Thứ Hai ngày 18-3-1991, lúc 6 giờ 30 tối. Anne-Marie R., 42 tuổi, trở về căn hộ, trên tay đầy các gói, hộp linh tinh vừa mua ở siêu thị. Tất cả đều rất bình thường. Căn hộ của chị nằm ở tầng ba của cao ốc đang xây dựng dở dang, ngay tại con đường huyết mạch của thành phố. Chị bước ra khỏi thang máy, đến trước căn hộ, bỏ các gói hàng xuống, tìm chìa khoá. Và thảm kịch bùng nổ.
Một người đàn ông đội mũ trùm đầu chợt xuất hiện, dùng tay phải bịt miệng chị khiến chị không kêu lên được, và vật chị ngã xuống sàn. Tay kia gã cầm chai xăng tưới lên người chị, rút quẹt máy, bật lửa. Rồi gã bỏ chạy trong lúc nạn nhân cháy bừng bừng như ngọn đuốc sống, la hét. Cuộc tấn công chỉ kéo dài vài giây.
Nghe tiếng la, một bác sĩ có phòng khám bệnh ở tầng dưới, vội lao lên dập tắt lửa. Anne-Marie R. cố nói được có vài tiếng:
— Một người đàn ông bịt mặt… tưới xăng lên tôi và đốt…
Chị bị phỏng nặng ở đầu và ngực. Bác sĩ vội gọi xe cấp cứu. Nhưng không kịp. Anne-Marie R. chết một giờ sau trong cơn đau khủng khiếp.
* * *
Cảnh sát lập tức vào cuộc để truy tìm thủ phạm. Những ghi nhận ban đầu không có gì đáng phấn khởi. Cao ốc còn đang xây dựng nên rất nhiều người có thể lui tới. Lại có đến hai bác sĩ mở phòng mạch ngay tại cao ốc nên người ra vào càng nhiều hơn. Mặt khác, cao ốc xây dựng dở dang còn là nơi tạm cư của những kẻ vô gia cư. Đó là chưa kể số công nhân xây dựng tới lui mà chẳng ai để ý.
Mặt khác, không thể coi đây là vụ giết người qua đường như một số người nhận định ban đầu. Việc đem theo chất lỏng dễ cháy chứng tỏ hung thủ có chủ đích; và nhất là cái chết dễ sợ khiến người ta nghĩ tới một vụ trả thù. Có lẽ đi sâu vào cuộc sống của nạn nhân sẽ tìm ra lời giải thích.
Tuy nhiên, thoạt xem qua, cuộc đời nạn nhân chẳng có gì đặc biệt. Anne-Marie là giáo viên dạy gia chánh tại các khoá học đặc biệt; cuộc đời chị không hề có tai tiếng. Nhưng có thể qua chị, tên sát nhân muốn nhắm vào chồng chị.
Gérard R., 46 tuổi, là bác sĩ sản khoa. Có khi nào ông đã làm hại đến sản phụ hoặc thai nhi? Trong nhiều ngày, cảnh sát thăm hỏi bạn bè của Gérard. Họ coi lại cả các hồ sơ trong bệnh viện mà ông từng đảm nhiệm chức vụ trưởng khoa sản. Nhưng không. Công việc chuyên môn của ông không hề có một sơ suất nhỏ nào.
Tìm trong quá khứ của cặp vợ chồng này không dẫn đến kết quả, cuộc điều tra quay trở lại các phương cách thông thường.
Cảnh sát sàng lọc hồ sơ của những kẻ bị chứng điên loạn đốt nhà. Công nhân xây dựng cao ốc được lần lượt gọi hỏi. Họ có đến cả trăm người nên phải tốn nhiều thời gian.
Đến lúc này, căn cứ duy nhất là từ lời khai của viên bác sĩ chạy đến cứu nạn nhân. Trong một thoáng, ông đã gặp tên sát nhân đang bỏ chạy. Gã mặc áo xanh công nhân – điều này giải thích vì sao cảnh sát phải gọi hỏi hàng trăm công nhân xây dựng. Thời gian ông nhìn thấy hắn rất ngắn, nhưng ông cho rằng có thể mình miêu tả gần đúng: trạc 30 tuổi, cao, tóc vàng, ốm, mặt dài. Chân dung robot được vẽ ra và in trên báo. Mặc dầu vậy, cuộc điều tra vẫn dậm chân tại chỗ. Đã hai tuần trôi qua mà không có thêm chi tiết nào mới.
Nhưng đó chỉ là mặt nổi, đối với công chúng. Bởi cảnh sát không nói hết với báo chí. Người ta đã tìm ra các chỉ dẫn chủ yếu: một vỏ chai whisky (dùng đựng xăng) có dấu vân tay và một vé xem đấu vật mang tên “G.”.
Thoạt nhìn, mọi việc tưởng chừng đơn giản và dễ giải quyết: hung thủ tên G. và gã để lại dấu tay. Thực tế vẫn còn nhiều rắc rối và việc bắt giữ chưa thể thực hiện. Trước hết, dấu vân tay không nằm trong số những kẻ đã có hồ sơ theo dõi. Thứ nữa, số người mang tên G. có đến hàng mấy trăm trong vùng. Không thể gọi tất cả những người trùng tên này lên thẩm vấn vì vừa kéo dài thời gian, vừa đánh động đối tượng.
Việc phát hiện một chứng cứ mới có vẻ là yếu tố quyết định. Người ta tìm thấy một chiếc áo công nhân màu xanh bị vất bỏ bên lề đường. Áo mang chữ viết tắt của một hãng tẩy rửa. Vậy mà, người quản lý của hãng này có tên Michel G.
Cảnh sát đến nhà tay quản lý vào sáng ngày 8-4. Ông ta chối bar bải. Hơn nữa, khuôn mặt ông ta khác hẳn với chân dung robot: ngoài 40 tuổi, nhỏ con, mặt tròn, ria mép màu nâu, gần như không có tóc. Có điều dấu tay trên chai rượu whisky đúng là dấu tay của Michel G.
Michel không còn cách nào khác là thừa nhận chai rượu, vé xem đấu vật và chiếc áo xanh công nhân là của ông ta, nhưng chối rằng những thứ đó ông ta để trong xe hơi và bị đánh cắp.
— Tại sao ông không báo cảnh sát?
— Tại những thứ đó chẳng đáng sá gì.
Và rồi, bỗng nhiên ông ta phun ra:
— Phải, chính tôi. Nhưng tôi chỉ muốn làm mặt cô ta biến dạng, không muốn giết chết Anne-Marie.
Đến dây, Michel G. ngừng lại. Ông ta không khai tiếp mình quen biết nạn nhân hồi nào, ở đâu, và tại sao lại đốt cháy chị. Mãi về sau Michel mới chịu khai nhận đầy đủ. Nếu ông ta chậm khai ra, chẳng qua vì rất khó nói.
— Tất cả đều bắt nguồn từ “vấn đề” của cá nhân tôi.
— Vấn đề gì?
— Vấn đề rất tế nhị…
Quả thực, vấn đề rất tế nhị: Michel G. bị bất lực.
* * *
Bắt đầu tại Montpellier. Trong một dạ hội Michel gặp AnneMarie – một phụ nữ khác trùng tên – và ông ta cưới cô. Năm 1980, hai người mở hãng tẩy rửa. Công việc phát đạt nhanh chóng: năm 1991 họ đã có 12 công nhân.
Khổ thay, đó chỉ là về mặt nghề nghiệp, trong cuộc sống lứa đôi lại khác hẳn. Mọi việc đang hoàn toàn suôn sẻ với Michel thì bỗng ông ta bị bất lực. Ông ta đi hỏi thăm các chuyên viên, điều trị đủ cách, nhưng tất cả đều vô ích.
Cho nên từ tháng 6-1990, vợ ông ta có nhân tình. Với Michel, thế giới đổ sụp. Ghen tuông pha lẫn xấu hổ, ông ta bỗng nhớ lại một kỷ niệm mà từ bao lâu nay ông đã chôn vùi theo năm tháng…
Cách nay 17 năm, vào năm 1973, ông đã từng tha thiết yêu Anne-Marie, cô này sau trở thành bà Anne-Marie R.
Khi ấy Michel còn là sinh viên. Ông gặp Anne-Marie đang còn độc thân. Thật là cú sét ái tình. Hai người say đắm yêu nhau được bốn năm thì bỗng nhiên, không có lý do, Anne-Marie cắt ngang. Sau đó, hoặc vì muốn xoá bỏ dĩ vãng, hoặc cho là chẳng đáng gì đối với mình, Anne-Marie không giữ lại bất cứ một kỷ vật nào, dù ảnh hay thư – điều này giải thích tại sao các nhà điều tra không khám phá được gì về quá khứ của nạn nhân.
Riêng Michel vẫn giữ ảnh của Anne-Marie. Đây là vết thương lòng bí mật của ông ta. Vào tháng 6-1990 vết thương bộc phát. Cuộc sống tình cảm thứ hai thất bại khiến ông ta nhớ lại mối tình đầu. Ông ta nhìn lại tấm ảnh xưa, thù hận. Chính cô ta đã khiến ông trở thành bất lực (!). Michel cầm tấm ảnh đi hỏi ba nhà thầy bói xem có phải cô ta đã ếm bùa ông không. Cả ba đều thống nhất ý kiến, mỗi người phán một câu:
— Phải. Chính cô ta đã trù ếm ông.
— Người trong ảnh là một con quỉ cái.
— Phải đốt cháy nó!
Vậy là Michel G. bỏ công sức ra làm “thám tử” để tìm người tình năm xưa mà nay ông ta chỉ biết tên và tấm ảnh cũ. Sau nhiều tháng, kỳ diệu (và bất hạnh) thay, ông ta tìm ra!
Trước ngày gây án, Michel chuẩn bị đầy đủ dụng cụ cần thiết: mũ trùm đầu, chai xăng, hộp quẹt máy. Suốt cả ngày 18 ông ta theo dõi nạn nhân. Khi thấy Anne-Marie R. trở về nhà một mình, Michel ra tay hành động, rất bình tĩnh.
Chỉ mãi đến khi ngọn lửa bùng lên, Michel mới hốt hoảng bỏ quên vỏ chai rượu whisky dùng đựng xăng; và sau đó lại cởi bỏ áo quăng bên đường – mà nếu không có những vật chứng này, chắc chắn các nhà điều tra đành phải bó tay.
(Phóng tác theo một truyện của Bellemare)
