Trần Ích Tắc ngồi không yên trước đôi mắt vằn lên những tia máu của Thoát Hoan. Gã hoàng tử gằn từng tiếng:
– Ta không cần những kẻ vô sỉ và vô dụng như Trần Kiện. Ta cần những kẻ có thực tài...
Mặc dù phải đợi để gã quan hầu dịch trọn vẹn mấy câu đó, nhưng chỉ nghe ngữ khí của Thoát Hoan, Trần Ích Tắc đã biết phải trả lời ra sao:
– Bẩm Nguyên soái, Trần Kiện chưa kịp có thời gian để thi thố. Hắn là kẻ rất làu thông binh pháp.
Thoát Hoan càng tức. Một kẻ vong quốc như Trần Ích Tắc không được quyền trả lời hỗn hào theo kiểu "độp” vào mặt kiểu này với người như Thoát Hoan. Nên nhớ, gã là hoàng tử của Nguyên triều, và từng là Nguyên soái Trấn Nam vương mang trên mình trọng trách bình định phương Nam. Nhưng chinh chiến nơi sa trường và cả những âm mưu thoán đạt trong cung cấm đã khiến Thoát Hoan thêm chín chắn. Gã lạnh lùng:
– Bây giờ ta không phải là Nguyên soái. Hiện nay ta không cầm quân. Chẳng phải ngươi và lũ người do ngươi tiến cử đã giúp cho ta phá tan đạo quân của chính ta đó sao?
Ích Tắc chột dạ. Đây là lối nói của người Hán. Trong người gã hoàng tử này còn nguyên dòng máu của những dũng sĩ đuổi mặt trời trên thảo nguyên nhưng lại hưởng một nền giáo dục thuần Hán. Những viên quan Tống về hàng đã được giao trọng trách biến Hoàng tử Thoát Hoan trở thành một con người nắm chắc kho tàng kiến thức của Tống triều. Những ông thầy bất đắc dĩ đó đã cật lực nhồi nhét mọi thứ mà họ biết vào đầu Thoát Hoan, từ những thứ hay họ nhất tới những thứ hủ lậu nhất.
Ích Tắc vội vã lấp liếm, y vừa hiểu rằng càng để Thoát Hoan thể hiện con người bị nhồi nhét ra thì càng dở:
– Bẩm, chắc chắn Nguyên soái sẽ lại cầm đại binh chinh Nam. Ích Tắc này nguyện cầm roi ngựa theo hầu Nguyên soái.
Thoát Hoan nheo mắt nhìn tên phản thần của nước Đại Việt. Ở bên đó, hắn là Chiêu Quốc vương em ruột của Thượng hoàng Thánh Tông, là chú ruột của Quan gia Nhân Tông. Sang đây, hắn là gì? Không là gì cả. Một kẻ tha hương. Sao hắn sốt sắng mời người ngoài về giày xéo đất nước của hắn như thế nhỉ?
Thoát Hoan biết thừa, sự phản bội của Ích Tắc là chỉ vì cái miếng mồi béo bở An Nam quốc vương. Ngôi vua Đại Việt mới là đích mà tên phản thần này nhắm đến. Những lời khua môi múa mép nào là mở rộng cương thổ thiên triều, nào là cúc cung tận tụy không màng danh lợi để tìm đường giáo hóa cho con dân Nam man... nghe chẳng hề lọt tai Thoát Hoan. Gã hoàng tử tin rằng ngày nào Đại Việt mất nước, ngày ấy vua cha Hốt Tất Liệt sẽ xuống lệnh giết Ích Tắc. Mà e là, dù không có lệnh, Thoát Hoan cũng giết. Gã khinh những kẻ bán nước. Nhưng bây giờ, Ích Tắc vẫn còn hữu dụng. Thoát Hoan đột nhiên nói:
– Ta muốn nhờ ông một việc. Là người đồng tộc, ngươi thỉnh thoảng ghé qua thăm và khuyên bảo An Tư đôi lời.
Trần Ích Tắc giật mình. Về thế thứ, Ích Tắc là hàng chú của An Tư. Chính hắn xui Thượng hoàng Thánh Tông gả An Tư cho Thoát Hoan để cầu hòa. Điều ấy, về sau Thượng hoàng trăn trở mãi. Khi An Tư theo Thoát Hoan về Nguyên, Ích Tắc cũng từng vài phen tìm đến. Và người thị nữ đã dằn từng lời của An Tư vào mặt Ích Tắc:
– Lệnh bà nói rằng, lệnh bà không quen biết gì lũ tôi mọi bán chúa cầu vinh, phản dân hại nước.
Dĩ nhiên, Ích Tắc không biết những ngày đó An Tư vẫn còn chưa nguôi ngoai tiếc thương Đỗ Vĩ. Lệnh bà chưa thể quên được cảm giác bất lực nhìn một người tài hoa của nước Việt bị đầu độc cứ thế chết dần trước mắt mà không sao cứu được. Nhưng Thoát Hoan thì lại biết điều đó và cố tránh không làm tổn thương đến An Tư. Gã có một thói xấu mà A Lý Hải Nha rất ghét: cưng chiều đàn bà. A Lý Hải Nha cũng biết thói này được tiêm nhiễm từ đâu: mấy lão quan chuyên khua môi múa mép trong triều đình Tống ngày trước!
Lại thêm lần nữa, Ích Tắc phải nói lảng sang chuyện khác:
– Bẩm Nguyên soái, hôm trước Bình chương A Lý Hải Nha vừa ghé qua đây hỏi han và dặn việc. Chắc hẳn ấy là theo chủ ý của Nguyên soái?
Thoát Hoan gật đầu. Gã và thầy gã - A Lý Hải Nha - đã tranh luận nhiều về kế li gián mà Ích Tắc dâng lên triều đình. Lúc đầu, Thoát Hoan không thích và A Lý Hải Nha phải mượn cả tả thừa Đường Ngột Đải cùng đến thuyết phục thì gã hoàng tử mới chịu nghe. Nhưng đến khi ấy, chính A Lý Hải Nha lại bất đồng ý kiến với Thoát Hoan và Đường Ngột Đải. Viên lão tướng suốt đời sống trên lưng ngựa không tin rằng liên hoàn kế li gián sẽ làm tan vỡ mối nhất thống trong họ Trần. Tông tộc Đông A đã vượt qua những ngày tháng mâu thuẫn tưởng chừng không sao gắn kết nổi để mà dựng lên mối nhất thống bây giờ. Thoát Hoan thì tin. Một kế vu cho Trần Quốc Tuấn và Trần Khánh Dư đồng mưu làm phản. Một kế vừa xúi giục vừa tung tin Trần Quốc Khang hưng binh trả thù cho con và đòi ngôi đại bảo. Một loạt những gián điệp tung vào Đại Việt. Thoát Hoan hể hả cười với A Lý Hải Nha: "Chúng có một thằng Đỗ Vĩ, ta sẽ ném một ngàn thằng Đỗ Vĩ vào An Nam”.
Nhìn cái gật đầu của Thoát Hoan, Ích Tắc thở phào. Hắn không biết rằng Thoát Hoan đang hết sức lo lắng về mấy lời của A Lý Hải Nha:
– Lòng tôi không yên về chuyện chinh Nam. Vài kế hèn của Trần Ích Tắc chẳng qua cũng chỉ khuấy thêm chút rắc rối cho họ Trần nhưng không đủ khiến chúng quay ra đánh nhau đâu. E rằng ta càng khuấy, chúng càng thêm cảnh giác. Vương tử vẫn nên cân nhắc kỹ.
Điều này Thoát Hoan nửa tin nửa ngờ. Nhưng kế thì đã thi hành. Gián điệp đã tung vào Đại Việt. Và bây giờ Trần Ích Tắc đang bắt đầu khấp khởi thấy được Thoát Hoan và A Lý Hải Nha tin tưởng. Nhìn vẻ hí hửng của tên phản thần, Thoát Hoan chợt nghĩ rằng quẳng thêm cho con chó phản chủ một khúc xương thì cũng chẳng sao:
– Ông xem việc sắp xếp ngôi thứ cho bọn Tú Hoãn, Văn Lộng sao cho đúng. Chẳng phải chúng cũng cúc cung theo ông suốt rồi ư?
Rồi gã bỏ đi, để lại sau lưng một tên phản quốc đứng bâng khuâng với giấc mộng An Nam quốc vương đang sắp thành sự thật.
Trần Ích Tắc nheo mắt nhìn Trần Văn Lộng. Kẻ bạc nhược này mà cũng xứng là cháu nội của ông Thái sư "trời không sợ, đất không sợ” Trần Thủ Độ ư? Thật khó để hình dung đây chính là em trai của con người ngông ngạo Trần Khánh Dư. Có lẽ vì tính cách bạc nhược nên Trần Văn Lộng không được lòng cha. Nhân Thành hầu Trần Phó Duyệt rất ghét Trần Văn Lộng và cả người thiếp - mẹ đẻ của Trần Văn Lộng. Ông không cho Trần Văn Lộng nối chữ Nhân trong tước hiệu mà đổi thành Văn Chiêu hầu. Ông bỏ mặc gã con trai yếu đuối mà chỉ chuyên về rèn cặp Trần Khánh Dư. Văn Lộng lặng lẽ ôm mối hận và miệt mài đọc sách. Nhưng thứ hủ nho như gã không sao vừa mắt Chiêu Minh vương nên chẳng có lấy một lối lập thân. Trong khi Trần Khánh Dư đường đường được nhận là Thiên tử nghĩa nam, phong vương lập ấp, thì gã chỉ loanh quanh như con gà què ăn quẩn cối xay. Mà ông anh Khánh Dư rõ là khinh em ra mặt, hễ gặp liền quát mắng chửi rủa. Chỉ có Ích Tắc - lúc đó vẫn đương là "ông” Chiêu Quốc vương oai vọng - còn chìa tay ra với gã. Ích Tắc khuyến khích lối làm thơ ủ dột mê đắm của Trần Văn Lộng. Ích Tắc thường khen ngợi những lời phẩm bình chê bai chính sự của Văn Lộng, nhất là những câu xỏ xiên hai vị vương vốn không ưa nhau: Chiêu Minh và Hưng Đạo. Nhưng sau hết, sự tiến cử không ngơi của Ích Tắc cũng làm Thượng hoàng Thánh Tông mềm lòng và Trần Văn Lộng bắt đầu được tin dùng. Dù sao gã cũng là cháu nội Thái sư Trần Thủ Độ, em trai Phó Đô tướng Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư. Văn Chiêu hầu Trần Văn Lộng được giao quản Tam Đái Giang. Việc này khiến cho Quan gia Nhân Tông rất không vừa ý. Nhân Tông muốn trao thêm quyền chính cho em trai là Tá Thiên vương Đức Việp. Quan gia tâu bày rất lâu với Thượng hoàng, nhưng Thánh Tông và cả Trần Quang Khải vẫn nghe lời Ích Tắc. Hai vị bảo rằng Đức Việp còn quá trẻ, chưa thể cho nắm trọng quyền. Chuyện căng thẳng tới mức Ích Tắc phàn nàn với Thượng hoàng rằng Quan gia hành xử như thể người chi Trưởng chứ không phải người chi Thứ, chỉ nhăm nhăm nghe lời Đức ông Hưng Đạo mà soi xét các vị Vương thúc bá là anh em ruột của Thượng hoàng. Khi ấy, Thượng hoàng đành đứng ra cấm vụ tranh cãi tiếp diễn.
Khi quân Nguyên kéo sang và thấy âm mưu của mình nhằm xúc xiểm để Thượng hoàng trị tội Hưng Đạo vương đã thất bại, Ích Tắc liền cùng Trần Văn Lộng gom góp lương thảo ra hàng. Hai cánh quân Đà Giang của Ích Tắc và Tam Đái Giang của Văn Lộng được Hưng Đạo vương trao cho mệnh lệnh xuyên vào đánh thẳng sau lưng cánh quân Nạp Tốc Lạt Đinh. Ích Tắc và Văn Lộng đã "lập đại công" với Thoát Hoan: hóa giải đòn đánh sâu vào tận sào huyệt để quấy rối sau lưng đội quân mé tây bắc, mở rộng đường cho Nạp Tốc Lạt Đinh vây chặt và có cơ bắt sạch đạo quân của Chiêu Văn vương Nhật Duật. Tiếc rằng Nạp Tốc Lạt Đinh lại để sổng Chiêu Văn vương, nếu không công lao phong thưởng của Ích Tắc và Văn Lộng còn cao nữa.
Có điều, bây giờ thì Trần Văn Lộng không dám theo lời Ích Tắc mà thảo một bức thư khuyên anh trai Trần Khánh Dư cùng theo về để được nhận tước phong chính thống của thiên triều. Ích Tắc phải sai Lê Trắc, tay chân của Trần Kiện, thảo sẵn thư rồi sai người mạo chữ Văn Lộng chép thành ba bản. Những bức thư ấy sẽ chuyển về Đại Việt như là đòn thứ ba trong liên hoàn kế li gián mà Trần Ích Tắc dâng lên. Thư gửi đi, Trần Văn Lộng đột nhiên lo sợ. Sợ Trần Khánh Dư. Gã nghĩ đến cái cảnh ông anh về hàng Nguyên. Khi đó, một tướng tài như Khánh Dư ắt sẽ lại được trọng dụng. Còn gã thì vô dụng, chẳng qua có mỗi công lao bám đuôi Ích Tắc lúc "tòng vong” [20] . Nỗi sợ hãi ấy Văn Lộng không nói ra. Và Ích Tắc hiểu nhầm Văn Lộng đang ân hận vì trót hàng Nguyên. Thế là Văn Lộng bị Ích Tắc mắng chửi cho tối tăm mặt mũi.
Văn Lộng không dám thanh minh. Gã cúi gằm mặt đứng trước Ích Tắc nghe trọn những lời sỉ vả. Ích Tắc vẫn không thôi xối xả:
– Ngươi mới thấy quân ta thua đã khiếp vía đến thế ư? Ngươi có biết Thái Tổ [21] ta phải trải qua bao nhiêu gian khổ uống nước bùn mà đánh giặc dựng nên đế nghiệp không? Ngươi có biết chỉ một phen trông theo ngọn giáo Trấn Nam vương trỏ về phương Nam, ta lại thành chủ một cõi, ngươi cũng được hưởng vinh hoa tột bậc không?
Văn Lộng thở dài:
– Em nghĩ anh Nhân Huệ không hàng đâu, tính anh ấy em biết...
Chọn cách xưng hô nhắc lại quan hệ dòng tộc, Văn Lộng cố lựa lời để nói với Ích Tắc, nhưng cũng là một cách tự trán an mình.
Ích Tắc càng thêm cáu. Kẻ bạc nhược này lại không chịu nghe hay cố tình không chịu hiểu bài học "uống nước bùn” của Thái Tổ Nguyên triều Thành Cát Tư Hãn. Mùa xuân năm đó, Thành Cát Tư Hãn vẫn còn mới chỉ là người anh hùng của đại mạc Thiết Mộc Chân thủ lĩnh bộ lạc Khất Nhan. Ông ta bị cha nuôi Đại Hãn vương bội ước tấn công. Thiết Mộc Chân thua chạy, thủ hạ chỉ còn mười chín người phải trốn đến sông Ban Chu Nê. Đói khát, cả quân đến tướng phải uống nước bùn rồi lần mò tìm cách tập hợp kỵ binh báo thù. Qua mùa thu, Thiết Mộc Chân mang kỵ binh đánh tan Đại Hãn vương. Câu chuyện về dòng sông Ban Chu Nê lầy lội như cái ao bùn vẫn được các thế hệ sau nhắc lại mỗi khi kể sự tích Đại Hãn thiêng liêng.
Ích Tắc thở dài, việc lớn không thể trông vào kẻ bạc nhược. Hắn khoát tay bảo Trần Văn Lộng:
– Ngươi về đi, về mà làm thơ!
Trần Văn Lộng im lặng vái chào rồi bỏ đi, vai rũ xuống.
Trần Ích Tắc trông theo, buông một tiếng thở dài.
Y sẽ phải trông vào những kẻ này khi bước lên ngôi báu của Đại Việt sao? Y phải trông vào những kẻ này để thoát khỏi tấm lưới mà quân tướng Nguyên triều chắc chắn sẽ chăng ra khi chiếm xong Đại Việt ư? Trần Ích Tắc đủ thông minh để hiểu, Thoát Hoan sẽ hại y nếu lấy xong Đại Việt, trừ phi y lại phải có một miếng mồi mới thật thơm để tiếp tục dụ dỗ gã Trấn Nam vương này!
Và Trần Ích Tắc lại đắm chìm vào những toan tính xa vời...
