Hai tháng trước
Nhân viên bán hàng trong các cửa hàng phải chịu đựng một nỗi mệt mỏi rất đặc biệt. Ánh sáng chói gắt, nhân tạo và nhạc nền không bao giờ dừng gây ra một tác động gây ngủ bất ngờ. Nói thực lòng, tôi tin chắc là mình từng ngủ ngay cả khi đang đi lòng vòng trong cửa hàng, vẻ bận rộn. Thỉnh thoảng, vài giờ đồng hồ biến mất, như bị xóa khỏi trí nhớ của tôi. Tôi có thể quay về sau thời gian nghỉ ăn trưa, kiểm tra kho hàng, rồi nhận ra rằng đã đến giờ đóng cửa, mà không biết cái ngày vừa qua đã trôi đi ở đâu.
Bên ngoài, tôi nhìn thấy mọi người đi lại, trong những chiếc áo choàng ướt, tay cầm ô. Mahnoor gắn nhãn cho đống áo thun trong bộ sưu tập mùa hè để chuẩn bị cho những đợt bán hàng khuyến mại. Cô di chuyển chậm rãi theo nhịp nhạc. Mái tóc dài sẫm màu phủ xuống vai và lưng thành một làn sóng màu đen xô vào chiếc áo màu đỏ. Đôi chân mảnh mai bó gọn trong một chiếc quần jean đang kín đáo bước theo những bước nhảy. Olga không có ở đây. Có lẽ cô đã ra ngoài hút thuốc hoặc đi ăn trưa sớm.
Không có tin tức gì của Jesper.
Anh biến mất không để lại dấu vết và chuyện đã xảy ra vẫn được giữ bí mật. Tôi dựa trên nguyên tắc là tôi sẽ biết chuyện nếu có gì nghiêm trọng xảy đến với anh. Hẳn là tôi sẽ nghe thấy trên mục thời sự. Và nếu có trở ngại gì đó, hẳn anh đã báo với tôi.
Anh chưa bao giờ gặp trở ngại.
Cửa hàng vắng ngắt. Đôi mắt tôi khô khốc khi tôi chớp mi vì bị chói dưới luồng ánh sáng trắng. Những cái loa phát ra cùng một điệu nhạc giống như một giờ trước. Danh sách nhạc mà bộ phận thương mại cập nhật mỗi tháng một lần chạy suốt từ sáng đến tối, ngày này qua ngày khác.
“Nó không khiến con phát điên sao?” mẹ đã có lần hỏi tôi câu ấy. Sự thật, đó là ta sẽ dần quen với nó. Sau một thời gian nhất định, thậm chí ta còn không nghe thấy tiếng nhạc. Kể từ đó trở đi, ta có thể ngủ và làm việc cùng lúc, di chuyển bên trong cửa hàng mà không suy nghĩ gì. Bồng bềnh bên trên những nốt nhạc mà không bị giai điệu xâm chiếm, tất cả các chức năng của trí não đều tắt, giống như một chiếc lá trôi dạt trên mặt nước.
- Em có thích ở đó không? Jesper hỏi tôi vào bữa tối hẹn hò đầu tiên.
Tôi vặn vẹo người trên ghế, không biết phải trả lời thế nào. Chúng tôi vừa yên vị trong một nhà hàng trên quảng trường Stureplan, nơi tôi từng đi qua biết bao lần mà không bao giờ bước vào. Tôi đã quyết định tốt hơn hết tôi nên nói dối. Hồi ấy, tôi chỉ biết anh sơ sơ, và có ích gì khi ta thổ lộ tâm tình với một người trên thực tế chính là cấp trên của mình?
- Có, em rất thích ở đó.
Có vẻ em không chắc chắn lắm.
Một nữ nhân viên phục vụ đi đôi dép xăng đan có đôi gót cao đến chóng mặt mang thực đơn cho chúng tôi. Cô ngồi xổm bên cạnh chúng tôi và nhận yêu cầu đồ uống. Chiếc váy của cô ngắn đến nỗi có thể nhìn thấy cả quần lót bên trong đôi tất giấy trong suốt. Màn tiêu khiển này thật đúng lúc, bởi vì cuộc trò chuyện khiến tôi khá khó chịu.
- Em uống gì?
- Giống anh.
Anh nhướng mày, quan sát tôi một lát rồi quay sang phía nhân viên phục vụ để gọi hai ly cocktail. Rồi anh nới cà vạt và ngồi thụt vào trong chiếc ghế sâu kèm một tiếng thở dài.
- Thỉnh thoảng, anh ghét công việc của mình , anh nhấn mạnh vào từng chữ.
Anh nhìn qua cửa sổ. Vầng dương đầu hè đã xuống thấp phía chân trời, vẽ những đường vân lấp lánh trên mặt đường ướt bên ngoài.
- Thật không? Em chưa bao giờ tin chuyện đó.
- Tại sao? Bởi vì anh… ở cấp cao chăng? Bởi vì anh có một vị trí quan trọng? Dù sao thì trên bề mặt là thế.
Anh đột nhiên có vẻ mệt mỏi. Mệt mỏi và hoài nghi. Không hề là vẻ mặt của một vị giám đốc.
- Không, em… Em không biết.
- Đó là những gì mọi người thường nghĩ. Rằng công việc của anh đầy hứng thú và say mê. Đó là một truyền thuyết, em biết đấy. Trên thực tế, nó không hề như vậy.
- Vậy trên thực tế thì nó thế nào?
Người ta mang đồ uống ra cho chúng tôi. Tôi đang căng thẳng, tôi run rẩy khi đưa ly đồ uống lên môi. Tôi phải cầm bằng hai tay, nhưng vẫn không ngăn được thứ chất lỏng trào ra khỏi miệng ly.
Lúc này, các ngón tay tôi ướt đẫm. Nhớp nháp vì có đường. Chúng dính vào ly nước. Tôi cố lau chúng bằng khăn ăn, nhưng những mẩu giấy nhỏ vẫn dính chặt vào da tay. Có vẻ Jesper không nhận thấy điều gì. Anh nở một nụ cười kín đáo, có lẽ là hơi thờ ơ.
- Nói thật nhé?
- Nói thật.
Anh uống một ngụm trong ly của mình rồi nghiêng người về phía tôi. Có điều gì đó lạ lùng lướt qua trong mắt anh, điều gì đó mà tôi không nhận ra. Những nếp nhăn li ti hình thành xung quanh mắt anh. Anh hơn tôi bao nhiêu tuổi? Hẳn là anh trạc bốn mươi. Vậy là mười lăm tuổi? Hai mươi tuổi?
- Anh cảm thấy cô độc.
- Cô độc?
- Em không tin anh, nhỉ? Anh thề là như thế. Không có gì cô độc hơn là phải ở dưới dàn đèn chiếu, lên truyền hình, bị nhắc tên trên báo chí. Ở tít đỉnh cao của cấp bậc. Mọi người đều biết em là ai, nhưng em không quen người nào. Mọi người đều muốn là bạn của em, nhưng em không thể tin tưởng bất kỳ người nào. Không thực sự . Em hiểu không?
- Em hiểu.
Anh mỉm cười. Một cái cười nhăn nhó không niềm vui, để lộ những chiếc răng quá trắng.
- Anh biết là em hiểu mà. Chúng ta giống nhau, Emma ạ. Chúng ta cùng cảm thấy một thứ.
Một lần nữa, tôi có cái cảm giác ngấm ngầm là có điều gì đó không ổn, là anh nhìn thấy vài thứ ở tôi, những nét đặc trưng vốn không tồn tại. Là anh đã quyết định rằng tôi là một người nào đó vốn không phải tôi. Một cảm giác khác cũng bắt đầu nảy sinh: nỗi sợ hãi. Liệu anh có thất vọng khi phát hiện ra con người thực của tôi? Khi anh thực sự biết cách nhận ra tôi? Liệu tôi có là thứ gì khác ngoài một thú giải trí cho người đàn ông quyền lực ấy? Liệu sau đó anh có vứt bỏ tôi, như một món đồ chơi cũ kỹ?
- Nhưng trong cuộc sống riêng của anh… Anh không có người thân sao?
Đó là câu hỏi tu từ, ít nhất là một phần. Tôi thừa biết là Jesper không có vợ cũng chẳng có con. Rằng những năm vừa rồi chỉ có những cô bạn gái lướt qua đời anh.
Chỉ cần biết đọc là nắm được những thông tin đó. Lại nữa: chỉ cần nhìn những bức ảnh đăng trên trang nhất của các tạp chí.
Jesper có vẻ u sầu. Khóe miệng anh trễ xuống.
- Không, cuộc đời lại muốn khác. Ta xem thực đơn đi nhỉ?
Chúng tôi gọi đồ ăn.
Đằng trước cửa sổ, một đôi đang hôn nhau trong ánh sáng buổi hoàng hôn. Một cảm giác ngại ngùng xâm chiếm tôi, tôi không biết phải nhìn đi đâu. Tôi cố tìm cách tách những mẩu khăn giấy dính trên ngón tay mà không được.
- Còn em, anh hỏi, em có gia đình chứ?
- Em ư?
Anh mỉm cười.
- Đúng thế. Em ấy, Emma ạ.
Tôi cảm thấy hai má nóng rực, và thầm nguyền rủa mình đã rơi vào tình cảnh bối rối theo cách dễ dàng đến thế.
- Nếu anh hỏi em có bạn trai không, thì câu trả lời là không. Còn về gia đình… Em có mẹ em.
- À. Hai mẹ con có thường xuyên gặp nhau không? Có gần gũi với nhau không?
- Không hẳn. Mẹ con em gặp nhau vài lần mỗi năm. Em không thể nói là em với mẹ rất thân thiết với nhau.
- Thế à.
Tôi bỗng muốn được tâm sự. Tôi không có thói quen kể về mẹ tôi, nhưng vì một lý do nào đó mà tôi không rõ, tôi cảm thấy rất tự nhiên nếu làm việc đó lúc này, với Jesper.
- Mẹ em nghiện rượu.
Anh chĩa ánh mắt u ám vào tôi, cúi người về phía trước rồi đặt bàn tay anh lên mấy ngón tay dính giấy của tôi.
- Anh xin lỗi, anh không biết điều đó.
Tôi gật đầu, cụp mắt nhìn xuống bàn, không thể thốt lên dù chỉ một lời hay đối diện với ánh mắt của anh.
- Mẹ em uống rượu lâu chưa?
Tôi im lặng một lát, để quyết định xem tôi có dám thành thực hay không.
- Từ khi em biết nhớ.
Tôi suy nghĩ. Có thời kỳ nào mẹ tôi không uống rượu không? Trong ký ức của tôi thì không. Ngược lại, bà vui vẻ và tràn đầy năng lượng khi tôi còn nhỏ. Thỉnh thoảng chúng tôi đi chơi đến tối muộn, quá giờ đi ngủ rất lâu, và chúng tôi chân trần đuổi nhau trên tuyết. Một hôm khi mẹ tôi đang say, chúng tôi đi mua một con cún ở một cửa hàng thú cưng. Trên đường đi, mẹ tôi loạng choạng đến mức tôi buộc phải đỡ bà. Và rồi, còn có cái lần chúng tôi không còn tiền và đã lấy cắp hàng ở siêu thị Konsum nữa.
Dù thế nào, đó cũng là những kỷ niệm đẹp.
- Thế còn cha em, ông ấy ở đâu?
- Cha em mất khi em đang học trung học.
- Em có thường nghĩ đến ông không?
- Thỉnh thoảng. Em mơ thấy ông.
Jesper gật đầu như thể anh hoàn toàn hiểu rõ chuyện đó.
- Em có cha dượng không?
Hình ảnh Kent hiện ra trong tâm trí tôi và làm tôi rùng mình. Mẹ tôi đã đi lại với ông trong vài năm. Tôi chưa bao giờ hiểu nổi họ có điểm gì chung với nhau, ngoại trừ đồ uống.
- Hẳn là rất khó khăn khi phải lớn lên với một người thân nghiện rượu.
Bàn tay Jesper lại đặt lên tay tôi. Hơi ấm lan tỏa từ thân thể anh sang thân thể tôi, giống như một tia nắng.
- Em thường cảm thấy… cô độc.
- Ái chà! Em thấy không? Anh nói bằng giọng đắc thắng và siết chặt tay tôi.
- Cái gì cơ?
- Cả em cũng thế, em cũng cô độc. Đó là điều anh đã nói! Anh đã biết chắc là như thế!
Từ chỗ làm trở về, tôi xuống ở bến Slussen. Một cơn gió lạnh thổi dọc phố Götgatan, cuốn theo lá vàng và những mẩu thuốc lá về phía quảng trường Medborgarplatsen. Những mẩu tinh thể băng hình thành trên mặt đất ẩm. Ánh sáng từ những ngọn đèn đường lấp lánh. Vỉa hè trơn trượt và tôi suýt mất thăng bằng khi rẽ trái để đi ngược phố Högbergsgatan. Mùi thức ăn phảng phất tỏa ra từ những quán đồ ăn nhanh và quán cà phê. Hai thanh niên hút chung một điếu thuốc trong một cầu thang. Họ nhìn tôi như thể tôi làm phiền họ, như thể tôi phá vỡ điều gì đó riêng tư. Ánh mắt họ gần như đe dọa. Tôi kéo chiếc áo vét bằng da sát vào ngực rồi đi qua họ thật nhanh, hai mắt nhìn dán xuống mặt đường phủ băng.
Rồi đột nhiên, tôi ở trước cánh cổng trên phố Kapellgränd.
Tôi lập tức nhận ra tòa chung cư đó. Cây hoa hồng tàn úa ở bên ngoài, cánh cửa với những tấm biển bằng kính màu sặc sỡ. Đúng lúc tôi sắp đưa tay về phía tay nắm cửa, thì cánh cửa mở, một người đàn ông cao tuổi cùng con chó lọt ra ngoài. Ông ta chào tôi và giữ cửa giúp tôi. Tôi gật đầu thay cho lời cảm ơn.
Tôi không nhận ra ông ta.
Không có tên trên cánh cửa, nhưng tấm biển nhỏ “không quảng cáo”, do chính tay Jesper viết, chứng tỏ rằng tôi đang ở đúng nơi. Tôi vẫn luôn thấy việc anh không đề tên là một chuyện lạ lùng, nhưng anh giải thích là anh muốn được yên ổn. Tránh hàng xóm và đám phóng viên tò mò. Tôi nhấn chuông. Không ai đáp lại. Tôi chờ một chút, nhấn thêm lần nữa, có lẽ là hơi quá lâu. Tiếng chuông vang lên giận dữ đằng sau cánh cửa. Tôi nghe có tiếng bước chân tiến lại gần rồi cánh cửa mở toang.
- Gì đấy?
Người đàn ông, mặc một chiếc áo ba lỗ và chiếc quần rộng thoải mái, đang cầm trên tay một lon bia. Cánh tay anh ta phủ kín hình xăm còn mái tóc dài thì buộc túm đuôi ngựa sau gáy. Nhưng còn có một thứ khác khiến tôi phản ứng: đồ đạc trong phòng ngoài hoàn toàn khác với đồ đạc của Jesper. Những chiếc ghế tựa màu đỏ và chiếc tủ buýp phê nhỏ đã biến mất. Lúc này, những bức tranh được gắn trên tường và những chiếc áo choàng chất đống trong một góc. Tấm thảm mà mẹ Jesper tự tay dệt cũng đã biến mất.
- Xin lỗi vì đã làm phiền anh. Jesper có ở đây không?
- Jesper? Jesper nào?
Người đàn ông mở nắp lon bia. Một tiếng tách và tiếp theo là tiếng xì xì. Anh ta đưa nó lên miệng, đường hoàng nuốt một ngụm lớn.
- Người sống ở đây. Jesper Orre.
- Chưa bao giờ nghe nhắc đến. Tôi sống một mình ở đây. Chắc là cô nhầm địa chỉ rồi.
Anh ta đóng cánh cửa lại, nhưng tôi nhanh hơn. Tôi đưa chân chặn nó lại trước khi anh ta kịp đóng.
- Chờ đã, đây là căn hộ duy nhất ở tầng trệt phải không?
- Phải.
- Anh có biết liệu có một Jesper Orre nào đó sống ở đây trước khi anh đến không?
- Tôi chịu. Tôi sống ở đây một tháng nay và sắp chuyển chỗ ở. Họ sẽ san bằng tòa nhà. Rõ ràng là có một thứ chết tiệt trong các bức tường. Bây giờ, mong cô thứ lỗi cho, tôi còn nhiều việc phải làm.
Tôi lùi lại. Xin lỗi. Người đàn ông cầm lon bia đóng sầm cánh cửa mà không nói thêm lời nào.
Tôi đi đi lại lại trong căn hộ của mình. Tôi di chuyển trên lớp ván sàn kêu cọt kẹt. Bóng tối bên ngoài dày đặc. Từ bên trong nhà, tưởng như có ai đó đã bít kín các cửa sổ. Gió rít xung quanh tòa nhà, khiến nó gần như chao đảo và các cửa sổ kêu răng rắc sau mỗi đợt gió thốc, như thể chúng đang than vãn vì bị ngược đãi.
Tôi bàng hoàng nhận thấy mình đang hành xử giống hệt như ở chỗ làm. Tôi đi theo hình vòng cung một cách ngẫu nhiên, như thể việc đó giúp tôi sắp xếp lại các ý nghĩ trong đầu.
Không cuộc gọi, không tin nhắn.
Thậm chí tôi còn kiểm tra hòm thư. Chỉ có thư quảng cáo và hóa đơn. Tôi không đủ sức mở chúng. Tôi chỉ xếp chúng với những bức thư khác trong cái hộp bánh cũ.
Tôi buông người xuống một trong những chiếc ghế bành màu xanh lá. Tôi xoay chiếc nhẫn đính hôn quanh ngón tay. Nó quá rộng và hơi lỏng lẻo. Tôi khẽ khàng rút nó ra, ngắm nghía nó trong ánh sáng của ngọn đèn. Không có chữ khắc. Chúng tôi đã thống nhất là sẽ lo chuyện đó sau.
Viên đá có kích thước phi lý.
Nói thực lòng, trước đây tôi chưa từng nhìn thấy một viên kim cương to đến thế. Tôi nhớ đến Olga, người muốn biết giá của nó. Xét cho cùng, câu hỏi đó hoàn toàn chính đáng, mặc dù phép lịch sự nghiêm cấm việc ấy. Một chiếc nhẫn như thế này có thể có giá là bao nhiêu? Jesper đã rất cẩn thận để tôi không nhìn thấy cái nhãn giá. Còn tôi, tôi thấy chuyện đó thật lãng mạn, tôi cảm thấy mình như nhân vật nữ chính trong Người đàn bà đẹp [7] , khi ngồi lút sâu trong chiếc ghế xô pha bằng nhung đã sờn của cửa hiệu nữ trang.
Ít nhất là 50.000 krona , tôi tự nhủ. Căn cứ vào giá của những chiếc nhẫn khác, được đính những viên đá nhỏ hơn rất nhiều, hẳn nó phải có giá ít nhất là 50.000. Một khoản tiền lớn đến choáng váng. Tôi chưa bao giờ có từng ấy tiền để chi tiêu cho một thứ hoàn toàn vô ích và tôi cũng không nghĩ là có bất cứ ai trong gia đình tôi từng có. Ngoại trừ bác tôi, đương nhiên.
Tôi đi dạo với cả một gia tài trên ngón tay, nhưng người đàn ông tặng nó cho tôi đã biến mất. Tại sao người ta lại nói với một ai đó là mình yêu cô ta, tặng cô ta một chiếc nhẫn ngoại hạng rồi sau đó biến mất tăm mất tích? Có cách giải thích nào khác ngoài một tai nạn, một căn bệnh đột ngột, một chuyến công du khẩn cấp hoặc một chiếc điện thoại di động bị mất? Anh có thể cố tình làm thế không? Có lẽ anh cảm thấy một sự thỏa mãn bệnh hoạn khi biết tôi lo lắng, giam mình ở nhà để chờ đợi mà không biết anh ra sao.
Tôi gạt bỏ ý nghĩ ấy.
Anh sẽ quay lại, dĩ nhiên là thế. Câu hỏi là: “Khi nào?”
Tôi đánh răng rồi chui vào giường, cảm thấy lớp chăn ga lạnh lẽo áp vào da thịt. Mặc cho các ý nghĩ xô đẩy nhau trong tâm trí và quấy rầy tôi, tôi vẫn ngủ thiếp đi, gần như ngay lập tức.
Tôi mơ thấy anh đứng cạnh giường, bất động, và nhìn tôi không nói gì. Ánh trăng rọi qua cửa sổ, và mặc dù tôi nheo mắt, cố gắng nhìn thật chăm chú, nhưng không nhìn rõ mặt anh. Anh chỉ là một cái bóng đen nổi bật ngược chiều luồng ánh sáng màu bạc, những đường viền quanh một người đàn ông mà tôi không biết. Mà có lẽ tôi chưa bao giờ biết rõ. Tôi muốn nói chuyện với anh, yêu cầu anh giải thích, nhưng khi định mở miệng tôi nhận ra cả thân hình tôi đang tê liệt. Và khi tôi cố gắng kêu lên, thì không có âm thanh nào thoát ra khỏi môi tôi.
Và đột nhiên, anh biến mất.
Một thứ ánh sáng xám xịt buổi sáng lọt qua cửa sổ. Đứng trên giường, tôi lướt bàn tay trên lớp giấy dán tường đã ngả vàng, cố gắng sắp xếp suy nghĩ trong đầu và tìm hiểu mọi chuyện.
Bức tranh của Ragnar Sandberg đã biến mất.
Có thể nhìn thấy một hình chữ nhật sáng màu hơn trên tường, ở chỗ nó từng được treo. Chiếc đinh vẫn ở đó, giống như trước đây. Tôi kéo chiếc giường rồi nhìn vào phía sau, tuy vẫn biết rằng đó là một cách giải thích khó tin. Không có gì cả, ngoại trừ những vụn bụi và một tấm biên lai cũ của một cửa hàng rượu.
Tôi xuống khỏi giường, chậm rãi hình thành một câu hỏi trong đầu: phải chăng một người nào đó đã đến nhà tôi để lấy bức tranh trong lúc tôi ngủ, hay nó đã biến mất trước khi tôi về nhà hôm qua? Tôi cố gắng nhớ lại xem có điều gì khiến tôi chú ý hôm qua không, nhưng không nhớ gì hết. Đó là một buổi tối như những tối khác. Một buổi tối đơn độc trong căn hộ, cùng với Sigge và cơn dông mùa thu gầm rít đằng sau những ô cửa sổ đen ngòm.
Bức tranh là đồ vật có giá trị duy nhất mà tôi sở hữu. Cùng số tiền mà tôi có, tôi đã cho Jesper mượn. Bây giờ tôi sẽ xoay xở thế nào? Mớ hóa đơn chất đống trong cái hộp cũ han gỉ, giống như những miếng bánh mốc meo. Chắc chắn là một tuần nữa tôi sẽ có lương, nhưng số tiền ấy cũng không giúp được nhiều.
Thế nếu có kẻ nào đó đã vào căn hộ để lấy cắp bức tranh? Thế nếu kẻ đó đến đây đêm qua, cúi người bên trên thân hình đang ngủ của tôi và tháo lấy bức tranh? Nghe ngóng hơi thở của tôi trong lúc tôi nằm đó, không biết chuyện gì sắp xảy ra.
Đột nhiên, tôi nhớ lại giấc mơ. Cái bóng hiện rõ giữa luồng ánh sáng trắng. Cảm giác tê liệt kinh hoàng khi tôi ý thức được rằng mình không thể cử động hay la hét.
Tôi chợt thấy buồn nôn dữ dội. Tôi loạng choạng đến tận phòng vệ sinh, quỳ sụp xuống rồi nôn ra thứ chất lỏng màu vàng đắng ngắt. Vừa thử đứng dậy, tôi lại nôn lần nữa. Tôi nằm dài trên sàn nhà lạnh lẽo, lăn người nằm ngửa ra, dang rộng tay chân như một ngôi sao biển.
Những dây bụi dài treo lơ lửng trên trần. Chúng bay phất phơ trong luồng gió nhẹ phả ra từ chiếc quạt. Có người kéo cần gạt nước đâu đó trong chung cư. Những đường ống chạy dọc bức tường kêu òng ọc rồi thì thầm, như thể chúng nói bằng một thứ ngôn ngữ lạ lùng.
Sigge đến bên tôi, nó nhìn tôi ngạc nhiên. Chắc hẳn nó đang tự hỏi tôi đang làm gì trên sàn nhà. Sau đó, nó vòng lại rồi ra ngoài, cái đuôi dựng lên.
Giá mày biết nói , tôi tự nhủ, mày có thể kể lại những chuyện đã xảy ra trong lúc tao ngủ.