Tháng Mười hai, tháng Một. 1981,1982.
Biết sao không. Hôm trước tôi suýt chút nữa là làm mình mất mạng rồi. Vâng. Rất suýt soát. Thủ phạm ư? Anh nói đúng. Là chiếc Fiasco.
Tôi đang lăn bánh với vận tốc 25 dặm một giờ. Giờ nghĩ lại, có lẽ khoảng 20, hay 15 dặm một giờ thì đúng hơn. Chiếc Fiasco không thích trời lạnh. Chiếc Fiasco cũng chẳng thích trời nóng, hay trời mưa. Nói thật nhé, chiếc Fiasco gần như lúc nào cũng phá hỏng mọi chuyện khi nó phải chở anh đi đâu đó. Mặc cho mọi ưu điểm của nó, nó chẳng khi nào hơn là một công cụ đi từ A đến B. Điều mà nó thích - điều mà nó thực sự tài năng đến khó tin - là đứng yên một chỗ… Những con đường chính nối nhau trong tuyết nhão chằng chịt. Đây là loại tình trạng giao thông mà xe cộ ghét nhất, đường phố đi chậm lại cả ngàn lần phản ứng, nhường anh đi trước, nhường anh, nhường anh. Tôi ngoặt gấp sang phải, thử nghiệm đường tắt, một góc ngoặt mới mẻ chặt từ mạng lưới đường sá bên ngoài. Có lẽ cả buổi sáng chiếc Fiasco là chiếc xe đầu tiên thử đi đường này. Lớp đá dăm phủ mặt đường trông thì ướt nhưng cho cảm giác khô. Tôi nhấn ga về phía giao lộ, đạp chân thắng, và thế là thấy mình đang ở trên một máng băng đen không có lực ma sát. Trong một hai phần triệu giây tôi thậm chí còn cảm thấy thoáng hài lòng rằng rốt cuộc chiếc Fiasco cũng cho thấy chút khả năng. Bị đẩy lên một mặt phẳng thuần túy hơn dành cho việc di chuyển, một chiếc xe trượt tuyết trên bốn bánh xe bị trì níu lại, chúng tôi trượt một đường dài vào trong con đường của thành phố đồ chơi - Ái chà, tôi nghĩ. Giờ thì mọi việc sẽ thành ra thế nào đây?
Tôi lướt thẳng vào đường chính, lướt theo tiếng thét lặng câm. Và con đường mới bình thường làm sao! Một chiếc xe buýt to béo bập còi kinh ngạc. Ai đó nhảy phóc xuống khỏi xe đạp. Chiếc xe tải chở sữa trông như một chiếc sọt đóng chuồng rùng mình đứng sững lại. Chiếc Fiasco nửa quay đi trên lưỡi giày trượt băng, lướt ngang hông qua đống tuyết bùn về phía những chiếc xe đậu trong bãi xe trả tiền bên lề đường phía xa. Giữa những khối màu của luồng giao thông đinh tai nhức óc tôi đánh vật với cái vô lăng vô nghĩa. Phần hông xe lấn tới, như một con tàu đang tìm vũng đậu của mình, chiếc Fiasco dạt vào chỗ đậu chật hẹp, giật nẩy lên dừng hẳn lại, rồi chết máy.
Tôi leo ra khỏi xe. Cả con phố đứng lặng nhìn trân trối. Tôi bỏ một đồng xu vào trụ tính tiền đỗ xe rồi bước thẳng qua cánh cửa dang rộng mở của quán rượu Công nương Diana, gọi một ly đúp scotch và đè sức nặng toàn thân lên quầy bar khi tôi ấp ủ nỗi đau của những vết thương do mình tưởng tượng. Lạy Chúa tôi. Tôi suýt chút đã tự giết chết mình.
London đang vào mùa Giáng sinh. Ở London, mùa Giáng sinh là thời điểm những đồng tiền thối lại của dân lái taxi cũng bỏng rát như những đồng xu nhả ra từ lòng máy đánh bạc, là thời điểm đám dân văn phòng vô công rồi nghề thử tài hóm hỉnh của mình trong các quán rượu và trên những chiếc bàn dài trong tiệm ăn rẻ tiền, là thời điểm trong những ngày chết chóc trước năm mới người ta phô ra cho thiên hạ quà cáp mình được tặng trên xe buýt và tàu điện: những cổ áo ôm chặt lấy cổ như tấm gạc lạnh, những đôi găng tay đặt trong lòng cứng đơ như mực muối, đồng hồ đeo tay và bút máy lấp lóe tín hiệu trong ánh đèn nhà thuê. Mùa Giáng sinh là thời điểm bọn đàn bà con gái kháo nhau chuyện vạn vật mới đáng yêu và ấm cúng làm sao.
Đợt tuyết rơi đầu tiên của mỗi năm gây ra bao cảnh mất tinh thần, suy sụp, hỗn loạn, như bao năm nay vẫn vậy. Suốt cả tuần tôi cuốc bộ qua bao con phố London, lòng tự hỏi chúng trông như thế nào. Chúng trông giống như điều gì đó cực kỳ quen thuộc. Người ta ngọ nguậy trên những con quay hồi chuyển bị lỗi. Úi! Tất cả chúng ta đều đi trên những mảnh gấm hoa hằn dấu chân. Chúng ta nhìn chằm chăm vào vỉa hè để tìm dấu chân mình nhưng lại không thể biết các vỉa hè trông như thế nào. Trong mười lăm phút đám tuyết còn là màu trắng tinh khôi và sạch bóng. Thế rồi chẳng còn màu gì cả - không màu, thậm chí không cả xám. Vậy nó trông giống thứ gì? Với vẻ nấm mốc u ám cùng những ánh lóe sáng lẫn cặn bã chất đống thành rãnh, nó trông như vừa được gột rửa, trông như bầu trời London. London trời hè - những đường phố mùa đông trông giống như thế đấy. Bầu trời mùa hè: chúng trông giống như thế. Vậy thì mọi thứ đều giống nhau ư?
Đợt tuyết rơi thứ hai trong năm gây ra bao cảnh mất tinh thần, suy sụp, hỗn loạn, như bao năm nay vẫn vậy. Đợt tuyết thứ hai này giữ được màu trắng và vẻ rắn chắc lâu hơn nhiều. Đây là thứ có phẩm chất cao hơn: rõ ràng nó làm tốn lắm tiền hơn. Tuyết rơi làm mọi người ngạc nhiên, như bao năm nay vẫn thế. Nó làm tôi ngạc nhiên. Nhưng mà thôi, tuyết khi nào chẳng làm ngạc nhiên. Tuyết mới đáng ngạc nhiên làm sao! Nó là nhân tố bất ngờ. Trong một lúc cả thế giới bàng bạc màu trắng. Cả thế giới im lặng. Cả thế giới được tuyết ra tay. Đến sáng hôm sau nó vẫn nín lặng cho đến khi cuối cùng anh nghe được vài ba tiếng xe hơi thì thầm ra điều xin lỗi. Tất cả chúng tôi đều rón rén ra khỏi cửa và hấp háy mắt ngước nhìn thế giới. Mọi người dường như nghĩ rằng mọi chuyện đều do lỗi của mình. Nhưng đôi khi chúng ta cũng tự khen ngợi mình nữa.
Khen ngợi ư? Tôi chưa bao giờ có và có lẽ sẽ chẳng bao giờ có lại được. Vâng, tôi phá sản rồi. Anh có biết căn hộ nào rẻ rẻ không? Anh có thể cho tôi mượn ít tiền chăng - chỉ đến thứ Năm thôi mà? Tôi sẽ trả lại anh. Thật lòng đấy. Martin nói đúng. Tôi là người cuối cùng biết chuyện như lệ thường, nhưng những luật sư của tôi rốt cuộc cũng đã xác định được ai là người đang trả tiền cho toàn bộ tấn bi kịch thần kinh này, từ tiền taxi cho đến phí phòng rọi ảnh, từ đầu đến cuối. Là tôi. Là thằng đần này đây. Mẹ kiếp! Tại sao lúc trước tôi lại không coi qua những thứ hắn đưa cho tôi ký cơ chứ? Ô, tôi là con chó con, chấp nhận đi nào. Nhưng, hắn cũng đã mê hoặc và lừa mị nhiều người khác nữa cơ mà: tôi có bằng chứng cho chuyện này, bởi vì cho tới gần đây thôi tôi vẫn còn bị tám hay chín người trong số đó buộc tội, bao gồm Lorne Guyland, Caduta Massi, Butch Beausoleil và Spunk Davis. Cuối cùng lại tôi gọi cho cả bốn diễn viên chính và khóc lóc kể lể hết chuyện của mình. Caduta rút đơn kiện gần như ngay lập tức nhưng giữa hai người với nhau bà ta tiếp tục gây khó cho tôi. “Tôi, người đã cho anh một… tại sao hả John. Tại sao? Anh sẽ nói cho tôi biết vì sao chứ? Sao anh lại tự gây ra chuyện đó cho mình - tại sao? Tại sao?” Nếu được một cắc cho mỗi lần Caduta hỏi tôi tại sao, tôi đã không phải ở trong tình cảnh này. Mà tôi lại không có câu trả lời. Thực sự bất ngờ nhất là Lorne. Ông ta không thể nào dịu dàng hơn thế- hay bình tĩnh hơn thế. “À John này,” ông ta bảo, “mấy chuyện này cũng thường xảy ra thôi.” Nhưng có phải thế không? “Ồ thường xuyên ấy mà John.” Thế hả? Thật sao? Spunk thì tỏ ra là không có vấn đề gì rồi, như đã dự đoán. Phim Thời tiền sử là một phim thành công vang dội ở New York, và Spunk đã ký hợp đồng cho một loạt phim hài tình cảm rồi. Hẳn anh có nghe tên cậu ta đấy thôi: giờ cậu ta tên là Jeff Davis. Ngược lại, Butch Beausoleil cô bạn gái đã chia tay của cậu ta, thì vẫn còn lằng nhằng bám theo tôi mãi. Horris Tolchok hành hạ tôi hằng ngày bằng thư từ và điện thoại. “Tôi có cuốn băng video anh khỏa thân đây này,” mới đây hắn thông báo, “đang đánh đập khách hàng của tôi. Là tội hiếp dâm đấy nhé ông.” Nhưng các luật sư của tôi lại nghĩ chúng tôi có thể trút hết chuyện này lên Goodney. Fielding giờ đây đang phải trải qua kỳ xét nghiệm tâm thần trong trại trừng giới ở Palm Springs. Anh có muốn biết vì sao Fielding lại làm chuyện này không? Anh thực sự muốn biết hả? Được thôi, gọi cho Beryl đi. Gọi điện cho mẹ của hắn ấy. Tôi sẽ cho anh số điện thoại của bà ta. Bà ta sẽ nói cho anh biết vì sao. Bà ta sẽ nói hết giờ này sang giờ khác về động cơ của hắn. Bà ta thậm chí sẽ gọi lại cho anh nữa cơ đấy. Nếu anh thực sự muốn biết vì sao Fielding đã làm việc này, hãy gọi cho Beryl Goodney. Số của bà ta là 2210-6110. Mã là 215.
Khi không có tiền, anh già hơn một ngày và cao hơn vài phân. Và anh cũng trần trụi nữa. Nhưng điều tốt đẹp của chuyện này là, gây ra chuyện gì cho anh cũng chẳng có ích gì vì anh chẳng có đồng nào. Người ta có thể gây chuyện cho anh. Nhưng nếu anh không có tiền, họ sẽ đếch cần biết. Mặt khác giờ đây tôi phải đối mặt với án hình sự lẫn dân sự. Đang có thủ tục xúc tiến việc dẫn độ tôi - nghe này: thú vị lắm dấy - về tội danh bất cẩn, làm giàu bất chính và thờ ơ trắng trợn. Luật sư tôi bảo chúng tôi có thể cãi các kiện cáo này và có mọi khả năng thắng kiện, chỉ cần tôi trả cho hắn ta thật nhiều tiền vào. Với tình hình như hiện nay, tôi không phải đi sang Mỹ. Nhưng tôi nào muốn sang Mỹ đâu. Tôi không thể chi trả cho việc đi sang Mỹ… Vả lại ảnh hưởng của toàn bộ chuyện này đối với tôi giảm đi rất nhanh. Cuộc đời tôi đang mất dần hình dáng. Những công ty lớn, những ngôi sao năm cánh đầy vóc dáng và mục đích giờ đây chẳng còn quyền năng mà hãm hại hay làm tôi hân hoan được nữa.
Vince Béo đã tìm cho tôi việc làm, làm người trông coi cho một xe bán kem ở công viên Hyde. Công việc bắt đầu vào mùa xuân. Ông ấy nghĩ biết đâu tôi lại có tương lai trong nghề bảo kê cho quán rượu. Một ngày nào đó, có lẽ, tôi sẽ quay lại trò quảng cáo. Những người trong ngành quảng cáo, họ thích thấy anh thất bại, và họ thích thể hiện lòng yêu thương của mình. Tên tôi giờ là rác rưởi. Đấy là một phần của cái giá họ sẽ bắt tôi trả nếu nhận tôi lại. Cuối cùng rồi họ sẽ nhận tôi lại thôi. Nhưng đôi lúc tôi lại nghĩ, không, tôi sẽ không quay lại đâu. Khi xem những đoạn quảng cáo trên truyền hình tôi cảm thấy muốn phát ói, ngay tận trong lòng mình. Ti vi là nơi đây, ti vi là tín ngưỡng, là phần huyền bí trong những trí óc bình thường, tôi không muốn lại phải làm việc trong lãnh vực nhạy cảm này, tôi không muốn phải bán hàng cho nó. Nếu tất cả chúng ta đều dừng việc và nắm tay nhau trong mười phút đồng thời không còn tin vào tiền, tiền sẽ không còn tồn tại nữa. Chúng ta sẽ chẳng khi nào làm như thế, dĩ nhiên rồi. Có lẽ tiền là âm mưu vĩ đại, là điều không thực to lớn. Và cũng là chứng nghiện nặng nữa: tất cả chúng ta đều nghiện và giờ không thể bỏ thói quen được. Thậm chí chẳng có gì là mang tính thế kỷ hai mươi lắm về tiền cả, ngoại trừ khuynh hướng. Đơn giản là anh không thể đá bỏ nó đi, cái thứ rác rưởi thừa thãi ấy, dù cho anh có muốn làm thế đi chăng nữa. Anh không thể trút bỏ cái thứ khỉ mang tên tiền ấy đi được.
Tôi vẫn còn khóc lóc và lảm nhảm và hò la nhiều lắm, nhưng mà khi nào tôi chẳng thế. Tôi uống, đánh nhau, và lang thang qua phố xá. Tôi vẫn là khu vực rủi ro cao. Tôi vẫn là nội đô thành thị.
Về nỗ lực tự tử của tôi, à thì, toàn bộ vụ đó là một thảm họa, như anh đã đoán ra rồi đấy. Tôi uống hết một chai rưỡi scotch và nuốt trọn chín mươi viên an thần. Trong một chốc tôi cảm thấy sảng khoái cực kỳ. Cái trò chơi tự sát này ấy à, tôi nghĩ, toàn chuyện bỡn. Tôi ngồi đó chờ đợi. Thế rồi nỗi sợ hãi ùa đến. Giống như cơn co rút - như thể thế giới đang mỗi lúc trở nên to và đen hơn trong khi tôi lại biến thành nhỏ bé xanh tái. Trời đất, tôi tự nhủ, mình có cần đến rượu, hay thuốc an thần không nhỉ. Bỗng chợt tôi lại vui tươi và bắt đầu nhìn vào khía cạnh tốt đẹp. Tôi dộng đế giày vào chiếc ti vi rồi giẫm lên dàn hifi lẫn video. Tôi chuẩn bị lao xuống cầu thang mà trút lên chiếc Fiasco nữa, nhưng đến lúc đó tôi đã ngả nghiêng một chút, và ngoài ra, tôi cũng nhớ mang máng là mình đã bỏ lại chiếc xe ở khu Maida Vale. Chỉ đến lúc ấy hẳn tôi mới nảy ra hồi ý nghiêm túc đầu tiên. Này, tôi đâu có ý đó, tôi cứ gào toáng lên. Anh biết như thế nào mà. Thế là tôi có uống vài ly và mọi chuyện vượt quá tầm kiểm soát. Tôi đã thiếu suy nghĩ. Một thằng đàn ông không thể phạm sai lầm sao? Tôi chạy tại chỗ và hít đất một hai cái gì đấy. Tôi xả bồn tắm nước lạnh và ngã vào đấy với gần nguyên quần áo trên người. Tôi uống hết một hũ mù tạt Pháp trong bếp. Tôi thực chất là đã cho ngón tay vào thủ dâm với cục amidan - mà không hứng thú gì, không hứng thú chút nào. Tôi nghĩ mình có thể cảm nhận được cái chết bám víu đang thụp người né tránh và ra động tác giả lòng vòng trong đầu tôi, tìm kiếm nước đầu của nó, lối đi của nó. Thế là tôi cứ đi vòng quanh vòng quanh lâu đến bao nhiêu tùy ý nó… Đến giữa buổi sáng, khi ban ngày bình thản lăn trên lối của nó bên dưới cửa sổ nhà tôi, tôi cảm thấy mệt mỏi đến mức tôi nghĩ thôi thì cứ lăn vào giường ngủ cho rồi, muốn ra sao thì ra. Sau bao nỗi phấn khích ấy, tôi rót cho mình một ly. Lúc này tôi đã tả tơi lắm rồi nên có lẽ tôi đã uống thêm một viên an thần nữa trước khi nhắm mắt ngủ. Tôi không nghĩ chúng ta có thể bỏ qua khả năng là thậm chí tôi còn cố thủ dâm một cú nữa. Dù sao chăng nữa, vài tiếng sau, tôi bị dựng dậy bởi một viên cảnh sát và hai nhân viên cứu thương. Bản thân tôi, tôi cảm thấy như chết rồi. Tôi cứ nghĩ - có lẽ mình đã thành công rồi, có lẽ chuyện đó đã xảy ra, có lẽ cái chết cũng chỉ giống như cuộc sống, toàn thứ cũ rích chỉ có là ốm o hơn mà thôi. Họ muốn tôi đi súc ruột, nhưng tôi chẳng đi đâu. Tôi mượn bà lao công nhà mình mười bảng. Tôi gan lì chịu đựng rồi không rõ thế nào nhưng đã vào quán rượu uống qua ngày hôm đó. Anh có biết cái gì đã cứu mạng tôi không? Thuốc an thần của Martina, tôi nghi chúng là thứ vô hại chỉ để trấn an mà thôi. Tôi nhớ có một lần ở New York tôi từng uống vài viên và nghĩ rằng sao chúng trông và có vị giống aspirin quá. Tôi cũng đã luôn nghiền ngẫm về lọ đựng thuốc của mình với thái độ hoài nghi ngày một tăng… Rồi đấy nhé, dù không chắc chắn lắm, nhưng đấy là công thức cho vụ tự tử của tôi: gần ba lít scotch, năm mươi viên aspirin, liều lượng một tuần thuốc kháng sinh, và mười hai viên men bia. Chả trách sao mà tôi lại thấy khốn khổ đến vậy. Cũng phải mất gần cả tuần tôi mới dám tự tin mà nói rằng - à, mình chắc chắn mình lại còn sống.
Giờ thì anh sẽ hiểu rằng tôi không nhớ rõ lắm về cái đêm và buổi sáng tăm tối đó, ấy vậy mà đó là lúc tôi hồi tưởng rất nhiều. Những ký ức xỏ lá mà tôi đã thường cố rất hung để nối kết - chúng cứ ùa đến tôi, từng điều từng điều một hai tay giơ lên đầu hàng. Tôi đoán là lúc ấy tôi đang đi trên ranh giới mất tri giác nên mới có được quyền truy cập toàn phần vào những điều được che giấu. Tôi đã viết hết chúng ra. Bằng không thì tôi đã không thể nào nhớ hết được. Tôi còn không nhớ mình từng nhớ ra chúng nữa mà. Tôi không nhớ mình có viết chúng ra. Không thể nhận diện nét chữ viết tay trên tập giấy là nét chữ của tôi, trông thẳng thớm và chính xác hơn nhiều, điều này cho anh thấy tôi đã đi xa đến mức nào rồi.
Tôi nhớ lần đó trong câu lạc bộ Berkeley, nơi tôi luôn nghi ngờ rằng có chuyện gì rất kinh khủng đã xảy ra. Điều gì đó rất kinh khủng đã xảy ra thật. Fielding dẫn tôi vào nhà vệ sinh để giúp tôi bình tĩnh trở lại. Thế rồi từ trong khu đứng tiểu hắn quay lại tay cầm của quý. Hắn bảo, “Say lắm rồi, phải không hả Bảnh Tỏn?” - và lia một tia nước tiểu vào ngang qua hai chân tôi… Tôi nhớ lần dó trên phố 95, khi Doris Arthur dẫn tôi ra khỏi nhà hàng của giới truyền thông, đáp lại lời mời của tôi về việc quay về khách sạn mà chơi bời đôi chút, áp môi lên má tôi mà thì thầm, “Anh khốn ạ. Toàn là trò hề thôi. Fielding đang chơi anh đấy. Đây là một trò chơi, một trò lừa. Xuống tàu đi. Xuống đi!”… Tôi nhớ lần trong quán bar người Ireland đối diện nhà hàng Zelda (Phục vụ bữa tối và nữ tiếp viên khiêu vũ. Thời khắc tồi tệ nhất chăng? Có lẽ vậy), bị một con nhỏ tóc hoe có cặp mắt của Fielding hôn hít vỗ về. “Mày biết tao là ai không?” cái đầu ấy thỏ thẻ. “Là tao đây. Tao là nó đây. Tao là nhà sản xuất của mày đây.” Còn tôi thì ngồi đó, gục gặc, cười cười, u mê, đần độn, triệt buộc… Và tôi nhớ Martin, ở đây trong căn hộ của tôi, đứng trước mặt tôi và nói đi nói lại bằng giọng kìm nén khốn khổ nghèn nghẹn, “Tôi rất lấy làm tiếc.” Hắn cứ mãi nói thế. “Tôi rất tiếc. Tôi rất tiếc.”
Suốt buổi sáng hôm ấy khi cái chết cảm giác đến rất gần còn cuộc sống dường như là một thứ rất tốt đẹp - tôi chằng hề gọi ai đến giúp. Tôi đã thắc mắc vì sao. Tôi chỉ có thể cắt nghĩa thế này thôi. Hãy chịu đựng tôi nào, làm ơn đẩy. Cuộc đời tôi trước giờ là một cuộc chiến giữa xấu hổ và sợ hãi. Trong lần tự tử, nỗi xấu hổ đã thắng. Xấu hổ mạnh hơn sợ hãi, mặc dù anh vẫn sợ phải xấu hổ. Trong trường hợp của tôi, anh vẫn sợ nỗi sợ hãi, và đột nhiên anh muốn từ bỏ mọi chuyện. Trong lần tự tử kết liễu, xấu hổ thắng, nhưng anh sẽ không muốn cho ai thấy là nó đã thắng. Tự sát thật đáng xấu hổ. Tôi chắc hẳn đã rất ghét ai trông thấy tôi chết vì tự sát. Không, tôi sẽ không muốn người ta trông thấy mình chết trong căn phòng ngủ kia, sau khi thực hiện một vụ tự sát như thế.
Tôi có bạn gái mới, tạ ơn Chúa. Cô tên Georgina. Cô làm chân thư ký cho một công ty đồ khô ở khu White City. Cô là một cô gái to lớn, kiểu như một cô y tá mập ú, cơ bản là thế, đúng như kiểu bác sĩ yêu cầu. Anh sẽ thấy thích Georgina đấy. Tôi biết ơn lắm… Tôi gặp cô trong quán Lợn Mù, hay đấy là quán Vòng Tay Đồ Tể nhỉ? Khi ấy tôi vừa bị hạ nhục, vừa bị hạ đo ván hoàn toàn trước một tay người Úc rất khỏe, cực kỳ nhạy cảm và tỉnh táo kinh người. Georgina đem tôi về căn hộ của cô và bằng chính tay mình đắp thịt lên mắt cho tôi. Tôi tán tỉnh cô cả tuần liền. Cô nặng cỡ như tôi và chúng tôi thật sự đắm đuối. Georgina có một… Cô có một trái tim vĩ đại, cô nàng Georgina ấy.
Tôi viết thư cho Martina một tuần khoảng hai lần. Mỗi buổi sáng tôi leo lên tấm bạt lạnh lẽo, để trông ngóng cái phong bì màu đỏ trắng xanh ấy. Đến giờ vẫn chưa có gì. Tôi vẫn hy vọng. Những bức thư tình của tôi có thể không phải là tác phẩm nghệ thuật vĩ đại gì, nhưng chúng thật tình chân thành, nói cho anh biết nhé. Người ta phải nhận anh lại chứ, phải không nào, nếu anh yêu họ nhiều đến thể? Nếu anh mở rộng tất cả mọi điều và yêu họ đủ nhiều, họ phải đón nhận lại anh thôi. Không à? Họ buộc phải thế chứ. Thoạt đầu tôi quá bận rộn nên không thấy buồn về cô. Bây giờ thì nó đến với tôi hằng ngày, một nỗi đau đều đặn, đúng giờ, như chính bản thân cô gái ấy. Cô là người tốt nhất. Cô là tốt nhất và tôi muốn điều đó, tôi muốn thứ tốt nhất… Phải không nhỉ? Tôi có từng như thế không? Có lẽ tôi chưa bao giờ thực sự có được những phẩm chất để mong muốn điều tốt nhất. Văn hóa và những thứ đại loại - không phải là, hay không chỉ là, chúng ta đoạn tuyệt với nó, một vài người trong chúng ta đấy. Chúng ta cũng phần nào ghét bỏ nó nữa. Tôi đang cố. Tôi đọc khá nhiều. Đấy là sự lãng khuây duy nhất mà tôi còn kham được. Đọc rẻ lắm, phải công nhận là thế. Tôi đã đọc hết những cuốn trinh thám tình dục tài chính trên các kệ sách nhà Georgina rồi. Tôi loanh quanh trong thư viện. Thư viện là nơi hay ho khi anh không có việc làm. Thư viện ấm áp và miễn phí. Đấy là một nơi trú thân.
Tôi cũng có viết cho cả Selina. Đấy có lẽ là cái kết thực tế hơn. Cô ta rồi sẽ có một thằng nhóc con, một nguồn thu nhập, và một căn nhà. Căn nhà không phải là mái ấm, tôi biết chứ. Nhưng ít ra đấy là cái nhà. Ossie sẽ không ở cùng cô ta. Nếu hắn có chút lý trí nào, và nếu cô chịu nhận hắn lại, Ossie sẽ quay về với vợ mình, bò bằng cả hai tay hai chân. Tôi hy vọng cô sẽ tìm ra Bóng Râm cho mình, nàng Martina ấy… Tôi viết cho Selina nhờ bác sĩ phụ khoa của cô ta chuyển giúp. Tôi dự định sẽ nuôi đứa bé con cô ta như thể nó là con tôi, mặc dù đứa bé sẽ thuộc tầng lớp trên nhiều hơi tôi. Bây giờ Công nương Diana cũng bước vào con đường tạo dựng gia đình. Thế giới sinh,sôi nảy nở. Cứ cố mà ngăn nó lại xem nào. Trong thư hồi âm líu lo, kê lể của mình (dấu bưu điện ở London, không địa chỉ hồi thư), Selina bảo tôi rằng cô ta sẽ đặt tên cho đứa nhỏ theo tên đứa bé hoàng gia, nếu như trùng giới tính. Tôi đoán chắc lại là Mary hay Elizabeth, hay George hay James gì đấy. Tôi tán thành. Nhưng tôi sẽ chẳng được trông thấy Selina lần nào cho đến khi tiền bạc của tôi trở lại.
Chiếc Fiasco vẫn chạy được, dù không phải trong lúc này. Chiếc Fiasco là công trình phí tiền nhất của tôi. Chiếc Fiasco, lòng kiêu hãnh và niềm vui của tôi. Chuyện này anh với tôi biết thôi nhé, tôi không biết liệu mình có thể vượt qua mọi chuyện này không nếu không có chiếc Fiasco. Ngày nay tôi lau chùi nó thường xuyên hơn, lau chùi ngay ngoài đường kia, với xô chậu, giẻ lau, cùng radio. Cái động cơ ấy rồi sẽ phom phom trên đường trở lại, ồ, anh đừng lo. Tôi vẫn giữ lấy chiếc Fiasco. Tôi đã nghẹt thở vì chiếc Fiasco của mình. Chúng tôi đã cùng kinh qua nhiều chuyện. Chúng tôi sẽ cùng kinh qua nhiều chuyện hơn nữa, tôi và chiếc Fiasco ấy.
Còn với vụ kiện tụng truy tố kia - vụ lái xe khi say xỉn, hay, đúng hơn là, vụ say xỉn sở hữu một phương tiện giao thông không trong trạng thái đứng yên - luật sư của tôi đang cố trì hoãn vụ này vô thời hạn. Làm thế thì tốn tiền tôi, mà thêm tiền cho ông ta. Một kỹ thuật được những luật sư khác tôi thuê yêu thích. Bao nhiêu tiền tôi có đều đi thẳng xuống hố xí phí luật sư. Tôi đang trong diện lãnh của phát chẩn người ta dành cho đám nghiện rượu, bọn la hét và lũ đĩ điếm ngoài đường. Nguồn thu nhập chính của tôi đến từ căn hộ. Tôi dọn ra ngoài, vào ở trong một căn hầm nhếch nhác bên ngoài khu Ladbroke Grove, và đem căn hộ thuê của mình cho một tay Hồi giáo đa thê cùng đoàn con lê thê của hắn thuê. Dễ lắm: tôi chỉ việc nhét mẩu quảng cáo dưới cửa sổ tiệm bán thuốc lá cùng với những tấm bìa khác mang dòng chữ DẠY TIẾNG PHÁP HY LẠP & THỔ NHĨ KỲ và THÁCH BẠN GỌI CHO CON ĐĨ BAYSWATER. Tôi đặc biệt ngần ngại muốn biết TIẾNG THỔ là gì, sau khi nhìn thấy tình trạng căn hộ của tôi. Mỗi thứ Năm tôi ghé qua đấy thu tiền thuê nhà. Thật dửng dưng tay khổng lồ mặc váy ấy đưa nắm tiền cho tôi. Tôi chõ mắt nhìn qua hắn trông vào bầu không khí không thể dò được của những bà nội câm lặng, những bà vợ quắt queo cùng mấy đứa con gái bị đánh đập. Trong đấy chỉ có một thằng bé con: chẳng có đứa bé nào được sướng đến thế. Cả căn hộ là đống hoang tàn nhưng tiền trả cao ngất ngưởng giữ cho đám luật sư êm xuôi. Với lại, ông bố già nua của tôi thỉnh thoảng dúi cho tôi mười đồng hai mươi đồng, khi lão ta có nhiều tiền.
Nếu còn là một kẻ hút như ống bễ thì tôi đã xài hết cả. Chuyện đấy giờ là quá khứ rồi - tôi giảm ngay xuống chỉ còn chưa tới hai gói một ngày. Tôi chỉ kham nổi có từng ấy. Tôi thậm chí còn tự tay vấn thuốc nữa chứ, mẹ kiếp. Tôi cũng không còn uống lắm nữa: chỉ làm một ly Barley Stout, hai chai Particular Brew, một ly Whisky Tak và vài ly Ginger Perry. Hoặc là thế, hoặc là một chai sherry Cyprus hay porto Bulgaria để đưa tôi vào giấc ngủ. Tôi chỉ kham nổi có từng ấy. Tôi đang tiết kiệm trong cả khoản khiêu dâm. Không còn tạp chí khỏa thân hay dịch vụ tắm có người giúp nữa. Mấy thứ đó quá mắc mỏ. Tôi thỉnh thoảng vẫn thủ dâm, thi thoảng. Ai lại không thế chứ? Anh muốn nói gì về thủ dâm thì cứ việc, cứ phỉ báng tùy thích, nhưng không có thứ nào rẻ tiền và có sẵn như thế cả. Rốt cuộc thì anh phải trao giải cho thủ dâm thôi. Chúng dân chủ vô cùng đấy.
Tôi không còn gặp lại Terry Linex nữa vì hắn nợ tôi tiền. Tôi không còn gặp Alec Llewellyn nữa vì hắn nợ tôi tiền. Tôi không còn gặp Barry Self nữa vì lão ta nợ tôi tiền. Tôi không còn gặp Martin Amis nữa vì tôi nợ hắn tiền, nói theo một cách nào đấy. Tiền, cứ luôn phải là tiền. Tôi từng nghĩ hắn và tôi có thể làm bạn. Nhưng giữa chúng tôi chẳng có gì, khi giờ đây chẳng có tiền nào giữa chúng tôi cả.
Nhưng mà này, tôi có trông thấy hắn một lần. Tôi đang ở quán rượu, quán Tay Mơ London hay có lẽ là quán Chúa Jesus, đang uống bia và kiên nhẫn đút những đồng bố thí cuối cùng vào trong máy đánh bạc. Bốn mắt chúng tôi gặp nhau khi hắn bước qua cửa: hắn nhìn tôi bằng ánh mắt hắn thường nhìn khi chúng tôi chưa quen nhau - vẻ lăng mạ, cổ giật nhẹ một cái. Tôi thắng được hai quả mận và đổi chúng lấy một lần giật gấp đôi trên chiếc máy Switchmatic lập lòe. Ba bông tulip hiện ra là giành được giải độc đắc trị giá hai bảng. Tôi đánh cược mấy cú giật đó và lấy được bốn bông mình cần. Tránh xa khỏi máy Winfinder, tôi chọn tự tay mình giật máy, để ủy mị tỏ lòng tưởng nhớ đến tay nghề xưa cũ, đến kỹ năng thời trước. Nhưng rồi tôi bỏ lỡ nên chỉ kiếm được hai trái anh đào bên góc trái. Hai mươi xu. Đến đây tôi cảm nhận được trường lực của hắn sau lưng mình. Tôi không quay lại. “Này anh đang làm gì ở đây thê?” hắn hỏi. “Lẽ ra giờ này anh phải biến mất rồi chứ.” Tôi chỉ liếc qua vai và nói - tôi không biết vì sao: hẳn có cái gene du côn trong sâu thẳm nào đó đã khiến tôi nói thế - “Cút mẹ mày đi.” Nhìn vào tấm gương cong quẹo đằng sau quầy bar tôi thấy hắn bỏ đi, vẻ lóng ngóng, kinh ngạc, hoảng sợ. Tôi đánh cược để thắng 30,50, 70 rồi 1 bảng 40 xu. Tôi lại đánh cược tiếp. Con robot dừng lại, đông sững, rồi nhả ra đồng mười xu. Say mèm, tôi nhét nhầm đồng xu vào khe nhét thẻ xu. Thế là máy bị kẹt và như mọi khi tôi bị tống ra ngoài vì đã đánh đấm vào máy… Chắc anh nghĩ tiền bố thí sẽ có cảm giác cực kỳ quý báu, phải không nào. Chắc anh nghĩ tiền đấy có cảm giác như là đồng tiền cuối cùng trên thế giới này. Không có đâu. Nó có cảm giác như là rác rưởi, như những thứ bỏ đi. Cảm giác như chẳng là gì cả.
Tiền, tiền hôi thối lắm. Thật sự thế. Ôi dào, hôi thật. Cứ cầm lên một nắm tiền giấy đã dùng đến cũ mèm mà xòe ra trước mặt anh thử xem. Cầm nó lên đi. Xòe ra đi. Làm đi. Mùi vớ con nít và vị dâm dục nhức dầu, mùi men cũ, mùi đồ ăn thức uống, mùi chạn chén, mùi khăn ẩm, bụi đóng nơi đường khâu trong ví, mồ hôi trong lòng bàn tay và cáu ghét dưới móng tay của những kẻ suốt ngày phải xử lý những thứ này, thật cần thiết. A, nó bốc mùi.
Tôi đến gặp bà McGilchrist để xử cái răng đau đớn lâu nay của mình. Tôi ngồi đấy dưới lớp áo chì trong khi bà ta chụp X quang mặt tôi. Bà ta thông báo cái răng đã chết nhưng vẫn giữ lại được. Tôi biết nó cảm thấy thế nào. Bà ta khoan và nạo vét và làm cái việc kin kít. Sau đấy bà ta ra hóa đơn tính tiền tôi nhưng tôi đáp trả bằng chiêu mới: tôi không trả. Bà ta làm được gì nào? Bà ta làm được gì chứ? Cái răng chẳng còn đau nữa. Nó chỉ có cảm giác như là rỗng ruột, nhẹ tênh, không có chút vật chất nào trong ấy. Sáng hôm kia tôi nhai vỏ bánh mì nướng bằng cái răng ấy, và phát hiện ra, sau khi tôi hồi tỉnh, rằng chiếc răng này vẫn còn lắm trò. Tháng trước tôi mất một cái răng khác, răng cửa, ngay giữa trung tâm thành phố, ngay phía Nam Công viên Trung tâm. Chiếc răng bị một tay Ả Rập đánh bật ra ngoài trong quán One Off the Wrist, một quán bar cocktail mới trong khu Queensway. Ai là kẻ đã bảo tôi rằng dân Ả Rập đánh đấm không giỏi nhỉ? Ồ, tôi mà bắt được kẻ từng nói như thế… Thật ra thì, chuyện này khiến tôi suy nghĩ. Sau vụ đấy tôi chỉ có thêm có một vụ nữa. Tôi nhận ra là cùng lắm mình cũng chỉ còn có một trận chiến nữa thôi, và sau đó là hết. Tôi sẽ phải đá đít chuyện đánh đấm trước khi nó đá tôi. Một đêm nọ tan hoang vì rượu và lòng phẫn nộ, tôi cố chọc tức Georgina. Ý tưởng tồi. Anh thấy đấy, cô ấy to con, cô nàng Georgina ấy. Cô không như những con nhỏ bé con xinh xắn luôn ré lên xin rủ lòng thương ngay khi anh xoay xoay cổ tay. Không đâu, cô nàng này đánh trả tôi, anh thử tưởng tượng xem. Tôi tỉnh dậy với một bên tai sưng vêu và thêm một mắt bầm tím nữa. Georgina mang vào giường cho tôi tách trà và hỏi rằng liệu có khi nào tôi thử làm trò đó lại không. Tôi bảo - không thưa ngài. Ở tầm tuổi này của tôi anh không thể cứ đánh đấm mãi. Ở tầm tuổi này của tôi, khi mọi thứ đều cần và không có thứ gì mới lại. Mà cũng chẳng còn bà McGilchrist nào nữa, cho nên giờ tôi phải nhờ vào cái mà Paul Béo gọi là Vị Tiên Quốc Dân. Chiếc răng hư ấy đã chết, nhưng tôi vẫn còn sống. Cái răng cửa ấy đã biến đi, nhưng tôi vẫn còn quanh quẩn nơi đây.
Hôm nay tôi mở mắt ra và nghĩ, eo ôi, trước giờ mình chưa từng cảm thấy già cỗi đến thế này. Ấy vậy mà chính xác đấy, phải không nhỉ. Tôi chưa từng già đến thế trước đây. Và sẽ mãi như vậy trong mỗi buổi sáng của cuộc đời chúng ta. Anh cũng thế đấy anh trai. Còn chị nữa, chị gái. Mọi việc thế nào rồi? Mọi người vẫn ổn cả chứ?… Chẳng mấy chốc rồi tôi sẽ nhìn vào gương thì thấy mũi mình đã nổ tung trên mặt. Nấm mốc địa y sẽ bò lan khắp mặt tôi như gỉ đồng. Rồi thì những thứ bên trong sẽ bắt đầu phân hoại. Thằng bạn Paul Béo của tôi có lần đã nói rằng tiền cũng chẳng có giá trị gì khi ta không có sức khỏe. Phải rồi, nhưng nếu ta không có cả sức khỏe lẫn tiền thì thế nào? Khi anh không có sức khỏe, đấy là khi anh thực sự cần có vài đồng.
Nhưng mà tôi không thể phàn nàn gì. Nhờ Georgina mà giờ tôi khỏe hơn tôi lúc trước nhiều. Hôm nọ tôi đi gặp bác sĩ, không phải bác sĩ răng miệng hay chim cò gì đâu mà là bác sĩ đa khoa cơ - bác sĩ thời gian của tôi. Trái tim già nua vẫn còn khá ổn định. Chung quy lại, mọi thứ có vẻ là lung lay nhưng vẫn bám trụ, ở Tóc & Bụng & Lợi. Ông ta có hỏi về thuốc lá và rượu bia vân vân. Tôi nói dối trắng trợn vậy mà ông ta vẫn sửng sốt - về những gì tôi cần, những gì còn lại.
Xế chiều hôm nay tôi đến chỗ Georgina với một chai Desdemona Cream. Cũng chỉ là một buổi tối như lệ thường: mì spaghetti, nói chuyện trong ngày, chiếc ti vi bé con của cô, an ủi trên chiếc giường chật chội. Tôi đến sớm, vì chiếc Fiasco bỗng nhiên nổ máy, như từ trên trời rơi xuống. Georgina chưa về tới nhà, còn tôi cứ mãi làm mất chìa khóa cô đưa. Cô có căn hộ một phòng rộng rãi trên kia, phía bên trên cửa hàng cá cược nơi con phố ầm ĩ này.
Trời lạnh, nhưng cũng không lạnh lắm. Đợt tuyết thứ hai vẫn còn gọn ghẽ viền quanh những vỉa hè. Tôi ngồi xuống băng ghế, gần cây cầu cháy thành than, gần cái họng toang hoác của nhà ga tàu điện ngầm. Tôi đang mặc chiếc áo khoác cũ lôi thôi - tôi lôi nó ra từ một tủ thấp bị bỏ quên, và tôi thực tin rằng áo này ấm hơn áo cashmere nhiều, mà nhân tiện đây chiếc áo cashmere ấy tôi bán được 215 bảng, cho một thằng già đểu trên đường Portobello.
Ngày mồng bốn tháng Một năm 1982. Thế giới đã bắt đầu làm việc trở lại. Từ cái bẫy tàu điện ngầm dậy mùi (hơi thở của nó là đâu đó giữa mùi ợ nóng có vị hamburger và mùi gia vị âm ẩm, đặc sệt của thức ăn Ấn Độ mang về) người ta cứ năm phút lại túa ra, chăm chú bước đi với vẻ mặt giữa mùa đông hướng về nơi có hơi ấm và thức ăn và sự luân chuyển giữa người với người của họ. Georgina sẽ lẫn trong số họ, hướng về cùng một thứ, tất cả chỉ trong một căn phòng.
Ở Anh quốc này đây cuộc sống khá tốt đẹp nhưng đây lại là một hành tinh khắc nghiệt nên anh đừng có mà nói khác với tôi. Ở những vùng giàu có nhất, tự do nhất, tốt đẹp nhất, thì đây vẫn là một hành tinh khắc nghiệt. Nếu như anh có khi nào đi đến Trái đất - hãy coi chừng. Chắc anh có nghe rằng hai vùng Cực đã chìm xuống. Phải. Quy định quân sự. Thiết quân luật. Một gã với cái tên như thuốc giải rượu giờ đang điều hành mọi chuyện. Việc đầu tiên tay này làm là tăng giá gấp ba lần, cái thằng con hoang cận thị mắt lồi ấy. Anh không còn nghe nhiều đến Lech Walesa ngực lõm, môi mỏng nữa. Danuta bảo toàn được đám con, nhưng giờ bà ta đơn thương độc mã rồi, phải tự mình lo liệu chu cấp cho bản thân và bầy con của họ.
Cô gái ấy đâu rồi nhỉ? Người ta đôi khi bắt Georgina làm trễ, mà không trả tiền làm thêm giờ. Đúng là đáng phẫn nộ, tôi đồng ý - nhưng mà giờ mọi người đang co cụm lại một chút, vì suy thoái đang đến gần, và các ông chủ xử sự do sợ hãi và ít cảm thấy quan tâm đến công dân. Họ cũng sợ toát mồ hôi đấy, tôi đoán vậy, và họ có nhiều thứ để mất hơn mà.
Tôi muốn kiếm tiền lại nhưng giờ tôi lại thấy tốt đẹp hơn khi không có đồng nào. Cũng có những cái hay nho nhỏ đấy. Anh đấy, người ta chẳng thể làm gì được anh khi anh không có đồng nào. Làm thế chẳng đem lại cho họ tí tiền nào cả. Vậy nên họ đếch muốn. Tôi từng giàu có và cũng từng nghèo mạt. Nghèo thì tồi tệ hơn, nhưng giàu cũng có thể là thất bại. Anh biết không, trong quãng thời gian ngập trong rượu và thuốc an thần ấy, trong quãng thời gian tôi tự sát ấy, toàn bộ tương lai của tôi đã lóe lên trong đầu tôi. Và đoán xem là gì nào. Chỉ tuyền là lê thê mệt mỏi! Ít ra quá khứ của tôi còn - thế nào nhỉ? Còn… giàu. Còn giờ đây cuộc đời tôi đã đánh mất vóc dáng. Cuộc đời tôi giờ là hiện tại, càng hiện tại hơn, hiện tại tiếp diễn.
Thôi, tôi muốn kết thúc bằng vài lời thông tuệ. Tôi gần gũi với anh, tôi hy vọng, hơn là hắn từng gần gũi anh, nếu có. Nhưng nếu tôi mà có lời khuyên bổ ích nào để chia sẻ với anh thì tôi đã nghe theo rồi. Tôi sẽ giữ nó cho riêng mình. Anh có muốn biết ý nghĩa của cuộc đời là gì không? Cuộc đời là một khối tập hợp, một khối tập hợp mọi cuộc đời đã từng sống trên hành tinh Trái đất này. Đấy là ý nghĩa cuộc đời.
Ồ phải rồi. Tôi nghĩ mình đã khám phá ra vấn đề tuổi tác, vấn đề thời gian của mình rồi - nghiên cứu kỹ nó, chứ không phải là giải quyết được nó. Là sản phẩm của thập niên sáu mươi, tôi được người ta làm cho tin rằng việc còn trẻ trung đã là một thành tựu rồi. Dường như ai cũng khuyến khích tôi hiểu như thế, nhất là những người già. Là một tên đả phá những tín ngưỡng lâu đời, tôi chẳng có thời gian đâu cho chuyện chết chóc. Tôi từng đứng quanh đây lên án kịch liệt tất cả các người - bọn già nua khốn nạn các anh - thế mà các anh chỉ gật gù rồi cười cười. Hình như các anh nghĩ là tôi thú vị… Nghĩ đến chuyện này thì dạo ấy tôi trông không đến nỗi tệ lắm. Tóc tai tôi bù xù nhưng mạnh khỏe và dựng đứng. Bụng tôi phẳng phiu, răng cỏ trắng bóc. Dạo ấy tôi khỏe khoắn hơn nhiều. Nhưng người ta bảo tôi rằng tôi là mọi thứ, mà bọn họ nói xạo thôi, đám già nua khốn nạn ấy.
Thêm một điểm nữa. Đây cũng không phải vì mối quan tâm chung hay thỉnh cầu gì, nhưng đây là điều duy nhất mà tôi biết là mình đúng. Nếu các người có từng rơi vào trường hợp lộn cha lộn mẹ, nếu các người từng có đứa con mà không hẳn là con của anh ta hay của cô ta, hãy nói cho đứa nhỏ biết. Nói cho nó biết sớm vào. Làm đi. Nếu ta là con gái, ta sẽ giống như mẹ ta và mẹ ta là ta. Nếu ta là con trai, ta sẽ giống như bố ta và bố ta là ta. Vậy nên làm thế nào ta có thể sống cho đàng hoàng được nếu ta không biết mình là ai cơ chứ?
Có vài người cha ngược đãi con trai họ như Barry Self từng ngược đãi tôi. Nhưng Barry Self không phải là cha tôi. Vince Béo mới là cha tôi. Thế thì, theo một cách nào đấy, cuộc đời tôi ngay từ đầu đã là một trò hề, ngay từ trong bụng mẹ, ngay từ ánh lung linh đầu tiên trong mắt Vince Béo. Tôi từng nghĩ mình có thể chịu được một trò hề. Liệu tôi có thể chịu nổi trò này không?
Tôi mở nắp chai Desdemona Cream và tận hưởng một ngụm hân hoan lễ hội. Này, đang là năm mới mà, phải không nào. Tôi ngọng nghịu vừa huýt sáo vừa líu lo ca hát - và lảm nhảm về Fielding, về Lorne, Caduta, về Butch và Spunk, về cuộc thay đổi toàn diện, về toàn bộ trò điên loạn, toàn bộ âm mưu… Tôi đã giải đáp câu hỏi về động cơ. Tôi là nguồn cung cho mọi động cơ ấy. Trò giãi bày bịp bợm ấy lẽ ra đã chấm dứt trong vòng năm phút nếu không vì cái tên John Self. Tôi là chìa khóa. Tôi là tay chuyên gia làm tổn thương, chuyên gia đòi hỏi. Tôi là chuyên gia mong muốn. Tôi muốn có lòng tin. Tôi thèm thuồng số tiền đó. Tôi, và trò không-giãi bày bịp bợm của mình. Giờ tôi xem “giãi bày” như một tình trạng thần kinh không ổn định. Giãi bày, đấy là một tiếng kêu cứu. Ý tôi là, anh hãy nhìn xem tất cả mọi thứ kia đi, và anh cảm nhận được giãi bày là cái gì nào?
Tôi và Vince Béo đã có cuộc trần tình. Chúng tôi khóc lóc kể lể hết cả ra trong căn phòng phía sau tiệm bi da. “Lẽ ra bác phải bảo với tôi chứ, Vince,” tôi nói. “Tôi nào có quyền nói đâu, con trai à.” “Nhưng khi bác thấy không ai định nói cho tôi biết, lẽ ra bác phải bảo tôi chứ.” Tôi nhìn thẳng vào gương mặt ông, gương mặt lúng túng, khổ sở của ông. “Chớ hiểu sai ý tôi,” tôi nói, và nốc cạn chai rượu. “Tôi rất hãnh diện được gọi bác là bố.” Mà tôi hãnh diện thật. Ông là một người vĩ đại theo cách của mình, ông Vince Béo ấy. Ông yêu mẹ tôi, yêu còn nhiều hơn Barry từng yêu. Tôi phải nói ông dứt khoát là tốt hơn.
Và Georgina yêu tôi. Yêu thật. Cô đã nói thế. Tối nay tôi sẽ nói rõ với cô rằng tôi biết ơn đến chừng nào. Nếu không có Georgina, tôi đã là xác chết. Cô sẽ rạng ngời sung sướng, nếu tôi diễn tả đúng. Selina tỏa sáng trước tiền, Martina thì trước hội họa nhưng trên hết là trước hoa lá… Chắc là Georgina cũng tỏa sáng trước hoa - và trước tiền nữa, nếu nghĩ đến đấy. Tôi không có khả năng cho cô đồng nào. Rồi khi có khả năng, tôi lại tự nhủ, Georgina sẽ không còn phù hợp nữa. Tôi sẽ biến đi với ai đó giống như Martina (không. Không. Chuyện dó sẽ không tái diễn đâu) hay Selina hay một cô Tina hay Lina hay Nina nào đó khác.
Suốt buổi chiều bầu trời trông như một vỉ trứng rỗng, lác đác đó đây một hai quả trứng. Rồi ánh hoàng hôn là miếng thịt ba chỉ muối. Trên góc trời xa xa phía Tây kia những đám mây đêm trông buồn thương giống hình con ngựa, nhìn theo một góc thì giống hình chìa khóa cửa hay hình những đầu máy xe lửa Tây Ban Nha. Nhưng mây trời tuân theo những chức năng tự nhiên của chúng và không biết lẫn không màng đến chuyện chúng trông đẹp đẽ đến nhường nào. Thứ gì biết, thứ gì quan tâm đến vẻ dẹp của chính mình nhỉ? Chỉ có phụ nữ đẹp thôi - ồ vâng, và cả nghệ sĩ nữa, tôi đoán thế, loại nghệ sĩ chân chính, chứ không phải ba cái thứ lừa đảo nhảm nhí, nghệ sĩ trên giường hay nghệ sĩ say xỉn mà tôi đã luôn tìm đến. Tôi là một nghệ sĩ - một nghệ sĩ trốn chạy.
Lần đấy trong khách sạn Welcome-In gần sân bay La Guardia, trong bóng tối, những cô hầu bàn được thuê mướn, những chiếc máy bay bỏ trốn, anh biết cô nàng Selina nhỏ bé đã nói gì với tôi không? Cô ta nói: “Nói thế này có thể nghe tàn nhẫn đấy, nhưng em đã biết anh sẽ không bao giờ làm ra tiền. Ngay từ đầu. Anh luôn có cái mùi không phù hợp với tiền. Anh không khi nào có mùi thích hợp”… Trời giờ đã trở lạnh hơn. Tôi cảm nhận được nó, và tôi cảm nhận được nhu cầu có chỗ trú thân. Hãy cho tôi chỗ nào đó đi. Gió lùa đến từ đâu thế? Tại sao gió lại thổi - những vì sao, những chuyện thần thoại ư? Ai mà phân biệt được? Nếu tôi cứ mãi nghèo thì Georgina có thể mãi may mắn. Có phải may mắn là từ tôi muốn không? Tôi đối xử tốt với cô. Tôi không thể nào không đối xử tốt với cô. Cô yêu tôi. Cô đã nói thế với tôi. Tôi nghĩ chắc là cô đã từng vướng phải những chuyện khá đau buồn với đàn ông, cô nàng Georgina ấy.
Nhẹ nhàng khẽ cúi chào tôi bỏ mũ ra. Mũ của tôi, chiếc mũ vải được dùng để giữ cho tóc tôi được trật tự đôi chút. Tôi không thể nào đi cắt tóc giá hai mươi bảng được nữa. Bây giờ Georgina là người cắt, vừa cắt vừa ngâm nga như một người làm vườn trên cái đầu bù xù tổ quạ của tôi. Tôi ngồi đây - uống, hát, lảm nhảm phô chiếc răng đã gãy. Người ta hối hả ra khỏi ga tàu điện ngầm, rất trần gian, người trẻ thì mạnh khỏe nửa vời, người già ranh mãnh nửa vời - đẹp chỉ được một phần tư, hiểu biết chỉ được một phần tư. Ôi nhân loại, ta vinh danh người.
Thế rồi tôi cảm giác có vật gì đột ngột nhẹ bẫng rơi xuống phần cửa quần lùng thùng của mình. Tôi nhìn xuống: lẫn giữa những sắc màu dơ bẩn của lớp vải, một đồng mười penny nằm yên trong chiếc mũ của tôi. Tôi nhìn lên: một người phụ nữ nhỏ nhắn đi qua trước tôi với nụ cười thoáng qua sống động. À, anh phải phá ra cười thôi. Anh phải cười. Còn cách nào khác đâu. Tôi không hãnh diện gì. Đừng có nén cười chỉ vì tôi. A giờ thì cuối cùng Georgina cũng xuất hiện kia rồi, tách ra từ đám đông; nụ cười của cô trông cảm động và lố bịch - hân hoan mà vẫn khắc khổ, và tự tin choáng ngợp - khi cô lộp cộp bước về phía tôi trên đôi giày cao gót.