17
THUỐC ĐỘC
Minh rất buồn bã. Đã ba hôm nay, Sanh ốm mà chẳng được uống một hớp thuốc nào.Và, đã chẳng được uống thuốc thì chớ, bà Tuần lại không cho Sanh được yên tĩnh để nghỉ ngơi nữa. Bà gọi người đến cúng, từ chập tối đến nửa đêm, trống, mõ khua inh ỏi.
Minh không sao can nổi mẹ chồng, nàng đã giảng rõ cho bà biết rằng chẳng qua chồng nàng phải cảm, chỉ cần luộc quả trứng để tránh gió, hoặc đun nồi nước để xông, hoặc nữa, mua dăm xu chè giải cảm để uống cũng có thể khỏi được. Nhưng mà bà Tuần nhất định không tin thế, bà cả quyết rằng vì Minh mà Sang bị ốm, rồi bà lo lắng, cuống queo, trịnh trọng sắm đồ lễ, làm cho Sanh cũng tưởng mình ốm nặng thật…
Nguyên mấy hôm trước, bà Tuần cho Sanh và Minh cùng với vợ chồng Trí đi chùa Hương để cầu tự, vì bà rất nóng ruột có cháu nội để ẵm. Nàng từ chối không đi vì nàng không tin nhảm, mà nhất là thấy Xuân nói chuyện rằng Nhã cũng muốn tổ chức cuộc đi ngoạn cảnh chùa Hương, nàng muốn tránh khỏi gặp Nhã, nàng muốn quên Nhã để yêu Sanh và yêu gia đình Sanh. Hồi Nhã bị thương ở cánh tay, nàng đã có thể lãnh đạm mà không có một nửa lời hỏi thăm, thì nàng thấy rằng nàng có thể đạt được ý mình đã định. Thế là đi chùa Hương rồi lỡ ra gặp Nhã, có khác nào tự nàng làm hại nàng hay không.Nhưng bà Tuần có hiểu đâu, thấy nàng từ chối, bà mắng và diếc móc xa xôi là không nghĩ gì đến gia đình. Bởi vậy, Minh bắt buộc phải đi, mà chẳng những không sốt sắng, thành tâm như mẹ chồng và chồng, nàng cũng không dám coi như cuộc đi xem phong cảnh, vì lúc nào nàng cũng len lén như chuột ngày.
Cho nên, từ hôm về nhà, bà Tuần vẫn hậm hực, nhất là khi thấy Minh dọn cơm, mà quên không đặt thêm chiếc bát, đôi đũa, hoặc khi nghe Minh nói chuyện với chồng, khen một vài cảnh nên thơ của chùa Hương. Đến lúc Sanh kêu hâm hấp nóng đầu, thì thật không còn hối hận rằng mình quá thiên, bà đổ riệt cho Minh bang bổ.
Trước thì Minh buồn, cho rằng mình chỉ bị nói khó chịu đến lúc Sanh khỏi là cùng, vì Sanh cũng hơi sốt thôi.Nhưng sau, đầu Sanh nóng hơn dần, Minh thấy món tiền sắm việc lễ tạ to thì nàng giật mình. Đến lúc bà Tuần nghiến răng trỏ vào mặt Minh mà xói móc, thì Minh chỉ buồn cười thôi.
- Thật là mợ làm khổ chồng mợ nhé.
Nàng không nhận tội ấy vì nàng không làm tội ấy, cho nên nàng vẫn như không. Bà Tuần thấy nàng tươi tỉnh thì tức và nhắc lại câu ấy, kỳ đến khi nàng phát khóc thì mới nghe. Quả nhiên, Minh khóc và đáp:
- Bẩm mẹ, giá mẹ cứ nghe con cho nhà con uống thuốc có lẽ không tốn kém tí nào.
Cho là nàng dâu nhạo mình, bà đập tay xuống bàn:
- Mợ đừng nói láo. Mợ muốn giết chồng mợ thì mợ cứ báng bổ đi.
Minh quệt nước mắt, dịu dàng nói;
- Bẩm con tưởng nếu con chẳng thành tâm thì con bị trừng phạt, chứ thánh nào bất công lại bắt chồng con ốm bao giờ.
Bà Tuần không thể nhịn được, đứng phắt dậy:
- Nữ nhân ngoại tộc! Nữ nhân ngoại tộc! Mợ đã hiểu chưa? Đồ ngu! Mợ đã tưởng mợ hay ho lắm để các Ngài trừng phạt phải không. Đến ngay như ở nhà, mợ có điều gì phạm lỗi, thì tôi cứ căng xác cái thằng chồng mợ ra ấy, chứ tôi thèm nói đến cái thứ mợ à?
Minh ngắm nét mặt hầm hầm của mẹ chồng, nàng mỉm cười và càng dịu dàng:
- Bẩm mẹ, con thấy nhà con bảo vì trời nắng mà nhà con không có ô che, nên mới phải cảm.
Bà Tuần tức hơn, lắp bắp mấy tiếng, rồi tiếp:
- Thế sao tôi không phải cảm? Mợ không phải cảm?
Minh không muốn để mẹ chồng tức hơn nữa vì đuối lý, nàng trở vào buồng, vừa đi vừa nói:
- Chỉ tại mẹ, giá không vẽ ra đi chùa, thì việc gì Thánh phạt!
Lúc ấy Sanh đã thức dậy.Chàng chỉ chợp mắt được độ một lát khi trong nhà yên tĩnh mà thôi. Minh thương hại chồng, đặt tay lên trán chồng, và khẽ hỏi:
- Để tôi mời ông lang nhé?
Sanh đưa hai mắt mệt nhọc nhìn vợ, đáp:
- Nhưng nên giấu mẹ.
- Tôi tưởng cậu yếu mời ông lang đến chữa, thì cần gì phải giấu?
Giữa lúc ấy, bà Tuần vừa đến cửa buồng và đã nghe thấy hết cả, bà vội nói:
- Thôi ạ, mợ để mặc tôi ạ. Thầy lang chữa được bệnh chứ nào chữa được mệnh.
- Nhưng bẩm mẹ, nào Thánh có phải là ông lang, chẳng qua những người mê tín bắt Thánh làm thêm việc ấy.
Tức thì một quyển sách lẳng suýt vào mặt Minh.
- Này lý sự này!
Minh tránh được, chạy ù ra mất. Sanh sợ, tái mét mặt lại, giượng ngồi nhỏm dậy. Bà Tuần gục vào bàn, khóc:
- Rước những ngữ này về thực là khổ. Dạy lắm cũng thế thôi!
Sanh nhăn nhó can mẹ:
- Thưa mẹ, con xin mẹ tha thứ cho nhà con.
- Khổ lắm, mẹ biết rằng con sẽ ốm thêm về vợ con.
Sanh an ủi:
- Không mẹ ạ. Mẹ không nghe nhà con thì thôi, việc gì mẹ phải khóc lóc, tức tối.
- Nhục nhã quá! Thế này thì cúng cấp ở nhà bằng không.
Nói xong, bà thở dài, uể oải đứng dậy, rồi gọi thằng xe kéo bà đi lễ.
Nhân mẹ chồng đi vắng, Minh vào buồng, buồn rầu than thở với chồng vải câu, rồi nàng quả quyết:
- Cậu ạ, tôi cứ đi mời ông lang đây. Rồi mẹ mắng chửi sao tôi cũng chịu. Tôi không thể làm thinh để mẹ nhắm mắt tin xằng được.
Sanh thở dài.Minh khép cửa cẩn thận rồi đi.
Một lát, ông lang đến bắt mạch kê đơn, đoạn Minh thân hành ra hiệu bào chế.
Nhưng trong khi sắc thuốc thì bà Tuần về. Bà trông thấy hỏa lò và siêu thì bà giận đầy ruột, bà giơ chân đạp vỡ tứ tung, và la ó rầm rĩ. Bà đã đi lễ về, bà đã xin cho con bà được một bát thuốc thánh.
Minh thấy vọng, lên gác ti tỉ khóc. Bà Tuần bưng bát tàn hương nước thải vào cho Sanh và âu yếm nói:
- Mẹ kêu mãi Ngài mới cho đây, con nên uống ngay.
Sanh nhìn bát nước lã ngần ngại nói:
- Con sợ nước lạnh lắm, mẹ ạ.
Bà Tuần dỗ:
- Con cố đi. Nó hay về cái lạnh. Con vợ con báng bổ, thế mà Ngài biết, sau mẹ lễ tạ mãi, Ngài mới ban cho đấy.
- Mẹ cho con uống thuốc chén, nếu không khỏi hãy hay.
Bà Tuần sợ hãi, trợn mắt:
- Chết! Sao con nói càn thế? Mẹ đã kêu rồi, Ngài không cho uống thuốc đâu.
Nói xong, bà Tuần bưng bát kề tận miệng Sanh. Sanh thấy nét mặt nằn nì của mẹ, chàng không nỡ từ chối, bèn ừng ực uống.
Nhưng một giờ sau, Sanh đâm lưỡi đen. Bà Tuần và Minh cuống quýt. Hai người cùng nước mắt chảy quanh.
Rồi nghĩ ngợi một lắt, bà gọi Minh, đập tay xuống giường, vật vã nói:
- Thôi phải rồi, chỉ tại mợ, tại mợ dám mời thầy lang. Ngày đã bảo không cho chữa với trần kia mà!
Minh chán ngán, gục mặt ngồi thừ ra. Bà lại gắt:
- Thế mợ không thèm cựa cậy phải không?
Nói đoạn, bà quẳng hai hào vào mặt Minh, sai đi mua vàng hương để bà đi lễ tạ.
Chờ bà ra khỏi nhà, Minh tức tốc đến mời một ông chú họ rất giỏi thuốc, nàng nói thật hết các chứng bệnh, và cách chữa của mẹ chồng, để ông kê đơn khác. Nàng khuyên chồng:
- Hễ chốc nữa, mẹ có cho cậu uống gì thì cậu chớ nghe nhé.
Sanh nhọc mệt, nói líu ríu:
- Tôi có muốn nghe cậu đâu!
Rồi Minh lại đi sửa soạn đồ đạc để sắc thuốc. Nàng căm giận sự mê muội đó làm cho bà Tuần không biết suy xét gì. Nàng lại lo nỗi lỡ ra Sanh có mệnh hệ nào, thì không biết người ta đổ cho ai là thủ phạm.
Nàng đun thuốc rõ mau, để chồng uống trước khi mẹ về. Thì may quá, nàng được toại nguyện.
Minh bưng thuốc lên, thấy mặt chồng lợt lạt. Nàng đỡ chồng dậy, và vui vẻ nói:
- Cậu nên uống ngay, kẻo mẹ về.
Sanh bưng bát thuốc, vừa để kề miệng thì tiếng giầy của bà Tuần đã lẹp kẹp ở nhà ngoài.
Minh giục:
- Uống đi.
Nói đoạn, nàng đưa chồng cầm bát, chạy vội ra ngoài, lên gác trốn biệt.
Bà Tuần cũng bưng một bát nữa vào cho Sanh. Khi bà thấy hơi thuốc sặc sụa và Sanh đương ngửa cổ để uống, bà kinh ngạc chạy vội lại giật ra và hỏi:
- Đứa nào cho con uống thuốc đây?
Rồi bù lu bù loa, bà thét gọi Minh, nhưng Minh nhất định không thưa. Bà khóc:
- Nó cố làm hại con mà con không biết.
Sanh đáp:
- Mẹ đừng nên nghĩ quá. Mẹ yên cho con uống nốt vài ngụm nữa.
Bà Tuần giữ chặt lấy bát:
- Thế này rồi mẹ cũng đến ốm mất.
Sanh đáp:
- Thưa mẹ, mẹ cứ yên lòng.
- Không, Ngài quở, Ngài phạt mẹ. mẹ đắc tội với Ngài.
Sanh mệt quá, từ từ nằm ngả xuống. Bà Tuần nói:
- Ra con không vâng lời mẹ, mà nó bảo con gì con cũng nghe. Bệnh này uống thuốc thì oan gia.
Nói đoạn, bà gí bát thuốc gần mũi, bỗng bà đổi sắc mặt, gọi:
- Sen!
Con Sen hớt hơ hớt hải chạy vào. Bà giục:
- Mày đi cạo tí mùn thớt, mang lên đây cho tao.
Sanh nói:
- Thôi, mẹ đừng bắt con thế.
- Để nôn thuốc ra, mà uống cái này.
- Mẹ cho con uống gì?
- Ngài cho chứ mẹ biết gì mà cho.
Sanh gượng ngồi dậy. Bà Tuần lại ngửi thuốc rồi ngờ ngợ, nói:
- Quái mùi nó thế nào ấy.
Rồi bỗng lo sợ, bà vật vã:
- Con dại dột, quá nghe vợ con. Con ấy chúa là độc ác mà con không biết. Thế nó mời ông lang nào cho con?
- Thưa mẹ, ông Bảy là chú nhà con.
Bà trợn mắt:
- Phải rồi, thôi, nguy đến nơi rồi. Thế con không biết nó không thiết đi cầu tự à? Nghĩa là nó không muốn có con. Nghĩa là nó muốn cho nhà ta tuyệt tự, nghe chưa.
Sanh buồn bã, thở dài. Bà Tuần lại cạo mùn thớt và nói với Sanh:
- Vả con cũng bạo lắm. Con không biết chú cháu nó bảo nhau cho con uống thuốc gì à?
Sanh ngạc nhiên, nhìn mẹ. Bà nói:
- Giá là thuốc chữa bệnh thực, thì cũng phải chính tay mẹ sắc, mẹ mới dám cho con uống.
- Sao ạ?
Bà Tuần cười thương hại, rỉ tai con:
- Mẹ nghi lắm. Sao nó không mời ông lang, lại nhờ chú nó, tất cả là có sự bí mật.
Sanh ngớ mặt, bà lại nói:
- Biết nó là thuốc gì? Ngộ là thuốc độc thì sao?
Sanh xám ngắt lại, nằm lả xuống giường. Bà Tuần sụt sịt, rồi chợt nghĩ ra, bà bảo:
- Được, để mẹ thử xem.
Dứt lời, bà gọi Minh.Minh ở trên gác, rón rén xuống.bà Tuần ngọt ngào nói:
- Cậu nó yếu, mà mợ trông nom săn sóc, thật là tốt bụng.
Nhưng đổi ngay sắc mặt giận dữ, nghi ngờ, bà hỏi:
- Thế những bã thuốc, mợ có giữ lại không?
Minh ngạc nhiên đáp:
- Bẩm mẹ, con đổ cả đi rồi.
Bà Tuần liếc nhìn Sanh, kinh hãi, rồi đứng phắt dậy, bà trỏ bát thuốc và bảo Minh:
- Thế thì mợ uống nốt ít thuốc đi cho tôi xem.
Minh thấy chồng trông mình chòng chọc và có vẻ sợ hãi, thì càng ngơ ngác:
- Bẩm mẹ, thuốc của nhà con chứ có phải thuốc của con đâu ạ?
Bà nhìn Sanh, khóc:
- Đấy, mẹ đoán có sai đâu?
Đoạn bà xám xịt mặt lại, quát:
- Mợ phải uống, để tôi xem mợ cho nó thứ thuốc gì nào! Cho mợ biết tay tôi.
Minh hiểu ý, nhìn mẹ, mỉm cười, rồi uống tự nhiên như không.
Bà Tuần và Sanh nhìn Minh, rồi nhìn nhau.
Vậy mà thấy Sanh uống mùn thớt lại không nôn được thì bà vẫn lo, lo suốt cả đêm, đến nỗi nằm ngử bà giật mình thon thót, lo đến tận hôm sau Sanh cất cơn.
18
NHỮNG MỐI NGHI NGỜ
Vì việc cho Sanh uống thuốc, mà Minh được chồng tin cậy, nên nàng càng tin ở cái kết quả của những sự hành động của nàng. Thỉnh thoảng nói chuyện với Xuân, nàng vẫn tỏ ý hối hận vì một suýt nữa thì nàng quá nóng nảy mà làm hại đời nàng và gia đình nhà chồng.
Thỉnh thoảng, nàng nghe lỏm thấy những người họ nhà chồng nói chuyện với mẹ chồng khen nết ăn ý ở của nàng, và một đôi khi, Trí cũng ca tụng đức tính của nàng với Sanh, thì nàng thấy vui sướng lạ lùng. Nàng mỉm cười nghĩ:
“ Chỉ cầu được cái vui sướng về tinh thần mới khó”.
Bởi vậy, nàng không hề để ý đến những điều cư xử trái ngược của mẹ chồng nữa.Nàng cần suy xét xem bà phải hay trái .Có thế thôi. Nhiều lúc nàng lấy việc suy xét làm tiêu khiển.
Nàng cho là ở đời không có việc gì khó cả. Đối với mẹ chồng cay nghiệt, nhỏ nhen như bà Tuần, mà nàng còn chịu được, còn thắng được, thì nàng mới thấy sự nhẫn nại đáng quý biết chừng nào. Nếu nàng không nhẫn nại, có lẽ cuộc đời nàng đã xoay ra mặt khác. Mà dù nàng có được sung sướng ra chăng nữa, chắc rằng nàng chỉ sung sướng lấy riêng mình, chứ không ai được vì nàng mà sung sướng. Nhưng nay, một vài người họ đã bằng lòng nàng mà quý mến nàng. Oanh đã cảm thương nàng. Sanh đã không ngờ vực nàng. Thế là đủ. Dù bà Tuần có ghét, có nghi nàng, nhưng nàng không quan tâm lắm. Bà là người phái cũ, cái óc cổ hủ khó lòng gột rửa được, thì nàng cũng không cần. Vả nàng không đáng ghét, không đáng nghi, thì nàng còn e ngại nỗi gì?
Nhưng đối với con dâu, bà Tuần vẫn không bỏ được cái lối làm mẹ chồng của bà. Bà vẫn than vãn với người khác là Minh hư đốn, không biết gì cả.
Một hôm, đi phố bà bắt gặp Minh đương rảo cẳng, ra ý hớt hải, thì bà giận lắm. Một lát sau, bà bắt thằng xe kéo theo để dò xem Minh đi đâu mà dám tự do thế, nhưng bà không thấy hút nàng đâu nữa.
Song, khi Minh về nhà, bà vẫn như không, không hề đả động đến việc ấy. Bà nghi cho con dâu có nhân tình tên Nhã. Bà vẫn dò la, nhưng chưa bắt được quả tang.
Hôm sau, nhân Minh đi chợ, bà gọi Oanh về, và cùng cả Sanh lên gác bàn việc. Bà buồn rầu hỏi Sanh:
- Tối hôm qua, mợ ấy đi đâu, cậu có biết không?
Sanh ngơ ngác:
- Con không biết.
- Không thể thế được. Mẹ hỏi con Vú, nó nói là mợ ấy về nhà mợ ấy, nhưng không phải. Mẹ gặp mợ ấy ở Hàng Đồng.
Sanh cắn môi, nghĩ ngợi. Oanh hỏi:
- Thế hôm qua, anh không có nhà à?
Sanh đáp:
- Anh đi chơi với anh Trí.
Bà Tuần cười lạt, mát mẻ:
- Con mà cứ tin con mẹ ranh ấy, có ngày thì mất vợ, con ạ.
Sanh ngậm ngùi, nói:
- Mẹ nghĩ quá, chứ đời nào. Nhà con có người bạn tên là Xuân, có lẽ lại chơi đấy.
Bà Tuần gật gù:
- Con Xuân thỉnh thoảng đến đằng này ấy phải không? Mẹ xem nó không tốt, con phải cấm nó không được bạn bè với con Xuân nữa.
Oan can:
- Mẹ nghiệt quá thế.
- Mày đừng dạy khôn tao. Về mà dạy mẹ chồng mày.
Oanh cười:
- Tại mẹ nghiệt với chị Cả, nên con phải trả nợ cho mẹ đấy.
- Láo nào!
- Con thấy chị Cả cũng khá, tốt bụng. Vả chị ấy làm dâu mẹ đã lâu rồi, thì mẹ chớ nên hà khắc quá, kẻo họ càng kêu.
Bà Tuần mắng:
- Chúng bay cứ bênh nó, rồi tao tìm được chứng cớ, lúc bấy giờ chúng bay mới trắng mắt ra. Tao báo nó có nhân tình. Chính con Đốc nghe thấy nó gọi nhau, thế mày cãi nữa đi. Độ này tao xem ý nó khác lắm, như mưu mô làm việc gì kín.
Oanh cười, không đáp. Sanh ngồi vắt chân chữ ngũ, chống tay vào trán, trầm ngâm. Rồi bỗng thở dài, Sanh đứng phắt dậy, đi bách bộ quanh phòng. Bà Tuần nhìn theo con, đắc chí, bèn đi xuống nhà dưới.
Trên gác, còn một mình Sanh và Oanh, im lặng. Hai người cùng buồn bã. Một lát, Sanh hỏi:
- Cô nghĩ thế nào?
- Em không ở nhà luôn, nên không thể biết đích xác được.
- Anh không muốn nói với mẹ những điều anh biết về chị, vì anh thấy mẹ nhiều lúc trái quá.
- Anh biết những gì?
- Anh không hiểu làm sao, một hôm anh thấy chị ấy có hai chục bạc trong túi.
Oanh cau mặt nghĩ ngợi rồi nói:
- Sao anh không hỏi?
- Có, chị ấy bảo của cô Xuân gửi.
- Thế thì vô lý thật. Chị ấy làm gì mà có tiền?
Sanh gật đầu:
- Phải, thế thì tiền ấy ở đâu? Anh đã hỏi dò ý mẹ, nhưng không thấy mẹ mất mát gì cả.
Oanh yên lặng một lát, rồi thở dài:
- Nếu thế thì chị ấy…
Rồi sực nhớ ra, Sanh nói:
- Cô ngờ không oan đâu. Một hôm chị ấy buồn quá, anh hỏi cái gì cũng không nói. Thì ra bây giờ anh mới đoán ra là cái thằng Nhã ấy đã gặp chị ấy ở phố mà quyết rằng hai người nói chuyện với nhau.
Oanh giật mình:
- Vậy à? Anh bắt được.
Sanh vừa nói vừa nghĩ, để khớp những mẩu chuyện con thành một chuyện dài có đầu có đuôi:
- Anh không bắt được, vì anh không ngờ. Anh chắc rằng lúc ấy hai người đang tình tự cùng nhau, thì thằng Nhã nhác trông thấy anh, vội vàng ù té chạy, đến nỗi đâm cả vào xe đạp người ta, mà bị thương.
Oanh gật gù:
- Thế thì còn phải nghi ngờ gì. Sao anh để yên được đến bây giờ mà không nói?
- Tại anh tin chị ấy quá, nên không nghĩ ra. Hôm nay nhân mẹ nói, anh mới nhớ lại việc cũ. Bởi vì hôm sau, anh thấy chị ấy buồn, mà ở nhật trình thì đăng có người tên Nhã bị thương ở tay. Nhã đây làm ở báo “
Tuổi trẻ”, là tờ báo có bài thơ
Khóc bạn, mà tác giả là Trần Văn Nhã đó. Anh quyết hai việc có liên quan với nhau.
Nói đoạn, Sanh xuống buồng lục đống nhật trình cũ, đưa Oanh xem bài thời sự ấy. Đọc xong Oanh thở dài:
- Phải rồi. Nhật trình người ta nói rõ quá. Cứ xem câu này thì biết.
Rồi Oanh đọc to:
-“
Ông chỉ mang máng rằng lúc cái xe đạp bấm chuông ở sau lưng, thì ông có nghe tiếng, nhưng không hiểu sao, ông không nghĩ đến việc tránh, và ông chịu hoàn toàn lỗi ở ông. Chúng tôi rất lấy làm lạ sao ông Nhã lại có cái phút vô ý, đãng trí đến như thế?” Phải, thì nó hoảng nên cuống lên mà lại! Thế lúc gặp chị ấy, anh thấy nét mặt chị ấy thế nào?
Sanh cố nhớ lại việc cũ, đáp:
- Phải, chị ấy hớt hơ hớt hải, mà thằng xe thì chưa kịp chạy một bước nào.
- Thế hẳn chị ấy mới bước lên xe.
Sanh gật đầu. Oanh hỏi:
- Anh trông thấy chị ấy từ đằng xa chứ?
- Không, anh vô tình nên lúc đến trước mặt chị ấy, anh mới trông thấy.
- Em như anh thì em vờ trốn đi.
Sanh nhăn nhó giậm chân xuống ván gác:
- Khổ quá, nào ai ngờ. Hôm ấy, mẹ cho chị lại đằng nhà cô, gọi cô về có việc, mà trong khi ấy, thì tự nhiên cô đã về đây rồi. Thấy chị đi mãi mẹ mới bảo anh đi tìm, đến giữa đường anh gặp chị ở đấy, nện vội bảo về ngay.
Oanh thở dài:
- À, ra từ hôm ấy. Gớm, ra họ coi trời bằng vung thật. Hẳn ra họ dắt nhau đi ra phố, rồi cái nghề gian giảo thì hay phòng xa, nên họ trông thấy anh, một đằng chạy, còn một đằng nhảy lên xe, cho mất tích. Ra họ khôn nhưng không ngoan, sao không dắt nhau đi phố vắng nhỉ.
- Mà giá lúc ấy, xe chị ấy đang chạy, thì anh không ngờ, và có lẽ anh không trông thấy nữa.
- Lúc anh gặp, chị có nói gì không? Ta có thể suy câu nói ấy thì biết.
Sanh nghĩ ngợi một lát, bỗng trợn mắt:
- Thôi, đích rồi. Anh thấy chị ấy có vẻ luống cuống, đang quay mặt nhìn chỗ xảy ra nạn xe, và thằng phu xe thì nói câu gì về cái nạn ấy, anh quên mất. Chị ấy, thấy anh, vờ vô tình, bảo anh lại chỗ đông người xem cái gì.
- Nhưng anh không lại?
- Không.
Rồi yên lặng một lát, Sanh tiếp:
- Mẹ bắt gặp chị ấy hôm qua. Mẹ lại bảo độ này xem ý chị ấy khác, như mưu mô làm một việc gì kín. Anh cũng thấy thế.
- Anh thử nghĩ kỹ lại xem nào.
Sanh đau đớn cắn môi, rót nước, vừa lờ đờ nhìn lên trần, rồi nói:
- Hôm nọ, chị ấy bảo anh rằng xin phép mẹ cho chị ấy đi dạy học tư.
Oanh xua tay:
- Chớ! Chớ! Thế anh có bẩm mẹ không?
- Có.
- Mẹ bảo sao?
- Mẹ bảo để xem đã.
- Thôi. Rồi em bẩm mẹ mới được. Đang lúc thế này, còn thả chị ấy tự do đến đâu nữa.
- Chị ấy thỉnh thoảng thấy mẹ kêu túng, thì anh cho là muốn đỡ mẹ.
- Không phải đâu.
- Hơn tuần lễ nay, anh thấy chị ấy hớn hở, vui vẻ lắm. Chị ấy bảo có một chuyện muốn bàn với anh, nhưng rồi lại thôi.
Lắng tai nghe, Oanh cau mặt:
- Rồi anh thử gạn hỏi xem là chuyện gì nhé.
- Anh đã cố nhiều lần, nhưng chị ấy cứ cười, không nói.
- Vậy anh phải giữ gìn kiển thận. Chị ấy nói câu ấy từ hôm nào?
- Sau hôm bão vài ngày, anh còn nhớ.
- Thấy bão mà chị ấy hớn hở, vui vẻ được à? Người ta thì đổ cửa đổ nhà, đói rét, mà chị ấy cười! Cười cái khổ sở của người khác! Sao anh không đưa cho chị ấy xem những ảnh chụp bão đưa lên báo?
- Anh định đưa, nhưng tờ báo ấy vì có đăng kết quả cuộc xổ số, nên rồi ai mượn, anh quên đi mất.
Oanh thở dài:
- Nếu chị ấy hư, thì thật nhà ta đốn quá.
- Nhiều khi, chị ấy bảo anh rằng thỉnh thoảng chị ấy có đi chợ lâu về, mà mẹ mong thì nhờ chống chế hộ.
Oanh trơn mắt:
- Ồ, đấy.
- Chị ấy lại nói nếu khi nào chị ấy đi đâu có việc riêng, mà mẹ hỏi, thì anh nói dối hộ là anh bảo chị ấy đi.
Oanh nghĩ ngợi một lát rồi đáp:
- Được, ta cứ lờ đi như không biết, đừng cho chị ấy thấy ta nghi ngờ gì, thì mới dò dễ.
Rồi Oanh rỉ tai nói nhỏ với Sanh. Sanh nghiêm mặt, gật gù. Đoạn Oanh nhìn sang Sanh, nói to:
- Anh cũng khuyên cả mẹ thế nhé, thế nào cũng mắc.
Vừa nói xong, bà Tuần ở dưới nhà gọi:
- Cô Đốc đâu rồi! Chị Cả mua rau non đáo để.
Oanh thấy Minh hỏi giọng mừng rỡ:
- Cô Đốc đâu?
Oanh nhìn Sanh:
- Gớm không? Khôn khéo chưa?
Rồi thở dài. Oanh nói to:
- Em đây, chị đi chợ về đấy à.
Oanh thong thả xuống nhà, thì Minh chạy vội lên gác.Sanh ngồi tựa lung vào ghế, gục mặt xuống, căm hờn.
19
MÓN TIỀN HỌ
Minh nhân lúc Oanh về nhà, và chờ lúc mẹ chồng, chồng cùng em chồng nói chuyện riêng với nhau ở trên gác, nàng bèn lẻn đến nhà Thẩm. Thấy Thẩm mặt mũi hốc hác, bơ phờ, nàng động lòng thương. Nhưng nàng nhăn nhó, nói:
- Tôi trốn mẹ đến đây, để nói với chú một việc.
Thẩm ngạc nhiên, hỏi:
- Việc lành hay dữ, chị cứ nói.
Minh làm bộ mừng rỡ, đáp:
- Việc lành cho tôi mà chẳng lành cho chú.
Rồi Minh nghiêm lại, nói:
- Chú ạ, đáng lẽ tháng sau dốc ống họ, tôi phải chồng cho chú bốn trăm, nhưng mà…
Nàng thở dài, ngậm ngùi nhìn Thẩm, Thẩm vẫn yên lặng. Nàng nói tiếp:
- Nhưng mà, chỗ chú với tôi, tôi mới dám thế, chú cho tôi chịu được không?
Thẩm nhăn mặt. Minh nói:
- Chú lạ gì cái cảnh đi làm dâu của tôi. Mẹ bắt tôi trông nom cơm nước và mua bán những thứ vặt vãnh trong nhà, mà chỉ cho tôi có hai mươi đồng một tháng, chú tính làm sao đủ được. Thành thử tháng nào tôi cũng phải bù ngót mười đồng.
Thẩm có ý giận:
- Chị nói dối, mẹ đằng nhà thiếu gì của. Vả chị tiêu gì hết cả bốn trăm?
Minh lại thở dài:
- Nếu mẹ như người ta, tôi đã làm gì đến nỗi. Giá tôi vẫn được đi làm, có đồng ra đồng vào chắc tôi chưa phải nhỡ nhàng như thế này. Từ ngày tôi hai bàn tay trắng, thì xảy ra ở bên nhà tôi nhiều việc chi tiêu bất thường quá. Vừa rồi có người bà con bị bão làm khách kiệt gia tài, tôi phải giúp đỡ nhiều ít. Cho nên cả bát họ của chú, tôi trót tiêu hết.
Thẩm im lặng một lát, rồi ngẩng đầu lên hỏi:
- Hay là nhà tôi biết mà đòi chị, nên chị giấu tôi?
- Không phải, tôi có nói cho cô ấy biết tý nào đâu. Chính là tôi tiêu hết nếu chú không thương tôi, mà mách mẹ, hay làm tình làm tội gì, tôi cũng đành phải chịu.
Thẩm ngẫm nghĩ, rồi nói:
- Chị cũng nên biết rằng tôi nợ.
Minh đáp:
- Có, nhưng mà đó là vì chú chơi bời. Bây giờ tôi xin chú bớt chơi bời mà cho tôi vay, để tôi làm những việc không trái với lương tâm tôi. Thôi cũng như chú bớt tiêu phí mỗi tháng một tý, để giúp tôi làm những việc có ích đôi chút.
Thẩm vẫn ra dáng không bằng lòng, đáp:
- Chị ạ, bất nhật tôi sẽ phải ngồi tù nợ và mất việc làm.
Minh kinh ngạc:
- Chú nói đùa?
- Thật vậy, chị biết đâu, tôi tai hại vì nhà tôi. Nhà tôi làm tôi điêu đứng, làm tôi không biết cái thú gia đình là gì nữa. Mà càng ngày càng tệ. Chỉ vì tôi có đôi chút lương tâm nên không nỡ xử tàn nhẫn, chứ như gia đình nhà khác, cứ những thói đài các chua ngoa, nhà tôi hẳn được nhiều bài học nên thân rồi.
Minh lắc đầu:
- Chú chỉ ghét cô ấy về cái xấu, không biết ăn mặc. Còn tính nết, chú không thấy cô ấy khá hơn trước hay sao?
Thẩm gật:
- Có, nhưng chỉ có được từng lúc. Tôi chán quá. Tôi sở dĩ sinh ra chơi bời quen thân, là do ở vợ tôi. Bây giờ tôi nợ nhiều nếu chị tiêu mất món tiền của tôi, thì tôi làm thế nào được.
Minh cười, nói đùa:
- Vừa rồi, tôi nghe chú trúng số kia mà!
- Nào có trúng!
Minh lại nghiêm trang:
- Nhưng giá chú có tiền, chắc gì chú dùng để trả nợ. Thà rằng chú cho tôi chịu lại để tôi đỡ lo. Cảnh chú cũng như cảnh tôi. Hai người bị đau đớn, không biết thương hại lẫn nhau hay sao?
Thẩm cảm động, không đáp. Minh vui vẻ nói:
- Chú bằng lòng vậy nhé.
Thẩm cười lạt:
- Chả bằng lòng, tôi làm gì chị.
- Vâng, thật đấy, chú muốn bỏ tù tôi thì bỏ, chứ bắt tôi chống họ, thì đến một trinh tôi cũng không còn.
- Nhưng chị hẹn tôi đến bao giờ?
- Tôi chưa dám hẹn trước, sao không có ngày tôi nộp chú phân miêng. Nếu chú tin tôi, rồi tôi dựng bát họ sau này, chú cứ đóng cho như trước.
Thẩm không trả lời, nghĩ ngợi một lát rồi hỏi:
- Mẹ có lắm tiền không hở chị?
- Tôi không rõ. Hẳn là cô ấy biết hơn tôi.
Rồi nàng lại kéo chuyện vào đầu đề:
- Chú cứ đóng nối họ cho tôi nhé.
Thẩm nghĩ ngợi:
- Thật không ai lại vô ý hơn tôi. Đối với mẹ vợ, tôi không thò ra một đồng xu nhỏ, mà đối với chị dâu vợ, tôi để cho tiêu ba bốn trăm.
Minh mỉm cười:
- Tôi biết lòng chú đối với tôi, tôi rất cảm động. Ở bên nhà, tôi cũng duy chỉ trọng có một mình chú.
Nói xong, Minh vui vẻ cáo từ ra về.
Đến nhà, nàng thấy chồng đương ngồi với Trí.Hai người nói chuyện với nhau về cuộc xổ số tuần lễ trước. Việc không can thiệp đến nàng, vả Trí không cùng đến với vợ nên nàng chỉ chào qua bạn chồng rồi đi tuột vào buồng giở bút giấy ra, tính toán các việc. Nhưng ở nhà ngoài, Sanh và Trí cười nói ồn ào, làm cho nàng cũng phải lắng tai. Hai người đương phệnh phạo đặt mình vào địa vị những người trúng các số lớn.
Bỗng Trí hỏi:
- Thế mà còn số trúng một vạn, không biết về ai. Báo đăng chưa thấy người nào ra lĩnh món tiền ấy.
Minh mỉm cười một mình rồi đứng dậy đi ra. Trí thấy nàng, nói đùa:
- Tôi tưởng anh chị trúng số một vạn, tôi lại mừng đây.
Bởi Trí đi lại với Sanh rất thân, nên từ bà Tuần cũng coi như người nhà, vì vậy Minh không phải e lệ lắm, nàng bèn đáp:
- Vâng, nếu chúng tôi được số, hôm nay anh đã chẳng tìm thấy chúng tôi.
Sanh cười. Trí bảo:
- Anh chị đi đâu?
- Nghĩa là chúng tôi giàu, chúng tôi phải tránh hết các bạn nghèo.
Nói đoạn, cùng trỏ vào Sanh và Trí nhìn nhau cười ngặt nghẹo.
Minh lên gác, thấy bà Tuần ngồi ngục vị, hai tay chống cằm, chăm chú nghe Oanh đọc tờ báo
Tuổi trẻ. Nàng vừa đến nơi, thì Oanh im. Lâu nay, nàng vẫn nhận được báo
Tuổi trẻ, nhưng nàng không đọc. Nàng chỉ nhìn qua các đầu bài và tên soạn giả, nàng vẫn thấy có tên Nhã, và một trang đăng tên các nhà từ thiện đã có hảo tâm cúng tiền để làm Dạ Lữ Viện ở Hải Phòng, song nàng không hề xem một bài báo nào. Nàng lại nghe Xuân nói chuyện Nhã độ này hay đua anh em chơi bởi, nay nhảy đầm, mai cô đào, mà chỉ thích cờ bạc, thuốc xái, nên nàng cũng thương tình. Nhưng biết làm thế nào? Người ta có thể vì cảnh ngộ mà đổi tính, song có phải vì nàng mà Nhã sinh ra thế không? Nàng đã nghĩ ngợi suy xét. Nàng quyết là không. Vì nếu bảo Nhã tuyệt vọng vì không kết hôn được với nàng, chắc chẳng đợi đến bây giờ Nhã mới đâm hư được.
Minh đến gần Oanh, thân mật hỏi:
- Cô đọc chuyện hầu mẹ đấy à?
Bà Tuần lãnh đạm nhìn Minh, chẳng nói chẳng rằng. Bà Tuần nhỏm dậy, bảo Oanh:
- Thế nào, cô đọc lại chỗ ấy, mẹ nghe lượt nữa.
Minh hơi chột dạ. Oanh nói:
- Chị ạ, bài này người ta viết khéo đáo để.
Liếc mắt nhìn, Minh thấy đầu bài là
Ông giáo Oanh và tác giả là
Trần Văn Nhã. Nàng lặng người. Giữa lúc ấy bà Tuần và Oanh đưa mắt trông nàng. Nàng phải cố điềm nhiên. Oanh đọc:
“ Giá tôi làm giáo học, thì vợ tôi, người ta không gọi là mợ Cả, mà gọi là bà Giáo. Thì danh tôi có, vợ tôi cũng được thơm một phần, lương tôi lĩnh, vợ tôi cũng được tiêu một nửa. Song, cho vợ được nên bà nọ, bà kia, tôi phải hò hét vất vả lắm.
Nhưng giả tôi không làm giáo học, tôi cứ lười biếng học hành và trượt thi, mà cố xoay xở kết hôn được với cô Giáo, thì người ta không gọi tôi là cậu Cả nữa, mà gọi là ông Giáo. Thì danh vợ tôi có, tôi cũng được che tàn, gạo vợ tôi kiếm, tôi cũng ăn ghẹ để cho no một đời. Vậy tôi được công thành danh toại, mà không phải học hành vất vả, không phải hò hét sái quai hàm.
Ông giáo Oanh, không những thứ năm ông nghỉ, chủ nhật ông nghỉ, mà thứ hai, thứ ba, thứ tư, thứ sáu, thứ bảy ông cũng không đi ra trường, vì bà Giáo nhà ông, đã dạy học ở trường con gái.
À, bây giờ tôi gọi là Me-xừ Nam, thì tôi đố các ngài biết tôi nói ai đấy? Nhưng mà nói tên Ông Giáo Oanh, thì hẳn ai cũng quen tai mà biết ngay là ông chồng Cô Giáo Oanh.
Ông giáo Oanh không năng đi lại với các bạn đồng nghiệp ở bên trường con trai, vì ông cho là các ông ấy là ông giáo khác ngạch. Cả ngày, ông săn sóc, dọn dẹp các việc trong cửa trong nhà, trông nom con cái. Thường ông tự bái phục ông là người nội trợ giỏi…”
Minh không dám ngồi lâu, bèn đứng dậy, Oanh nói:
- Hãy nghe nốt đoạn dưới, chị!
Minh mỉm cười:
- Tôi bận, cô ạ.
Oanh liếc bà Tuần, rồi nói:
- Mẹ ạ, sao người ta lại lấy tên con nhỉ? – Đoạn, nàng cười:
- Gớm! Giá chị Cả còn đi dạy học, chắc người ta gọi là anh Cả là Ông giáo Miêng đấy nhỉ?
Minh biến sắc mặt. Oanh nói lại:
- Nhưng mà người ta nói cũng có lý lắm.
Không muốn nghe thêm. Minh xuống dưới bếp rồi ra gác sân đứng. Nàng không dám ở dưới nhà, vì nếu ngồi trong buồng, nàng sợ bà Tuần ngờ nàng trốn việc đi nằm, dù có khi chẳng có việc gì; nếu nàng ngồi nhà ngoài, thì ở đó chồng nàng đang có khách, tuy Trí là bạn thân, và ít lâu nay, có vài bận Sanh bảo nàng tiếp Trí hộ, để chàng lên gác có chút việc bận; nhưng lần này nàng không dám quá tự do.
Đứng ngoài sân, nàng thờ thẫn nhìn cảnh bao la, mà thần trí man mác. Vùng trời xanh, những đám mây bạc lơ lửng rồi tan hợp. Mái nhà xám, chiếc cao, chiếc thấp, trông cứng cỏi mà buồn rầu. Nàng chán nản. Ít lâu nay, nàng ước mong được thấy phong cảnh chốn thôn quê, một cánh đồng ruộng bát ngát, im lặng đưa quanh mình những mùi bông lúa thơm ngào ngạt. Nàng thích nghe những tiếng sột soạt của đàn châu chấu nhảy cọ càng vào lá. Nàng thèm ngắm cái rặng núi biếc lô nhô ở chân trời mà tà dương nấp ở sau, tóe ra những tia hồng hình rẻ quạt.
Nhưng tưởng tượng đến cảnh bão vừa rồi, ruộng nương nhà tan tành, nàng động lòng thương những người bị nạn.Nàng lấy làm giận Nhã không để thì giờ viết phiếm mà hô hào tổ chức những việc nghĩa.Nàng thở dài. Song, nghĩ đến món tiền bốn trăm của Thẩm mà nàng nói là trót tiêu, nàng mỉm cười phục Thẩm có lòng tốt, đã chẳng giận dữ nàng một chút nào.
