Tại một khu vực khá nhếch nhác ở Yanaka, có một nhà kho bằng gỗ cũ nát, rệu rã sắp sập. Gọi là nhà kho cho oai chứ thực chất đó chỉ là một kiến trúc nhỏ, nơi nhà xuất bản Fuji dùng để lưu trữ sách cũ bị trả về. Sát trần nhà kho có một gác lửng khá đặc biệt, liên quan đến nhà xuất bản, là nơi ở của San-ki Bunkichi – một họa sĩ tranh Tây lập dị kiêm người trông coi nhà kho. Điều tra viên Shoppu sau khi dò hỏi tình hình quanh đó đã tìm đến bái phỏng vị họa sĩ này.
Ông đi vào con ngõ hẹp bên cạnh nhà kho, mở cánh cửa phụ nhỏ, trước mắt hiện ra một cầu thang rất bẩn.
"Đứa nào đấy? Cái thằng không chào hỏi mà đã xông vào nhà người ta thế hả!"
Từ phía trên cầu thang đột nhiên xuất hiện một gương mặt kỳ quái, lớn tiếng quát tháo. Người nọ có khuôn mặt dài gầy gò, bộ râu dài hơi ngả đen, tóc tai rối bù, đôi mắt trợn ngược lóe lên tia nhìn hung dữ.
"Anh là San-ki Bunkichi phải không?"
"Phải, còn ông là ai?"
"Tôi ở Sở Cảnh sát Thành phố, có vài việc muốn tìm hiểu..."
Đối phương nghe xong khựng lại một chút, chớp chớp mắt rồi lập tức đổi sang vẻ mặt niềm nở, nói:
"Ồ, ra vậy. Thất lễ quá, mời vào."
Giọng điệu của anh ta cũng trở nên khiêm nhường hơn.
Shoppu xỏ giày bước lên bậc thang, cởi ra ở chiếu nghỉ bên trong rồi bước vào căn phòng trải những tấm nệm đã phai màu đến mức lộ cả lõi bên trong. Căn phòng rộng chừng bốn tấm rưỡi nhưng gần như không có chỗ ngồi. Khắp nơi bày la liệt đủ loại đồ đạc nát bấy, chẳng khác nào một cửa hàng đồ cũ ở nơi hẻo lánh. Đây là một căn phòng tạm bợ được dựng ngay dưới mái tôn nhà kho, phía trên không có trần, các thanh xà gồ lộ rõ mồn một. Phía hành lang có một ô cửa sổ, ánh sáng hắt vào khiến căn phòng nhỏ hẹp không đến nỗi quá tối tăm. Tuy nhiên, bốn phía vách tường, đệm nệm và những món đồ cũ kỹ đều cáu bẩn, tạo cảm giác rất khó chịu.
Trong tủ kính bày một bức tượng thạch cao nữ khỏa thân khá lớn đang đứng thẳng. Bức tượng thiếu cả tai lẫn tay, phần vai và eo đều có tì vết, trông như một tác phẩm bị loại ở triển lãm mỹ thuật. Bức tượng sừng sững giữa căn phòng chật hẹp tạo ra một cảm giác dị hợm.
Cạnh bức tượng là một giá vẽ lớn có dán vải toan. Trên đó là một bức tranh sơn dầu kỳ quái vẽ một người phụ nữ đầu tóc rũ rượi như bị tâm thần, nhìn thoáng qua khiến người ta giật mình. Phía đối diện xếp vài bức tranh to nhỏ khác nhau, tất cả đều chung một phong cách: trông như những nét vẽ nguệch ngoạc tùy ý với màu sắc cực mạnh.
Bên kia giá vẽ đặt một chiếc đồng hồ quả lắc kiểu cổ thời Edo đã hỏng, cùng một chiếc bình lớn có vòi hình thù kỳ dị. Những tờ báo và tạp chí cũ vứt bỏ chất cao ngất. Hai bên phòng kê tủ kính, bên trên bày vài món đồ đồng sứt mẻ, tượng thạch cao trắng, tượng bán thân thiếu nam thiếu nữ và một chiếc đồng hồ nhỏ kiểu cũ. Nhìn tất cả những thứ này, người ta cảm giác chắc chắn phải có thêm một chiếc đèn dầu thời Minh Trị nữa mới đủ bộ. Giữa đống đồ đạc đó bày một thân người mẫu nam không đầu như nhặt được ở đâu về. Tay chân của người mẫu được bó lại như đống báo cũ đặt bên cạnh. Thật khó tin đây là phòng của một người bình thường.
"A, mời ngồi bên này. Không có đệm ngồi nhưng có lửa. Mời ngồi cạnh chậu than cho ấm."
Đó là một chậu than vừa bẩn vừa đen, lửa cháy rất đượm. Một chiếc ấm nhôm móp méo đang đun nước trên giá. Nước sôi, anh ta nhấc ấm đặt xuống tấm nệm rách, lửa trong chậu than đột ngột bùng cao. Anh ta dùng một chiếc đũa đã cháy đen thay cho kẹp sắt để gảy tro bên trong.
Điều tra viên Shoppu ngồi xuống bên chậu than, gã họa sĩ quái đản cũng ngồi xuống đối diện. Anh ta mặc chiếc quần nhung kẻ đen sờn rách, chiếc áo len màu trà cũng thủng lỗ chỗ. Trên đôi má gầy guộc mọc đầy râu ria rậm rạp, tuổi chừng khoảng 30.
"Cảnh sát muốn tìm hiểu chuyện gì ở chỗ tôi sao?"
Anh ta hỏi. Đôi bàn tay lớn gầy trơ xương hơ trên lửa, đôi mắt láo liên dưới đôi lông mày rậm nhìn chằm chằm đối phương.
"Đúng vậy, tôi phụ trách vụ này."
Shoppu nói rồi đưa danh thiếp qua.
"Chà, là điều tra viên cơ à. Chắc hẳn là người có chức sắc lắm nhỉ."
Anh ta nói giọng đãi bôi nhưng không hẳn là cố ý mỉa mai.
"Anh có biết người tên Murakoshi ở Công ty Dược phẩm Thành Bắc không?"
Shoppu đi thẳng vào vấn đề, đối phương cũng trả lời rất thản nhiên:
"Biết chứ. Anh ta vừa mới ghé chỗ tôi xong. Chúng tôi là bạn thân mà."
"Quen nhau lâu chưa?"
"Vâng, chúng tôi là đồng hương, quen nhau từ hồi đi học cơ. Hắn ta là một gã khá tốt, tôi rất quý hắn."
Anh ta tỏ vẻ như không có chuyện gì. Shoppu nhất thời chưa thể phán đoán rõ anh ta đang cố tình diễn kịch hay bản tính vốn thế.
"Quê anh ở đâu?"
"Ô kìa, ông không biết quê Murakoshi ở đâu sao? Cảnh sát mà ngay cả chuyện này cũng không biết, thật khó tin đấy. Ở Shizuoka, một vùng quê rất gần thành phố Shizuoka. Tên đó là đứa trẻ thông minh, đương nhiên là lớp trưởng của bọn tôi rồi. Tôi lớn hơn hắn một tuổi, học cùng lớp, nhưng hắn lại giống như anh cả vậy. Đến giờ vẫn thế thôi."
Anh ta thao thao bất tuyệt theo ý mình, khiến viên điều tra lão luyện cảm thấy gã này rất khó đối phó. Shoppu rút sổ tay từ túi áo, thấm nước bọt vào ngón tay và nghiêm túc lật trang.
"Ừm, hơn một tháng trước, vào ngày 3 tháng 11, anh ở đâu? Có ở đây không?"
"Khó nói lắm. Tôi là kẻ lang thang, ngày nào cũng phải ra ngoài, vất vưởng trên các đường phố Tokyo. Tôi đặc biệt thích la cà ở chợ đồ cũ Kanda. Những đồ sưu tầm trong phòng này phần lớn là kiếm được từ đó. Thế nào, khung cảnh ở đây không tệ chứ?"
Gã họa sĩ quái gở rất dẻo miệng, anh ta khéo léo lảng tránh đề tài. Trên gương mặt bẩn thỉu đầy râu ria, đôi mắt sáng quắc và đôi môi đỏ trên khuôn miệng rộng hiện lên rất nổi bật. Đôi môi đỏ ấy cứ như con cua sùi bọt mép, nói năng văng cả nước miếng. Shoppu nhìn chằm chằm vào mặt anh ta, trong đầu hiện ra gương mặt của Murakoshi.
Giống, đúng là rất giống. Nếu cạo sạch râu, chải kiểu tóc giống Murakoshi, mặc quần áo của Murakoshi, thì việc hóa trang để đánh lừa một bà lão mắt kém là hoàn toàn khả thi. Giọng nói của hai người cũng rất tương đồng, nếu bắt chước thêm một chút ngữ điệu thì chẳng khác gì Murakoshi. Hơn nữa họ lại là đồng hương, phương ngữ cũng giống nhau.
"Đó là ngày 3 tháng 11, anh thử nhớ lại xem. Đó là Ngày Văn hóa, chắc anh phải nhớ ra chứ."
"Ngày Văn hóa à, chán ngắt. Tôi cực kỳ ghét mấy thứ văn hóa đó, tôi thích những người dã man khỏe mạnh, khao khát những thứ nguyên thủy. Tranh tôi vẽ theo trường phái Dã thú, chuyên miêu tả giấc mơ của người nguyên thủy. Sức sáng tạo của người nguyên thủy mới thật là vĩ đại làm sao."
Anh ta lại khéo léo lái câu chuyện sang hướng khác.
"Ngày 3 tháng 11."
"Ồ, ngày 3 tháng 11 hả. Nhưng cái này khó cho tôi quá. Tôi không viết nhật ký, trí nhớ lại kém, nghĩ mãi chẳng ra. Hôm đó thời tiết thế nào? Có nắng không?"
"Là một ngày nắng rất ấm áp."
"À, nếu vậy thì vẫn là đi loanh quanh thôi. Đi qua cầu lớn Kanda, cái cây cầu dài bắc qua sông Arakawa ấy. Tôi rất thích vùng đó. Đương nhiên là cũng đi dạo chợ đồ cũ nữa. Mua được thứ gì thì tôi không nhớ."
"Chiều tối hôm đó, khoảng 5 giờ, anh đi đâu? Có về đây không?"
"Không nhớ. Nhưng 5 giờ trời vẫn còn sáng mà, chưa tối hẳn là tôi ít khi về nhà lắm. Có khi đêm khuya mới về, đi từ Senju qua Yoshiwara đến Asakusa là tiện đường mà."
Đôi môi đỏ của gã họa sĩ San-ki Bunkichi uốn cong một cách dị dạng, anh ta cười hắc hắc. Đột nhiên anh ta hỏi:
"Điều tra viên, ông có uống rượu không?"
"Trong giờ làm việc tôi không uống."
"Vậy thì tôi xin thất lễ. Vì đây không phải Sở Cảnh sát mà là nhà riêng của tôi."
Gã họa sĩ nói rồi đi về phía góc phòng. Ở đó đặt một chiếc tủ trà ám khói, chắc cũng là đồ mua từ chợ cũ. Anh ta mở cửa tủ, lấy ra một chai Whiskey và ly rượu.
"Thế nào, chỉ một ly thôi?"
"Không." Shoppu xua tay từ chối.
Anh ta rót Whiskey vào ly và uống một cách ngon lành.
Nếu hắn ta không nói thật, mình đành phải đi điều tra những người xung quanh. Ngày 3 tháng 11, nếu hắn đi đóng thế ở rạp kịch Kabuki thì nhất định phải cạo râu, kiểu tóc cũng phải chải chuốt chỉnh tề. Hắn thay quần áo ở đâu? Chắc chắn là Murakoshi đã đến đây trước, đưa quần áo của mình cho hắn mặc. Thế còn Murakoshi mặc gì? À, đúng rồi. Cô phục vụ quán trà ở mỏm Uomi-zaki và anh thanh niên nông thôn kia đã thấy: người mặc áo khoác xám, đội mũ dạ xám, đeo kính và để ria mép chính là Murakoshi. Anh ta đã thay bộ đồ đó.
Hàng xóm quanh đây chắc chắn phải thấy một họa sĩ hóa trang thành Murakoshi và một người lạ mặc áo khoác xám, đội mũ dạ xám đi ra ngoài chứ. Đúng, phải điều tra việc này, chắc chắn sẽ có người phát hiện ra.
"Ngày 3 tháng 11 rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì? Có vụ giết người à?"
Gã họa sĩ quái lạ đã bắt đầu hơi say.
"Khoảng hơn 5 giờ chiều ngày 3 tháng 11, Kida – bạn của Murakoshi – đã bị người ta đẩy xuống vách đá Uomi-zaki ở Atami và tử vong."
"À, Kida. Nghe rồi, nghe rồi, Murakoshi có nói qua. Là ngày 3 tháng 11 sao? Ông đến đây để điều tra tình hình của tôi vào ngày đó à? Ha ha ha, nghĩa là đến xem tôi có khả năng giết người không chứ gì?"
"Anh đã bao giờ gặp Kida chưa?"
"Chưa."
"Vậy thì không có khả năng anh giết cậu ta. Nói thật nhé, cảnh sát đang muốn xác minh bằng chứng ngoại phạm của Murakoshi. Nếu ngày 3 tháng 11 Murakoshi đến chỗ anh, anh ta sẽ có bằng chứng chứng minh mình không thể là hung thủ. Thế nhưng, hôm đó anh ta không tới đây phải không?"
"Chẳng nhớ rõ nữa. Có lẽ có tới, có lẽ không. Murakoshi mỗi tháng chỉ tới một lần, tôi đến chỗ anh ta cũng chỉ tầm hai ba lần thôi. Ông nói là mồng 3 tháng trước à, anh ta không tới. Thường thì đầu tháng anh ta không tới đâu. Không cung cấp được bằng chứng cho Murakoshi thì thật đáng tiếc cho anh ta. Nhưng tôi không thể nói dối được, tôi là người thành thật mà."
"Anh có thích xem kịch không?" Shoppu đột ngột thay đổi đề tài.
"Kịch à? Không ghét. Đặc biệt là kịch Kabuki thời Genroku tôi rất thích."
"Anh từng đến rạp kịch Kabuki chưa? Ngày 3 tháng trước anh có đến đó không?"
Shoppu cẩn thận quan sát sắc mặt đối phương nhưng không thấy anh ta có chút biến đổi nào.
"Rạp kịch Kabuki sao, lâu rồi tôi không ghé qua. Làm gì có tiền! Tôi cũng chẳng phải hạng nghiện kịch đến mức không màng tiền bạc. So với chỗ đó thì Asakusa tuyệt hơn nhiều. Kịch kiếm hiệp nữ ở Asakusa hay lắm, xem mà lòng cứ thấy bồi hồi hoài niệm về quê hương và tuổi trẻ."
Anh ta lại lảng chuyện. Gã đàn ông kỳ quái này nếu đang thêu dệt lời nói dối thì quả là một tay chuyên nghiệp không tì vết. Một kẻ đáng gờm. Ngay cả một điều tra viên lão luyện giàu kinh nghiệm cũng thấy hắn ta khó nhằn.
"Anh vừa nói Murakoshi có ghé qua hồi sáng. Hôm nay anh ta vẫn phải đi làm chứ nhỉ."
Shoppu lại chuyển sang chủ đề khác. Nếu lần này không thu hoạch được gì thì cũng hết cách.
"Vâng, lúc sáng anh ta đi taxi tới. Chỉ ở lại mười phút rồi về ngay. Dù là giờ làm việc nhưng chắc cũng chỉ như một lần đi vệ sinh hơi lâu một chút thôi, chẳng ảnh hưởng gì đâu."
"Chắc chắn là có việc rất gấp rồi. Chuyện gì mà vội vàng đến thế, anh có thể kể cho tôi nghe không? Chắc là không nói được rồi nhỉ."
Hừm, nắm được đuôi rồi, xem hắn giải thích thế nào. Đang giờ làm việc mà phải bắt taxi chạy đến đây thì không thể là việc tầm thường được. Đó là chuyện gì?
Tuy nhiên, đối phương không hề tỏ ra chút hoảng hốt hay bất an nào. Đôi môi đỏ của anh ta khẽ mỉm cười, tay gãi gãi cái đầu bù xù lốm đốm tóc bạc, nói:
"Khó nói lắm, là chuyện tế nhị không tiện kể với điều tra viên cho lắm. Nhưng không phải chuyện làm ăn đâu, tôi nghĩ chẳng khép vào tội gì được. Thực ra là thế này."
Gã họa sĩ đi đến chiếc tủ kính ở góc phòng, lấy ra một cuộn giấy dài từ sau đống tạp chí cũ.
"Thứ này vốn tôi không định cho cảnh sát xem, nhưng ngài có vẻ nghi ngờ quá nên tôi đành vậy. Để ngài tin rằng tôi và Murakoshi không liên quan đến vụ án mạng, tôi đành phải làm thế này."
Anh ta vừa lải nhải vừa trải cuộn giấy ra tấm nệm. Đó là một bức tranh khắc gỗ màu đen vẽ cảnh nam nữ đang ân ái. Bức tranh được in trên hai tờ giấy Nhật dày gấp đôi khổ giấy bình thường, là loại tranh khắc gỗ cổ xưa.
"Tôi không biết điều tra viên có am hiểu về thứ này không, đây là tranh khắc của danh họa Hishikawa Moronobu đấy. Cực kỳ quý hiếm. Tôi mua được từ một người bạn họa sĩ đã khuất. Vốn dĩ là bộ năm bức nhưng tôi chỉ có bức này, hơi khó bán được giá cao nhưng tầm hai vạn yên thì chắc chắn không vấn đề gì. Gặp đúng người mua có khi bán được năm vạn yên ấy chứ. Thế nào? Cơ thể con người quyến rũ quá phải không! Đây là bản in đời đầu đấy."
Anh ta híp mắt, đôi môi đỏ hiện rõ vẻ thèm thuồng.
"Một tháng trước, tôi mang nó đến căn hộ của Murakoshi cho anh ta xem rồi để luôn ở đó. Nhưng dạo này tôi kẹt tiền quá, cần dùng đến bức tranh này. Sáng mai là tôi hết cái ăn rồi, tiền nhà cũng phải đóng, tiếc lắm nhưng chẳng còn cách nào. Vì thế hôm qua tôi gọi điện cho Murakoshi bảo anh ta mau chóng mang trả cho tôi. Thế nào, chẳng phải việc gấp sao? Vì vậy anh ta mới phải bắt taxi mang đến."
Điều tra viên Shoppu nghe xong, cảm thấy lời anh ta nói có lẽ là thật. Nếu là nói dối thì quả là quá xuất sắc. Còn nếu đây là cái cớ được chuẩn bị từ trước thì Murakoshi và gã San-ki này thực sự là những đối thủ đáng sợ. Shoppu nhất thời chưa rõ rốt cuộc là trường hợp nào. Gương mặt đầy râu ria, đôi mắt sáng quắc cùng đôi môi đỏ rực của đối phương tạo cho ông một cảm giác áp bách dị thường. Trong lòng ông thấy rất không thoải mái.
Sau đó, họ tán gẫu thêm vài câu rồi ông cáo từ. Chuyến đi này kết quả là trắng tay. Bước ra khỏi căn phòng của gã họa sĩ quái gở, dù gặp bà chủ tiệm tạp hóa gần đó hay đám trẻ đang chơi trên đường, ông đều hỏi xem vào ngày 3 tháng 11 có ai thấy gã họa sĩ ra ngoài không. Đầu tiên ông mô tả dáng dấp và cách ăn mặc của Murakoshi, sau đó hỏi có ai giống như vậy đi ra từ ngõ không, rồi lại mô tả người mặc áo khoác xám đội mũ dạ xám. Tuy nhiên, con ngõ này là lối đi chung của nhiều người, mà trang phục và cách hóa trang ông mô tả cũng không có đặc điểm gì quá nổi bật, nếu không đặc biệt lưu ý thì người ta cũng không phát hiện ra được.
Chẳng còn cách nào khác, ông đành tiếp tục theo dõi Murakoshi. Ông định tìm gặp Kogoro Akechi để bàn bạc thêm. Tuy nhiên, sau năm ngày theo dõi vẫn không thu hoạch được gì, ngay cả viên điều tra lão luyện này cũng thấy thất vọng. Ông quyết định ngừng chiến thuật theo dõi trong hai ngày. Nhưng ai mà ngờ được, chính trong lúc này, vụ án thứ hai đã xảy ra. Murakoshi đã bị sát hại.