Cảm xúc dạy cho nhân loại biết lý luận.
LUC DE VAUVENARGUES
☆
Lái xe máy len lỏi giữa dòng xe cộ đông đúc ở khu trung tâm thành phố không thể là khởi đầu tốt đẹp cho một ngày mới. Louis Sullivan trễ giờ làm và anh đang luồn lách như điên giữa những chiếc xe hơi. Chưa hết, nhiệt độ ngoài trời lúc này gần 38°C. Đèn đỏ buộc anh phải dừng lại và anh có thể cảm thấy hơi nóng hừng hực tỏa ra từ mặt đường trải nhựa bên dưới đế giày. Chiếc xe máy thường là phương tiện hữu hiệu cho anh mỗi khi trễ giờ làm, nhưng hôm nay thì anh nguyền rủa nó. Khi đến được trước cửa tòa nhà văn phòng của công ty, anh không thể tìm ra chỗ nào đậu xe máy. “Bí quá làm liều,“anh vừa càm ràm vừa dựng chống xe. Anh dựng đại xe ở sát mé chỗ đậu xe dành cho người khuyết tật trước tòa nhà rồi chạy vội vào trong.
Khi anh ngồi xuống ghế làm việc của mình thì áo sơmi đã ướt đẫm mồ hôi, dự đoán một ngày chẳng hay ho gì. Louis nhanh chóng chìm ngập trong đống email cùng những cuộc điện thoại tới tấp. Sắp đến giờ ăn trưa thì một đồng nghiệp nghiêng người sang bàn làm việc của anh. “Này, có một chiếc xe kéo phía trước tòa nhà đang hốt chiếc xe máy của anh đi đấy!” Louis đứng phắt dậy và chạy ào xuống sảnh chính như một cơn lốc. Không khí nóng ẩm của tháng Tám như một lời chào quen thuộc khi anh tông cửa trước chạy ra ngoài. Một người đàn ông râu rậm mặc bộ đồng phục xanh biển đang cúi lom khom trước chiếc xe máy của anh tìm chỗ gắn móc vào để cẩu nó lên chiếc xe tải kéo. Louis chạy ào tới và năn nỉ người đàn ông bỏ qua cho mình.
“Không được đâu, anh bạn,” người lái xe tải thủng thẳng nói. “Đây là khu vực cấm đậu xe.”
“Nhưng ông không cần phải kéo nó đi nếu bây giờ tôi chuyển nó đi chỗ khác.” Louis nài xin trước cái nhìn chằm chằm của người lái xe.
“Luật là luật. Tôi chỉ thực hiện nhiệm vụ của mình thôi.” Người lái xe thở dài và tiếp tục cúi xuống chỗ gắn móc dưới chiếc xe máy.
Đầu óc Louis tràn ngập nỗi hoang mang và tuyệt vọng. Số tiền nộp phạt để lấy chiếc xe ra còn lớn hơn số tiền anh kiếm được trong một tuần. Anh phải cố lắm mới đủ tiền thuê nhà.
“Thôi nào, ông bạn! Ông không thấy tình cảnh của tôi bi đát lắm sao?”
Người đàn ông ngước nhìn lên trong tích tắc để đáp lại anh bằng một cái nhếch mép. Lúc này, Louis chỉ còn nhìn thấy những mẩu vụn thức ăn còn dính trên bộ râu của người tài xế, chắc chúng là sản phẩm của một bữa trưa hải sản thịnh soạn. Dĩ nhiên là lão ta ăn trưa rồi. Louis thầm nghĩ. Lão đâu phải đợi đến giờ nghỉ trưa mới được ăn như bọn này! Anh thọc tay vào túi quần, liếc nhìn một cái thật nhanh về đám đồng nghiệp đang túm tụm trước tòa nhà để mục kích cảnh tượng thê thảm của anh.
“Tại sao tôi không thể trả tiền phạt ngay tại đây và giữ lại xe?” Louis yêu cầu.
Lần này người lái xe bật cười khùng khục. Ông ta đứng thẳng lên, nhìn thẳng vào mặt Louis và nói với giọng dứt khoát. “Cậu thật sự không hiểu, phải không anh bạn?” Ông ta chỉ tay về phía chiếc xe máy phạm luật và tiếp tục, “Chiếc xe của cậu dựng ở khu vực đậu xe dành cho người khuyết tật, nên người ta gọi tôi đến đây để kéo nó đi. Tôi sẽ ra sao nếu ra về mà không có nó.”
Bây giờ gương mặt Louis đỏ ran lên. Thế là quá đủ. Anh xoay người sang trái và lấy hết sức đạp một phát vào cánh cửa buồng lái của chiếc xe tải kéo. Sau khi dừng một chút chiêm ngưỡng dấu giày số 45 để lại trên cánh cửa, anh quay sang dò xét phản ứng của khổ chủ. Người này vẫn đứng đó, nhăn răng ra cười. Ông ta chỉ tay về phía chiếc xe tuần tra cảnh sát đậu ở góc đường. Louis chết lặng. Đó chính là chiếc xe cảnh sát đã gọi điện báo cho người tài xế đến kéo chiếc xe của anh đi, nãy giờ họ chứng kiến toàn bộ trong khi anh chẳng hề biết. Chiếc xe cảnh sát hụ còi inh ỏi và phóng đến trước mặt Louis. Anh quá sửng sốt trước mọi việc đang diễn ra đến mức anh có cảm giác y như một thước phim quay chậm. Nhiều đồng nghiệp của Louis, trong đó có cả sếp của anh, im lặng đứng xem viên cảnh sát còng tay anh lại, nói cho anh biết về quyền của mình rồi tống anh vào băng sau xe cảnh sát. Khi người bạn gái đến làm thủ tục bảo lãnh anh ra khỏi phòng tạm giam tối hôm đó, mớ đồ đạc trong phòng làm việc của anh cũng đã yên vị trên chiếc xe Huyndai của cô. Cứ như thể việc bị tống giam và bị đuổi việc trong cùng một ngày chưa đủ tồi tệ với Louis, cô bạn gái chia tay anh ngay lập tức, sau lối cư xử thiếu ý thức của anh.
Khó khăn trong việc hiểu và kiểm soát cảm xúc của Louis, dù rất cực đoan, cũng không phải là hiếm. Những người để cho cảm xúc chế ngự mình thường khiến tình huống trở nên tệ hơn rất nhiều. Trong suốt thập kỷ qua, chúng tôi đã tiến hành khảo sát trên 500.000 người để khám phá vai trò của cảm xúc trong cuộc sống hàng ngày và tìm hiểu xem điều gì có tác dụng và điều gì không có tác dụng khi đối mặt với thử thách. Kết quả thật đáng kinh ngạc. Cơ sở dữ liệu của chúng tôi bao gồm 25 triệu câu trả lời cho những vấn đề quan trọng mà mọi người phải đối mặt ngày nay. Chúng tôi biết được cách người ta nghĩ về bản thân mình so với những gì người khác nhìn thấy ở họ, và chúng tôi quan sát việc những lựa chọn khác nhau có tác động đến thành công về mặt cá nhân và sự nghiệp như thế nào. Những phát hiện của chúng tôi chỉ ra ba sự thật đơn giản nói lên bản chất của trí tuệ cảm xúc.
Phát hiện 1: Chúng ta đang mắc phải đại dịch cảm xúc
Mặc dù đã có rất nhiều mối quan tâm về cảm xúc và trí tuệ cảm xúc trong hai thập kỷ qua, nhưng hiện tượng yếu kém về mặt nhận thức và làm chủ cảm xúc trên thế giới khiến người ta phải kinh ngạc. Chỉ có 36% số người được chúng tôi kiểm tra có khả năng nhận diện chính xác những cảm xúc đang diễn ra trong lòng mình. Điều đó có nghĩa là hai phần ba còn lại thường bị cảm xúc chi phối và chưa có kỹ năng xác định cũng như tận dụng cảm xúc vì lợi ích của mình. Chẳng có trường lớp nào dạy ta về việc nhận diện và thấu hiểu cảm xúc. Chúng ta gia nhập đội ngũ lao động biết đọc, biết viết, và viết báo cáo dựa trên kiến thức của mình, nhưng lại thường thiếu mất kỹ năng làm chủ cảm xúc trong những vấn đề gay cấn mà chúng ta sẽ phải đối mặt. Những quyết định đúng đắn đòi hỏi nhiều hơn ngoài chuyện kiến thức thực tế. Chúng cần sự hiểu biết về bản thân và khả năng làm chủ cảm xúc trong những lúc cần thiết nhất.
Căng thẳng và mâu thuẫn giữa các cá nhân là bằng chứng rõ ràng của việc không hiểu và không kiểm soát được cảm xúc. Trong số những người mà chúng tôi khảo sát, có hơn 70% gặp khó khăn trong việc đối phó với căng thẳng, và một số tình huống mang tính thách thức nhất mà họ phải đối mặt là trong môi trường làm việc. Mâu thuẫn trong công việc có khuynh hướng trở nên tệ hơn khi chúng ta thụ động né tránh các vấn đề hoặc quá đối đầu khiến chuyện bé xé ra to. Đa số các công ty hiện nay có khuynh hướng bóp chết trí tuệ cảm xúc. Họ đánh mất tầm nhìn về chính những người đang mang về lợi nhuận cho họ. Chỉ có 15% số người lao động được chúng tôi khảo sát cho biết họ thật sự cảm thấy được người sử dụng lao động tôn trọng và đánh giá cao. Cứ năm người thì có bốn người nhiều khả năng sẽ rời bỏ công việc hiện tại nếu được đề nghị một vị trí và mức lương tương tự ở chỗ khác. Người ta cần nhiều thứ hơn ngoài tiền lương để vui vẻ đi làm: Họ muốn biết rằng nỗ lực của mình được quan tâm và những hi sinh của họ cho doanh nghiệp được trân trọng.
Phát hiện 2: Có những sự thật đằng sau nhãn dán
Giới tính là một tiêu chí thông thường dùng để dán nhãn cho những gì liên quan đến cảm xúc. Sự khái quát hóa này gắn cho phụ nữ mọi thứ, từ “phái yếu” đến “nhạy cảm quá mức” còn đàn ông thì từ “trơ lì cảm xúc” đến “bùng nổ”. [8] Những phân tích của chúng tôi về trí tuệ cảm xúc của hai giới cho ra kết quả hoàn toàn khác. Nhìn chung, phụ nữ có chỉ số thông minh cảm xúc trung bình cao hơn nam giới 4 điểm. Sự khác biệt này đủ lớn để cho thấy rằng phụ nữ thường thể hiện (đừng nhầm lẫn với khái niệm sở hữu) nhiều kỹ năng hơn trong việc tận dụng cảm xúc vì lợi ích của chính mình. Phụ nữ đạt điểm cao hơn nam giới ở ba trong bốn kỹ năng của trí tuệ cảm xúc, đó là: Làm chủ bản thân, nhận thức về xã hội và làm chủ các mối quan hệ. Nhận thức về bản thân là kỹ năng duy nhất mà hai phái bằng điểm nhau. Khoảng cách lớn nhất xuất hiện trong kỹ năng làm chủ các mối quan hệ, trong đó phụ nữ cao hơn nam giới đến 10 điểm. Một điều mà các dữ liệu không thể cung cấp là việc giải thích về các con số. Chúng tôi cho rằng phụ nữ có cơ hội thực hành các kỹ năng trí tuệ cảm xúc từ khi còn bé. Nhiều trò chơi đóng kịch của các bé gái có liên quan đến việc bộc lộ cảm xúc và những điểm tế nhị trong giao tiếp xã hội. Trong khi đó, các bé trai lại không được khen ngợi nếu có những hành vi tương tự.
Con người thường cho rằng có sự khác nhau lớn về trí tuệ cảm xúc giữa những người làm những nghề nghiệp khác nhau. Kỹ sư, kế toán viên và các nhà khoa học thường được cho là những người có chỉ số thông minh cảm xúc thấp. Nhưng những phân tích về các số liệu điều tra trên toàn cầu lại đưa ra những phát hiện khác thường một cách ấn tượng. Thứ nhất, không có sự khác biệt nào giữa chỉ số thông minh cảm xúc trung bình giữa các ngành nghề. Những người làm việc ở các lĩnh vực đa dạng như bán hàng, công nghệ thông tin, tài chính, điều hành và tiếp thị có chỉ số thông minh cảm xúc gần như tương đương. Sự khác biệt về điểm số trong trí tuệ cảm xúc ở những người thuộc những ngành nghề này chưa tới một điểm. Chỉ có duy nhất một nhóm người làm việc trong lĩnh vực chăm sóc khách hàng là có khuynh hướng nhỉnh hơn về trí tuệ cảm xúc. Có vẻ như một chỉ số cao hơn trong trí tuệ cảm xúc là yêu cầu để trụ lại trong ngành nghề này. Hãy tưởng tượng bạn phải xoay sở cả ngày trời với những khách hàng khó tính, bạn sẽ hiểu lý do tại sao trí tuệ cảm xúc lại cần thiết đến vậy. Và nhóm người duy nhất có chỉ số thông minh cảm xúc thấp hơn hẳn so với các nhóm ngành nghề khác là những người chẳng có nghề nghiệp gì hết: Những người thất nghiệp.
Phát hiện 3: Cô đơn trên đỉnh cao
Mối quan hệ giữa trí tuệ cảm xúc và chức danh công việc là ấn tượng nhất. Chỉ số thông minh cảm xúc tăng theo cấp bậc, từ vị trí thấp nhất trong công ty đến quản lý cấp trung. Các nhà quản lý bậc trung rất đáng chú ý với điểm số trí tuệ cảm xúc cao nhất. Tuy nhiên khi xét đến các vị trí cao hơn quản lý bậc trung – những vị trí quản lý cấp cao – lại có xu hướng tụt dốc thảm hại về chỉ số thông minh cảm xúc. Từ chức danh giám đốc trở lên, điểm số trí tuệ cảm xúc tuột dốc không phanh. Các CEO (Tổng giám đốc), tính trung bình, có chỉ số thông minh cảm xúc thấp nhất.
Các tạp chí kinh doanh thường nói rằng, cấp bậc của bạn càng cao bao nhiêu thì công việc của bạn càng ít đi bấy nhiêu; nhiệm vụ chính của bạn lúc ấy là đảm bảo người khác hoàn thành công việc. Vì thế, bạn có thể suy ra rằng, người càng ngồi ở chức cao bao nhiêu thì càng thành thạo về kỹ năng nhân sự bấy nhiêu. Nhưng xem ra mọi thứ ngược lại. Có quá nhiều vị lãnh đạo được cất nhắc lên vị trí hiện tại là nhờ vào kiến thức chuyên môn hoặc thâm niên làm việc chứ không phải nhờ vào những kỹ năng quản trị nhân sự. Một khi đã ngồi vào vị trí cao nhất, họ chẳng còn dành bao nhiêu thời gian cho việc tương tác với nhân viên. Tuy nhiên, trong số các cán bộ quản lý cấp cao thì những người có chỉ số thông minh cảm xúc cao nhất chính là những người làm việc tốt nhất. Chúng tôi cũng phát hiện ra rằng kỹ năng về trí tuệ cảm xúc đóng vai trò quan trọng trong hiệu suất công việc hơn hẳn bất kỳ kỹ năng lãnh đạo nào khác. Điều này đúng với tất cả các chức danh nghề nghiệp: Những người có chỉ số thông minh cảm xúc cao nhất trong bất cứ cương vị nào cũng thể hiện xuất sắc hơn đồng nghiệp của mình.
Biểu đồ trên miêu tả những phát hiện của chúng tôi về chỉ số thông minh cảm xúc trung bình tính trên các chức danh công việc. Sự sa sút rõ rệt của các chức danh từ giám đốc trở lên chứng minh rằng chỉ số thông minh cảm xúc của những vị lãnh đạo cao cấp trong một tổ chức rất thấp. Đối với tất cả các chức danh, trí tuệ cảm xúc ảnh hưởng đến hiệu suất công việc hơn bất kỳ kỹ năng nào khác.
Tác động của trí tuệ cảm xúc
Trí tuệ cảm xúc ảnh hưởng đến sức khỏe và hạnh phúc của bạn ra sao?
Ai cũng có thể tìm ra những điều quý giá trong đời.
VÔ DANH
Từ những ngày đầu, ai cũng biết việc thực hiện thành công chương trình truyền hình The Magic Hour sẽ là một thử thách. Magic Johnson, dù là một nhân vật có danh tiếng, tạo nên huyền thoại sau 13 năm chơi cho đội Los Angeles Lakers bằng những cú nhảy ba bước lên rổ điệu nghệ, nhưng không phải là tài chọc cười trên truyền hình. Công chúng biết điều này, ban lãnh đạo của Fox Network biết điều này, thậm chí cả Johnson cũng biết.
Một yếu tố ít được đề cập trong các chương trình trò truyện đêm khuya, đó là sự hỗ trợ của những nghệ sĩ tấu hài, những người mang đến bí quyết thành công cho các chương trình. Danh hài Craig Shoemaker đã hết sức vui sướng khi nhận được lời mời tham gia chương trình truyền hình lăng xê tên tuổi Magic Johnson. Kể chuyện cười cùng với Magic nghe có vẻ tốt hơn gấp nhiều lần so với những thứ quái quỷ mà ông đang làm trong một game show, và ngay lập tức ông xin nghỉ việc. Khi ông tham gia lên kế hoạch cho chương trình, người ta nói rằng ông chỉ việc ngồi cạnh Magic, trò chuyện với anh và làm cho chương trình trở nên sống động. Và tại sao lại không? Craig từng đoạt danh hiệu “Diễn viên hài độc thoại hay nhất” tại Giải thưởng Hài kịch nước Mỹ năm 1997, từng dẫn một chương trình trên kênh VH1 và được nhiều người trong giới công nhận là nghệ sĩ hài xuất sắc. Các nhà sản xuất chương trình cho rằng chỉ cần một ngày tập dượt trước khi lên sóng là đủ để Magic và Craig trở nên ăn ý. Nhưng không phải vậy. Craig lo rằng sự chuẩn bị sơ sài chính là công thức dẫn đến tai họa. Ông cố gắng hết mình trong buổi tập dượt duy nhất và phát triển mối quan hệ bạn diễn với Magic ngay cả ngoài giờ làm việc. Ông vừa lạc quan vừa lo sợ về buổi ra mắt chương trình lần đầu.
The Magic Hour phát sóng lần đầu tiên vào ngày 8 tháng 6 năm 1999, được đánh giá dưới mức trung bình trên bảng xếp hạng Nielsen. [9] Trước sự sững sờ của Craig, người ta đưa cho ông một tập giấy dày liệt kê những câu chọc cười và yêu cầu ông phải nói y như thế vào đúng thời điểm. Những tưởng sẽ được thỏa sức tung hứng, nhưng mọi việc chẳng như mong đợi, ông cảm thấy thật tệ hại, còn chương trình thì bị chê bai thậm tệ. Craig cố gắng tận dụng khoảng thời gian đóng máy giữa các buổi quay để nghĩ ra những mẩu chuyện vui và trào phúng để nhà sản xuất cho phép ông sử dụng trong chương trình. Ông hy vọng mình có thể chuộc lại lỗi lầm, nhưng những cố gắng của ông đều bị phớt lờ. Những mẩu tiếu lâm thô tục được viết sẵn này khiến ông phát ngượng và niềm hy vọng của ông sớm biến thành nỗi thất vọng ghê gớm. Craig không đủ can đảm để bỏ cuộc nhưng 15 buổi quay tiếp theo “thật sự là ác mộng”.
Mới gần đây, Craig là người đầu tiên thừa nhận rằng ông đã không dám nghe theo trực giác của mình. Niềm hân hoan được tham gia vào chương trình đã khiến ông bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo trước mắt. Ông tự nhủ rằng mọi thứ sẽ thay đổi và chờ đến khi vấn đề được cải thiện. Nhưng mọi việc vẫn như cũ. Thậm chí đến cả Magic Johnson, “Ông vua cứu hộ” của giải bóng rổ nhà nghề NBA cũng không thể cứu Craig thoát khỏi những trò đùa tồi tệ mà ông phải diễn theo kịch bản. Craig miêu tả khoảng thời gian ông tham gia vào chương trình giống như việc ông đang ngồi trên một chiếc máy bay ở độ cao hơn 9.000 mét và buồng lái đột nhiên tụt áp: “Những câu chuyện đùa mà người ta đưa cho tôi quá tệ hại, đáng lẽ chương trình phải trang bị thêm mặt nạ dưỡng khí tự động rơi từ trên trần nhà xuống cho khán giả mỗi lúc như thế. Mọi thứ thật kinh khủng.” [10] Chỉ sau vài tuần tham gia chương trình, Craig biết mình nên thoát ra, nhưng ông cảm thấy tê liệt đến mức không thể nhấc chân ra đi.
Khoản lỗ 10 triệu đôla buộc ban điều hành Fox Network phải chấm dứt chương trình sau khi lên sóng có 8 tuần lễ. [11] Thời gian Craig tham gia The Magic Hour để lại một vết nhơ nổi bật trong sự nghiệp của ông. “Tôi mong có thể gạt công việc ấy ra khỏi sơ yếu lý lịch của mình”, mới đây ông nói đùa trong một buổi phỏng vấn trên radio. “Người ta gọi tôi bằng đủ thứ danh hiệu, từ đồng chủ nhiệm chương trình cho đến cộng tác viên rồi đến tác giả và cuối cùng là ‘Anh hãy biến ra khỏi đây.’” Với khả năng khôi hài từ trong máu, giờ đây nhìn lại ông có thể tự giễu mình như vậy, nhưng sự nghiệp hài kịch của ông trong suốt 7 năm sau khi chương trình chấm dứt trở nên trì trệ. Một diễn viên hài bị đuổi khỏi một chương trình truyền hình tệ hại chẳng cách gì được chào đón ở Hollywood. Kể từ đó, ông đã quay trở lại thành công với màn ảnh truyền hình, và may thay, ông nhạy cảm hơn với cảm xúc của mình. Ông biết mình sẽ can đảm và tin vào trực giác của mình khi mọi thứ rành rành trước mắt.
Trí tuệ cảm xúc và sức khỏe
Sẽ có lúc những vấn đề trong cuộc sống lớn đến mức cần phải được giải quyết. Cảm xúc sẽ mách bảo cho bạn thời điểm hành động khi vấn đề đủ lớn để nhận thấy, nhưng vẫn còn kịp để giải quyết. Bằng cách thấu hiểu những cảm xúc của mình, bạn có thể dễ dàng vượt qua được những khó khăn trước mắt và tránh những điều tương tự trong tương lai. Khi bạn làm điều ngược lại, trấn áp và kìm nén cảm xúc của mình, chúng sẽ nhanh chóng tích tụ lại thành những cảm giác khó chịu của sự căng thẳng, lo âu và giận dữ. Những cảm xúc không được giải quyết sẽ khiến tâm trí và cơ thể căng thẳng. Những kỹ năng trí tuệ cảm xúc giúp bạn dễ giải tỏa căng thẳng hơn bằng cách giải quyết những tình huống khó khăn trước khi nó trở nên mất kiểm soát. Những người thất bại trong việc sử dụng các kỹ năng trí tuệ cảm xúc có xu hướng tìm đến những giải pháp khác kém hiệu quả hơn trong việc làm chủ tâm trạng của mình. Họ thường lo lắng, trầm cảm, lạm dụng thuốc, và thậm chí có ý định tự tử cao gấp hai lần bình thường. [12]
Trí tuệ cảm xúc có tác động rất lớn đến mức độ hạnh phúc và mãn nguyện của mỗi cá nhân. Những người luyện tập trí tuệ cảm xúc có xu hướng cảm thấy dễ chịu đối với môi trường xung quanh và thoải mái với chính bản thân mình hơn. [13] Mối liên hệ trực tiếp giữa trí tuệ cảm xúc và cảm giác hạnh phúc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chúng ta để ý đến cảm xúc của mình, luôn ý thức về chúng, và sử dụng chúng để định hướng hành vi. Bạn càng thực hành các kỹ năng trí tuệ cảm xúc nhiều bao nhiêu, bạn càng tận hưởng cuộc sống bấy nhiêu.
Rất nhiều những nghiên cứu gần đây cho thấy có mối liên hệ quan trọng giữa trí tuệ cảm xúc và sự nhạy cảm với bệnh tật. Sự căng thẳng, âu lo và tuyệt vọng kìm hãm hệ miễn dịch, khiến cho cơ thể dễ bị mọi thứ tấn công, từ cảm cúm cho đến ung thư. [14] Tính hiệu quả của hệ thống miễn nhiễm có mối quan hệ chặt chẽ với trạng thái cảm xúc của bạn, thông qua các neuropeptide (các chuỗi phân tử protein được các tế bào thần kinh sử dụng để giao tiếp với nhau) và những chất hóa học phức tạp đóng vai trò sứ giả kết nối tâm trí và cơ thể. Khi tâm trí bạn chịu nhiều áp lực và mệt mỏi, nó ra hiệu cho cơ thể giảm đi năng lượng dùng để chống lại bệnh tật. Điều này làm gia tăng khả năng nhiễm bệnh của cơ thể. Các trường y khoa và các khóa học nâng cao dành cho bác sĩ đang cố gắng đưa các phát hiện về vấn đề này vào chương trình giảng dạy. [15]
Những nghiên cứu mới nhất về y học cũng cho thấy có mối tương quan rõ ràng giữa sự lo âu đau buồn với những căn bệnh nguy hiểm, như ung thư. [16] Một trong những nghiên cứu dài hạn là đo lường mức độ căng thẳng của phụ nữ từ năm 1968 đến 1991. Các nhà khoa học đã theo dõi mức độ căng thẳng, sợ hãi, lo âu và tình trạng mất ngủ mà mỗi phụ nữ trải qua, tất cả là do mâu thuẫn trong công việc và gia đình. Đối với những phụ nữ hứng chịu căng thẳng cao độ trong suốt hai mươi bốn năm có nguy cơ mắc bệnh ung thư vú cao gấp hai lần người bình thường. [17] Sự căng thẳng về mặt cảm xúc mà những người phụ nữ này trải qua là hệ quả của những mâu thuẫn không được giải quyết và những cảm xúc không thể kiểm soát.
Kỹ năng trí tuệ cảm xúc còn giúp tăng cường tốc độ cơ thể hồi phục sau khi mắc bệnh. Những người phát triển kỹ năng trí tuệ cảm xúc hồi phục nhanh hơn trong quá trình điều trị với nhiều loại bệnh, bao gồm hai căn bệnh chết người nhất nhì tại Mỹ là bệnh tim mạch và ung thư. [18] Việc giảng dạy kỹ năng trí tuệ cảm xúc cho những người mắc bệnh hiểm nghèo đã chứng minh có thể làm giảm nguy cơ tái phát, rút ngắn thời gian hồi phục và giảm tỷ lệ tử vong. [19] Khi một cá nhân bị chẩn đoán mắc bệnh hiểm nghèo như bệnh ung thư, họ thường cảm thấy căng thẳng hơn, lo âu hơn. Bệnh tật thường là thách thức lớn nhất mà con người phải đối mặt, và họ cần những kỹ năng mới để đối phó với sự căng thẳng và hoang mang mà căn bệnh mang lại. Ví dụ, một phần ba phụ nữ bị chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú cảm thấy lo âu cực độ sau chẩn đoán lâm sàng, 10% trong số này còn mắc chứng căng thẳng sau tổn thương. Các nhà khoa học thuộc Đại học bang Ohio, Mỹ đã tiến hành nghiên cứu trên 227 phụ nữ bị chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú và chứng kiến những tác động vượt trội sau khi dạy cho họ các kỹ năng trí tuệ cảm xúc trong quá trình hồi phục. [20] Những người phụ nữ được chọn ngẫu nhiên để thử nghiệm phương pháp điều trị này đã giảm mức độ căng thẳng, tuân thủ chế độ ăn uống tốt hơn và phát triển hệ thống miễn dịch mạnh hơn. Một nghiên cứu được trình bày trước Hiệp Hội Tim Mạch Hoa Kỳ (American Heart Association) đưa ra kết quả tương tự với các bệnh nhân nam lẫn nữ, sau khi được dạy về kỹ năng trí tuệ cảm xúc trong quá trình hồi phục sau một cơn đau tim. [21]
Trí tuệ cảm xúc ảnh hưởng mạnh mẽ đến những kết quả liên quan đến sức khỏe bởi nó giúp giảm căng thẳng khi phải đương đầu với những tình huống khó khăn. Những căn bệnh hiểm nghèo, nói riêng, thường khơi dậy nỗi sợ hãi và hoang mang mà bệnh nhân cần phải giải quyết và hiểu rõ vì lợi ích của chính họ. Tác động của trí tuệ cảm xúc đến cơ thể mạnh đến mức các nghiên cứu ở Đại học Y khoa Harvard đã từng theo dõi những thay đổi trong não bộ dựa trên những thay đổi về trí tuệ cảm xúc. Trong các nghiên cứu này, “mật độ giao thông” giữa trung tâm cảm xúc và lý trí của bộ não cho thấy có tác động rõ rệt đến kích thước và cấu trúc của não. [22] Các kỹ năng trí tuệ cảm xúc tăng cường khả năng não bộ đối phó với những nỗi đau về mặt cảm xúc. Sự kiên cường này giúp cho hệ thống miễn dịch của bạn trở nên mạnh mẽ, giúp bảo vệ bạn khỏi sự tấn công của bệnh tật.
Trí tuệ cảm xúc và mức độ tinh thông nghề nghiệp
Trí tuệ cảm xúc có tác động như thế nào đến thành công trong sự nghiệp? Câu trả lời ngắn gọn là: rất lớn! Nó là một cách thức mạnh mẽ để tập trung năng lượng của bạn về một hướng, nhằm đạt được những thành quả đáng kể. Chúng tôi tiến hành khảo sát trí tuệ cảm xúc cùng với 33 hành vi quan trọng khác trong môi trường làm việc, và phát hiện ra rằng trí tuệ cảm xúc có liên quan đến phần lớn những hành vi đó, bao gồm việc quản lý thời gian, động lực, tầm nhìn, và giao tiếp. Bạn có thể sử dụng trí tuệ cảm xúc của mình để nâng cao hiệu suất công việc bằng rất nhiều cách thức khác nhau. Trí tuệ cảm xúc quan trọng đối với thành công đến nỗi nó chiếm 60% hiệu suất làm việc trong tất cả các loại ngành nghề. Nó là công cụ dự báo lớn nhất về hiệu suất công việc và là yếu tố định hướng mạnh mẽ nhất trong nghệ thuật lãnh đạo cũng như sự xuất chúng của từng cá nhân.
Có lẽ điều tuyệt vời nhất về trí tuệ cảm xúc là nó vô cùng linh hoạt. Dù bạn đạt điểm số thấp hay cao trong khả năng này, bạn vẫn có thể luyện tập để cải thiện nó, và những ai đạt điểm thấp hoàn toàn có thể bắt kịp đồng nghiệp. Các nghiên cứu được thực hiện tại khoa Kinh doanh ở trường Đại học Queensland của Úc đã khám phá ra rằng những người có chỉ số thông minh cảm xúc thấp và hiệu suất công việc kém vẫn có thể so tài với những đồng nghiệp giỏi giang trên cả hai phương diện – chỉ bằng cách thực hành thêm các kỹ năng trí tuệ cảm xúc. [23]
Trong tất cả những nhân viên văn phòng được nghiên cứu, chúng tôi phát hiện 90% số người có thành tích cao cũng là những người có chỉ số thông minh cảm xúc cao. Ngược lại, chỉ có 20% những người có hiệu suất làm việc kém ghi điểm cao về trí tuệ cảm xúc. Tất nhiên, bạn vẫn có thể hoàn thành nhiệm vụ xuất sắc mà không cần trí tuệ cảm xúc, nhưng cơ hội là rất thấp. Những người phát triển trí tuệ cảm xúc có khuynh hướng thành công trong sự nghiệp, bởi hai yếu tố ấy thường song hành với nhau. Những phát hiện này đúng với tất cả mọi người, thuộc tất cả mọi ngành, ở mọi vị trí, thuộc mọi quốc gia và các vùng lãnh thổ trên thế giới. Chúng tôi hoàn toàn chưa thể tìm ra một công việc nào trên đời mà hiệu suất công việc không gắn liền với trí tuệ cảm xúc.
Các doanh nghiệp cũng được hưởng lợi nhờ vào trí tuệ cảm xúc. Khi những kỹ năng của hàng ngàn nhân viên trong một công ty được nâng cao thì việc kinh doanh tự thân nó sẽ có bước tăng trưởng nhảy vọt. Kỹ năng trí tuệ cảm xúc tăng cường khả năng lãnh đạo, làm việc nhóm và chăm sóc khách hàng. Nhiều công ty khác nhau như L’Oréal (kinh doanh hóa mỹ phẩm) và Không lực Hoa Kỳ đã tiết kiệm được hàng triệu đô nhờ vào việc hình thành những chương trình nhắm tới kỹ năng trí tuệ cảm xúc. [24] Chúng tôi thường chứng kiến sự lan tỏa cuồng nhiệt khi các công ty giới thiệu trí tuệ cảm xúc cho nhân viên của họ. Một trong những công ty khách hàng của chúng tôi nằm trong danh sách Fortune 500 đã đăng một thông báo trên mạng nội bộ khuyến khích nhân viên của mình kiểm tra chỉ số thông minh cảm xúc và hoàn tất một khóa đào tạo trực tuyến. Kết quả là những người trong bộ phận nhân sự tới tấp nhận được hàng trăm phản hồi mỗi ngày. Các chương trình về trí tuệ cảm xúc trở thành một hiện tượng truyền miệng từ người này sang người khác.
Tuy vậy, chúng ta cần phải nhìn nhận một thực tế rằng các chương trình huấn luyện có thể rất nhàm chán. Có quá nhiều lần những người lao động tham gia các chương trình khiến họ cảm thấy chẳng được ích lợi gì mà chỉ thêm phiền phức. Nếu một doanh nghiệp có thể tạo ra được nguồn năng lượng có tính lan truyền mạnh mẽ xung quanh một khái niệm độc đáo, nó sẽ nuôi dưỡng được nền văn hóa trong đó mọi người có thể phát triển tốt hơn. Khi con người nâng cao trí tuệ cảm xúc của mình, họ sẽ hoàn thành công việc tốt hơn, đối xử với người khác tử tế hơn, và đạt được nhiều điều từ việc đến công sở làm việc. Điều này giúp tạo ra một môi trường trong đó tất cả mọi người đều có lợi.
