Bài đầu tiên mà Sandra Vega được học là những ngôi nhà không bao giờ biết nói dối.
Khi nói về bản thân, con người thường có khả năng tạo ra những vỏ bọc xung quanh mình để rồi cuối cùng lại tin vào chúng. Nhưng nơi mà họ chọn để sống, không thể tránh khỏi, lại kể mọi điều về họ.
Vì lý do công việc, Sandra đã viếng thăm rất nhiều ngôi nhà. Mỗi lần chuẩn bị bước qua ngưỡng cửa, cô lại thấy cần phải xin phép. Mặc dù với việc cô làm thậm chí không cần phải ấn chuông cửa.
Nhiều năm trước khi bắt đầu công việc của mình, khi đi du lịch trên tàu vào ban đêm, cô thường quan sát những ô cửa sổ sáng đèn của các tòa nhà, tự hỏi điều gì xảy ra sau những tấm kính đó. Cuộc sống nào, câu chuyện nào đang diễn ra. Thi thoảng cô lại chớp được những màn trình diễn nho nhỏ vô tình. Một người phụ nữ vừa là quần áo vừa xem tivi. Một người đàn ông ngồi trên ghế bành miệt mài nhả những vòng tròn khói thuốc. Một đứa trẻ đứng trên ghế đang lục lọi một cái tủ đồ. Những thước phim ngắn ngủi bên ô cửa sổ. Rồi đoàn tàu đi qua. Và những mảnh đời đó vẫn tiếp diễn, một cách vô thức.
Cô luôn thử cố kéo dài khám phá ấy. Đi dạo một cách vô hình giữa những đồ vật thân thương nhất của những con người đó. Quan sát chúng ở những vị trí bình thường nhất của chúng, như thể chúng là những con cá trong bể.
Và ở tất cả những ngôi nhà mà cô đã từng sống, Sandra vẫn thường tự hỏi chuyện gì đã xảy ra trong những bức tường đó trước khi cô đặt chân đến. Những niềm vui, nỗi buồn, cãi vã nào đã diễn ra mà chẳng còn chút dư âm.
Đôi lúc cô nghĩ tới những bi kịch hay nỗi kinh hoàng được che giấu như bí mật ở những không gian đó. Thật may, những ngôi nhà rất nhanh lãng quên. Người đến ở cũng thay đổi, và mọi thứ lại bắt đầu lại từ đầu.
Những kẻ ra đi đôi khi cũng để lại dấu vết về sự hiện diện của họ. Một thỏi son bị lãng quên trong tủ ở nhà vệ sinh. Một tờ tạp chí cũ trên giá. Một đôi giày trong kho chứa đồ. Một mẩu giấy ghi số điện thoại khẩn cấp để phòng chống xâm hại tình dục được giấu sâu trong một ngăn kéo.
Bằng những mẩu chi tiết ấy, trong một vài trường hợp người ta có thể truy ngược lại quá khứ của ai đó.
Cô không bao giờ tưởng tượng nổi việc tìm kiếm những chi tiết đó sau này lại trở thành nghề của chính mình. Nhưng có một điều khác biệt: khi cô đặt chân tới, những nơi đó đã vĩnh viễn đánh mất sự vô tội của chúng.
Sandra vào ngành cảnh sát qua thi tuyển, cô được huấn luyện trình độ tiêu chuẩn. Cô mang vũ khí theo quy định và sử dụng thành thạo. Trang phục của cô là áo blouse trắng dành cho ngành Khoa học hình sự. Sau một khóa đào tạo nâng cao, cô đề nghị được phân công vào đội chụp ảnh hiện trường.
Cô tới hiện trường vụ án với những chiếc máy ảnh mang mục đích duy nhất là làm ngưng đọng thời gian. Tất cả bị đóng đông trong tia sáng của đèn flash. Kể từ khoảnh khắc ống kính đóng khung, chẳng gì có thể thay đổi được nữa.
Bài thứ hai Sandra Vega được học là cũng giống như con người, cả những ngôi nhà cũng chết.
Và số phận của cô chính là chứng kiến những giây phút cuối cùng của chúng, khi con người sẽ không bao giờ đặt chân đến nữa. Dấu hiệu của sự tàn lụi từ từ đó là những chiếc giường lộn xộn, bát đĩa bẩn trong bồn rửa, một cái tất bỏ rơi trên sàn nhà. Cứ như thể những người thuê nhà đã chạy trốn, bỏ lại đống hỗn độn để thoát thân khi ngày tận thế đột ngột ập đến. Trong khi, trên thực tế, ngày tận thế đến từ trong chính những bức tường kia.
Vậy là, ngay khi bước qua ngưỡng cửa căn hộ tầng năm của một khu nhà dân khá lớn ở ngoại ô Milan, Sandra đã hiểu rằng nơi mà cô viếng thăm sẽ là hiện trường tội ác khó có thể quên. Thứ đầu tiên cô trông thấy là một cây thông đã được trang trí dù còn rất lâu nữa mới tới Noel. Theo bản năng, cô hiểu được lý do. Ngay cả chị gái của cô, lúc năm tuổi, cũng không cho bố mẹ gỡ đồ trang trí dù kỳ lễ đã kết thúc. Chị ấy đã khóc lóc và la hét cả một buổi chiều, và cuối cùng bố mẹ cô đã phải đầu hàng với hy vọng chị ấy sẽ mau quên. Thế nhưng, cây thông bằng nhựa với đèn nhấp nháy và những quả bóng đầy màu sắc vẫn ở nguyên trong góc cho đến hết cả mùa hè và mùa thu sau đó. Ruột gan Sandra vì thế mà bỗng thắt lại.
Giờ cô biết trong ngôi nhà đó có một đứa trẻ.
Cô có thể nhận thấy sự hiện diện của nó ngay cả trong không khí. Vì bài thứ ba cô học được là những ngôi nhà đều có mùi. Nó thuộc về những người sinh sống ở đó, và luôn khác nhau, là duy nhất. Khi những người thuê nhà dọn đi, mùi cũ sẽ biến mất để nhường chỗ cho mùi mới. Nó hình thành theo thời gian, kết tinh những mùi hương khác, cả hóa chất lẫn tự nhiên – mùi nước xả vải và cà phê, sách học và những cây cảnh trong nhà, nước cọ sàn và xúp súp lơ – và trở thành mùi gia đình đó, của những thành viên trong gia đình đó, họ mang theo nó mà chẳng nhận ra.
Và giờ đây, chỉ có cảm nhận về mùi vị mới giúp cô phân biệt căn hộ trước mặt mình với nơi ở của những gia đình chỉ có duy nhất một nguồn thu nhập khác. Ba căn phòng và một cái bếp. Đồ nội thất được mua ở những thời điểm khác nhau, tùy vào điều kiện kinh tế. Những tấm ảnh đóng khung phần lớn chụp vào dịp nghỉ hè, những kỳ nghỉ duy nhất mà kinh tế họ cho phép. Một tấm khăn choàng trên sofa trước tivi: mỗi tối họ lại chui vào đó, sát bên nhau và cùng xem những chương trình tivi cho đến khi cơn buồn ngủ ập đến.
Sandra ghi nhớ trong đầu những hình ảnh đó. Không có dấu hiệu báo trước sự việc sẽ xảy ra. Chẳng ai có thể nhận ra điều đó.
Cảnh sát đi quanh các căn phòng như những vị khách không được mong đợi, xâm phạm mọi thứ riêng tư bằng sự hiện diện giản đơn của họ. Nhưng từ lâu Sandra đã bỏ qua cái cảm giác xem mình như một kẻ đột nhập.
Chẳng ai dám lên tiếng ở một hiện trường vụ án như hiện trường lần này. Cả nỗi kinh hoàng cũng có mật mã riêng của nó. Trong kịch bản của sự im lặng, lời nói là dư thừa, vì ai cũng biết chính xác việc mình phải làm.
Nhưng luôn có ngoại lệ. Một trong số đó là Fabio Sergi, quả thực anh ta vừa thốt lên từ đâu đó trong căn hộ.
“Chết tiệt, không thể như vậy được!”
Sandra chỉ việc lần theo giọng nói của anh ta. Nó phát ra từ một nhà vệ sinh khá hẹp và không có cửa sổ.
“Chuyện gì vậy?” Cô cất tiếng hỏi, đặt hai cái túi đồ nghề xuống sàn hành lang và xỏ chân vào hai bao nilon bọc giày.
“Chuyện là hôm nay quá đẹp trời,” không thèm nhìn cô, Sergi mỉa mai đáp lại. Anh ta đang vỗ bồm bộp vào cái máy sưởi cầm tay chạy bằng gas. “Cái máy quỷ quái này không hoạt động!”
“Không phải anh định cho tất cả chúng ta nổ tung đấy chứ?”
Sergi tặng cho cô một cái nhìn dữ tợn. Sandra không nói thêm gì nữa, anh chàng đồng nghiệp quá căng thẳng. Thay vào đó, cô cúi xuống nhìn thi thể người đàn ông nằm choán giữa cánh cửa và bồn cầu. Ông ta nằm ngửa, trần như nhộng. Khoảng bốn mươi tuổi, cô nghĩ vậy. Nặng tầm chín mươi ký và cao một mét tám. Đầu ông ta ngoẹo không tự nhiên, xương đỉnh bị vỡ theo đường chéo. Máu chảy thành một vũng tối trên những viên gạch đen trắng.
Tay ông ta cầm một khẩu súng.
Cạnh cái xác có một mẩu gốm trùng khớp với góc trái của cái lavabo đã vỡ vụn, có lẽ là do cơ thể người đàn ông đổ xuống.
“Anh cần cái lò sưởi bằng gas để làm gì?” Sandra hỏi.
“Tôi muốn tái diễn hiện trường: gã này đang tắm và hắn mang theo cái lò sưởi để làm ấm nhà tắm. Lát nữa tôi sẽ mở nước, vì vậy cô nhanh chóng thu dọn đồ nghề của mình đi,” anh ta đáp lại, giọng bất lịch sự.
Sandra hiểu trong đầu Sergi nghĩ gì: Hơi nước sẽ làm hiện lên dấu chân trên sàn nhà. Và như vậy anh ta có thể tái hiện những bước di chuyển của nạn nhân trong căn phòng.
“Tôi cần một cái tuốc-nơ-vít,” anh ta giận dữ phán. “Tôi sẽ trở lại ngay. Còn cô cố mà đi sát mép tường đi.”
Sandra không đáp lại, cô đã quen với chỉ dẫn kiểu đó. Những chuyên gia về dấu vết luôn nghĩ mình là những người duy nhất có khả năng bảo vệ hiện trường vụ án. Vả lại, thêm cả việc cô chỉ có hai mươi chín tuổi và là một người phụ nữ làm việc trong môi trường toàn nam: những thái độ gia trưởng của đám đông nghiệp thường che giấu định kiến về giới tính. Với Sergi còn tồi tệ hơn, họ không bao giờ giao du và cô cũng không thích làm việc với anh ta.
Trong lúc đồng nghiệp đi ra, Sandra tranh thủ rút từ trong túi chiếc Reflex và chân máy ảnh. Cô sử dụng chân máy có đầu bọc mút nhằm không để lại dấu vết. Cô dựng máy ảnh với ống kính hướng lên trên. Sau khi dùng gạc tẩm amoniac lau ống kính cho đến khi nó không bị hơi nước làm mờ, cô lắp ống chụp toàn cảnh Single Shot cho phép chụp ảnh không gian 360 độ.
Từ toàn cảnh đến chi tiết, quy tắc là như vậy.
Chiếc máy ảnh chụp lại toàn bộ khung cảnh của vụ án với một loạt những cú nháy tự động, rồi cô hoàn tất việc tái hiện sự việc đã xảy ra khi tự tay chụp những bức hình chi tiết hơn, đánh dấu hiện vật với những tấm biển gắn số và có kích cỡ tiêu chuẩn để chỉ rõ tiến trình thời gian và trả lại tỷ lệ cho người quan sát.
Ngay khi vừa đặt xong chiếc Reflex vào giữa phòng thì Sandra phát hiện trên kệ đặt một cái chậu, bên trong có hai con rùa nhỏ. Tim cô bỗng thắt lại. Cô nghĩ đến người chăm sóc chúng trong gia đình đó, nuôi chúng bằng thức ăn trong cái hộp ở bên, thay đổi định kỳ từng centimet nước cho những con rùa và làm đẹp môi trường sống của chúng bằng những viên sỏi và một cây cọ nhựa.
Không phải là một người lớn, cô tự nhủ.
Đúng lúc đó, Sergi quay về với chiếc tuốc-nơ-vít và lại bắt đầu vật lộn với cái máy sưởi cầm tay. Trong thời gian ngắn ngủi, anh ta đã làm cho nó hoạt động được.
“Tôi biết là cuối cùng tôi cũng thắng mà,” anh ta hoan hỉ.
Căn phòng chật chội và cái xác chắn gần như toàn bộ khoảng không. Nó chỉ vừa đủ cho ba người. Làm việc trong điều kiện thế này thật là khó, Sandra nghĩ. “Chúng ta di chuyển thế nào đây?”
“Tôi sẽ bật hệ thống sauna ở trong này,” Sergi vừa nói vừa mở hết cỡ vòi nước nóng trong bồn tắm đứng. Và với ý định tạm thời tống khứ cô cho đỡ phiền nhiễu, anh ta nói thêm: “Trong lúc chờ đợi, cô có thể bắt đầu từ phòng bếp. Ở đó chúng ta có em sinh đôi đấy…”
Hiện trường vụ án được chia thành phần chính và phụ để phân biệt nơi thực sự xảy ra án mạng và những nơi chỉ đơn giản là có liên quan đến án mạng, chẳng hạn như chỗ giấu xác hoặc nơi tìm thấy hung khí.
Khi Sandra nghe thấy trong ngôi nhà còn có một người em song sinh, cô hiểu ngay rằng Sergi ám chỉ đến một hiện trường chính thứ hai. Và nó chỉ có một nghĩa duy nhất. Những nạn nhân khác. Và cô lại chợt nghĩ tới những con rùa và cây thông Noel.
Cô bất động trên ngưỡng cửa nhà bếp. Để giữ kiểm soát, trong những trường hợp như thế, cô cần nhất mực tuân theo sổ tay chỉ dẫn của nghề chụp ảnh hiện trường. Những nguyên tắc dù rất nhỏ cũng sẽ giúp đem lại trật tự cho đống hỗn độn. Ít nhất đây cũng là ảo giác mà cô cần. Và cô thấy thuyết phục.
Chú sư tử Simba nháy mắt với cô trước khi cất tiếng hát cùng những cư dân rừng xanh. Cô ta đã muốn tắt tivi. Nhưng không thể.
Cô quyết định không để ý đến nó nữa và chỉnh lại trên thắt lưng chiếc máy ghi âm dùng để thu âm lại toàn bộ quá trình. Cô vén mái tóc màu hạt dẻ ra sau và cột nó lại bằng một sợi dây chun vẫn luôn đeo ở cổ tay. Rồi cô đeo bộ tai nghe ôm đầu có micro để hai tay rảnh rỗi chỉnh chiếc Reflex thứ hai vừa lấy từ túi ra. Cô ngắm máy. Chiếc máy ảnh cho phép cô giữ khoảng cách an toàn giữa mình và vật ở đằng trước.
Việc chụp ảnh hiện trường diễn ra theo thông lệ, từ phải qua trái, từ dưới lên trên.
Cô liếc nhìn đồng hồ, rồi bắt đầu ghi âm. Đầu tiên cô mô tả các thông tin chung như địa điểm, ngày tháng và thời gian bắt đầu quá trình khám nghiệm. Cô vừa chụp vừa miêu tả những gì mình nhìn thấy.
“Bàn đặt ở giữa phòng. Có bày đồ ăn sáng. Một trong số những cái ghế bị lật đổ trên sàn và cạnh đó là thi thể đầu tiên: phụ nữ, tuổi trong khoảng ba mươi – bốn mươi.”
Nạn nhân mặc một chiếc áo ngủ màu sáng bị tốc lên tới tận hông, để lộ đôi chân và xương mu một cách sỗ sàng. Tóc tai được kẹp gọn gàng bằng một chiếc cặp hình hoa. Cô ta mất một chiếc dép.
“Rất nhiều vết thương do súng. Một tờ giấy cầm trên tay.”
Cô ta đang viết danh sách đồ đi chợ. Cây bút vẫn còn trên bàn.
“Về vị trí, thi thể hướng ra phía cửa ra vào. Hẳn cô ta đã nhìn thấy kẻ sát nhân đi tới và cố chặn hắn lại. Cô ta đứng dậy từ chỗ bàn ăn nhưng mới chỉ đi được gần một bước.”
Loạt ảnh chụp liên tiếp của chiếc Reflex ghi lại một khoảng thời gian mới, khác lạ. Sandra tập trung vào âm thanh ấy như một nhạc sĩ bị cuốn theo cái máy đếm nhịp. Cùng lúc đó, cô nghiên cứu từng chi tiết hiện trường, dần dần khắc dấu trong bộ nhớ kỹ thuật số của cái máy ảnh và trong cả bộ nhớ của cô.
“Thi thể thứ hai: nam giới, tuổi trong khoảng mười – mười hai. Ngồi quay lưng về phía cửa ra vào.”
Cậu bé không hay biết chuyện gì đang diễn ra. Nhưng Sandra cho rằng cái chết vô thức chỉ là điều an ủi dành cho những người còn sống.
“Cậu ta mặc bộ quần áo ngủ màu xanh da trời. Trong tư thế úp sấp trên bàn, mặt úp vào một bát bỏng ngô. Ở gáy có một vết thương khá sâu do súng gây ra.”
Với Sandra, tại hiện trường đó cái chết không hiện diện ở hai thi thể bị nã súng. Nó không có trong những vết máu bắn tung tóe hay đang dần khô dưới chân họ. Nó không xuất hiện trong những cặp mắt vô hồn vẫn tiếp tục mở nhưng không còn thấy được gì, hoặc trong cử chỉ chưa hoàn thành mà họ mang theo sang thế giới bên kia. Nó ở chỗ khác. Sandra đã được học rằng biệt tài của cái chết là biết giấu mình trong những chi tiết. Và cô ở đó, truy tìm dấu vết của nó bằng chiếc máy ảnh. Lớp cà phê đóng mảng quanh bếp, trào ra từ chiếc bình pha cà phê đã cũ vẫn đang tiếp tục sôi cho đến khi ai đó khám phá ra tấn thảm kịch và tắt bếp. Tủ lạnh vẫn phát ra những tiếng rò rò, hiên ngang tiếp tục công việc bảo quản thực phẩm tươi mát trong lòng mình. Và tivi vẫn đang phát những mẩu phim hoạt hình vui nhộn. Sau vụ thảm sát, một cuộc sống nhân tạo đang tiếp diễn một cách thờ ơ và vô ích. Cái chết ẩn nấp trong chính sự giả tạo đó.
“Khởi đầu ngày mới theo kiểu này hay nhỉ?”
Sandra dừng ghi âm, quay đầu lại.
Thanh tra De Michelis đang đứng khoanh tay ở ngưỡng cửa, miệng ngậm hờ hững một điếu thuốc đã tắt. “Người đàn ông cô thấy trong nhà vệ sinh là bảo vệ riêng cho một công ty vận chuyển hàng có giá trị cao. Anh ta thường mang theo khẩu súng đó. Họ sống với một nguồn thu nhập duy nhất, còn đang phải trả nợ, trả góp tiền mua ô tô, cũng chật vật để sống đến cuối tháng. Nhưng ai mà chả có vấn đề.”
“Sao anh ta lại làm vậy?”
“Chúng tôi đang tìm hiểu thông tin từ hàng xóm. Vợ chồng này cãi vã thường xuyên nhưng chưa bao giờ gay gắt đến mức ai đó phải gọi cảnh sát.”
“Có vấn đề căng thẳng trong gia đình.”
“Có vẻ như vậy. Anh ta tập quyền anh Thái Lan, từng vô địch tỉnh, nhưng đã giải nghệ sau một lần bị loại vì sử dụng thuốc kích thích tăng cơ.”
“Anh ta có đánh vợ không?”
“Cái này bác sĩ pháp y sẽ cho chúng ta biết. Nhưng anh ta rất hay ghen.”
Sandra quan sát người phụ nữ nằm dưới sàn, trần nửa người từ eo xuống phía dưới. Người ta không thể ghen với một cái xác, cô nghĩ. Không ghen được nữa.
“Ông có nghĩ là cô ta có người khác không?”
“Có thể, ai biết được.”De Michelis nhún vai rồi chuyển chủ đề: “Việc trong nhà vệ sinh mọi người làm đến đâu rồi?”
“Tôi đã bố trí xong chiếc Reflex đầu tiên, nó đang chụp quang cảnh. Tôi đang chờ nó xong việc hoặc Sergi gọi tôi.”
“Mọi việc xảy ra có vẻ không như vậy.”
Sandra chăm chú nhìn De Michelis. “Nghĩa là sao?”
“Người đàn ông không tự sát. Chúng tôi đã đếm vỏ đạn: tất cả đều ở trong bếp.”
“Vậy thì chuyện gì đã diễn ra?”
De Michelin bước chân vào phòng, buông điếu thuốc trên môi. “Anh ta đang tắm. Rồi để nguyên người như vậy bước ra khỏi nhà vệ sinh, lấy khẩu súng đang đặt trong bao cạnh bộ đồng phục ở cửa, đi vào phòng bếp, tới chỗ tầm như cô đang đứng bây giờ và bắn đứa con trai. Một phát trúng thẳng vào gáy.” Ông ta miêu tả lại động tác bằng tay. “Rồi chĩa súng vào cô vợ. Mọi việc diễn ra trong vài giây. Anh ta quay lại phòng tắm, sàn nhà vẫn còn trơn. Anh ta bị trượt chân và ngã đập đầu vào lavabo, mạnh đến mức làm vỡ nó. Tử vong ngay lập tức.” Ông thanh tra mỉa mai thêm vào: “Đôi lúc Chúa cũng biết phô trương trong cả những sự trả thù nhỏ nhặt.”
Trái lại, Chúa chẳng liên quan gì hết, Sandra thầm nghĩ khi quan sát cậu bé. Và sáng nay Ngài đã ngó lơ sang chỗ khác.
“Vào lúc 7 giờ 20 phút mọi việc kết thúc.”
Cô trở lại phòng tắm với tâm trạng không mấy thoải mái. Những lời nói vừa rồi của De Michelis làm cô phiền lòng hơn bao giờ hết. Vừa mở cửa, cô bị hơi nước đang tràn ngập trong căn phòng bủa vây. Sergi đã khóa vòi nước trong phòng tắm và đang quỳ trước chiếc vali đựng các chất phản ứng.
“Những quả việt quất, vấn đề luôn luôn là những quả việt quất…”
Sandra không hiểu tay kỹ thuật viên muốn nói tới việc gì. Anh ta có vẻ bận rộn nên cô quyết định không tìm hiểu kỹ hơn, e ngại sẽ gặp phản ứng. Cô kiểm tra chiếc Reflex đã chụp xong toàn cảnh chưa rồi tháo nó khỏi chân đế.
Trước khi đi ra, cô quay lại phía anh ta: “Tôi thay thẻ nhớ và chúng ta sẽ bắt đầu chụp chi tiết.” Cô nhìn quanh. “Không có cửa sổ và ánh sáng nhân tạo theo tôi là không đủ, vì vậy chúng ta cần thêm hai chiếc đèn có độ tỏa nhiệt thấp, anh thấy sao?”
Sergi nhướng mắt nhìn cô: “Tôi thấy thi thoảng thèm được chịch giống như một con điếm bởi một trong số những thằng lái mô tô. Trường hợp này đúng là phải vậy rồi.”
Sự thô tục của Sergi làm cô điếng người. Nếu đó là một câu bông đùa thì cô không hiểu. Nhưng với cái cách trừng trừng nhìn cô, rõ ràng anh ta không có vẻ gì đang trông đợi một tràng cười. Rồi như không có chuyện gì xảy ra, tay kỹ thuật viên quay trở lại xử lý đống chất phản ứng còn Sandra thì bỏ ra ngoài hành lang.
Cô cố loại khỏi đầu lời lẽ ngông cuồng của gã đồng nghiệp và bắt đầu kiểm tra lại những tấm ảnh trên màn hình của chiếc Reflex. Những tấm chụp quang cảnh 360 độ của phòng tắm khá ổn. Có sáu tấm ảnh, cách nhau ba phút. Hơi nước làm hiện rõ dấu chân trần của tên sát nhân, nhưng chúng khá lộn xộn. Thoạt đầu, cô nghĩ rằng trong căn phòng đó xảy ra cuộc cãi lộn giữa hắn và vợ, mà sau này biến thành thảm kịch. Nhưng nếu đúng như thế, đáng lẽ phải xuất hiện cả dấu dép của cô vợ.
Cô đang thiếu tuân thủ một trong những quy tắc của sổ tay nghề nghiệp. Cô đi tìm một minh chứng. Dù vụ thảm sát đó vô lý đến mức nào, cô cũng chỉ được phép ghi chép lại các sự việc qua ống kính. Không quan trọng việc cô có tìm ra được nguyên nhân hay không, nhiệm vụ của cô là phải khách quan.
Thế nhưng, năm tháng trở lại đây, cô cảm thấy thật khó khăn.
Từ ảnh toàn cảnh đến chi tiết, Sandra bắt đầu phóng to những chi tiết, tìm kiếm một ý nghĩa.
Trên màn hình: dao cạo râu được đặt trên một cái kệ sau tấm gương. Khăn tắm hình gấu Pooh. Tất quần đang được hong khô. Những hành động thường ngày, những thói quen nhỏ nhặt của một gia đình giống như bao gia đình khác. Những đồ vật vô tội đã chứng kiến điều gì đó thật kinh khủng.
Chúng không câm lặng, cô thầm nghĩ. Đồ vật giao tiếp với con người từ sự im lặng đó, chỉ cần biết lắng nghe chúng.
Trong lúc những hình ảnh lướt qua rất nhanh, Sandra tiếp tục tự hỏi điều gì đã dẫn tới bạo lực đến mức như vậy. Cảm giác không thoải mái lúc trước đã trở thành tâm trạng buồn bực, cô thấy xuất hiện một cơn đau nửa đầu kỳ lạ. Mắt cô mờ đi trong phút chốc. Cô cần hiểu.
Ngày tận thế trong ngôi nhà đó đã diễn ra như thế nào?
Gia đình họ thức giấc vào lúc bảy giờ kém. Người phụ nữ dậy và đi chuẩn bị bữa sáng cho cậu con trai. Người đàn ông vào phòng tắm đầu tiên, ông ta phải đưa con đến trường rồi đi làm. Trời lạnh, ông ta mang theo máy sưởi bằng gas.
Chuyện gì xảy ra khi ông ta đang tắm?
Nước cứ chảy, cơn tức giận lại càng tăng. Có lẽ ông ta đã thức trắng đêm, Sandra tự nhủ. Có điều gì đó làm ông ta bận lòng. Một suy nghĩ, một nỗi ám ảnh. Sự ghen tuông? Ông ta phát hiện ra vợ cặp bồ? Họ thường xuyên cãi nhau, De Michelis đã nói như vậy.
Nhưng sáng hôm đó không có cãi vã gì hết. Tại sao?
Người đàn ông bước ra khỏi phòng tắm, cầm lấy súng và đi thẳng tới phòng bếp. Không tranh luận trước khi nổ súng. Chuyện gì đã diễn ra trong đầu ông ta vậy? Một cảm giác hoảng sợ không chịu nổi, lo âu, kinh hoàng: những triệu chứng thường thấy của chứng kích động tâm thần.
Trên màn hình: ba cái áo choàng tắm được treo sát cạnh nhau. Từ chiếc lớn nhất đến chiếc nhỏ nhất. Gần nhau. Trong một cái cốc là gia đình nhỏ của ba chiếc bàn chải đánh răng. Sandra tìm kiếm vết rạn nhỏ trong bức tranh đồng quê. Cái khe nứt mỏng dính dẫn đến sự đổ vỡ.
Mọi chuyện kết thúc vào lúc 7 giờ 20, ông thanh tra đã nói vậy. Vào giờ đó hàng xóm nghe thấy tiếng súng nổ và họ đã gọi cảnh sát. Việc tắm rửa kéo dài tối đa mười lăm phút. Mười lăm phút để quyết định tất cả.
Trên màn hình: cái chậu với hai con rùa. Cái hộp đựng thức ăn. Cây cọ nhựa. Những viên sỏi.
Những con rùa, cô nhắc lại.
Sandra kiểm tra tất cả những tấm hình chụp toàn cảnh, lần nào cũng phóng to vào chi tiết đó. Mỗi bức ảnh cách nhau ba phút, cả thảy có sáu tấm ảnh: Sergi đã mở nước nóng đến mức tối đa, không gian bên trong toàn hơi nước… thế mà lũ rùa không hề cử động.
Những đồ vật biết nói. Cái chết nằm trong những chi tiết.
Sandra lại thấy hoa mắt, trong phút chốc cô có cảm giác sắp xỉu. Cô thấy De Michelis đi tới.
“Cô không khỏe sao?”
Đúng lúc đó, Sandra hiểu ra mọi chuyện: “Cái máy sưởi bằng gas.”
“Gì cơ?” De Michelin không hiểu.
Nhưng cô không còn thời gian để giải thích. “Sergi. Chúng ta phải đưa anh ta ra khỏi đó ngay lập tức.”
Đỗ bên dưới tòa nhà là một chiếc xe cứu hỏa và một chiếc cứu thương mang Sergi đi. Khi họ vào phòng tắm, tay kỹ thuật viên của đội Khoa học hình sự đã bất tỉnh. Thật may cho anh ta, họ đã tới kịp thời. Trên vỉa hè đối diện ngôi nhà, Sandra cho De Michelis xem bức ảnh cái chậu có những con rùa đã chết và cố gắng tái hiện trình tự sự việc.
“Khi chúng tôi tới, Sergi đang thử vận hành cái máy sưởi bằng gas.”
“Gã ngốc sau đó đã bất tỉnh. Không có cửa sổ: lính cứu hỏa nói rằng trong phòng tắm đầy khí carbon monoxit.”
“Sergi chỉ đơn giản đang tái hiện tình trạng hiện trường. Nhưng, thử nghĩ xem: chuyện tương tự đã xảy ra vào sáng nay khi người đàn ông đó đang tắm.”
De Michelis nhăn trán. “Xin lỗi nhưng tôi không hiểu.”
“Carbon monoxit là một loại khí thải từ sự đốt cháy. Và nó không màu, không mùi, không vị.”
“Tôi biết đó là cái gì… nhưng nó làm cả súng hoạt động ư?” Ông thanh tra mia mai.
“Ông có biết triệu chứng của nhiễm độc carbon monoxit như thế nào không? Đau đầu, chóng mặt và trong một vài trường hợp là bị ảo giác và hoang tưởng… Sau khi hít phải khí gas trong phòng tắm đóng kín, Sergi đã nói sảng. Anh ta nói với tôi về những quả việt quất rồi những câu kinh tởm.”
De Michelis nhăn mặt lạ lùng. Ông không thích câu chuyện đó. “Nghe này Sandra, tôi biết cô muốn đi tới đâu với suy luận như vậy nhưng nó không hợp lý.”
“Cả ông bố cũng bị đóng kín trong phòng tắm trước khi bắt đầu nổ súng.”
“Không có gì chứng minh.”
“Nhưng đó là một sự giải thích! Ít ra ông cũng phải thừa nhận rằng mọi chuyện có thể xảy ra theo hướng này: Người đàn ông hít phải carbon monoxit, ông ta rối loạn, ảo giác và trở nên hoang tưởng. Ông ta chưa bị ngất ngay lập tức, như chuyện đã xảy ra với Sergi, trái lại ông ta ở trần đi ra khỏi phòng tắm, lấy súng bắn vợ và con trai. Khi trở về phòng tắm, chỉ đến lúc đó vì thiếu oxy nên ông ta mới bất tỉnh và ngã đập đầu.”
De Michelin khoanh tay. Thái độ của ông làm cô phát điên. Nhưng cô biết chắc rằng ông thanh tra không thể xác nhận cho một giả thiết táo bạo như thế. Quen biết ông đã nhiều năm, cô tin rằng ngay cả với ông cũng sẽ là một niềm an ủi khi thừa nhận rằng những cái chết phi lý đó bắt nguồn từ một sự việc nằm ngoài ý muốn của kẻ sát nhân. Tuy nhiên ông có lý: không có bằng chứng xác thực nào cả.
“Tôi sẽ lưu ý việc này với chỗ bác sĩ pháp y, họ sẽ làm xét nghiệm khả năng nhiễm độc trên thi thể người đàn ông.”
Có còn hơn không, Sandra thầm nghĩ. De Michelis là một tuýp người thận trọng, một cảnh sát giỏi, cô thích làm việc với ông. Ông rất đam mê nghệ thuật và với cô đó là một dấu hiệu về sự nhạy cảm. Như những gì cô biết thì ông không có con và thường lên kế hoạch đi nghỉ với vợ để tham quan các bảo tàng. Ông cho rằng mỗi tác phẩm đều ẩn chứa nhiều ý nghĩa và tìm ra chúng là nhiệm vụ của những người chiêm ngưỡng. Nhưng ông không phải loại cảnh sát có thể hài lòng về ấn tượng ban đầu.
"Đôi khi chúng ta mong muốn sự thật khác đi. Và nếu không thể thay đổi mọi việc, chúng ta sẽ thử lý giải chúng theo cách của riêng mình. Nhưng không phải lúc nào cũng thành công.
“Vâng,” Sandra nói, ngay lập tức cô thấy hối hận. Sự thật đó rất gần cô, nhưng cô không thể thừa nhận nó. Cô chuẩn bị rời bước.
“Khoan đã, tôi muốn nói với cô.” De Michelis đưa tay vuốt mái tóc hoa râm, tìm kiếm những lời lẽ phù hợp nhất. “Tôi lấy làm tiếc vì chuyện đã xảy đến với cô. Tôi biết là sáu tháng đã trôi qua…”
“Năm,” cô chữa lại.
“Phải rồi, nhưng đáng lẽ ra tôi phải làm việc đó sớm hơn.”
“Không sao,” cô trả lời ông, cố gượng cười. “Như vậy là ổn rồi, cảm ơn ông.”
Sandra quay người trở về xe ô tô của mình. Cô rảo bước, với cái cảm giác lạ lùng trong lồng ngực vẫn luôn đeo đuổi cô mà những người khác không thể tưởng tượng ra nổi. Đó là sự căng thẳng, mà cũng là giận dữ pha lẫn đau xót. Một loại kẹo cao su dính dớp. Cô đặt cho nó cái tên chuyện đó.
Cô không muốn thừa nhận nó, nhưng đã năm tháng nay chuyện đó đã soán chỗ trái tim cô.
