Phạm Sơn khoác áo mưa lầm lũi đi đến xưởng cơ khí. Con đường đất sét vàng trơn trợt chạy qua giữa những đám đậu phộng xanh um lấm chấm hoa vàng.
Mưa lớn và có sấm rền từ xa. Chiếc dép râu cứ thỉnh thoảng lại bị dính chặt vào đất sét dẻo quánh đó và giữ chân ông lại. Phạm Sơn gỡ chiếc dép lên và tiếp tục đi nhưng đến lần thứ ba thì ông đành cởi dép ra cầm tay rồi xắn quần mà bước.
Xưởng cơ khí của nông trường là một dãy nhà tôn lớn trong đó có một cái lò rèn, một cái bảng lớn móc đầy "đồ nghề" sửa chữa máy móc, một số các mô tơ điện lớn nhỏ đủ cỡ, nhiều đống sắt vụn và vài ba chiếc máy kéo hỏng hóc máy bỏ nằm rải rác đây đó.
Ở một góc xưởng, Cần đang hì hục tháo rời một bộ phận máy cô-le của chiếc ghe bị hư. Anh ở trần, mồ hôi nhễ nhại, mặt mày và mình mẩy lem luốc. Bên cạnh anh là những chi tiết máy, những cờ-lê mỏ lếch, kềm búa, tuốc-nơ-vít… và một cái thau nhôm đựng dầu đen kịt.
Phạm Sơn mắc áo mưa lên cái đinh nơi chiếc cột gỗ rồi lấy khăn tay ra lau mặt. Ông hỏi Cần:
- Duy đâu?
- Ảnh đi coi nước ngoài bến sông.
Phạm Sơn kêu lên:
- Trời ơi, tình hình khẩn trương như thế này mà còn không lo sửa cho xong. Biết bao giờ mới đem ghe về được.
Phạm Sơn ngồi xuống cạnh Cần. Ông nói:
- Qua có thể giúp được gì cho chú em không?
Cần hơi xoay người, đưa lưng về phía Phạm Sơn:
- Gãi dùm cái lưng em một chút. Đó. Ngay chỗ xương ốc mít.
Cần đưa những ngón tay đầy dầu nhớt ra phía sau chỉ chỗ ngứa cho Phạm Sơn. Phạm Sơn gãi xong liền xắn tay áo lên thật cao và bảo Cần:
- Anh phụ em được chuyện gì, em cứ biểu.
Cần đưa cho ông cái mỏ lếch:
- Anh "chịu" dùm em cái bu-lông này, em mở ốc ra. Nó cứng quá.
Hai người hì hục làm một lúc lâu thì Duy đội mưa trở về.
- Chào anh Năm.
Phạm Sơn làm mặt nghiêm không trả lời. Một lát ông hỏi:
- Tôi thì đang nóng ruột sửa cho xong cái máy còn cậu thì cứ nhởn nhơ. Cậu muốn tôi năn nỉ cậu nữa, hả?
Duy lặng thinh, chậm chạp lấy trong túi ra điếu thuốc cong queo, vuốt lại cho thẳng rồi châm lửa hút. Anh nói:
- Phải gác chuyện sửa máy lại, anh Năm ạ. Nước sông lên cao quá rồi, phải về cứu liên đội gấp, không thì sẽ không còn kịp nữa.
Phạm Sơn vừa cố gắng giữ chặt cái mỏ lếch vừa nói:
- Tôi rành vùng này hơn cậu. Cậu yên trí đi. Tôi giao cho cậu sửa cái máy này thì cậu phải hoàn thành nhiệm vụ. Chuyện liên đội tôi chịu trách nhiệm.
Duy lạnh lùng nói:
- Bây giờ không phải là lúc cãi nhau xem ai chịu trách nhiệm vì tình thế đã gấp rút lắm rồi.
Phạm Sơn nói:
- Đừng nên thổi phồng câu chuyện, và cũng đừng nên coi mình quan trọng quá. Không có cậu, tập thể ở đó cũng giải quyết được mọi sự. Cậu không được phép bỏ nhiệm vụ ở đây.
Duy nói:
- Anh không thể thấy hết được tình hình nghiêm trọng tới mức nào đâu. Tôi không thể ngồi yên ở đây khi ở nhà đang bị đe dọa. Anh không cho về, tôi cũng về.
Phạm Sơn to tiếng:
- Tôi nhắc lại là anh không được về đấy.
Duy bực dọc ném mẩu thuốc lá ra ngoài mưa rồi bảo Cần:
- Cần. Rửa tay đi. Sửa soạn về.
Cần đứng dậy rửa tay liền. Phạm Sơn tái mặt vì giận. Ông bước tới, chắn ngang trước mặt Duy:
- Anh không được đi đâu cả.
- Tôi phải đi.
Duy nói nhỏ nhưng dứt khoát. Anh quay lại Cần, lúc đó đã chùi tay xong và ném cái ghẻ rách vào xó. Duy nói:
- Đi.
Và anh lách người qua một bên nhưng Phạm Sơn đã túm lấy cổ áo Duy dằn lại. Tuy ông ốm hơn Duy nhưng hai người cao bằng nhau nên trong tư thế ấy họ chạm mặt nhau. Phạm Sơn trợn mắt giận dữ còn Duy thì cau mày khó chịu.
- Anh làm gì vậy?
Duy bóp mạnh cổ tay Phạm Sơn để gỡ ra nhưng chưa kịp bước đi thì đã bị Phạm Sơn tống một quả đấm thật mạnh vào mặt khiến anh lảo đảo. Anh cảm thấy như có máu ứa ra ở khóe miệng nhưng anh không thèm chùi, anh nhìn Phạm Sơn một cách nghiêm khắc, cái nhìn đó khiến Phạm Sơn càng nổi nóng, ông rút khẩu K54 trong túi quần ra chĩa thẳng vào Duy. Cần hoảng hốt nhảy vào can nhưng Duy đã bình tĩnh nói:
- Cứ để ảnh bắn. Ta đi!
Và anh kéo tay Cần bước ra ngoài mưa. Họ đi rảo bước. Phạm Sơn đứng một mình với khẩu súng ngắn trên tay hãy còn run rẩy. Ông cứ đứng như thế một lúc lâu và cảm thấy hai mắt mình mờ đi, bóng hai người thanh niên cũng mờ đi trong màn mưa. Ông hoàn toàn mỏi mệt và lặng lẽ ngồi xuống cạnh chiếc máy cô-le đang bị tháo tung ra đó. Ông im lặng nhìn nó hồi lâu rồi chậm chạp gom những chi tiết máy, những con bu-lông, những kềm, búa, mỏ lếch… vào trong một tấm bạt lớn, gói lại và cất vào một góc.
