Bài thứ ba cô học được là những ngôi nhà đều có mùi. Nó thuộc về những người sinh sống ở đó, và luôn khác nhau, là duy nhất. Khi những người thuê nhà dọn đi, mùi đó cũng biến mất. Vì thế mà mỗi lần Sandra Vega về lại căn hộ của mình ở Navigli, cô lại lập tức đi tìm mùi của David.
Kem dưỡng da sau cạo râu và xì gà hương hoa hồi.
Cô biết rằng sẽ có ngày – sớm hay muộn – cô cũng quay về nhà, sẽ hít hà không khí và không cảm nhận thấy nó nữa. Một khi mùi đó biến mất, David sẽ thực sự không còn nữa. Vĩnh viễn.
Ý nghĩ đó làm cô tuyệt vọng. Và cô cố ở bên ngoài càng lâu càng tốt. Để sự hiện diện của cô không làm vấy bẩn không gian, vì mùi của cô sẽ hoàn toàn chiếm chỗ.
Sự thực là trước đây cô rất ghét thứ kem dưỡng sau cạo râu rẻ tiền mà David cứ khăng khăng đòi mua ở siêu thị. Cô thấy mùi của nó hắc và phiền nhiễu. Trong ba năm họ chung sống, đã nhiều lần cô cố tìm cách thay thế nó. Mỗi dịp sinh nhật, Giáng sinh, hay kỷ niệm ngày cưới, bên cạnh món quà chính thức luôn là một chai nước hoa mới. Anh dùng nó trong một tuần, rồi lại đặt nó cùng với những thứ khác trên kệ trong phòng tắm. Mỗi khi cần thanh minh, anh lại dùng đúng câu: “Xin lỗi em, Ginger, nhưng nó không hợp với anh.” Cái cách anh vừa nói vừa nháy mắt làm cô tức điên.
Sandra không bao giờ có thể hình dung chỉ sau đó ít lâu cô mua tới hai mươi chai kem dưỡng đó với ý định rải nó khắp căn hộ của mình. Cô mua nhiều như vậy vì nỗi lo sợ vô lý rằng một ngày nào đó nó sẽ không còn được bán trên thị trường. Và cố cũng mua cả những điếu xì gà vị hôi đáng sợ đó. Cô để chúng cháy trong những chiếc gạt tàn đặt khắp các căn phòng. Nhưng cái thuật giả kim huyền bí đó không hoàn hảo. Là David, sự hiện diện của anh trên thế giới tạo nên sự gắn kết không thể tách rời những mùi hương đó. Là da thịt của anh, hơi thở của anh, tâm trạng của anh mới làm cho sự kết hợp đó trở nên đặc biệt.
Kết thúc một ngày làm việc dài đằng đẵng, sau khi khép cửa, Sandra lặng yên trong bóng tối, chờ đợi vài giây. Và cuối cùng, mùi hương của chồng cô cũng đến đón cô.
Cô đặt túi xách gần chiếc ghế bành ở cửa. Đáng lẽ cô phải lau chùi đồ nghề nhưng giờ cô hoãn lại mọi việc. Cô sẽ làm sau bữa tối. Thay vào đó, cô chuẩn bị nước nóng và ngâm mình trong bồn cho đến khi những ngón tay sun lại. Cô mặc một chiếc áo phông màu xanh da trời và mở một chai rượu vang. Đó là cách cô làm u mê chính mình. Cô không thể bật tivi và cũng không đủ sự tập trung cần thiết để đọc sách. Vậy là, tối nào cô cũng ở trên sofa, với một ly Negramaro trên tay và ánh nhìn chìm đắm trong hàng ngàn suy tư.
Cô vừa mới hai mươi chín tuổi và không thể nghĩ về mình như một góa phụ.
Bài thứ hai cô học được là những ngôi nhà cũng chết, như con người.
Từ khi David ra đi, cô không còn cảm nhận được sự hiện diện của anh trong những món đồ vật. Có lẽ bởi vì phần lớn đồ đạc trong những căn phòng này thuộc về cô.
Chồng cô là một phóng viên ảnh tự do, anh đi khắp thế giới. Trước khi biết cô, anh chưa bao giờ cần tới một ngôi nhà, nơi trú ngụ của anh chỉ là phòng khách sạn hoặc chỗ ở khẩn cấp. Có lần anh kể cho cô rằng ở Bosnia anh đã phải ngủ trong một cái huyệt nghĩa địa.
Tất cả những gì David sở hữu được ních kín trong hai cái túi vải lớn màu xanh lá cây. Trong đó là quần áo của anh, một ít mùa hè và một ít mùa đông vì anh không biết họ có thể gửi nó tới đâu khi đi làm phóng sự. Có chiếc máy tính méo mó mà anh chưa bao giờ rời xa, có cả những đồ vật đủ chủng loại, dao đa năng, pin điện thoại, thậm chí cả một bộ lọc nước tiểu trong trường hợp anh rơi vào tình thế không còn nước để uống.
Anh giảm mọi thứ đến mức tối thiểu. Chẳng hạn anh không bao giờ có lấy một quyển sách. Anh thường đọc rất nhiều nhưng mỗi khi hết một quyển anh sẽ đem đi tặng. Anh ngưng làm việc đó kể từ khi đến sống với cô. Sandra đã cho anh một không gian trong phòng sách và anh bắt đầu thích thú ý tưởng sưu tập sách. Đó là cách anh cấy rễ. Sau đám tang, bạn bè anh đã đến chỗ Sandra và mỗi người mang cho cô một quyển sách mà David đã tặng họ. Giữa những trang sách có cả những phần ghi chú của anh, những góc gập đánh dấu, những vết xém nhỏ hay vệt dầu máy. Và cô hình dung đến cảnh anh đang ngồi yên bình đọc Calvino, hút thuốc dưới ánh mặt trời bỏng rát của sa mạc nào đó, bên cạnh một chiếc ô tô địa hình bị hỏng, trong lúc chờ đợi ai đó đến cứu hộ.
Bạn sẽ tiếp tục nhìn thấy anh ở mọi nơi, ai cũng nói thế với cô, sẽ không dễ để thoát khỏi sự hiện hữu của anh. Nhưng thực tế không phải vậy. Cô chưa bao giờ nghe thấy giọng mình gọi tên anh. Cô cũng chưa bao giờ đãng trí dọn bàn ăn với một chiếc đĩa thừa.
Cái mà cô thấy thực sự nhung nhớ là cuộc sống thường nhật. Những khoảnh khắc nhỏ nhoi, lặp đi lặp lại của thói quen thường lệ vô nghĩa.
Thông thường, mỗi sáng Chủ nhật, cô thức dậy sau anh và thấy anh ngồi ở phòng bếp, bên bình cà phê thứ ba, xem báo trong một đám mây mùi hoa hồi. Khuỷu tay chống lên bàn và trên đầu ngón tay là điếu xì gà với đám tàn lơ lửng, anh say sưa đọc đến nỗi quên mất. Ngay khi cô xuất hiện trên ngưỡng cửa với khuôn mặt hờn dỗi thường lệ, anh vén mái tóc xoăn và bù xù, mỉm cười với cô. Cô cố tình ngó lơ anh trong lúc chuẩn bị bữa sáng, nhưng David vẫn tiếp tục bám đuổi cô với điệu cười khúc khích ngớ ngẩn trên mặt cho đến khi cô không nhịn được nữa. Đó là hiệu ứng của cái răng cửa bị mẻ, dấu tích của một lần anh ngã xe đạp hồi bảy tuổi. Đó là cặp kính nhỏ gọng đồi mồi dán băng dính làm anh như thể một bà già người Anh. Là David ở đó trong giây lát nữa sẽ kéo cô vào lòng, đặt lên cổ cô một nụ hôn ướt át.
Nhớ tới đó, Sandra đặt ly rượu lên chiếc bàn gần sofa. Cô vươn tay lấy điện thoại, rồi ấn số hộp thư thoại.
Giọng nói điện tử trả lời cô như mọi khi là có duy nhất một tin nhắn đã được nghe. Nó đến từ năm tháng trước.
“Chào em, anh gọi cho em nhiều lần nhưng chỉ gặp hộp thư thoại… Anh không có nhiều thời gian nên anh sẽ liệt kê ra ngay đây những điều anh nhớ… Anh nhớ đôi chân lạnh ngắt của em kiếm tìm anh dưới lớp chăn khi em lên giường. Anh nhớ những lần em bắt anh nếm thử đồ ăn trong tủ lạnh để bảo đảm với em rằng chúng chưa bị hỏng. Hay khi em gào thét đánh thức anh vào lúc 3 giờ sáng vì em bị chuột rút. Và, chắc em không tin đâu nhưng anh nhớ cả khi em dùng dao cạo của anh để tẩy lông chân mà sau đó không thèm nói gì với anh… Tóm lại, ở đây, Oslo, lạnh kinh khủng và anh nóng lòng muốn trở về. Anh yêu em, Ginger!”
Những lời cuối cùng của David là sự tổng hợp của một bản hòa âm hoàn hảo. Cái mà chỉ những con bươm bướm, những bông tuyết và số ít những vũ công tap-dance có được.
Sandra tắt máy. “Cả em cũng yêu anh, Fred.”
Mỗi khi nghe tin nhắn ấy, lại là cảm giác đó. Nhớ nhung, đau khổ, âu yếm nhưng cũng cả sợ hãi. Trong những lời nói cuối cùng ấy ẩn chứa một câu hỏi mà Sandra không biết liệu mình có ý định trả lời.
Ở đây, Oslo, lạnh kinh khủng và anh nóng lòng muốn trở về.
Cô đã quen với những chuyến đi của David. Đó là công việc của anh, cuộc sống của anh. Cô luôn biết điều đó. Dù đã nhiều lần cô nuôi khao khát giữ chân anh, nhưng sau đó hiểu rằng, trái lại, cô phải để anh đi.
Đó là cách duy nhất để anh quay về với cô.
Nghề phóng viên ảnh thường đưa anh tới những nơi hiểm nguy nhất trên thế giới. Ai mà biết được bao lần anh đã mạo hiểm mạng sống. Nhưng David là như vậy, đó là con người anh. Anh phải tận mắt chứng kiến, không sàng lọc, phải tận tay sờ thấy. Để miêu tả một cuộc chiến anh cần phải ngửi mùi khói của những đám cháy, biết rằng âm thanh của đạn sẽ khác nhau tùy vào vật mà chúng va chạm. Anh không bao giờ muốn chấp nhận những lời đề nghị độc quyền của những tờ báo lớn thậm chí ngay cả khi họ phải cạnh tranh vì anh. Anh không thể chịu nổi ý nghĩ ai đó có thể kiểm soát mình. Và Sandra đã học cách loại bỏ những suy nghĩ tồi tệ nhất, giam cầm nỗi sợ hãi ở một chỗ sâu kín trong lòng. Cô đã cố sống một cách bình thường, vờ như kết hôn với một anh công nhân hay một tay viên chức.
Tồn tại một loại thỏa thuận bất thành văn giữa cô và David. Nó dự báo trước một loạt những hành động tán tỉnh kỳ lạ. Đó là cách họ giao tiếp với nhau. Và thế là, có những thời điểm anh ở lại Milan trong một thời gian dài và cuộc sống gia đình họ bắt đầu đi vào ổn định. Rồi sau đó, một buổi tối, cô trở về nhà và thấy anh đang chuẩn bị món xúp hải sản trứ danh của anh, món xúp với ít nhất năm loại rau khác nhau, ăn kèm với bánh bông lan mặn. Nó là món tủ của anh. Nhưng, theo ám hiệu riêng của họ, đó cũng là cách để thông báo với cô rằng ngày mai anh sẽ khởi hành. Và như vậy, họ ăn tối như mọi khi, tán gẫu, anh làm cô cười và họ lên giường cùng nhau. Rồi sáng hôm sau cô sẽ tỉnh giấc một mình trên giường. Anh có thể xa nhà vài tuần, đôi khi là vài tháng. Rồi một ngày nọ, cô mở cửa và tất cả mọi thứ quay trở lại như trước đây.
David chưa bao giờ nói với cô mình sẽ đi đâu. Trừ lần cuối cùng.
Sandra dốc cạn phần rượu vang còn sót lại. Cô uống đúng một hơi. Cô vẫn luôn xua đuổi ý nghĩ rằng có chuyện tồi tệ đã xảy đến với anh. Anh gặp nguy hiểm. Nếu anh phải chết, ắt hẳn phải xảy ra trong một cuộc chiến hay do bàn tay của một trong số những tên tội phạm anh thường điều tra. Cô thấy thật ngu ngốc nhưng không tài nào chấp nhận nổi mọi việc lại diễn ra theo cái cách tầm thường nhất.
Khi cô đang lan man trong những suy tư đó thì điện thoại reo. Cô ngó màn hình nhưng không nhận ra số gọi. Gần 11 giờ.
“Tôi đang nói chuyện với vợ của David Leoni?” Người đàn ông có giọng Đức lạ lùng.
“Tôi đây. Ai vậy?”
“Tôi là Shalber, làm việc cho Interpol. Chúng ta là đồng nghiệp.”
Sandra dựng dậy, dụi mắt.
“Tôi xin lỗi đã gọi vào giờ này nhưng tôi chỉ vừa mới có được số của cô.”
“Ông không thể chờ đến sáng mai được sao?”
Có tiếng cười vui vẻ từ đầu dây bên kia. Shalber – hay ai đi chăng nữa – có một chất giọng khá trẻ con. “Thứ lỗi cho tôi, nó còn mạnh mẽ hơn tôi. Khi có câu hỏi nào làm tôi trăn trở, tôi phải tìm cách giải quyết. Tôi có thể mất ngủ cả đêm. Cô chưa bao giờ như thế sao?”
Sandra không biết giải mã giọng điệu của người đàn ông đó, cô không hiểu nó mang màu sắc thù địch hay đơn thuần là xấc xược. Cô quyết định giải quyết nhanh gọn: “Tôi có thể giúp gì cho ông?”
“Chúng tôi đã xem hồ sơ về cái chết của chồng cô và tôi cần xác minh một vài điểm.”
Sandra u sầu. “Đó là một tai nạn.”
Shalber có lẽ đã trông chờ phản ứng đó, vì ông ta tỏ vẻ bình tĩnh: “Tôi đã đọc báo cáo của cảnh sát. Cô đợi chút...”
Sandra nghe thấy tiếng lật giấy sột soạt trong lúc ông ta hỏi cô.
“Ở đây viết rằng chồng cô đã bị rơi từ tầng năm xuống nhưng vẫn còn sống, anh ta chết sau đó nhiều giờ do bị gãy xương và chảy máu bên trong...” Ông ta ngừng đọc." Tôi biết hẳn là rất khó khăn với cô. Không phải là điều dễ dàng chấp nhận."
“Ông không biết khó như thế nào đâu.” Cô buông câu trả lời một cách lạnh lùng và Sandra căm ghét chính mình khi cô nói ra câu đó.
“Theo cảnh sát, Leoni có mặt tại một tòa nhà đang thi công vì từ chỗ đó anh ta có được tầm nhìn lý tưởng để chụp ảnh.”
“Phải, là như vậy.”
“Nhưng cô đã thấy chỗ đó chưa?”
“Chưa,” cô khó chịu đáp lại.
“Còn tôi thì đã ở đó.”
“Ông nói điều này có ý gì?”
Sự ngập ngừng của Shalber kéo dài quá mức trong giây lát. “Chiếc Canon của chồng cô đã bị hỏng trong cú ngã. Thật tiếc là chúng ta không bao giờ được nhìn thấy bức ảnh đó,” ông ta bình luận đầy mỉa mai.
“Từ bao giờ Interpol lại quản những vụ chết người do tai nạn vậy?”
“Thực tế là với chúng tôi đây là ngoại lệ. Nhưng điều làm tôi tò mò không chỉ là tình huống chồng cô tử vong.”
“Vậy là cái gì?”
“Có những điểm nghi vấn. Tôi biết là họ đã gửi cho cô túi đồ của Leoni.”
“Hai cái túi.” Cô bắt đầu nóng nảy, nhưng nghi ngờ rằng đó chính là mục đích của kẻ đối thoại với mình.
“Tôi đã đưa yêu cầu được khám xét chúng nhưng có vẻ như là đã không kịp.”
“Vì lý do gì? Chúng thì có gì để ông phải quan tâm?”
Phía đầu dây bên kia yên lặng một chút. “Tôi chưa kết hôn nhưng tôi cũng suýt đôi lần.”
“Điều đó thì liên quan đến tôi sao?”
“Tôi không biết nó có liên quan đến cô không nhưng tôi tin rằng khi cô tin tưởng giao phó cuộc đời mình cho ai đó, ý tôi là ai đó thực sự đặc biệt như chồng hay vợ… Cô sẽ thôi không tự đặt ra một số câu hỏi nhất định. Ví dụ cô sẽ không tự hỏi là anh ta đang làm gì trong những lúc hai người xa nhau. Ai đó gọi nó là lòng tin. Sự thật là đôi khi nó chỉ là nỗi sợ hãi… Sợ những câu trả lời.”
“Thế theo ông, tôi phải đặt câu hỏi gì trong trường hợp của David?” Nhưng Sandra thừa biết điều đó.
Giọng của Shalber trở nên nghiêm trọng: “Tất cả chúng ta đều có bí mật, sĩ quan Vega.”
“Tôi không biết những chi tiết về cuộc sống của David, nhưng tôi biết anh ấy là người như thế nào, với tôi thế là đủ.”
“Phải, nhưng cô đã bao giờ nghĩ tới việc anh ta có thể chưa nói hết sự thật với cô?”
Sandra tức giận: “Nghe này, việc ông cố tìm cách làm tôi nghi ngờ chỉ vô ích thôi.”
“Không, thực tế là chính cô đã có những nghi ngờ đó rồi.”
“Ông chẳng biết gì về tôi cả,” cô chống chế.
“Những cái túi đó đã được gửi cho cô năm tháng trước giờ vẫn còn nằm ở kho giữ đồ của Sở Cảnh sát. Tại sao cô vẫn chưa đi lấy chúng?”
Sandra mỉm cười cay đắng. “Tôi không phải giải thích cho bất cứ ai về việc tôi đau đớn thế nào khi lại sở hữu những đồ vật đó. Vì khi nó xảy ra, tôi sẽ phải chấp nhận rằng mọi thứ đã thực sự kết thúc. David sẽ không bao giờ trở về nữa và chẳng ai có thể làm gì cả!”
“Nhảm nhí, cô biết rõ điều đó mà.”
Sự lỗ mãng của người đàn ông đó làm cô kinh ngạc. Trong giây lát cô không nói nổi lời nào. Khi cuối cùng đã có khả năng phản kháng, cô xổ cơn tức vào hắn: “Khốn kiếp, Shalber.”
Cô dập máy. Sôi máu. Cô tóm lấy cái ly rỗng, vật đầu tiên trong tầm tay, và quăng nó vào tường. Hắn không có quyền. Cô đã sai lầm khi để hắn nói, đáng lẽ cô phải kết thúc sớm hơn cuộc nói chuyện này. Cô đứng dậy và bắt đầu bước đi bực dọc quanh phòng. Cho tới lúc đó, cô vẫn không muốn thừa nhận việc đó, nhưng Shalber có lý: cô đang sợ. Cuộc điện thoại không làm cô bất ngờ, cứ như thể một phần trong cô đang chờ đợi nó.
Thật điên rồ, cô nghĩ. Đó là một tai nạn. Một tai nạn.
Rồi cô bắt đầu lấy lại bình tĩnh. Cô nhìn ngó xung quanh. Góc phòng sách với những quyển sách của David. Những cái hộp xì gà vị hồi xếp nối nhau trên bàn làm việc. Kem dưỡng sau cạo râu đã hết hạn trên kệ phòng tắm. Chỗ ngồi trong bếp nơi anh vẫn thường đọc báo mỗi sáng Chủ nhật.
Bài đầu tiên Sandra Vega được học là những ngôi nhà không bao giờ nói dối – Ở đây, Oslo, lạnh kinh khủng và anh nóng lòng muốn trở về. Nhưng có lẽ ngôi nhà của cô đã nói dối, vì David chết ở Roma.
