“Hãy học cách chụp sự trống rỗng.”
Thầy dạy chụp ảnh hiện trường trong học viện cảnh sát đã nói đúng như vậy. Vào thời đó, Sandra mới chỉ hơn hai mươi tuổi, với cô và bạn học của cô, những lời đó nghe có vẻ vô lý. Cô thấy nó chỉ là một câu sáo rỗng, một kiểu kinh nghiệm mà những cảnh sát lão luyện đã đúc kết, đại loại như “hãy học từ kẻ thù của chính bạn” hay là “đã là đồng nghiệp thì không bao giờ bỏ rơi nhau”. Với cô – một người tự tin và tự phụ – những câu nói tương tự thế thuộc diện tẩy não chỉ dành cho những anh lính mới, cốt để không phải nói ra sự thật. Điều mà loài người khinh bỉ, và với nghề nghiệp đó họ sẽ sớm thấy ghê tởm khi là một phần của nó.
“Thờ ơ là đồng minh lớn nhất của các em, vì thứ ta thấy trước ống kính không quan trọng bằng thứ không xuất hiện,” ông thầy bổ sung, để rồi nhắc lại: “Hãy học cách chụp sự trống rỗng.”
Rồi, ông lần lượt đưa từng người vào một căn phòng để tập luyện. Đó là một kiểu phòng dựng cảnh: phòng khách được trang trí như một căn hộ. Nhưng ông thông báo trước là trong đó đã xảy ra một vụ án. Nhiệm vụ của họ là tìm hiểu xem đó là loại án gì.
Không máu, không xác chết, cũng chẳng có hung khí. Chỉ là những đồ nội thất bình thường.
Để đạt được mục đích, họ phải học cách bỏ qua những vết dơ của thức ăn trên sofa cho thấy trong ngôi nhà có trẻ con, cũng như mùi nước xịt phòng chắc chắn do một người phụ nữ cẩn thận lựa chọn. Trò chơi ô chữ bị bỏ lại trên ghế bành và mới được giải một nửa – liệu có ai sẽ hoàn thành nó hay không? Những quyển tạp chí du lịch vương vãi trên bàn, ai đó đã hình dung một tương lai hạnh phúc và không biết rằng một chuyện tồi tệ đang sắp sửa ập tới.
Những chi tiết về một cuộc sống bị đột ngột gián đoạn. Nhưng bài học rất rõ ràng: tình cảm sẽ gây nhầm lẫn. Và để chụp sự trống rỗng thì trước tiên phải tạo ra nó trong chính mình.
Và Sandra đã làm được, cô rất ngạc nhiên về bản thân. Cô đã hóa thân vào nạn nhân chứ không phải với những cảm xúc cô cảm nhận. Cô đã sử dụng góc nhìn của người đó chứ không phải của mình. Hình dung ra nạn nhân nằm duỗi dài và ngửa mặt lên trời, cô cũng thử nằm xuống. Và thế là cô đã phát hiện ra một tin nhắn dưới ghế.
FAB.
Hóa ra chỗ đó tái hiện hiện trường của một vụ án có thật khi người phụ nữ đang hấp hối đã cố dùng máu viết lại ba chữ cái đầu tên của hung thủ giết người.
Fabrizio. Chồng bà ta.
Người phụ nữ đã chỉ đích danh ông chồng.
Sandra sau đó còn khám phá ra rằng suốt hai mươi lăm năm, người phụ nữ đó nằm trong danh sách của những người mất tích, trong khi ông chồng khóc lóc cho bà ta trước công chúng và trong những chương trình kêu gọi trên truyền hình. Và rằng sự thật giấu dưới ghế chỉ được phơi bày khi ông ta quyết định bán ngôi nhà cùng đồ nội thất. Người chủ mới đã phát hiện ra điều đó.
Ý nghĩ về công lý sau cái chết đã an ủi cô. Một kẻ sát nhân không bao giờ cảm thấy yên ổn. Tuy nhiên, dù bí ẩn đã được giải mã nhưng xác của người phụ nữ chưa bao giờ được tìm thấy.
“Học cách chụp sự trống rỗng,” giờ Sandra tự nhắc lại với chính mình khi đang ngồi lặng yên trong xe. Xét cho cùng đó chính là điều phó cảnh sát trưởng Moro yêu cầu: hãy lặn ngụp thật sâu trong cảm xúc của chính mình nhưng sau đó khi đã thoát ra cần phải lấy lại sự tỉnh táo cần thiết.
Nhưng Sandra không trở về nhà để ngẫm nghĩ về điều cô cảm nhận lúc chuẩn bị cho cuộc họp vào sáng hôm sau, khi cuộc truy lùng con quái vật chính thức được bắt đầu. Trước mặt cô, bên ngoài tấm kính chắn gió là rừng thông Ostia đang bừng sáng dưới ánh đèn pha. Tiếng ồn của động cơ diesel và ánh sáng chói lóa của bóng đèn hallogen làm cô nhớ lại những bữa tiệc khiêu vũ ở thôn quê. Nhưng bây giờ không phải là mùa hè và cũng chẳng có tiếng nhạc nào vang lên. Giờ chỉ là một mùa đông tồi tệ và trong rừng chỉ nghe thấy tiếng của những cảnh sát viên mặc đồ bảo hộ màu trắng đang di chuyển tại hiện trường vụ án như trong vũ điệu của những hồn ma.
Công việc khám nghiệm hiện trường được tiến hành suốt cả ngày. Sandra đã quay lại hiện trường sau khi kết thúc ca làm việc và quan sát từ xa công việc của những đồng nghiệp. Chẳng ai hỏi cô tại sao lại ở đó, chờ cho đến khi mọi người ra về. Nhưng có một lý do.
Suy đoán của cô về son trên môi Diana.
Cô gái làm việc cho một cửa hàng nước hoa. Sandra đã không lầm: khi thấy lớp trang điểm trên mặt cô ta, cô đã đoán rằng có thể đây là một chuyên gia trong lĩnh vực đó. Nhưng, suy luận về cuộc sống của nạn nhân đã rút ngắn khoảng cách giữa họ. Và điều này không hay ho gì. Cô không bao giờ được để mình bị cuốn vào quá sâu. Sẽ mạo hiểm.
Cô đã có kinh nghiệm xương máu vào hai năm trước, khi chồng cô chết và cô buộc phải tự mình điều tra về vụ việc bị kết luận vội vàng là tai nạn đó. Cô đã phải rất sáng suốt để mình không bị nhầm lẫn giữa giận dữ và hối tiếc. Dẫu vậy, nguy cơ vẫn rất cao. Nhưng lúc đó cô chỉ có một mình, cô có thể chấp nhận nó.
Giờ có Max.
Anh ấy là người hoàn hảo cho cuộc sống cô đã chọn. Chuyển nhà tới Roma. Ở khu Trastevere, những khuôn mặt mới, những đồng nghiệp mới. Địa điểm và thời gian phù hợp để gieo mầm những ký ức mới. Max là người đồng hành lý tưởng để chia sẻ cùng cô.
Là giáo viên dạy lịch sử ở một trường cấp hai, anh sống với những cuốn sách. Anh có thể ẩn mình trong phòng làm việc, đọc sách hàng giờ. Sandra chắc rằng nếu không có cô, anh thậm chí còn quên cả ăn hay đi vệ sinh. Anh hoàn toàn xa cách với công việc của cảnh sát. Nỗi sợ duy nhất của anh là chứng kiến học sinh mình thi vấn đáp quá tồi.
Với những người nghiên cứu ngôn từ, cái xấu trên thế giới sẽ không thể động tới.
Max hân hoan mỗi khi Sandra bảo anh kể về môn học mình dạy. Vậy là anh thao thao bất tuyệt, tay chân múa may, đôi mắt thì bừng sáng. Sinh ra ở Nottingham nhưng anh sống ở Ý đã được hai mươi năm. “Trên thế giới chỉ có một chỗ duy nhất cho giáo viên dạy lịch sử,” anh khẳng định, “và đó là Roma.”
Sandra sẽ không bao giờ cho anh hay có bao nhiêu điều xấu xa hội tụ trong thành phố này. Vì vậy cô chưa bao giờ nói với anh về công việc của mình. Thậm chí lần này cô sẽ nói dối. Cô ấn số điện thoại và chờ đợi giọng nói của anh.
“Vega, đáng lẽ giờ này em phải về nhà được một lúc rồi,” anh bông đùa. Anh gọi cô bằng họ, như những cảnh sát khác.
“Có một vụ án phức tạp và họ yêu cầu bọn em làm thêm giờ,” cô nhắc lại cái cớ mình vừa chọn.
“Được rồi, vậy chúng ta sẽ ăn tối muộn hơn một chút.”
“Em e là không về kịp bữa tối, có thể em sẽ ở ngoài lâu đấy.”
“Vậy à,” đó là phản ứng duy nhất của Max trước thông tin. Anh không giận dữ, chỉ ngạc nhiên. Đây là lần đầu tiên cô phải làm việc ngoài giờ lâu đến vậy.
Sandra khép hờ mắt, cô thấy thật kinh tởm. Cô biết là phải lấp đầy khoảng im lặng ngắn ngủi đó trước khi tính xác thực của câu chuyện bị đe dọa. “Anh không biết mệt mỏi thế nào đâu. Có vẻ như là đang có một dịch cúm lây lan trong đội khám nghiệm hiện trường và em không biết cụ thể là gì.”
“Em mặc có đủ ấm không? Anh xem dự báo thời tiết, tối nay sẽ lạnh đấy.”
Việc anh lo lắng cho cô càng làm cô thấy tồi tệ hơn. “Dĩ nhiên rồi.”
“Em có muốn anh thức đợi em không?”
“Không cần đâu,” cô vội nói. “Thật đấy, anh cứ đi ngủ đi. Có thể em sẽ cố làm thật nhanh.”
“Được rồi, nhưng hãy đánh thức anh khi nào em về nhé.”
Sandra dập máy. Cảm giác tội lỗi không làm cô đổi ý. Cô đã ghi nhớ trong đầu là sáng nay mình đã không làm tốt nhiệm vụ, vì cũng như ông bác sĩ pháp y, cô đã vội vã rời khỏi hiện trường vụ án. Phát hiện cuối cùng nâng tầm cô lên trong con mắt của đồng nghiệp và của phó cảnh sát trưởng Moro chỉ là một sự trùng hợp. Nếu cô tuân thủ nguyên tắc chụp ảnh hiện trường, cô có thể bảo vệ được bằng chứng, chứ không phải bản thân mình. Thay vì việc dùng cái máy ảnh để chụp hiện trường, cô lại sử dụng nó như một chỗ trú ẩn.
Cô phải sửa sai. Cách duy nhất là làm lại quy trình, để chắc chắn rằng không điều gì bị bỏ sót.
Trong rừng thông, đồng nghiệp và những kỹ thuật viên khoa học hình sự đang bắt đầu thu dọn. Chỉ sớm thôi cô sẽ còn lại một mình. Cô có một nhiệm vụ phải hoàn thành.
Chụp sự trống rỗng.
Xe ô tô của hai thanh niên đã được mang đi, phương tiện canh giữ hiện trường của cảnh sát cũng không còn nữa. Họ quên không gỡ dải băng trắng đỏ. Gió làm nó phất phơ trên những cành thông nhưng giờ chỉ còn vây quanh một khoảng trống.
Sandra nhìn đồng hồ: đã quá nửa đêm. Cô tự hỏi liệu đỗ xe cách đó ba trăm mét có ổn không. Cô không muốn ai đó để ý đến xe của mình.
Ánh trăng mờ ảo sau một màn mây mỏng. Sandra không thể dùng đèn pin, lỡ ai đó thấy cô, hơn nữa nó có thể làm thay đổi cảm nhận về địa điểm. Cô sẽ chỉ dùng kính ngắm bằng hồng ngoại của chiếc Reflex để định hướng nhưng đôi khi cô cũng để mắt tự quen dần dưới ánh trăng nhợt nhạt.
Cô xuống xe và bước về chính giữa hiện trường. Trong khi băng qua khu rừng, cô chợt nghĩ rằng việc mình đang làm thật ngớ ngẩn. Cô đang tự đẩy mình vào tình thế nguy hiểm. Chẳng ai biết cô ở đó và cô cũng không thể biết ý định của tên sát nhân. Nếu tình cờ hắn quay lại để kiểm tra hiện trường thì sao? Hoặc để sống lại cảm giác của đêm hôm trước, như một kiểu gợi ký ức của nỗi kinh hoàng? Một vài kẻ giết người thường làm vậy.
Sandra biết rằng, trên thực tế sự tưởng tượng bi quan đó là một phần của nghi thức trấn an. Người ta chuẩn bị cho điều tồi tệ nhất chỉ với mục đích để khẳng định là mình sai. Nhưng đúng vào khoảnh khắc ấy, một ánh trăng đã xuyên qua màn mây chiếu xuống mặt đất.
Chỉ khi đó Sandra mới nhận ra một cái bóng xám giữa những rặng cây, cách có khoảng một trăm mét.
Cảnh giác, cô đi chậm lại nhưng không thể dừng lại ngay được. Nỗi sợ chiếm quyền kiểm soát cơ thể và làm cô tiến thêm một bước lạo xạo trên đám lá thông.
Cùng lúc đó, cái bóng chuyển động quanh vị trí hiện trường vụ án và ngó quanh. Sandra như hóa đá. Rồi cô nhìn thấy người đàn ông phác một cử chỉ không ngờ tới.
Làm dấu thánh.
Trong giây lát cô thở phào vì trước mặt cô là một người theo đạo. Nhưng chỉ một giây sau, khi tua chậm nó lại cô mới hình dung rõ hơn điều mình vừa chứng kiến.
Ông ta làm dấu ngược – từ phải qua trái, từ dưới lên trên.
“Ngồi xuống!”
Lời nói phát ra như một tiếng thầm thì từ trong bóng tối, cách chỗ cô ít mét. Sandra như thể giật mình tỉnh giấc, từ ác mộng này sang ác mộng khác. Cô đang định hét lên, thì người đàn ông vừa nói đã bước lên phía trước: anh ta có một vết sẹo trên thái dương và chỉ cho cô chỗ ẩn nấp cùng mình sau một tán cây. Sandra biết anh, nhưng phải mất vài giây cô mới nhận ra.
Marcus. Vị linh mục ân giải cô đã gặp hai năm trước.
Rồi anh ra hiệu cô ngồi xuống lần nữa, anh tiến gần và cầm tay cô, kéo cô xuống từ từ. Sandra làm theo, rồi trân trần nhìn anh, vẫn còn ngỡ ngàng. Nhưng anh nhìn về phía trước.
Trước mặt họ, kẻ lạ mặt đang quỳ, tay hắn lần trên mặt đất như thể tìm kiếm thứ gì đó.
“Hắn đang làm gì vậy?” Sandra hỏi nhỏ với trái tim đang đập dữ dội.
Linh mục ân giải không trả lời.
“Chúng ta phải hành động,” cô nói. Câu nói lấp lửng giữa một câu hỏi và một câu khẳng định, vì lúc đó cô không chắc chắn điều gì cả.
“Cô có mang vũ khí không?”
“Không,” cô thành thực.
Marcus lắc đầu, như để nói rằng họ không được phép liều lĩnh.
“Anh muốn để hắn thoát ư?” Cô hoài nghi.
Trong lúc đó kẻ lạ mặt đứng dậy. Hắn còn nán lại đó bất động trong vài giây. Rồi hắn bước vào bóng tối, về hướng đối diện với chỗ họ ngồi.
Sandra lao về phía trước.
“Khoan đã,” Marcus cố giữ cô lại.
“Biển số xe,” cô nói, ngụ ý chiếc ô tô có thể hắn dùng để tới đó.
Kẻ lạ mặt có vẻ đang rảo bước, không hề nhận ra mình bị theo dõi. Sandra thử đuổi theo hắn nhưng những bước chân trên đống lá thông khốn kiếp có nguy cơ tố giác cô, vì thế cô buộc phải chậm lại.
Nhờ thế mà cô nhận ra thứ gì đó quen thuộc. Có thể do cách kẻ lạ mặt di chuyển hay từ dáng hình của hắn. Cảm giác ấy thoáng qua và chỉ kéo dài chưa đầy một tích tắc.
Người đàn ông nhảy qua một mô đất và ra khỏi tầm mắt của Sandra. Khi đang tự hỏi hắn biến đâu, cô nghe thấy tiếng cửa khép lại, rồi tiếng máy nổ.
Sandra bắt đầu chạy nhanh nhất có thể. Cô vấp phải một cành cây nhưng đã lấy lại được thăng bằng. Dù mắt cá chân bị đau, cô vẫn cố chạy vì không muốn mất dấu hắn. Hình ảnh của hai thanh niên xấu số hiện ra trước mắt cô. Nếu hắn thực sự là hung thủ, cô không thể để hắn tẩu thoát như vậy. Không, cô không thể.
Nhưng khi tới bìa rừng, cô nhìn thấy chiếc xe không bật đèn pha đã dần xa. Dưới ánh trăng yếu ớt, cô không đọc nổi biển số xe.
“Chó chết,” cô nguyền rủa. Rồi cô quay lại. Marcus ở phía sau cô vài bước chân. “Hắn là ai vậy?” cô hỏi anh.
“Tôi không biết.”
Cô đã hy vọng nhận được một câu trả lời khác. Cô thấy ngạc nhiên khi phản ứng của anh lại chừng mực đến vậy. Cứ như thể vị linh mục ân giải không thèm quan tâm đến việc đã bỏ lỡ cơ hội vạch mặt con quái vật. Hoặc có thể anh ta thực tế hơn cô. “Anh ở đây vì hắn, phải không? Cả anh cũng săn đuổi hắn.”
“Phải.” Anh không muốn nói đó là vì cô. Rằng anh thường cố tình đứng dưới nhà cô, hoặc chờ khi cô hết giờ làm để âm thầm đưa cô về nhà. Rằng anh thích quan sát cô từ đằng xa. Và rằng, khi hết ca làm đêm đó cô không trở lại căn hộ, anh đã quyết định đi theo cô từ sở cảnh sát.
Nhưng Sandra quá tập trung vào việc vừa xảy ra nên cô không hiểu rằng anh đang nói dối. “Chúng ta đã tới rất gần hắn.”
Anh đứng trơ ra nhìn cô. Rồi đột nhiên anh quay lại. “Đi thôi,” anh nói.
“Đi đâu cơ?”
“Có lẽ lúc quỳ dưới mặt đất, hắn đã chôn thứ gì đó.”
