Nhận được bức thư của Thành, vợ chồng ông Chánh bàn luận xì xào với nhau đến mấy ngày. Rút cục hai ông bà một phen nữa cùng đi Hà Nội.
Mơ ở nhà ngán quá, sai con Nuôi đi gọi Trà đến chơi. Nàng kể hết tình đầu cho nàng nghe. Trà lo lắng hỏi:
- Chị nghĩ thế nào? Em chắc dù anh ấy có tệ bạc chăng nữa, ông bà cũng không nỡ cho chị về đâu, không có chị thì công việc nhà đến xếp xó hết.
Mơ thở dài:
- Chị tưởng người ta thiết đến em lắm đấy phỏng. Ruộng, người ta cho cấy thuê này, nhà, người ta mướn người ở này...
- Nhưng ông bà không sợ làng mạc người ta cười cho hay sao?
- Cười quái gì, mà ai dám cười nữa? Người ta quyền thế nhất tổng, con người ta lại đỗ ông Phán.
- Thế chị đã định xử trí ra sao chưa?
- Lại còn phải định gì nữa, ra thì ra, cần quái gì!
- Chị chỉ được cái liều hão, hôm nọ em đã bảo chị cũng nên xếp lấy cái vốn nho nhỏ phòng khi bất trắc như thế này, chị lại cứ ương bướng không nghe, có phải bây giờ hối không kịp không?
- Em chả hối đâu, chị ạ! Người ta đừng có trời bắt phải mù, phải què thì mới chịu đi ăn xin, chứ mắt em sáng, lại mạnh chân khỏe tay thế này, em đi làm thuê, làm mướn em ăn, cần gì.
- Chị có tính đến chuyện đi bước nữa không?
- Em chả còn lòng nào nữa, chị ạ! Chị cho em thằng cháu Minh, bây giờ em đi làm nuôi nó, sau này em già, nó lại nuôi em.
Trà thấy Mơ rất thản nhiên trước một việc xảy ra đối với Trà thật tầy đình ấy, thì không bằng lòng. Nàng lấy làm lạ rằng, con người ngày trước hơi một tỵ là lo, là sợ, là than thở, khóc mếu, bây giờ lại có thể gan lỳ tướng quân đến như thế.
Mơ thì khác hẳn, nàng cho như thế là đã thoát khỏi vòng ‘‘tù tội’’ nàng sẵn sàng đón một cuộc đời mới, không cần phải suy tính hơn thiệt gì.
Hai người ngồi nhìn nhau im lặng, mỗi người theo đuổi một ý nghĩ. Trời về chiều, một chiều đông giá lạnh. Mây thấp bay là là, sương mù đã toả khắp bốn phía, cảnh vật mờ ảo, từ bụi cây, từ mái lá đều phảng phất như in sau một tờ giấy bóng.
Con Nuôi cho lợn ăn đã xong, gà đã lên chuồng, cổng ngõ đã đóng. Nó thấy Mơ với Trà vẫn ngồi im lìm trong bóng tối, thì vội đi thắp đèn. Ánh sáng chiếu khắp mấy gian nhà, Mơ để ý nhận, từ chiếc kỷ đến bức hoành phi, hết thẩy mọi vật mà chỉ nay mai nàng sẽ không bao giờ còn được trông thấy nữa, nàng không quyến luyến gì chốn này, nhưng nghĩ đến hồi trước, mẹ mình, cả mình nữa đều có hy vọng rằng mình sẽ làm chủ những căn nhà này, có quyền sở hữu những đồ vật này, thì không khỏi bẽ bàng cho được. Mơ thở dài rất não ruột, làm cho Trà phải chú ý, mà hỏi:
- Chị nghĩ gì vậy, chị?
Mơ thẫn thờ đáp:
- Em nghĩ rằng: Nếu trước kia em không nghe lời chị, cứ liều đi theo anh Bân thì đâu đến nông nỗi này.
Trà không bằng lòng:
- Chị oán em đấy à? Chị nghĩ như thế lầm lắm, thà để cho người phụ mình còn hơn là để mình phụ người, chị ạ! Mấy lại, trước kia chị đi như thế tai tiếng đến bà nhà, đến họ nhà, liệu chị có yên lòng ăn ở với anh Bân mãi được không?
Mơ nắm lấy hai tay Trà:
- Không, chả bao giờ em oán chị cả. Em nghĩ thế thì nghĩ, chứ nào em đã làm điều gì tai tiếng đâu.
Nói vậy, nhưng Mơ lại nghĩ khác: “thà rằng tai tiếng còn hơn”. Tiếng lòng dù sao vẫn còn âm thanh mãi mãi. Mơ tưởng giá lúc này Bân trở lại!
Nhưng than ôi! Bóng người ấy đã xa rồi, xa lắm! Một tối ở vườn chùa đã qua, không bao giờ còn một tối ở vườn chùa nữa tới. Có còn chăng, chỉ là những thương tiếc não nùng.
Bên ngoài, tối đen như mực, Mơ nghĩ đến cuộc đời của nàng rồi từ đây cũng tối đen như thế. Sống không tình ái, không hy vọng, sống để làm gì? Nàng nghĩ đến thắt cổ, đến trầm hà. Một ngọn gió lạnh lùa đến, với ý nghĩ ấy, làm Mơ lạnh toát cả người. Nàng không dám tự tử, nàng không có gan ấy. Nàng giơ tay xua xua, như không biết có Trà ngồi bên cạnh:
- Không! Không thể được.
Trà ngạc nhiên hỏi:
- Gì thế chị?
- Em nghĩ đến tự tử mà rùng mình.
Trà vội vàng ôm chầm lấy bạn:
- Chết chửa. Đừng thế nhé! Chị nhé! Em lạy chị đấy, đừng có tự tử đấy.
Trà vừa nói vừa khóc, khiến Mơ phải thương hại, nàng bật cười:
- Nói đùa đấy. Em định đi tu, nhưng tự nghĩ không thể được, nên thốt ra miệng thế đấy.
- Thôi đừng chị ạ! Đi tu cũng dở, chị ở với thằng cháu Minh há lại chẳng hơn ư?
- Ừ nhỉ! Tí nữa em quên mất đấy. Chị cho em cháu Minh thật nhé! Thế thì em sướng lắm. Em chả mong gì hơn nữa đâu.
- Đã đành rằng thế rồi, nhưng còn chỗ ăn, chỗ ở, thì làm thế nào?
- Chị cho em ở nhờ, em đi làm thuê, làm mướn kiếm ăn, lo gì.
- Có cho chị ra, chắc ông bà Chánh cũng phải cấp ít vốn cho chị, mới lại còn ngôi nhà của chị ngày trước bán cho ông Chánh thì bây giờ họ cũng giả, chứ ai lại lấy, chị nhỉ?
- Không, em chả thiết, nhà đã bán rồi là của người ta, còn tiền thì một xu nhỏ em cũng không lấy.
- Chị cứ khái tính hão.
Đến đây, hai người lại ngồi im lìm trong bóng tối, hình như đều không muốn kéo dài mãi câu chuyện não lòng ấy nữa. Ngồi bó gối, không chuyện trò như thế mãi tới khuya, đèn chẳng buồn khêu, Trà cũng như Mơ đều cảm thấy một chán nản nặng nề đè chĩu bên lòng.
Đêm đông ở thôn quê vắng lặng như tờ, ví thử mưa reo, gió thổi, lắng tai nghe còn có tiếng mưa gió, chứ sương rơi, dù nặng chĩu trên cành, không tài nào phá tan nổi cảnh tĩnh mịch của đêm đông ở nơi thôn dã. Im lìm với bóng tối tạo nên một cảnh vừa buồn vừa đáng sợ. Đáng sợ hơn nữa là giữa lúc lặng tờ bỗng nổi bật lên mấy tiếng tù và rời rạc rục chó sủa vang. Không phải động dụng gì đâu, chỉ tại mấy anh tuần ngại rét, nằm đắp chiếu ở sở canh, chợt tỉnh giấc, ngóc đầu vớ ốc mà thổi, cho gọi là có hiệu canh. Mấy tiếng ấy không biết có đủ cho trộm phải giật mình, nhưng nó cũng được việc báo cho những ai còn thức biết là đã khuya lắm rồi.
Khuya thật! Song cả Trà lẫn Mơ đều không buồn ngủ, mặc dầu, Mơ cũng rủ Trà đi nằm cho đỡ mệt. Lúc ấy hai người mới thấy đỡ khó chịu, vì cứ ngồi nhìn nhau trong tranh tối, tranh sáng, không nói nửa lời, còn nghĩa lý gì. Âu cũng là một cách để giải quyết những câu chuyện khó nói, vì có thế mới chấm hết được quãng giờ nặng nề ấy.
