  cơm  mỗi  tối  cho  thằng  Dương.  Ai  bơm  nước,  tắt  điện...  Chao  ôi,  trông  một  cái  gia  đình  bé  nhỏ  xinh  xắn  thế  thôi,  nhiều  việc không tên lắm.Sau chuyến ăn tươi không thành rồi Luyến phát hiện da  vàng  toàn  thân  đến  khi  chết,  chưa  tới  trăm  ngày.  Cứ  từ từ mà đời mình tuột khỏi tay. Giọng nói lào khào yếu dần.  Rồi  lào  khào  cũng  khó.  Ánh  mắt  dại  dần.  Rồi  hết  dại... Nhắm lại.

Không bao giờ mở nữa.

Luyến chết.

 Mâm cơm không còn đủ bốn bát ba đĩa: bốn bát canh chua thịt cho mình, canh rau ngót thịt cho Dương, canh trứng  thịt  cho  Tân,  canh  mướp  đắng  cho  bà  ngoại.  Ba  đĩa  là:  lòng  lợn  luộc,  thịt  rán  và  thịt  kho.  Khi  còn  hai  bố con chỉ một đĩa tổng hợp mọi bộ phận của lợn luộc, nước luộc nấu cà chua. Cũng xong. Hấp dẫn không kém xưa.  Bà  ngoại  dọn  sang  ngách  bên,  kiếm  cái  tràng  hạt  dài,  nâu  bóng,  ngồi  trước  bàn  thờ  con  gái,  gõ  cốc  cốc  cái mõ mua trước cổng Phủ Tây Hồ, mắt lim dim tâm sự với  con.  Luyến  chết,  hai  bố  con  thằng  Dương  quan  hệ  với bà ngoại như hàng xóm thân. Vợ mình là con người ta,  con  mình  do  vợ  đẻ  ra,  suy  đi  tính  lại  chẳng  bà  con  chi. Từ lâu, mối quan hệ mẹ con bà cháu chằng chịt thân thiết  là  thế,  nối  bởi  một  mắt  xích  chặt  chẽ.  Bỗng  một  ngày, một mắt xích bị gỉ, đứt phựt, thế là tan cả cái dây. Bà đẻ ra Luyến chứ có quen biết gì thằng Tân? Nếu nó không  ở  với  con  gái  bà  mà  là  ở  với  bất  kì  đứa  nào  khác  thì nó sẽ mẹ mẹ con con với một bà già khác. Vì con gái bà thích nó, thì bà thích nó. Bây giờ, con gái bà bay hơi. Luyến  như  không  hề  tồn  tại  trên  đời  nếu  thỉnh  thoảng  không nhặt được cái cặp tóc nó quên nơi buồng tắm, vài bộ quần áo lửng thằng Tân ôm sang đưa, nói bà mặc đi cho đỡ phí, để thì chật tủ, vứt đi thì còn mới, làm giẻ lau không  đắt  vì  rặt  nilông,  lau  không  thấm  nước...  Thằng  Dương  đúng  là  do  con  gái  bà  đẻ  ra,  về  luật  thì  là  cháu  ngoại của bà, nhưng từ nhỏ đến giờ, bà có được gần nó đâu  để  mà  hình  thành  quan  hệ  thân  thiết?  Có  bao  giờ  con Luyến nghĩ nó sẽ biến mất, để bà ở lại với hai người chỉ quen thở chung không khí, đêm nằm úp thìa với nó mà không liên quan gì đến ngày tháng của bà. Tình cảm không  thể  có  khi  người  ta  cứ  xưng  xưng  hô  lên  là:  Đây  là  bố  của  mẹ,  tức  là  ông  ngoại  con.  Đây  là  mẹ  của  mẹ,  tức là bà ngoại con. Nói xong rồi đợi ngay sau đó là tình cảm ào ạt ùa tới. Không thể được. Tình cảm lớn dần theo thời gian sống, với những thói quen, cảm xúc yêu ghét, cả sự chịu đựng lẫn nhau. Không là bà ngoại, ông ngoại mà  gắn  cái  ngày  tháng  sống  ba  chìm  bảy  nổi  vào  nhau,  còn thân hơn ruột thịt đấy mà xa cách. Đột nhiên Luyến không  tồn  tại,  trơ  ra  bà.  Gần  70  tuổi  với  hai  thằng  đàn  ông lù lù thế kia, bảo bà quay lại từ đầu, bới lại trong tiềm thức xa xôi của mình cái gọi là tình cảm, không bao giờ được. Thôi thì không dưng lại không nhận đây vẫn là con rể tôi, đây vẫn nguyên si cháu ngoại tôi. Nhưng khó thế, mỗi  bữa  ăn  chung,  mâm  cơm  bày  ra  vội  vàng,  lúc  nào  cũng thiếu, lúc thì quả ớt, lúc bát nước mắm. Để rồi khi người ngồi đủ, đủ hết các thức, chợt trống hoác một góc. Luyến. Chỗ nó hay ngồi, giữa chồng và con. Tay gắp cho chồng miếng dồi hôm nay mỡ thơm, lại ấn vào bát cơm đầy vật vã của thằng Dương miếng thịt nướng, ăn cố đi con, thông minh lắm đấy, rồi ngó sang bà, cười, con nấu canh cho mẹ với mấy con tôm khô...

 * 

Nhiều tháng sau. 

Mọi người dù thành tâm thu xếp ngồi vào mâm cùng nhau, nhưng rồi tan ngay. Tân tống tất cả cơm, lòng, tiết, thịt vào một bát to, chan nước mắm cốt lên, cắt ba quả ớt chỉ thiên, rượu rót hẳn vào cốc hàng ngày dùng uống nước  chanh,  bưng  ra  cửa  nhai,  tu  rượu,  hai  mắt  nhìn đường  cho  rượu  đỡ  nhạt,  lòng  đỡ  tanh.  Thằng  Dương  cũng  một  bát.  Giống  bố,  nhưng  cốc  uống  nước  chanh  ngày mẹ còn sống nay là bia. Cũng bưng ghế ra một nơi nhưng  không  phải  ngoài  đường  mà  ra  trước  ti  vi,  bật  kênh HBO xem phim Mỹ. Còn bà ngoại. Lóc cóc gõ mõ, lâu lâu dừng gõ, húp thìa cháo mát tận đáy ruột, gõ tiếp. Sáng nào cũng đặt nồi cháo, đậu xanh, đậu đen. Bát đầu tiên  cho  con  gái.  Lúc  sống,  con  chẳng  ngó  ngàng  đến  mẹ. Bao tâm sức con dồn hết cho hai thằng đàn ông của đời con, mẹ có muốn chăm con cũng khó. Nay con lang thang  đi  mây  về  gió,  hai  thằng  đàn  ông  lo  thân  không  xong,  sao  biết  cúng  cho  con  bát  cháo.  Còn  sống  ngày  nào thì nước mắt còn chảy xuôi ngày đấy. Mẹ sáng nào cũng mời con bát cháo thơm. Thôi thì bao năm xơi thịt, giờ húp cháo cho sạch ruột, nhẹ vía, đi đây đi đó cho đỡ tù túng.

Hai bố con từ ngày Luyến chết, mất luôn quan hệ cha con kính trọng lễ nghĩa, chuyển thành hai thằng đàn ông trong một nhà. Bố đứng bấm máy giặt, gọi ra:

 “Ông còn cái  gì  thì  ném  hết  vào  đây,  tôi  quay  luôn  một  thể”. 

Con  dọn bát ăn cơm, cầm chai rượu làng Vân sóng sánh cặn bên dưới, hỏi không ngẩng mặt: 

“Ông uống rượu hay bia đây? Nếu bia thì còn, rượu thì hết, đưa tiền tôi đi mua”.

 Hai  người,  lưng  to  phè,  vai  vuông,  tóc  dài  trùm  ngang  dọc  hiếm  dùng  lược  chải,  nhanh  gọn  mười  tay  cào  cho xong, nhìn sau lưng, nghe đối thoại ông ông tôi tôi, cấm không biết thằng nào là bố, đứa nào là con. 

 Luyến chết. 

Tân được thẳng lưng ngồi hút thuốc. Ngày trước, khi thèm, anh phải vờ đi đây đi đó, miễn là thoát ra khỏi ngôi nhà,  rít  như  nuốt  chửng  khói  thuốc  vào  bụng  cho  nhạt  cơn ghiền. Giờ thì Tân ngồi đâu, khói mịt mù quanh đó, không kém gì Lam Trường Đan Trường, hát càng hăng khói  xịt  từ  đuôi  càng  mịt  mù.  Dương  cũng  tự  do  đắm  mặt trong những đụn khói, thấy thơm thế này, sao ngày xưa mẹ hay hét lên như cháy nhà phát khói. Mấy lần rình ăn cắp một điếu, nhưng thấy bố bất ly thân bao Vina, cậu tập hút bằng cách nhặt lại những điếu Tân ném đi, châm lại, hút gỡ. Mấy lần đầu, đắng nghét. Bao nhiêu cái thơm tho bố rít hết rồi, cái còn lại Dương hít khét lẹt mùi lông lợn cháy thui. Đến khi tự tay mua một bao, lại được đưa từ bàn tay mịn màng, những chiếc móng tay bé xíu sơn đỏ bầm của cô bé bán rong bên hồ, thì Dương thấy không gì ngon hơn nuốt khói vào bụng. Cô bé không biết từ đâu tới, cứ tối tối ngồi bày bán vặt xoài xanh, củ đậu, cá chỉ vàng,  mực  nướng.  Toàn  những  thứ  vặt  vãnh,  nhưng  ấn  tượng. Mùi ra mùi, vị ra vị, khách đông vòng trong vòng ngoài. Người ăn xoài xanh chấm muối ớt chua chảy nước mắt nhưng mũi lại hít hà hương cá chỉ vàng nướng. Mực cơm  một  nắng,  con  nào  cũng  xinh  xinh  như  mấy  ngón  tay cô chủ, quăn lại trong đĩa sắt đổ ít cồn 90 độ, bé lại bằng cái lá khô. Xé tơi ra, kéo phắt luôn nửa lít rượu. Từ ngày  biết  mua  bao  thuốc  Vina  đầu  tiên  trong  đời,  đích  đến của Dương không còn là cây trứng cá trước nhà nữa, mà là góc nhỏ xíu của cô bé bên hồ. Chưa bao giờ Dương nói  một  câu  với  cô,  nhưng  ngồi  bên  cô  hàng  giờ,  vẫn  không đủ. Cô bé cũng hồn nhiên sai vặt mỗi khi khách đông, hai bàn tay xinh xắn như hai quả phật thủ bày biện, xếp  sắp  như  múa.  Rót  giúp  em  cốc  trà  đá  cho  anh  kia,  cho bác kia cái bật lửa hộ em, ôi thôi chết, hết mất cồn nướng  mực  rồi,  chạy  ù  ra  bà  bán  thuốc  tây  đầu  đường  mua hộ em ba lọ... Dương làm hết, nhanh nhẹn như cậu và  cô  đã  cùng  làm  những  việc  này  từ  rất  lâu.  Trời  mưa,  cậu ôm tất của nả chạy vào mái hiên, che chắn. Tạnh lại lốc  thốc  bưng  ra.  Cho  tới  ngày,  một  chiếc  xe  SH  xanh  biếc, từ đầu tới cuối xe rồng bay phượng múa, cưỡi trên đó  là  một  chàng  trai  cao,  gầy,  tóc  phần  trên  vàng,  phần  dưới  xanh,  những  mụn  trứng  cá  đỏ  đỏ  vàng  vàng  phủ  đầy  mặt  làm  hai  con  mắt  chàng  thêm  phần  biêng  biếc  xanh,  hai  cái  ria  hai  bên  mép  tỉa  kĩ,  giật  giật  hiện  ra,  cô  gái đang ngồi sau cái bàn gỗ con, tay cầm con dao Liên Xô nhỏ nhưng dài và nhọn, phi dao cắm phập xuống đất, nhảy  qua  mặt  bàn  ôm  chầm  lấy  chàng  trứng  cá: 

 “Anh  được  về  rồi  à?  Lúc  nào  thế?  Mất  bao  nhiêu  cho  nó?”

Dương thẫn khuôn mặt trái bầu. Nhìn mãi. Đầu không nghĩ ra cái gì, lặng đi về. 

Tối  hôm  đó.  Bố  Tân  đi  Bắc  Giang,  đánh  một  mẻ  về  phục vụ bảy cái đám cưới vì năm Đinh Hợi, cưới nhiều đẻ lắm còn giành lộc trời, Dương làm hết chai Lúa Mới và hai gói Vina. Ruột nóng, cổ cháy, bụng cậu quặn lên từng cơn. Bên kia. Bà ngoại điếc gõ mõ to như đánh trống làm bên này thêm nung đốt. Cậu vùng dậy. Chạy ra hồ. Đang cuối xuân, đúng tiết nồm. Sương mù hay mưa bụi như  nhau,  tất  cả  chìm  trong  màn  khói  như  trong  phim  cổ  trang  Trung  Quốc.  Không  thấy  thằng  SH  trứng  cá  bên cạnh. Cô bé vẫn tay phải tay trái bán hàng như múa. Không có đồ ăn đồ uống nào mới nhưng nhìn vẫn thèm. Dương  ngồi  phịch  trước  mặt  cô,  mắt  lồi  ra.  Cô  bé  lâu  ngày  gặp  người  yêu  bị  giam  chín  tháng  tội  đánh  người,  ngộ sát tận Hải Phòng, nhờ ông chú làm to, biết đi đúng cửa  nào  cửa  đó  mở  nên  thoát  án,  phóng  80km/giờ,  về  thăm  em  phúng  phính  thơm.  Nàng  không  cười  nhưng  cái bụng đang sướng nên miệng toét rộng, không sao co lại. Dương ruột càng quặn, cổ càng đắng. Gầm gừ ngồi, nàng lại:

 “Anh ơi gọt cho em quả xoài, rồi thái to to hơn hôm qua một tí nhé. Xong cái đấy, anh đổ hộ em ấm trà loãng ra cái gốc cây hoa sữa kia cho cây nó mát”.

 Hai bàn tay cậu gọt, xoài xanh vỏ mỏng dao sắc sao vỏ không đi mà dao cứ bập vào thịt? Nghiêng cái ấm đổ trà, trà không ra mà rơi nguyên cái ấm, vỡ làm sáu mảnh... Cô gái không những không kêu, phá ra cười, hai mắt lóng lánh đen làm mấy  cái  răng  thêm  trắng,  cái  lưỡi  hồng  nhỏ  xíu  đưa  ra  thụt vào, chỉ muốn nắm giật tung ra cho rồi. Dương vùng phắt người, ôm choàng lấy cô bé, vật ngửa ra bãi đất trơn lì, hai chân cô chới với giơ lên vẫy chào mời gọi người đi qua. Dương ngoạm thẳng vào môi cô bé, cắn mạnh, rồi dí chặt miệng cô xuống, nhằm lôi bằng được ra cái lưỡi bé xíu, xem nó ra sao. Bố nó ngày xưa cũng nhờ có cắn mà lấy được mẹ nó làm vợ. Nó thì chẳng nghĩ xa, chỉ thấy cái bụng muốn cắn là làm. Cô bé giơ chân lên trời, rên ư ư  rồi  thè  lưỡi  mèo  nhọn  xinh  cho  Dương  ăn.  Bụng  cậu  quặn thắt, như ai nắm cái xương sống nằm giữa hai hàng xương sườn mà rút một cái như giật cái dây chỉ khâu của hai mảnh áo, rời tung ra.

Sau hai ngày cô bé về nhà Dương ở, bố Tân lừ lừ, đặt kịch chai rượu Lúa Mới đời mới loại to, kèm một cái tai lợn luộc cong cong như chiếc lá đa già xuống mâm, nhìn cô bé đang chổng mông chui vào lau gầm tủ dễ đến mấy tháng không ai ngó vào:

 “Dọn cơm ăn đi rồi làm”. 

Mâm cơm  ngay  lập  tức  chềnh  ềnh  giữa  nhà.  Lại  bài  ca  bốn  bát  ba  đĩa  thủa  nào.  Gan  xào,  thịt  luộc,  nước  dùng  xáo  măng, đĩa xoài xanh ngâm nước mắm ớt ngày xưa chưa có... Bố ngồi bên cốc rượu trắng trong đầy như nước lọc. Con cũng cốc vại, không rượu mà bia. Bà ngoại góp vui tiếng mõ cốc cốc bên kia tường vọng sang chát chúa như muốn  phá  tung,  đập  tan  xem  bên  trong  cái  cục  gỗ  tròn ấy có cái gì. Cô bé ngồi chỗ Luyến ngày xưa, nghiêng bên phải  ngày  xưa:  

“Tai  lợn  hôm  nay  dầy,  cắn  sần  sật  sướng  cả răng, nhỉ anh Dương nhỉ?” 

Ngả bên trái ngày xưa, nhe răng xinh: 

“Chú ăn ớt thế không sợ mù mắt bục dạ dầy à? Mai cháu ngâm cho chú lọ dấm, ít tỏi. Mỗi ngày nuốt vài nhánh, ung thư chỉ có mà tắt điện!” 

Đêm xuống, thay vì ngồi mực nướng xoài xanh bờ hồ thủa hàn vi, giờ ấm êm  trong  nhà,  sành  điệu.  Sau  bao  tháng  ngày  hai  máy  tính  không  bắn  nhau  chát  chúa,  máu  giả  tiền  thật,  giờ  được lau trắng phau. Anh một. Em một. Bên em thì Mỹ Tâm  tóc  nâu  môi  trầm  thời  xưa  hát  sùng  sục  lửa.  Bên  anh Duy Mạnh thất tình, não nề đau thương trước nhà người  yêu  xúng  xính  đồ  cưới  về  với  chồng  giàu,  không  cờ bạc, nghiện hút. Cô gái quay sang, ngậm ngùi:

 “Thấy chưa, nghiện là khổ thế đấy. Đã mất nhà, khốn nạn, mất cả người yêu. Anh đừng nghiện, mất em đấy. Mấy thằng trước yêu lắm cũng vì nghiện mà em dứt áo ra đi”.

 Đêm xuống.

Tân  một  mình  ôm  gối  tầng  hai.  Dương  còng  queo  dưới  đất.  Cái  giường  chứng  nhân  lịch  sử  bộ  ba  úp  thìa  thủa  nào,  giờ  cô  gái  dang  thẳng  chân  tay,  hồn  nhiên  khuôn mặt non tơ, miệng xinh bĩu bĩu, thỉnh thoảng cái lưỡi rắn nhọn nhọn hồng hồng đưa đẩy ú ớ mê. Hôm nào thằng SH nhiều trứng cá từ Hải Phòng phi nước đại về, cô  bé  cơm  canh  cẩn  thận,  bầy  biện  như  thể  hồn  Luyến hiện  ra  sắp  đặt: 

 “Xin  phép  chú,  phép  anh  Dương,  em  biến  mấy  ngày.  Xong  việc,  về  ngay.  Quần  áo  mọi  người  thay ra tống hết vào cái chậu, đừng đổ nước chóng bốc mùi, kinh lắm. Để nguyên đấy, về em giặt”. 

Thường  những  lúc  đó,  Dương  chĩa  khuôn  mặt  treo  mấy  trái  bầu  của  mình  về  phía  cô  gái,  không  gật  không  lắc. Ngây nhìn.

Chỉ  có  Tân  ậm  ừ: 

 “Đi  đâu  thì  đi,  rồi  nhanh  nhanh  mà về!”

« Lùi
Tiến »