Hễ nghe tiếng bánh xe của xa quay kêu lách cách là Mio quên mất cả thời gian.
Thứ Bảy một ngày tháng Tám. Cô ngồi quay sợi trên tầng hai nhà ông nội. Ba tuần trước, Mio đã dùng số tiền lì xì dành dụm được nhờ ông mua lông cừu cho để bắt đầu tập quay sợi trong phòng. Gần đây, cô đã quen điều chỉnh lực cả hai tay nên các sợi chỉ đều hơn hẳn.
Tuy nhiên, hôm nay sợi quay lúc dày lúc mảnh, lại bị đứt liên tục. Vì cô đang lo một chuyện.
Tối qua, bố cô gọi tới.
Từ cuối tuần sau là bắt đầu lễ Obon. Bố mẹ cô sẽ cùng xuống Morioka. Và Mio sẽ phải về Tokyo.
Dù tiếp tục học nghề hay quay lại trường từ học kỳ II cũng hãy về Tokyo để cả nhà cùng nói chuyện.
Từ cuối tháng trước, Mio bắt đầu được dạy cách dệt vải trong showroom ở Natayacho. Con không muốn về Tokyo, con muốn học dệt vải. Trong lòng nghĩ vậy nhưng nghe giọng bố trầm trầm trên điện thoại, Mio không thể nói thành lời.
Có tiếng gõ cửa khe khẽ. Là ông nội.
“Mio, ông nhờ cháu mua mấy thứ được không? Không cần đi ngay đâu.”
Mio ngừng tay, ra mở cửa.
“Vâng. Cháu đi ngay cũng được.”
“Không cần vội. Lúc nào tiện thì đi.”
Ánh mắt ông dừng lại nơi chiếc xa quay đặt cạnh giường.
“Có khá lên không?”
“Vâng, cháu thích quay sợi. Cho cháu làm mãi cũng được.”
“Tốt lắm. Ông vừa lấy máy ra. Từ giờ cháu có thể tập dệt ở nhà.”
“Thật không ông? Ở nhà cũng có khung cửi sao? Cho cháu xem với.”
“Tất nhiên,” ông nói rồi ra khỏi phòng. Mio theo sau. Ông lướt qua khu nhuộm sợi ở tầng một, đi vào gian phòng bên trong.
Lần đầu Mio bước chân vào căn phòng ông gọi là “phòng sưu tập”, bên trong la liệt những cuộn sợi và thảm đủ màu. Nhưng gần đây, sau khi ông thường xuyên gửi bớt chúng đi, căn phòng trở nên rộng rãi bất ngờ.
Lướt qua dãy kệ bày những cuộn chỉ đủ màu, mắt Mio mở to.
Bộ bàn ghế ở giữa phòng đã biến mất. Thay vào đó là một khung cửi bằng gỗ. Một khung cửi lớn để dệt vải may đồ, giống hệt chiếc trong showroom ở Natayacho.
Ông xoa xoa lớp vỏ gỗ.
“Đây là khung cửi bà cháu đã dùng.”
“Vậy là… chiếc khăn san của cháu cũng được dệt bằng cái này à?”
“Ừ. Ông không ngờ có ngày lại được lấy nó ra. Lấy sợi dệt rèm cửa ra đi.”
“Gì ạ? À… vâng. Rèm cửa.”
Sợi từ lông cừu rất dễ đứt nên Mio đang học thao tác cơ bản bằng cách dùng sợi bông. Từ đầu tháng, cô đã miệt mài học dệt những thứ nho nhỏ như miếng lót bình hoa.
Sau khi nhận được điểm “đạt” từ bác Yuko, Mio quyết định tiếp theo sẽ dệt rèm cửa phòng mình. Đây cũng là lần đầu tiên cô dệt một miếng vải lớn như vậy.
Trước đó, Mio đã được xem ông nhuộm sợi. Thuốc nhuộm được tạo ra bằng cách phơi khô một loại côn trùng gọi là rệp son. Nghiền xác côn trùng khô màu tím xám sẽ được một loại thuốc nhuộm đỏ tươi. Sự thay đổi thú vị đến nỗi suốt quá trình ông làm, Mio không thể rời mắt một phút nào.
Tuy nhiên, sợi nhuộm xong lại lên màu hồng rực – thứ màu thông thường không dễ gì có được.
“Ông ơi… Cháu muốn dệt rèm mà…”
Đang nhìn chiếc khung cửi, ông quay sang nhìn Mio.
Thật khó để nói những lời tiếp theo. Nhưng ông vẫn kiên nhẫn chờ cô nói tiếp với vẻ mặt thật hiền từ.
“Sợi màu hồng… cháu sợ… Chính xác là cháu nghĩ treo rèm màu hồng trong phòng thì nổi quá.”
“Mio không thích màu này hả?”
“Không phải cháu không thích, mà là… Tại vì… À, nhưng thôi. Không sao ạ.”
Ông mỉm cười.
“Đáng lẽ ông nên hỏi trước cháu thích màu gì. Chỉ vì đúng lúc đang làm nên ông muốn cho Mio xem. Với lại, ông thấy màu này cũng không tệ. Vậy ông sẽ nhuộm cho Mio màu cháu thích.”
“Nhưng thế thì phí quá. Đằng nào ông cũng mất công nhuộm rồi.”
“Đương nhiên vẫn sẽ dùng để dệt chứ. Làm túi xách hay gối ôm chẳng hạn. Cháu thích rèm cửa màu gì?”
Dù nói không thích màu hồng, Mio cũng không biết mình thích rèm cửa màu gì. Mio lúng búng.
“Cháu… không nghĩ ra.”
“Màu trong sách, trong ảnh, hay mấy mẫu khoáng vật cũng được. Trong nhà này có màu nào cháu thích thì bảo ông.”
Ông bước về phía dãy kệ kê sát tường. Khiêm tốn ẩn giữa những mẫu vật đồ sộ là dãy kệ chất đầy sát, vở, kẹp hồ sơ ở bức tường còn lại.
Đứng trước kệ đầy sách và tranh, Mio nhìn gáy từng cuốn.
Bị thu hút bởi chiếc gáy sách hình một bông hoa hồng màu hồng và xanh nhạt, Mio rút nó ra.
Một người phụ nữ trong bộ váy xanh nhạt với chiếc quạt màu hồng trên tay đang nhìn cô. Mái tóc xanh đậm đính một sợi lông công trắng muốt. Ánh sáng khiến phần tóc màu xanh đậm trở nên lấp lánh.
“Ông ơi, cuốn sách này đang tỏa sáng.”
“Cuốn đó được chế tác khá cầu kỳ. Có dập nhũ nữa.”
“George, Bar… Barbier? Tên sách phải không ạ?”
“George Barbier. Là tên người. Một họa sĩ vẽ rất nhiều hình minh họa thời trang.”
“Cháu rất thích bìa này. Màu xanh nhạt với màu hồng kết hợp lại dễ thương thật đấy.”
“Làm rèm cửa màu xanh nhạt nhé?”
“Ấy, chưa. Cháu chưa quyết mà.”
Mio nhìn xuống dãy dưới cùng. “Biên niên sử Narnia” và “Truyện kể về vương quốc hoa hồng”.
“Cháu có hai bộ này. Tuy là phiên bản khác, không đẹp thế này. Tất cả các tập của cả hai bộ. Mẹ cháu còn có bản tiếng Anh.”
“Cháu có thích chúng không?”
“Hừm… không thích lắm.”
Thực ra, Mio thích những truyện giống như anime về các nữ chiến binh hơn là những cuốn sách tranh do mẹ mua cho. Hồi Giáng Sinh, cô có viết thư xin ông già Noel một cuốn sách như vậy nhưng rồi đã thất vọng biết bao khi nhận được bộ sách ngoại văn hoàn toàn khác.
Tìm thấy gáy sách với tựa đề “Mười hai nàng công chúa nhảy múa”, Mio cầm nó lên.
“Đây. Cuốn này. Cháu có một cuốn y hệt.”
Mio lật từng trang, cảnh khu rừng trải ra trước mắt.
Mười hai nàng công chúa vui vẻ đi qua rừng bạc, rừng vàng, rừng kim cương.
“Nhưng sao cảm giác không giống nhỉ. Đẹp thật đấy. Ngày xưa nhìn mấy bức tranh này cháu rất sợ chứ chẳng thích chút nào.”
Ông bước đến kệ sách bên cạnh.
“‘Truyện cổ Grim’ do Errol Le Cain minh họa. Cuốn đó do người Đức biên soạn. Có một câu chuyện tương tự ở phiên bản tiếng Anh nữa đấy. Do một họa sĩ tên là Kai Nielsen minh họa.”
Ông cầm cuốn sách lên, quay lại chỗ Mio. Tựa đề là “Mười hai nàng công chúa nhảy múa” viết bằng Hán tự.
A, Mio lại reo lên. “Cuốn này cháu cũng có. Là quà sinh nhật.”
“Ồ,” giọng ông khá xúc động. “Cuốn này khó tìm lắm. Ông phải lùng mãi mới được.”
Nghe vậy, Mio thấy mình thật tội lỗi.
Đó là cuốn truyện tập hợp bốn câu chuyện cổ. Cô đã để nó trên giá sách suốt thời gian dài rồi định vứt đi cùng tập đề ôn thi sau khi kết thúc kỳ thi lên cấp hai. Thấy vậy, bà ngoại đã giữ lại và mang về Yokohama.
Cuốn sách này cũng có một bức tranh mười hai công chúa sau khi vượt qua các khu rừng. Bức tranh được vẽ với những đường nét tinh tế và thần bí.
“Đẹp đến vậy sao? Cả cuốn này nữa.”
“Sách tranh của Nhật cũng hay lắm. Có một cuốn tuy không nói về homespun nhưng ông vẫn bí mật giữ cho mình.”
Ông chìa cho Mio một cuốn sách tranh.
“Ngày Mồng 4 tháng hoa thủy tiên”. Tác giả: Miyazawa Kenji, minh họa: Ken Kuroi.
Mở cuốn sách ra, đập vào mắt Mio là khung cảnh một ngọn núi phủ đầy tuyết trắng. Chính là ngọn núi vài tháng nay đã trở nên thân thuộc với cô.
“Là… núi Iwate phải không ông?”
“Miyazawa Kenji từng sống ở Hanamaki và Morioka.”
Mio lật thêm trang nữa. Một đứa bé trùm chiếc chăn màu đỏ đang bước đi giữa biển tuyết mênh mông.
“Giống chiếc khăn của cháu quá.”
“Đúng thế,” ông chỉ vào dòng chữ với vẻ luyến tiếc.
“Trong truyện là ‘chăn lông đỏ’ nhưng ông nghĩ là homespun đấy. Chiếc khăn được mẹ đứa bé tự quay sợi và dệt tay. Nghe lãng mạn hơn hẳn chứ. Tiện đây, ông khoe thêm một chút được không?”
“Vâng. Ông kể cho cháu nghe đi.”
Ông với tay khẽ chạm vào đầu Mio nhưng lập tức buông ra ngay. Rồi, ông đi về phía giá sách ở gian trong cùng. Tuy chỉ trong khoảnh khắc, Mio vẫn cảm nhận được một cái xoa đầu. Cảm giác vừa khó chịu vừa vui, cô nhìn theo bóng lưng ông.
“Ông ơi… Cháu chuyển kệ sách đó lên phòng cháu được không?”
“Cháu mang gì lên cũng được. Miễn là hỏi ông trước.”
Ông dừng lại trước kệ sách dựng ở trong cùng, bên trên chất đầy những cuốn sổ dày.
Ông rút một cuốn ra, mở trang bìa trái, trải rộng lên mặt bàn. Là trang vẽ bức tranh trong cuốn “Ngày mồng 4 tháng hoa thủy tiên” Mio vừa xem lúc nãy. Trang bên phải đính những mẫu sợi với màu sắc giống hệt màu trong tranh. Trang tiếp theo chằng chịt các con số và những ký hiệu hóa học.
“Đây là sợi nhuộm tất cả các màu được dùng trong tranh ạ?”
“Ừ. Có sợi nhuộm cho tranh của Kay Nielsen và Le Cain nữa.”
Ông mở một cuốn sổ khác ra. Bên trái là bức “Mười hai nàng công chúa nhảy múa” lúc nãy. Cảnh khu rừng kim cương.
Cuốn này cũng đính nhiều sợi màu với màu sắc giống hệt trong tranh như “Ngày mồng 4 tháng hoa thủy tiên”.
“Dùng sợi này để dệt có thể tái hiện được bức tranh ông nhỉ?”
“Dệt thì hơi khó. Nhưng có thể thêu cũng được.”
“Ông đã dùng chúng làm gì chưa? Cho cháu xem được không?”
“Ông chưa làm gì cả. Mới chỉ thu thập dữ liệu xem đã nhuộm ra đúng màu chưa. Đây là ghi chép về quá trình nhuộm của cụ nội. Tuy chưa thể lên màu thật hoàn hảo nhưng chúng cũng giống như biển chỉ đường.”
Ông rút ra một cuốn sổ cũ từ dãy kệ bên dưới. Tờ giấy đã ố màu nâu nhạt. Nét chữ vuông vắn đậm nét bằng bút chì khác hẳn nét chữ của ông.
“Đây là chữ của cụ ạ?”
Ông lại rút ra một cuốn khác từ dãy kệ ở khoảng giữa. “Từ khoảng này là ông bắt đầu tham gia. Chủ yếu là để phụ cho cụ.”
Mio nhìn cuốn sổ. Xen giữa những con chữ vuông vắn là những nét chữ uốn lượn của ông.
Mio chạm tay vào dòng chữ như thể đang cảm nhận sự tồn tại của cụ nội. Tuy không thể hình dung nổi khuôn mặt hay hình dáng thế nào, nhưng mấy chục năm trước, cụ đã viết ra những dòng này.
“Hôm trước cháu nghe bố nói câu cửa miệng của cụ là ‘Làm việc thật cẩn thận’ và ‘Tạo ra những thứ có ích cho đời’.”
“Hiroshi nhớ dai thật đấy.”
Ông cười, phủi bụi dính trên kệ bằng một chiếc chổi lông.
“Ông có thất vọng vì bố cháu không tiếp quản công việc của mình không?”
“Thất vọng thì không.”
Ông trả lời ngay, không nói thêm gì nữa. Nhưng một lúc sau lại thì thầm:
“Nhưng….. buồn thì có. Tuy nhiên, lúc biết tin Hiroshi đặt tên con gái là Mio, ông biết bố cháu còn rất nặng lòng với gia đình này. Nên như thế cũng hay.”
“Thật ạ? Cháu chưa nghe ai kể gì hết. Tên của cháu nghĩa là gì?”
Ông nhìn cuốn sổ với nét chữ của cụ.
“Chữ mĩ (美) trong tên Mio (美緒) của cháu được ghép từ chữ dương (羊 – con cừu) và chữ đại (大 – to lớn). Chữ tự (緒) vừa có nghĩa là ‘sợi chỉ’, vừa có nghĩa ‘sinh linh, sự sống’. Vì vậy, Mio (美緒) nghĩa là ‘sợi chỉ đẹp’, hay ‘một sinh linh đẹp’.”
Một sợi chỉ đẹp, ông lẩm bẩm.
“Tên Mio vừa gồm ‘một con cừu lớn’ lại có cả chữ mịch (糸 – sợi chỉ). Tên cháu có nghề của nhà mình trong đó. Nên dù không nối nghiệp gia đình, sợi chỉ ấy, sinh linh đẹp đẽ ấy vẫn được nối tiếp về sau.”
Mio nhìn chằm chằm vào chồng chồng các cuốn sổ trước mắt mình.
Đó là kho tàng mà cụ và ông đã thu thập được. Chỉ cần làm theo hướng dẫn trong này sẽ nhuộm lông cừu thành những màu mình muốn.
Bàn tay duy nhất có thể làm được điều đó cũng chính là bàn tay vừa nhẹ nhàng xoa đầu cô.
“Ông ơi… cháu muốn thử tự nhuộm sợi.”
Ông cất cuốn sổ lên giá.
“Nhuộm là việc của người lớn. Rất nóng và nguy hiểm. Lại nặng nhọc nên đau lưng đấy. Hôm nọ, cháu được xem quy trình nhuộm bằng rệp son rồi đúng không? Như vậy là đủ.”
“Nóng cháu chịu được. Nguy hiểm thì cháu sẽ cẩn thận.”
“Tập trung để ý thì không sao. Nhưng chỉ cần sơ sểnh một chút là sẽ gặp tai nạn ngay. Lúc đó cần quyết đoán để xử lý kịp thời. Ông già rồi nên đủ kinh nghiệm. Còn Mio thì không.”
“Nhưng…”
“Cháu đã chọn sẽ dệt khăn san màu gì chưa? Đã tìm ra màu sắc yêu thích đủ để gửi gắm cả tương lai của mình vào đó hay chưa?”
“Cháu vẫn đang tìm.”
Không chỉ màu khăn, cả màu rèm cửa cô cũng chưa quyết định được.
Giọng ông tuy ôn tồn nhưng khi bị nhắc tới việc bản thân thiếu quyết đoán, Mio chỉ biết cúi gằm mặt.
“Cứ rải rải thôi,” ông rút trong túi ra một tờ giấy nhỏ.
“Màu gì cháu cứ rải rải suy nghĩ. Giờ phải đi mua đồ thôi nhỉ. Hẹn tuần sau mà loáng cái đã đến rồi. Phải chuẩn bị đồ thật ngon để đón bố mẹ cháu.”
Vâng, Mio thì thầm, nhận mẩu giấy. Không phải mỗi chuyện đó. Cả việc sẽ phải nói với bố rằng mình sẽ về Tokyo hay ở đây đến hết hè cô cũng chưa quyết định được.
*
Sau khi cầm cuốn sách ảnh yêu thích từ phòng sưu tập của ông lên phòng mình, Mio đổ đầy nước vào bình inox rồi đi tới Morioka.Lấy chiếc xe đạp bác Yuko cho mượn từ bãi xe ở ga Morioka, Mio chạy tới cầu Asahi bắc qua sông Kitakami. Đầu tiên, cô ghé qua cửa hàng bơ “Chuo Butter Shokai” nằm chênh chếch trên phía tiệm bánh mì Fukuda. Đó là cửa hàng chuyên bán nguyên liệu làm bánh. Cô mua “nước nho dại” và “mứt quả mâm xôi” theo ghi chú của ông. Trên đường sang cửa hàng tiếp theo, cô ghé vào tiệm bánh mì Fukuda mua bánh cho bữa xế rồi mới tới quán cà phê trên phố Honmachi-dori.
Quán cà phê yêu thích của ông tên là “Hataya” nằm trong một khu dân cư. Đó là một cửa hàng với những chiếc bàn và quầy bằng gỗ cũ kỹ toát lên vẻ trầm mặc. Dù bị mê hoặc trước những chiếc cốc xinh xắn bày trên kệ sau quầy, Mio chỉ mua món cà phê blend mà ông thích từ quầy bán cà phê hạt.
Ngửi mùi cà phê, cô chợt thấy đói bụng. Sẵn có bánh mì, Mio đạp lên phố Eigakan-dori, nhằm hướng công viên sông Kitakami thẳng tiến.
Công viên sông Kitakami xinh đẹp nằm ở ven bờ nơi sông Kitakami và Nakatsu hợp lưu, bên trong là một sân chơi nhỏ và một đồng cỏ xanh mướt. Nơi đây khá giống tấm hình về xưởng Yamazaki trên màn hình chờ điện thoại nên Mio ghé qua thường xuyên.
Sau khi luồn qua gầm cầu Onmaya, Mio dựng xe đạp rồi xuống cầu thang, tiến vào công viên.
Giữa thảm cỏ mềm là một lối đi nhỏ dẫn lên thượng nguồn. Những bông hoa hồng phớt và vàng nhạt rung rinh hai bên lối đi.
Mio bước đi, tai lắng nghe tiếng nước róc rách hòa cùng tiếng chim rồi dừng lại bên bờ sông Kitakami.
Dòng nước đầy ăm ắp len giữa thảm cây cỏ xanh tươi. Bên bờ đối diện là những bụi cây lớn với đám lá đang đung đưa trong gió. Đằng sau đó, con tàu Tohoku Shinkansen với thân tàu xanh lục nhạt đang băng qua tuyến đường sắt trên cao.
Hay là sẽ dệt một chiếc khăn màu xanh nhỉ? Ngửi mùi cây cỏ mùa hè, Mio tự hỏi.
Nếu được làm một chiếc khăn để gửi gắm tương lai của mình vào đó, bạn sẽ chọn màu gì?
“Mình muốn sống tự nhiên như cây cỏ…?”
Cảm thấy có gì không đúng lắm, cô lại ngước nhìn trời. Màu thiên thanh trong vắt đang tỏa rộng trên đầu. Màu thiên thanh cũng đẹp. Trong vắt. Sky blue.
“Tươi vui như màu thiên thanh thì sao?”
Ngồi trên cầu thang nơi triền đê, Mio lấy chiếc bánh mì mua ở hàng Fukuda ra ăn. Cô đâm ra nghiện vị sô cô la và bơ đậu phộng. Tuy không thể tưởng tượng bố trong hình dáng một nam sinh trung học nhưng Mio có thể hiểu vì sao ông lại mê sự kết hợp này đến vậy.
Ăn xong, cô phủi váy, vươn vai hết cỡ rồi leo lên xe.
Lần này, Mio đi theo hướng sông Nakatsu để mua thịt gà nướng ở hàng Hirafune và kẹo yubeshi làm từ hạt óc chó tại cửa hàng bánh kẹo truyền thống mà ông thích. Vậy là xong.
Mua đủ đồ, lòng Mio dấy lên một cảm giác thỏa mãn.
Để quay lại ga Morioka, cô băng qua cây cầu nối liền hai bờ sông Nakatsu. Từng cụm mây trắng lững lờ trôi. Mio dừng xe, tay vịn lan can cầu, ngước nhìn bầu trời mùa hạ.
Quay sợi từ lông cừu, không nhuộm màu gì mà dệt luôn hẳn sẽ tuyệt lắm. Trắng là màu của mây. Màu ấy có thể biến thành bất cứ thứ gì. Là màu của tuyết tô điểm cho rặng núi và cả thành phố suốt mùa đông.
Một chiếc khăn san màu trắng sẽ thế nào nhỉ? Nghĩ đến đây, cô chợt nhận ra tuần này chưa nhắn gì cho bố.
Đặt chú cừu màu nâu gắn trên túi xách lên lan can, Mio lấy điện thoại ra chụp một bức ảnh. Bức ảnh sông Nakatsu, trời xanh và chú cừu nâu. Cô gửi cho bố kèm tin nhắn: “Cảnh nhìn từ Nakanohashi”.
Buổi đầu tiên Mio tới học việc, có một chú cừu bông cùng tấm thẻ “Chào mừng” được đặt ở trên bàn.
Lúc đầu chỉ có một con nhưng tuần sau đã tăng thành hai. Có vẻ đó là món quà của những người thợ cũ ghé vào showroom mỗi sáng. Có điều, gần đây càng lúc cách chúng xuất hiện càng cầu kỳ hơn. Khi thì nằm chính giữa những viên kẹo đủ màu của tiệm Sekiguchiya Kashiho, khi lại được đính vào dây điện thoại bàn. Chú cừu xuất hiện hôm qua là một chú cừu thân màu nâu, đầu và chân màu trắng, trên lưng cõng một viên sô cô la. Vì quá dễ thương nên sau khi ăn sô cô la xong, Mio đã may thêm một sợi ruy băng và gắn nó vào túi xách. Đây là chú cừu thứ năm, nên cô đặt tên nó là Mei* – gợi nhắc tới tháng Năm.
Đang định đổi góc chụp khác cho Mei, Mio nghe tiếng đàn ông.
“Đang làm gì thế?”
Cô quay lại. Ra là Taichi.
“Em… em… chụp ảnh.”
“Kìa kìa!”
Taichi chỉ vào lan can. Chú cừu đã biến mất.
Mio bám vào lan can, nhìn xuống dưới. Chú cừu nâu đang rơi xuống.
“Ôi không, con cừu…! Mei… Mei!”
Nó đã rơi xuống mặt nước, xuôi theo dòng và biến mất.
Hic, Mio thốt lên. “Xin lỗi,” Taichi nói. “Tôi gọi không đúng lúc lắm thì phải. Đừng buồn quá. Tên nó là… Mei à?”
“Vâng, Mei. Tên nó là Mei.”
“Để tôi làm lại cho.”
“Sao cơ?” Mio lại thốt lên, nhìn Taichi đang đứng bên cạnh.
“Là anh làm hả?”
“Đúng vậy,” Taichi ngại ngùng.
“Không ngờ cô lại thích nó thế.”
“Em cứ đinh ninh là các bà làm…”
“Đó là thứ đầu tiên họ dạy tôi. Từ hồi tiểu học.”
Mio ngước nhìn đôi lông mày rậm rạp của Taichi. Thật khó để hình dung một anh chàng vạm vỡ, nam tính nhường này lại giỏi cả việc làm đồ thủ công.
“Ngạc nhiên lắm hả? Có gì lạ đâu. Tôi khá khéo tay đấy. Còn có cả một trang web chuyên bán mấy món đồ nhỏ nhỏ làm từ homespun nữa.”
Taichi chỉ về phía tiệm tạp hóa nằm bên bờ sông Nakatsu.
“Tôi vừa giao một bao đựng điện thoại cho cửa hàng đó, đang đi về thì thấy Cừu Con trên cầu. Có chuyện gì thế?”
“Ông sai em đi mua đồ.”
Taichi nhìn vào giỏ xe Mio.
“Ồ, quán đó. Cô uống cà phê ở đó hả?”
Mio lắc đầu, Taichi bật cười. “Ngon mà.” Dưới ánh nắng hè, nụ cười của anh mới rạng rỡ làm sao.
“Những ngày như hôm nay thì cà phê đá là số một. Quán cà phê nào ở Morioka cũng ngon hết. Khách du lịch từ Tokyo tới đây đều bảo thế.”
“Ngoài mấy quán đồ ăn nhanh, vào chỗ nào em cũng căng thẳng lắm.”
“Chả trách…” Taichi lại bật cười. “Cừu Con có muốn uống nước không?”
“Không cần. Em có nước đây rồi.”
Không thích bị gọi bằng cái tên Cừu Con, Mio thẳng thừng từ chối ngay.
Taichi nhẹ nhàng gạt chân chống, đẩy xe của cô đi. “Ngay đây thôi. Kia kìa.”
Taichi chỉ vào một cây liễu ở ven sông. Dưới bóng cây có một quán nhỏ. Tự nhiên, Mio rảo chân bước theo.
Quán cà phê nằm ven sông Taichi dẫn Mio tới có tên “Fukakusa”. Toàn bộ căn nhà đều được phủ kín lá thường xuân, nhìn bề ngoài không khác gì một căn hầm ngụy trang vùi sâu trong lớp cỏ dày.
Vào mùa mưa, Mio từng đạp xe ngang qua đây một lần khi đi làm mấy việc ông giao. Đúng lúc mặt trời lặn, ánh đèn ấm áp từ khung cửa sổ nhỏ sẽ bật sáng.
Cô chăm chú ngắm nghía màu sắc của ánh đèn rớt xuống con đường đá bên ngoài. Đi hết cây cầu, trong bóng tối bỗng phảng phất hương hoa. Mùi hương dẫn Mio tới một vườn hồng nhỏ tại một tòa nhà bằng gạch đỏ – Ngân hàng Iwate.
Hương thơm của những đóa hoa ướt đẫm trong mưa và cùng tiếng nước chảy nhè nhẹ từ sông Nakatsu. Khi đi qua cầu, không biết cô đã ngoái lại nhìn nó cùng ánh đèn nơi cửa sổ biết bao lần.
Từ hôm đó, Mio đã muốn thử đặt chân vào quán một lần.
Mio hào hứng ngồi xuống ghế. Nhưng khi nhớ ra người ngồi đối diện là Taichi, cô chợt cảm thấy lúng túng. Mình nên nhìn đi đâu đây? Nhìn đối phương thì ngại nên chỉ còn cách vừa uống cà phê vừa nhìn ra cửa sổ.
Khung cửa sổ phủ kín thường xuân. Từ bên trong nhìn ra có thể thấy cảnh bờ sông Nakatsu đang được đóng khung hệt như một bức tranh.
Dọc theo đường đi dạo đầy hoa cỏ mùa hè, mấy cặp cha mẹ cùng con cái dắt chó đi dạo đang ung dung bước. Một cậu bé cùng một chú chó trắng gần như quỳ xuống sát bờ sông.
Thấy Mio chăm chú nhìn khung cảnh ấy, Taichi lên tiếng:
“Mùa thu, cá hồi sẽ ngược về đây.”
Nghe vậy, Mio quay lại hỏi:
“Rượu, là rượu* á?”
Này này, Taichi lúng túng.
“Là cá, không phải là rượu.”
Mio đã từng xem cảnh cá hồi bơi ngược lên thượng nguồn để đẻ trứng trên ti vi. Nhưng cảnh đó được quay ở Alaska.
Taichi trỏ ống hút về phía câu cầu.
“Đứng trên cầu đó là thấy. Vào mùa thu, nhiều người đổ về đây xem lắm.”
Vừa cắm lại ống hút vào cốc cà phê, anh vừa hỏi tiếp:
“Ngạc nhiên đến thế cơ à?”
“Vì đây là phố mà…”
Bên kia sông có một đài truyền hình. Đi lên một chút sẽ tới tòa thị chính tỉnh Iwate và tòa án nữa. Morioka là một trong các thành phố lớn ở Tohoku, sánh ngang với Sendai.
“Lạ lùng vậy sao. Thế thì tôi sẽ viết về chuyện đó.”
Taichi lấy từ trong ba lô màu kaki ra một mảnh giấy được gấp nếp.
“Cái gì thế?”
“Bản đồ các điểm tham quan ở Morioka. Tôi đang làm.”
Taichi trải rộng tờ giấy trên bàn. Đó là bản đồ thành phố Morioka cỡ bằng một tờ báo với nhiều chỗ được đánh dấu và dán ghi chú bên trên.
“Anh có đánh dấu vị trí showroom không?”
“Có chứ. Đầu tiên phải đưa lên trang web của xưởng Yamazaki đã…”
Taichi mở trang web trên điện thoại của mình.
“Đây là trang web của xưởng nhà mình. Khi tôi đăng bằng tiếng Anh, đã có khách nước ngoài tới tham quan và tham gia workshop. Hình như là nhờ có đánh giá từ mấy trang du lịch nước ngoài. Có vẻ họ cũng hứng thú với việc trải nghiệm nghề dệt thủ công tại một thị trấn cổ ở Nhật.”
Đúng là tháng trước có hai phụ nữ Hà Lan đến showroom học làm đế lót ly dưới sự hướng dẫn của bác Yuko. Cuối tháng này cũng có khách từ Đức đặt trước.
“Du khách nước ngoài quan tâm đến loại hình thủ công mỹ nghệ kiểu này hầu hết đều có học thức cao. Nhiều người trong số họ đã đến Nhật nhiều lần. Vì vậy, tôi muốn họ có thể thong thả đạp xe dọc bờ sông, thưởng thức cà phê và tham quan các cửa hàng đồ thủ công nữa. Học workshop xong lại lên shinkansen về ngay thì chán lắm.”
“Trang web này tự anh làm à?”
“Hầu hết các bài đều do thầy Koujiro viết. Nếu cô quan tâm thì xin mời.”
Taichi đưa điện thoại của mình cho Mio. Cô nhìn trang web tiếng Anh, thầm tự hào khi nghĩ hầu hết bài đăng đều do ông mình viết.
“Tuy em không giỏi tiếng Anh lắm nhưng tranh rất đẹp.”
“May quá,” Taichi nhấp một ngụm cà phê nói.
“Trông cô vui vẻ hơn rồi đấy. Lúc tôi đi giao hàng đã thấy cô đứng trên cầu. Đến lúc về vẫn còn ở đó. Vẻ trầm tư, như đang nhìn gì chăm chú lắm. Cô định về Tokyo à?”
Bị hỏi bất ngờ, Mio nhìn Taichi chằm chằm. Đuôi cặp lông mày rậm của anh hơi hạ xuống. Mỗi lần như thế, nhìn anh rất hiền, không đáng sợ chút nào. Taichi khẽ lắc đầu.
“Nói sao nhỉ… Mẹ tôi bề ngoài là người khó tính, đã làm gì là phải làm đến nơi đến chốn… Mà cũng hơi nóng nảy. Không chịu được thì không phải cố, cứ về đi.”
“Không phải thế…”
Thật ra, Mio sợ về Tokyo hơn nhưng không dám nói ra.
“Thế thì tốt.”
“Taichi, anh có bao giờ gọi bác Yuko là mẹ không?”
“Thỉnh thoảng, nhưng lúc ở xưởng thì đều gọi là cô. Cũng chẳng mong mẹ tôi nhẹ nhàng hay dễ dãi với tôi làm gì. Mà, chuyện của tôi thế nào chẳng được!”
“Em xin lỗi…”
“Có gì đâu mà xin lỗi.”
Taichi bối rối với lấy cốc cà phê. Không hiểu sao, Mio cũng làm theo, nhấp một ngụm cà phê.
“Em đang nghĩ xem chọn màu gì.”
“Màu gì cơ?” Taichi hỏi. Tiếng đá lộc cộc trong cốc.
“Màu chiếc khăn san em sẽ dệt. Cả màu rèm cửa nữa.”
“Đã chọn được màu nào chưa?”
“Xanh lam, xanh lá… và nâu? Em thấy màu trắng cũng đẹp.”
“Toàn màu đơn điệu thế? Không hợp với cô lắm. Lẽ ra hồng nhạt hợp hơn…”
“Sao ai cũng toàn màu hồng, màu hồng thế?”
“Ơ kìa, cô giận à? Kiểu như ‘Màu đó có hợp với tôi đâu!’”
Bị nói trúng tim đen, Mio lại nhìn Taichi chằm chằm.
“Trúng tim đen rồi hả?”
Taichi lại uống cà phê, cười hỉ hả. Lần này, đuôi lông mày của anh lại nhướng lên, trông khá hào hứng.
“Chắc thầy Koujiro cũng khuyên cô chọn màu hồng?”
“Không phải khuyên… mà ông nhuộm màu hồng rực cho em làm rèm cửa.”
Taichi lại cười, tay bấm điện thoại.
“Đúng là không hợp với tính cô thật. Nhưng là màu nhuộm bằng rệp son. Đó cũng là màu đầu tiên tôi nhuộm. Đây này. Có điều, tôi không có ý khuyên cô chọn màu đó đâu nhé.”
Taichi chìa điện thoại ra. Trên đó là ảnh một tấm vải hồng phủ lên một chiếc ghế xô pha. Màu này còn rực rỡ hơn màu rèm cửa.
“Ghế xô pha trong phòng anh hả?”
“Hử? Không. Tôi tặng lại rồi.”
Tấm vải được dệt rất khéo. Nhìn kỹ thì trên ghế còn một con thú nhồi bông. Có lẽ là phòng của một cô gái.
Taichi rút điện thoại lại, đút vào túi.
“Anh học nhuộm từ khi nào vậy?”
“Hình như từ năm lớp bảy. Tôi khá cao lớn nên đã bắt đầu phụ thầy Koujiro từ hồi tiểu học.”
“Em cũng muốn học nhuộm. Nhưng ông bảo đó là việc của người lớn nên không dạy.”
“Ý cô là ‘Mình cũng lớn rồi chứ bộ’ hả?”
“Không phải thế…, nhưng gần như thế.”
Taichi được học từ cấp hai, tại sao ông không chịu dạy cho mình?
Taichi gọi thêm một cốc cà phê đá nữa.
“Tốt hơn là cô nên giao việc nhuộm sợi cho thầy Koujiro. Cô Yuko cũng làm vậy. Bà ấy chỉ tự nhuộm khi làm các tác phẩm cá nhân, còn một khi mang thương hiệu ‘Kou Homespun’, việc đó sẽ phải do thầy Koujiro đảm nhiệm.”
Taichi nhìn ra ngoài. Khung cảnh vài gia đình dắt chó đi dạo đã biến mất. Dòng sông lặng lẽ chảy qua đồng cỏ xanh.
“Thầy Koujiro sắp nghỉ hưu. Tôi nghĩ làm chiếc khăn san cho cô sẽ là tác phẩm cuối cùng của thầy. Kou Homespun có lẽ sẽ biến mất.”
“Nhưng còn có bác Yuko mà.”
“Xưởng dệt thì vẫn tiếp tục thôi.”
Taichi đáp, quay mặt lại. Mio nhìn thẳng vào anh nhưng giờ không còn sợ nữa.
“Cảm nhận về màu sắc và kỹ thuật của thầy Koujiro quả thực rất xuất sắc. Kou Homespun là thương hiệu của thầy. Khi thầy nghỉ hưu, xưởng sẽ mất vài vị khách quen. Mẹ tôi cũng hiểu điều đó nên không yêu cầu tôi nối nghiệp.”
“Nhưng anh biết làm mọi việc mà!”
Mio nhìn tấm bản đồ Taichi trải trên bàn.
“Tôi có thể làm mọi việc, nhưng… nói sao nhỉ, tôi không có động lực. Thầy Koujiro nói, để tạo ra một sản phẩm cần phải có động lực. Một sự thôi thúc thật mạnh mẽ… Mà tôi thì không có. Chưa có gì thôi thúc tôi phải tạo ra thứ gì cả.”
“Nhưng anh làm bao đựng điện thoại đấy thôi.”
“Tôi chỉ nghĩ cách tận dụng các mẩu vải vụn thôi chứ không động tới các sản phẩm chính của xưởng như vải vóc, quần áo hay khăn choàng đâu. Tôi vẫn chưa thực sự quyết tâm rằng sẽ tiếp quản việc này.”
“Cá hồi ngược thượng nguồn”, Taichi viết lên một tờ ghi chú rồi dán lên bản đồ.
“Thú thực, làm bản đồ hay trang web cho xưởng thú vị hơn. Được đi tham quan các xưởng khác chắc cũng thú vị nữa. Xưởng rèn, chế tác sơn mài, nhuộm, làm bánh gạo, kẹo, cà phê, bánh mì, bánh phô mai… Ở đây có nhiều xưởng thủ công như vậy lắm. Hay là tổ chức thi sưu tập con dấu vào kỳ nghỉ xuân hay nghỉ hè nhỉ? Nếu người chơi đến tham quan và thu thập con dấu từ tất cả các xưởng, họ sẽ được tặng một món quà đặc biệt chẳng hạn. Nhưng mà cũng khó. Người ra người vào dễ khiến họ mất tập trung. Không biết khách du lịch có tới không. Nên thử đăng ở web của xưởng mình trước đã.”
Vừa nói, Taichi vừa viết gì đó lên bản đồ. Chợt anh dừng tay, gương mặt tỏ ra khá ngại ngùng:
“Xin lỗi, đột nhiên tôi hào hứng quá.”
Mio đưa ống hút lên miệng, mỉm cười tỏ ý không sao. Cô cũng có lúc hào hứng thao thao bất tuyệt.
Như cuộc nói chuyện với bố hồi tháng trước ở ao Takamatsu chẳng hạn. Cứ nghĩ gì nói đấy, khiến chủ đề thay đổi xoành xoạch, rốt cuộc không biết đã nói về những gì.
Mio chăm chú nhìn gương mặt Taichi. Về khoản đó, anh cũng giống cô. Nhưng câu chuyện của anh dễ hiểu hơn nhiều. Mio ghen tị về điều đó.
“Sao… sao thế? Tôi nói gì lạ lắm à?”
“Không không.”
“Thế thì không sao,” Taichi gấp bản đồ lại.
“Cá hồi ngược dòng. Cô còn để ý gì nữa không? Các cô gái ở Tokyo thích những nơi như thế nào? E rằng tôi sẽ không tặng cô được món gì to tát đâu, nhưng nếu cô giúp tôi vẽ bản đồ thì tốt quá.”
“Không cần quà cảm ơn cũng được. Có điều…”
Taichi từ tốn uống cốc cà phê thứ hai.
Thấy vậy, những lời tiếp theo của Mio được thốt ra một cách tự nhiên.
“Hôm nọ anh có cho bác Yuko xem bảng giá công việc trong xưởng nhỉ.”
“Cái đó hả? Sau đó tôi đã bị thầy Koujiro mắng cho một trận.”
“Kể cho em về các công đoạn đó được không?”
Phụ bác Yuko làm việc giúp Mio làm quen với nhiều công đoạn khác nhau. Có điều, cô không biết việc mình làm nằm ở công đoạn nào để tạo nên một tấm homespun.
Mio chìa cho Taichi xem bảng giá lúc đó mình đã dùng điện thoại chụp lại. Trên đó có vẻ đề cập tới toàn bộ công đoạn một cách tuần tự.
“Được,” Taichi đáp.
“Tôi đã nghĩ đến việc làm một cuốn sổ tay hướng dẫn dựa trên bảng đó. Có thời gian tôi sẽ giải thích cho. Vậy chuyện trang web, nhờ cô giúp một tay.”
“Em sẽ cố gắng.”
Chiếc điện thoại trong túi xách đổ chuông. Mio nhìn màn hình. Là ông gọi.
“Ông em gọi.”
Cô khẽ cúi đầu với Taichi rồi đi ra ngoài. Chất giọng trầm trầm của ông vang lên từ điện thoại.
“Ông báo trước cho cháu khỏi ngạc nhiên.”
“Sao thế ạ? Có chuyện gì vậy ông?”
Trước câu rào đón có phần nghiêm trọng của ông, Mio cao giọng.
“Mẹ cháu đang ở đây.”
“Tại sao? Tại sao?”
Tại sao mẹ lại tới một mình? Đáng ra cả bố và mẹ cô sẽ cùng tới chứ.
Cành liễu xào xạc trên đầu. Gió làm mặt nước gợn sóng dữ dội hơn.
Khi Mio về tới nhà, mẹ cô đang ở ngoài ruộng phơi chăn và ga giường mới giặt xong.
Mẹ bảo chiều bố sẽ tới. Tối nay, hai người sẽ ngủ lại đây.
Vừa giúp mẹ phơi đồ, Mio vừa hỏi sao mẹ lại đến đột ngột thế. Mẹ hạ giọng đáp đã xin nghỉ gấp.
Ông xuất hiện, trên lưng khoác một chiếc giỏ lớn.
Ông đi ngang qua dây phơi ra phía cuối ruộng, lấy từ trong giỏ ra hai túi lưới màu đen nhấn xuống nước. Sau đó, ông vào nhà kho, thay một chiếc sơ mi màu chàm đậm để ra làm đồng, trên tay ôm ba chiếc rổ lớn.
“Mio, làm xong thì đưa cho mẹ cháu cái này.”
Ông đưa cho Mio hai cái rổ, bên trong là bộ găng tay và kéo cắt quả. Ông nhờ mẹ con cô thu hoạch rau củ.
“Xin lỗi chị!” Ông cộc lốc rồi chìa cho mẹ một chiếc mũ rơm.
“Chị tới đột ngột thế này nên tôi chẳng chuẩn bị được gì. Tuần sau mới đến thì may ra. Rau củ chín rồi không hái không được.”
“Bố cần con giúp thu hoạch gì?”
“Cà tím. Còn Mio đi hái cà chua bi. Có gì chị cứ hỏi Mio.”
Ông lấy từ nhà kho ra một chiếc đài cát xét nhỏ. Tiếng piano hòa cùng tiếng trống bắt đầu vang vọng khắp cánh đồng yên tĩnh.
Mẹ tiến về phía luống ngoài cùng, cúi xuống cắt cà tím, vẻ mặt hơi không hài lòng.
Vừa hái cà chua ở luống bên cạnh, Mio vừa quay sang, hết nhìn mẹ lại nhìn ông. Ông đang bẻ ngô ở tận cuối ruộng. Đáng lẽ luống đậu nành ngay sau lưng mẹ cần thu hoạch sớm hơn ngô.
Chắc ông cố tình làm vậy để mẹ và mình dễ nói chuyện với nhau.
Mẹ đứng dậy, vặn mình rồi lẩm bẩm.
“Bố lạ thật. Làm đồng mà cũng mặc sơ mi với áo khoác đẹp thế.”
Không biết có phải mẹ đang bắt chuyện với mình không, Mio vẫn im lặng hái cà chua.
“Mio, con có cần kéo không?”
“Con thích vặt bằng tay,” cô đáp rồi tiếp tục im lặng.
Hình như đó không phải chuyện mẹ muốn nói.
Vặn mình xong, mẹ lại cúi xuống cắt cà tím. Tiếng kéo nhỏ dần.
Nghe vậy, Mio nói với qua dãy cà chua.
“Áo của ông để tránh côn trùng. Tiếng nhạc để đuổi gấu.”
“Ở đây có gấu hả?”
Mẹ đứng dậy, đấm nhè nhẹ vào hông.
“Ông bảo có, nhưng con chưa thấy bao giờ. Còn áo là áo nhuộm chàm. Côn trùng sẽ không dám lại gần. Lần đầu con gặp ông, ông còn đeo kính bảo hộ, đang phun thuốc ở đây.”
“Khác người thế không biết.”
“Mẹ à, nói kiểu đó…”
Mio định nói “Nói kiểu đó khác nào đang giễu cợt ông”. Nhưng khi đứng lên, nhìn thấy mẹ gầy sọp đi, cô lại im lặng, cắm cúi hái cà chua.
Lúc ngồi trên tàu đi về nhà, Mio đã thử tìm và thấy lại thêm một trang nặc danh bàn tán về trường mẹ.
Họ đem chuyện mẹ gầy rộc đi để cợt nhả, thậm chí còn đặt cho bà một biệt danh đáng ghét.
Tiếng ông từ luống ngô vọng lên: “Hai mẹ con đã mệt chưa?”
Mẹ đứng thẳng lên, đáp lại:
“Làm dưới nắng gắt nhanh mệt thật đấy ạ.”
“Ừ. Tôi cũng mệt rồi. Nghỉ uống nước chứ?”
Ông nói giống Taichi quá. Sau đó, đi về phía kho chứa đồ nằm sau kho chứa rau củ thu hoạch, mang ra một bộ bàn ghế gấp, đặt dưới bóng cây cạnh mương nước.
“Mio, ông vào lấy thêm hai ghế nữa. Ra kia kéo lưới giúp ông.”
Mio kéo tấm lưới đen ông nhấn xuống mương lúc nãy. Bên trong là ba chai nước ngọt mát lạnh nhờ được ngâm dưới mạch nước ngầm.
Mẹ mở bộ bàn ghế gấp màu trắng mà ông mang ra.
Ông quay lại, hai tay ôm thêm hai chiếc ghế.
“Ông ơi, để cháu đi lấy đồ khui nắp với cốc nhé.”
“Có trong giỏ cả rồi đây. Hai mẹ con cứ ngồi xuống đi.”
Ông lấy từ chiếc giỏ sau lưng ra đồ khui nắp cùng ba chiếc cốc rồi đặt chai nước nho cô đặc vừa mới mua về lên bàn.
Mẹ nhìn chai nước vẻ lạ lùng lắm.
“Nước nho dại cô đặc. Con đã nghe rồi nhưng chưa thấy bao giờ.”
“Là cây dây leo đằng kia kìa.”
Ông chỉ về phía bụi hồng gai trồng làm hàng rào.
Từ đầu tháng Tám, bụi cây gai và mâm xôi đã chi chít quả đỏ, đen và tím.
Mio liếc mắt theo hướng ông chỉ. Đúng là nhánh dây leo màu xanh đã bị bụi gai quấn chặt.
“Người Tokyo chắc ít thấy nước nho dại. Ngon nhất ở đây là nước ngầm, nhưng nước lại không có vị.”
“Nhưng nước ở đây ngon lắm. Mẹ uống thử không?”
“Uống nước nho trước đã.”
Ông xếp ba chiếc cốc thủy tinh cường lực lên bàn, đổ nước ga vào rồi chế thêm chừng 2 cm nước nho dại cô đặc.
Bọt khí màu đỏ và tím nhạt từ đáy cốc lần lượt nổi lên, vỡ tung rồi biến mất.
“Màu đẹp quá ông ơi.”
“Nho dại rất tốt cho cơ thể. Đặc biệt là cho người thiếu máu. Từ xưa, đây đã là món đồ uống bổ dưỡng rồi.”
“Ngon quá!” Mẹ nhấp một ngụm rồi nói, mắt nhìn bụi gai.
“Quả sai thật đấy. Màu đen là raspberry phải không ạ?”
“Đúng vậy,” ông đáp, chỉ tay vào mấy bụi cây.
“Quả tròn, màu đỏ là nam sơn tra. Nhiều múi nhỏ nhỏ là mâm xôi, còn gọi là raspberry.”
Một dòng suối nhỏ và bụi mâm xôi, mẹ lẩm bẩm. “Giống hệt trong ‘Truyện kể về vương quốc hoa hồng’.”
“Có điều chuột ở đây không ăn mặc sành điệu như thế đâu.”
Đang nhìn bụi gai, mẹ quay lại nhìn ông hỏi với vẻ ngạc nhiên:
“Bố biết truyện đó à?”
Nghe mẹ hỏi, ông chỉ về phía bụi cây.
“Tôi trồng nó để mô phỏng theo hàng rào nông trại ở Anh. Có điều không chăm chút được nên mọc lung tung cả.”
“Thì ra là vậy,” giọng mẹ tỏ ra hồ hởi hơn hẳn. Cùng với đó, gương mặt mẹ cũng rạng rỡ hơn.
“Con không nhớ à?” Mẹ hỏi Mio.
Tuy nhiên, Mio chẳng nhớ gì hết. Cô lắc đầu.
“Ơ kìa, chắc chắn Mio đã đọc rồi. ‘Truyện kể về vương quốc hoa hồng’ của Jill Barklem. Tựa gốc là ‘Brambly Hedge’, nghĩa là Hàng rào bụi gai.”
“À… truyện về con chuột…”
“Brambly Hedge” là câu chuyện về những con vật được nhân hóa như “Peter Rabbit” và “Winnie the Pooh”. Nhân vật chính trong đó là những chú chuột dễ thương ăn mặc rất sành điệu, quanh năm tổ chức đi dã ngoại, tiệc tùng và những chuyến phiêu lưu.
Mẹ thích truyện đó đến nỗi có hẳn mấy phiên bản tiếng Anh.
Mẹ đứng dậy, lại gần bụi gai, chỉ vào cây nam sơn tra. “Chỗ này giống hệt cảnh trong tập ‘Khi chùm quả chín’.”
Mẹ nhón thử một quả mâm xôi đỏ mọng rồi nhăn mặt.
“Chua quá… Là vị quả dại.”
“Đúng là mẹ nào con nấy. Mio cũng hay nói thế.”
Ông lấy một chiếc bát sơn mài màu đỏ ra khỏi giỏ.
“Tập ‘Weaver’ trong bộ đó chính xác là nói về nghề của nhà mình. Tôi không nhớ tập đó dịch ra là gì.”
“Là ‘Những chú chuột dệt vải’. Lily và Flux!”
Mẹ lại reo lên. Ông bật cười.
“Mio cũng giỏi quay sợi bằng xa quay, giống hệt Lily. Y như trong truyện. Mio, cháu nên cho mẹ cháu xem.”
“Ơ, nhưng mà…”
Đột nhiên, chủ đề được chuyển sang mình, Mio xua tay.
Mẹ đã quay lại, vẻ mặt trở nên xúc động.
“Mio có thể làm được sao?”
Tuy không thể nhớ được cảnh ông và mẹ đang nhắc đến là gì nhưng trong lòng rất vui khi thấy gương mặt mẹ đã tươi tỉnh hẳn lên.
Mio uống một hớp nước nho màu đỏ tía. Niềm vui vỡ òa cũng những bọt khí lăn tăn.
Ông mở nắp hộp bánh.
“Cũng chẳng nhiều nhặn gì. Mời chị. Đây là yubeshi quả óc chó. Đường đen giúp giải tỏa mệt mỏi đấy.”
Bên trong hộp sơn mài đỏ là những chiếc bánh mochi vuông vức áo một lớp bột trắng. Kẹo rắc hạt óc chó vị nước tương và đường đen là món khoái khẩu nhất của ông. Mẹ ăn một miếng, đưa hai tay lên ôm mặt.
“Ôi, Turkish Delight!”
Vừa nhìn mẹ bằng ánh mắt dịu dàng, ông vừa với tay lấy hộp bánh.
“Đúng thế, gần giống nhau. Yubeshi làm từ bột gạo, còn món đó là bột bắp. Tuy nguyên liệu khác nhau nhưng đều được làm từ bột.”
Mẹ nhìn vào hộp kẹo vẻ đầy hoài niệm.
“Sách con đọc hồi nhỏ dịch là ‘bánh flan’. Lúc biết tên gốc của nó là ‘Turkish Delight – Niềm vui của người Thổ Nhĩ Kỳ’, con đã rất ngưỡng mộ và không biết loại kẹo đó trông thế nào. Hồi đấy đã làm gì có internet hay smartphone.”
“Biên niên sử Narnia nhỉ.”
“Vâng. Đúng là truyện đó.”
Mẹ cụp mắt xuống như thể đang xấu hổ vì trót lớn tiếng. Ông bẻ đôi chiếc bánh. Không biết bên dưới lớp bột trắng là đường đen hay gyuhi*.
“Làm dịch giả khó ở chỗ đó. Nếu dịch bánh kẹo do Nữ hoàng Narnia làm ra là ‘gyuhi’ thì khó lòng hình dung được tại sao những đứa trẻ người Anh lại ngấu nghiến một cách thích thú đến thế.”
“Đúng ạ,” mẹ gật mạnh đầu.
“Con luôn tự hỏi món kẹo mà lũ trẻ coi là ngon nhất trần đời trông như thế nào. Hồi đến Anh vào mùa hè năm thứ hai đại học, con đã thực sự nghiện món đó. Tuy được phủ lớp bột trắng bên ngoài nhưng khi cắt ra lại thấy phần kẹo dai dai màu hồng, vàng và xanh lục. Hệt như những viên đá quý. Trẻ con quá bố nhỉ.”
Ông lắc đầu, mời mẹ thêm một chiếc bánh nữa.
“Tôi cũng nghĩ nó giống những viên đá quý. Màu hồng là đá tường vi, vàng là thạch anh vàng, còn xanh là ngọc lục bảo. Tôi còn nghĩ có khi Miyazawa Kenji cũng sẽ viết thế.”
Mẹ đặt viên kẹo vào lòng bàn tay và nhìn nó.
“Đây là Morioka’s Delight. Không, Ihatov Delight.”
“Cái tên tuyệt lắm,” ông đáp, giọng đầy hàm ý – giọng điệu Mio chưa từng nghe thấy bao giờ. “Nhưng nếu đó là ‘Niềm vui của Morioka’ thì nên là ‘Morio Delight’. Không biết sở hữu cách của Ihatov và Morioka là gì.”
“Tiếng Esperanto phải không ạ?”
Mio không hiểu ông và mẹ đang nói gì, dù cả hai đều nói bằng tiếng Nhật. Đột nhiên, cô cảm thấy ông cách xa mình quá. Cầm chai nước ngọt đã cạn, cô đứng dậy, mang nó về phía mương nước rửa cho sạch. Rồi Mio múc đầy chai. Phải cho mẹ uống thử dòng nước này – dòng nước trong lành nhất trên cánh đồng, được núi Iwate thanh lọc.
Sau khi múc đầy chai nước và đứng dậy, một làn gió đầy sảng khoái thổi tới. Mio giữ mái tóc, quay mặt đón gió. Những bông hướng dương cao không kém mấy cây ngô lọt vào mắt cô.
Giữa những bụi gai chi chít quả đỏ, cây hướng dương hút dinh dưỡng từ đất đã nở ra những bông hoa giống hệt mặt trời.
Màu đỏ, đen và tím của bụi gai. Màu vàng của hướng dương. Và những bông hoa màu hồng nhạt, màu vàng nở dọc triền sông.
Tất cả đều được sinh ra từ đất. Tò mò, Mio lấy móng chân cào nhẹ.
Lớp đất bên dưới sẫm màu hơn trên bề mặt nhưng đều mang màu nâu đậm giống như kẹo óc chó. Màu sắc đó khiến trái tim cô thư thái.
Một chiếc khăn san mang màu của đất thì sao nhỉ?
Màu nâu đậm. Điều mình muốn gửi gắm là… Sống kiên cường, vững chãi như đất mẹ.
Tuy là màu tối, không nổi bật nhưng rất đằm. Theo cách nói của Taichi, có thể nó hợp với tính cách của mình.
Mio quay lại, rót cho mẹ một cốc nước.
Câu chuyện của hai người đã quay lại “Turkish Delight”. Mẹ đang cười, hai má ửng hồng, giọng nói đã nhiệt thành trở lại.
“Bố biết nhiều về văn học Anh thật đấy.”
“Cũng không nhiều lắm. Nhưng xưởng Yamazaki từng làm đồ xuất xứ từ Anh.”
Lâu rồi Mio không thấy mẹ cười. Thở phào, cô nhìn xuống. Mặt đất nâu trầm êm đềm miên man trải rộng dưới chân cô.
*
Khi cả ba làm việc xong, đang mang đồ vào nhà thì chiếc taxi chở bố đã đỗ trước cửa nhà. Chào ông xong, bố kéo mẹ vào phòng khách, ngồi nói chuyện rất lâu.Sau khi lau dọn phòng tắm, Mio vào bếp thì thấy ông đang gọi điện. Hình như là với bác Yuko. Sau đó, bố vào bếp. Gương mặt mệt mỏi, bố lấy một chiếc cốc từ trên chạn xuống.
Gọi điện xong, ông nói:
“Hiroshi, Taichi sẽ cho anh mượn xe. Anh đi mua sushi cho bữa tối được chứ?”
“Vâng,” bố mở tủ lạnh, lấy ra bình trà lúa mạch. “Nếu Taichi cho mượn xe thì chúng ta có thể ra ngoài ăn.”
“Không cần đâu. Thiếu thì làm thêm hàu chiên và salad.”
Mio hiếm khi thấy ông vào bếp. Nhưng giờ ông đang đứng trước bếp ga, đổ đầy dầu vào chiếc chảo đã cũ mèm.
Bố vừa rót trà lúa mạch vào cốc vừa nói với vẻ hoài niệm: “Hàu chiên à, tuyệt quá. Ngày xưa con hay được ăn món đó. Nhưng chắc là không cần đâu. Ăn sushi là được.”
“Vậy sao? Bình thường anh hay kêu đói mà.”
“Đó là hồi sinh viên. Còn giờ con đã hơn bốn mươi rồi. Không ăn nhiều đồ chiên rán.”
Ông ngừng đổ vào chảo, miệng lẩm bẩm “Ra thế”.
Ba mươi phút sau, khi Mio đang bưng thức ăn mình nấu cùng ông bày lên bàn thì bố mẹ xuất hiện. Vẻ mặt hai người vô cùng nghiêm nghị. Mẹ xách một túi giấy dài.
Nhìn những món ăn được bày lên bàn, mẹ vội vàng định giúp nhưng ông đã ngăn lại.
“Không sao đâu. Cũng không có gì đáng kể. Người ta giao sushi ngay ấy mà, nên có gì thì mình ăn trước. Xin lỗi anh, Hiroshi. Nhưng họ sẽ giao bia cùng sushi sau. Anh cố chờ thêm chút.”
“Con uống trà cũng được. Mio ngồi xuống đi.”
Mio ngồi xuống chiếc ghế cạnh ông, đối diện với mẹ cô.
Bố cúi đầu vẻ đang khó xử.
“Bọn con xin lỗi vì không báo trước, nhưng con cũng mới biết nên từ chỗ công tác rẽ về đây ngay.”
Mẹ cũng cúi đầu.
“Con cũng xin lỗi vì hai bọn con mãi không thống nhất được. Con muốn về đây sớm, nhưng anh Hiroshi không chịu. Lần trước lên đây anh ấy cũng không đưa thư mẹ con gửi cho Mio.”
Mẹ đưa bì thư ra. Chính giữa bao thư màu trắng trơn là dòng chữ “Gửi Mio”.
“Đây là thư của bà. Từ lúc Mio bỏ đi, bà đã bị tổn thương. Sao con không tâm sự với bà? Lễ Obon đã kết thúc rồi, nhưng đợt này về, con phải xuống Yokohama thăm mộ ông ngoại.”
“Con… đi thăm mộ bà nội ở Iwate được không? Con chưa từng đến đó.”
Mẹ im lặng. Thấy vậy, bố lên tiếng xua tan bầu không khí đó:
“Thỉnh thoảng bố vẫn đi thăm mộ bà. Tiện thể trên đường đi công tác.”
“Sao chỉ có mình bố đi?”
“Chuyện đó để sau. Nói về Mio trước đã. Từ hồi về sống ở đây, như lúc nãy mẹ thấy thì con quen làm đồng rồi. Nhưng còn việc học thì sao?”
“Con… không học nhiều lắm.”
Mẹ lôi ra xấp bài tập cùng một chồng bản in cho môn Toán và tiếng Anh từ túi giấy đặt dưới chân.
“Đây là bài tập được phát ở trường. Sách bài tập là để làm trong hè. Mẹ đã định im lặng vì bố con ngăn cản, nhưng nếu còn nghỉ nữa con sẽ không theo kịp các bạn đâu. Giờ đang nghỉ hè nên vẫn còn thời gian học đuổi. Mẹ và bà sẽ giúp con. Hãy cố gắng hết sức, được không Mio?”
Mẹ chìa xấp bài tập ra nhưng Mio không nhận. Mẹ liền đặt nó lên bàn, thở dài.
“Con nói gì đi chứ, Mio.”
Nhìn vào đống sách bài tập chồng bản in, gương mặt những người bạn cùng lớp hiện lên trong tâm trí Mio.
Lạ một điều là, cô không muốn gặp bất cứ ai trong số họ. Quay về đó, cô sẽ lại phải tiếp tục chuỗi ngày nhìn sắc mặt của những người xung quanh và cười theo thói quen. Cô không đủ mạnh mẽ để tự cô lập một mình nhưng cũng quá chán ghét việc “chịu bị bắt nạt” chỉ để hòa nhập với những người xung quanh.
“Thôi nào,” bố tìm cách xoa dịu mẹ.
“Ăn cơm trước đã. Sao lại bàn chuyện đó lúc này.”
Bố gắp một miếng hàu tẩm bột chiên đưa lên miệng. Tiếng bột chiên nghe giòn tan.
“Sao thế? Sao mọi người không ăn đi? Kìa, Mio…”
“Mio này,” mẹ cắt ngang lời của bố.
“Đừng im lặng, con hãy nói gì đi. Từ lúc tới đây chỉ toàn mẹ nói là sao? Con đang nghĩ gì? Đang cảm thấy thế nào? Hãy nói cho mẹ biết. Nếu con không chịu nghĩ mà cứ vật vờ ở đây thì sẽ lưu ban mất.”
Mio mở miệng toan trả lời nhưng chẳng nói được câu nào. Tiếng ve kêu râm ran. Hoàng hôn đang buông dần ngoài cửa sổ.
Khi lũ ve ngừng kêu, bóng tối yên tĩnh bao trùm. Mẹ thở dài.
“Lại im lặng. Đúng là cha nào con nấy. Cả Mio, cả anh Hiroshi cũng thế, hễ nhắc tới chuyện quan trọng là lại im như thóc.”
Ông rút điếu thuốc từ túi áo sơ mi ra.
“Nhiều khi nghe đối phương nói hết cũng là một cách chuẩn bị để tiến tới đồng thuận. Nếu không thì sẽ chẳng ai nói gì hết. Vì nói bao nhiêu cũng vô ích.”
Mẹ nhìn ông trách móc:
“Ý bố là con sai à? Nhưng nếu ai cũng im lặng thì chuyện sẽ chẳng tới đâu hết.”
“Đâu cần phải kết luận ngay đâu.”
“Bố và Maki, hai người làm ơn bình tĩnh lại đi.”
Hết nhìn ông lại nhìn mẹ, bố gắp một miếng hàu tẩm bột chiên. “Này, ngon lắm. Cả ngô với hành tây nữa.”
“Hiroshi, những lúc như thế này mà anh còn ăn được hả.”
Ông đập mạnh đũa xuống bàn. Nghe tiếng, lũ ve lại kêu rộ lên. Mẹ khẽ vén mấy sợi tóc mái trên trán.
“Mẹ nói thật, giờ mẹ đang gặp rắc rối ở trường. Công ty bố con gần đây cũng vậy. Nhưng bố mẹ đều không chạy trốn. Mio, hãy cố gắng cùng bố mẹ.”
“Vì bố mẹ không chạy trốn nên con cũng phải thế ư? Thật quá đáng. Hoàn cảnh mỗi người đâu có giống nhau. Có lúc ta cần phải chịu trách nhiệm, nhưng giờ Mio vẫn là một đứa trẻ. Cắn răng chịu đựng để bị hủy hoại chẳng thà chạy trốn cho khỏe.”
“Bố…!” Bố nhìn ông trách móc.
“Sao chứ,” ông đáp lại.
“Anh định phản đối sao, Hiroshi. Chính anh chị tự chọn công việc của mình đấy chứ.”
“Vâng,” mẹ xen vào.
“Nhưng Mio cũng tự chọn trường đấy chứ. Chuyện đến nước này không hoàn toàn do bạn học. Một phần cũng vì chính con bé nữa. Nếu không đối diện với thực tế đó…”
“Vì đối diện với thực tế nên con bé mới chọn tới đây. Anh chị muốn Mio làm gì ở trường? Học ư? Học thì ở Iwate cũng học được. Bắt con bé tiếp tục chịu đau khổ mà chẳng có mục đích cụ thể nào là việc làm tàn nhẫn. Ngay cả anh chị, sao không chạy trốn đi.”
“Bọn con cũng chạy trốn thì từ mai biết sống thế nào?”
Bố xen vào, giọng đều đều không ngữ điệu. Trong một khoảnh khắc, mẹ nhìn sang bố rồi quay sang Mio ngay.
“Mio, con cũng nói gì đi.”
“Con… Con…”
“Mục đích rõ ràng ư,” bố buồn bã lắc đầu.
“Lúc con hỏi Mio sau này muốn làm gì, con bé đã không trả lời. Mio vẫn chưa quyết định được. Phải thế không, Mio?”
Mio gật đầu. Mẹ gắp một miếng salad, giọng đã dịu lại.
“Con đang làm gì trong xưởng? Kể cho mẹ nghe với.”
“Con làm mấy việc vặt. Giặt lông cừu, tập quay sợi và dệt. Con đã dệt được một miếng lót bình hoa. Tiếp theo sẽ dệt một tấm rèm.”
“Con nhận được bao nhiêu? Tiền công ấy?”
“Không có.”
Trước câu trả lời của ông, mẹ tròn mắt.
“Mio không được trả lương sao?”
“Ai học việc cũng vậy hết. Hồi xưởng còn ở đây cũng vậy. Thợ học việc chỉ cùng nhau nấu và ăn trưa.”
“Không thể tin được,” mẹ thảng thốt.
“Tức là để làm được homespun phải mất một thời gian học không lương?”
“Nguyên tắc ở đây là vậy. Thợ học việc sẽ được dạy để trở thành thợ chính, nhưng trong thời gian đó sẽ không được nhận lương.”
“Đúng vậy,” bố tiếp lời ông.
“Thay vì phải trả tiền học để được dạy thì tôi đào tạo họ thành thợ thủ công miễn phí.”
“Như thế thật kỳ cục. Họ làm việc đàng hoàng cơ mà.”
“Xưởng dệt không giống công ty.” Giọng bố bực bội.
“Kể cả như vậy vẫn không thể tin được. Tức là, nếu tiếp tục làm việc ở xưởng, Mio sẽ mất một thời gian không thể tự chi trả sinh hoạt phí.”
Ông thở dài, đặt điếu thuốc lên bàn. Sau khi nhìn nó một lúc lâu, ông lại cất vào túi.
“Hãy tưởng tượng giống như một cầu thủ bóng chày. Khi còn học cấp ba hay đại học, anh ta không được trả tiền để chơi bóng. Nhưng sau này trở thành cầu thủ chuyên nghiệp rồi thì có. Có điều, công việc ở xưởng sau này không có nhiều lựa chọn. Thậm chí kể cả khi đã trở thành thợ thủ công chuyên nghiệp cũng rất khó để kiếm được việc làm.”
“Mio đã quyết tâm trở thành thợ dệt chưa?”
Đột nhiên bị hỏi về quyết tâm, toàn thân Mio cứng đờ lại.
Cô chưa kịp trả lời thì mẹ đã tiếp:
“Nếu con bỏ học thì sẽ phải đi làm. Nhưng lại làm không lương. Con có sẵn sàng vừa làm thêm ở bên ngoài vừa học việc ở đây chưa?”
“Maki, đừng dồn Mio nữa.”
“Anh im đi.”
Mẹ quắc mắt nhìn bố.
“Đã hết nửa kỳ nghỉ hè rồi. Không học đuổi sẽ không lên lớp được đâu. Anh chiều con cũng được, nhưng suy cho cùng, người sẽ phải trả giá là chính Mio. Phải không? Mio. Mọi người đang nói về con đấy. Sao con không nói gì cả thế?”
Trong phút chốc bị hỏi bao nhiêu chuyện, đầu óc Mio trở nên bấn loạn.
Mẹ đang nói về chuyện mình không được trả lương. Rồi tự chi trả sinh hoạt phí. Rồi quyết tâm. Gì nữa?
Mồ hôi chảy ròng ròng trên lưng, Mio giữ chặt bàn tay đặt trên đùi.
Rồi… từ học kỳ II phải đi học lại. Tức là, mình sẽ phải về Tokyo?
Bao nhiêu từ ngữ quay cuồng trong đầu nhưng cô không biết phải nghĩ từ đâu.
Trên hết, mình vẫn chưa nói với ông.
Về màu sắc mình gửi gắm những ngày tháng sau này. Màu chiếc khăn san mình sẽ tự dệt. Mình vẫn chưa nói gì hết.
“Nãy giờ toàn nói chuyện sau này. Nhưng trước tiên phải trả cho Mio đã.”
Bố rời khỏi phòng, sau đó quay lại với một tấm furoshiki.
“Mio, bố biết giờ đã muộn, nhưng chiếc khăn đó… mẹ chưa vứt đi đâu.”
Bố cởi chiếc furoshiki, lộ ra chiếc khăn màu đỏ.
“Mẹ chỉ lo Mio lúc nào cũng choàng khăn này rồi nhốt luôn mình trong đó.”
Bố đặt nó lên trên chồng bài tập. Đột nhiên, chiếc khăn choàng xuất hiện trước mặt khiến Mio càng thêm bối rối.
“Vậy là sao? Mẹ đã giấu khăn của con? Tại sao?”
Mẹ rút ra một chiếc khăn mùi soa, lau mồ hôi nơi cánh mũi.
“Mẹ không giấu cũng không vứt nó đi. Mẹ chỉ nghĩ cho Mio, chỉ muốn Mio không bị phụ thuộc vào nó. Nhưng con lại tự ý bỏ đi. Trước giờ mẹ im lặng vì lo con sẽ phụ thuộc vào nó, nhưng giờ con không nhốt mình trong phòng nữa nên mẹ trả lại cho con.”
Mio thẫn thờ nhìn chiếc khăn trước mặt. Sắc đỏ mà hai tháng nay cô mới được thấy sáng rực lên như máu.
Bố chìa chiếc khăn ra cho Mio.
“Mio định dệt một chiếc mới thay cho chiếc khăn này đúng không? Nhưng nó vẫn còn. Vì vậy, con không cần làm cái mới nữa.”
Thấy Mio không nhận lại chiếc khăn, vẻ mặt mẹ tỏ ra khá bất an.
Bố rụt tay lại, đặt chiếc khăn lên chồng bài tập.
Lời nói bất giác trào ra.
“Thật ích kỉ…”
“Ích kỉ? Ý con là gì?”
Maki tức giận trừng mắt.
“Mẹ cũng phải lo bao nhiêu việc. Chuyện của Mio, rồi việc nhà, thật không biết phải làm sao. Mẹ biết mẹ cư xử không đúng. Nhưng lần này, chính mẹ cũng là người phải chịu tổn thương. Ích kỉ ư? Ai mới là người ích kỉ? Con bỏ mặc bố mẹ. Tới làm phiền ông và mọi người trong xưởng. Con có biết con đang làm gì không?”
Ông thản nhiên với lấy một cốc trà lúa mạch.
“Không phải lo cho tôi. Mọi người trong xưởng cũng không ai phiền cả.”
“Không thể lợi dụng lòng tốt của mọi người như thế được!”
Mẹ đứng phắt dậy, nắm lấy chiếc khăn.
“Cầm lấy. Sao con không cầm?”
Bị mẹ dồn, Mio cũng đứng bật dậy.
Màu đỏ tươi đã kích thích cô.
“Con không cần!”
“Không cần?”
“Nếu mẹ thích thì cứ vứt đi!”
“Con nói gì thế hả Mio?”
Mẹ gí sát mặt vào cô, nhìn không chớp mắt. Tuy sợ hãi, Mio vẫn cố kiềm chế giọng mình.
“Lúc nào cũng thế. Mẹ luôn cướp đi báu vật của con. ‘Tốt nghiệp’ ư? Con không hiểu mẹ muốn gì. Không phải con đang cản trở mẹ sao? Con biết hết. Biết hết trên mạng người ta nói gì về mẹ.”
“Mio, thôi ngay. Ngồi xuống.”
Bố tiến lại, đẩy cô ngồi xuống. Nhưng cô gạt tay bố ra, tuôn một tràng như súng liên thanh.
“Vì người ta bàn tán rằng con gái bỏ học, bỏ nhà nên mẹ mới đến đây đón con. Chứ có phải vì con đâu. Vì con ư? Vì nghĩ cho con ư? Giả dối. Nếu mẹ nghĩ cho con thì mặc kệ con đi! Tự cướp đồ của con, rồi tự trả lại. Lâm vào cảnh bế tắc lại đến đón con. Mẹ ích kỷ thế. Bảo sao học sinh đánh…”
Tay mẹ tát mạnh vào má Mio. Cú tát khiến cô mất thăng bằng, gối khuỵu xuống sàn.
Mẹ vứt chiếc khăn xuống sàn.
“Con nói gì hả? Con thì biết gì mà nói!”
Theo phản xạ, Mio nhặt lấy chiếc khăn vừa rơi xuống đất, choàng nó lên đầu.
“Maki. Việc gì phải đánh con như thế.”
“Cháu không sao chứ, Mio?”
Mio khóc nấc, người run lên bần bật. Hình như ông đang lao tới.
“Không… không.”
Mẹ giậm chân bình bịch.
“Lần nào cũng khóc là xong chuyện. Cứ khóc là anh sẽ chiều nó hết. Từ xưa đã thế. Chỉ khóc là giỏi. Giờ vẫn thế. Tôi có đánh mạnh đến mức ngã ra thế đâu. Việc gì phải khóc nấc lên như thế. Tôi không thích thế này.”
“Maki, bình tĩnh lại đi. Sao cô lại làm thế hả?”
“Tôi? Tại sao ư? Còn Mio thì sao? Lúc nào nó cũng luôn làm những gì nó muốn. Nói không thích đi học là nghỉ. Được bố đưa đi học rồi cũng không ngồi nổi hết tiết sinh hoạt mà bỏ về ngay. Bỏ nhà đi là cả ông lẫn bố đều chiều hết, muốn làm gì cũng được. Bị mắng là khóc, làm như mình yếu đuối lắm. Lúc nào cũng làm mình làm mẩy để được chiều chuộng chứ gì? Lúc nãy cũng thế. Thấy không ai nói về mình nữa là đứng dậy bỏ đi, giậm già giậm giật…”
“Không phải thế. Không phải thế!”
Vì con muốn rót nước cho mẹ. Muốn cho mẹ uống thử dòng nước trong vắt ở đây.
Mio muốn giải thích nhưng không sao nói được thành lời.
“Không phải đâu… Mẹ… Mẹ…”
Mẹ giật chiếc khăn ra.
“Con ra đi!”
“Dừng lại ngay. Mio không thích thế.”
Bị ông quát, mẹ buông tay ra. Nhưng Mio vẫn cuộn tròn trong chiếc khăn màu đỏ.
Từ xưa tới giờ, mẹ luôn ghét bỏ mình vậy sao? Dù trời không lạnh, người cô vẫn run lên.
“Maki, bình tĩnh đi. Làm ơn!”
“Không thể chịu đựng cái thái độ đó thêm được nữa. Mẹ có cố hỏi thế nào con cũng mặc. Thế mà ông với bố thì đáp lại ngay để được chiều. Đồ thủ đoạn. Con định lấy vẻ yếu đuối đó ra làm vũ khí chứ gì! Sao không tự mình làm gì đi? Đứng lên ngay!”
Mio cố đứng dậy, nhưng đôi chân không còn chút sức lực nào. Khi cố chui ra khỏi chiếc khăn, cô thấy ngay đôi dép của mẹ. Mẹ đang khoanh tay nhìn xuống. Ánh đèn hắt ra từ sau lưng khiến cả khuôn mặt mẹ tối sầm lại.
“Mẹ… mẹ có ghét con không?”
Tất cả biểu cảm trên mặt mẹ đột ngột biến mất. Nhìn gương mặt vô hồn, Mio nuốt nước bọt.
“Maki,” bố lại gọi. Đúng lúc ấy, tiếng chuông cửa vang lên.
Có tiếng mở cửa, theo sau đó là một giọng đàn ông khá vui vẻ.
“Xin lỗi đã để quý khách đợi lâu! Sushi tới rồi đây ạ! Cả bia nữa. Có ai ở nhà không? Chúng tôi để đây nhé.”
“Xin chào,” bác Yuko lên tiếng.
“Sao thế nhỉ? Đừng, Taichi. Trời nóng thế này lại có cả bia nữa. Cất vào tủ lạnh đi.”
“Yuko à. Xin lỗi cô!”
“À, vâng. Tôi để sushi ở đây nhé. Đúng rồi, Taichi. Xe ô tô.”
“Cháu để chìa khóa ở đây. Chú cứ dùng nhé, chú Hiroshi.”
Hình như Taichi và bác Yuko đang vội vàng rời đi. Nhưng ngay sau đó lại có tiếng bước chân lên cầu thang.
“Cừu Con, không sao chứ? Úi, đang khóc hả?”
Không muốn bị Taichi nhìn thấy, Mio càng cố cuộn tròn trong khăn.
Tiếng bước chân vang lên thật lớn. Liền đó, Mio bị gõ gõ đầu.
“Này, không đói à? Hôm nay ăn sushi nhé? Hay đi ăn ngoài?”
Mio lắc đầu quầy quậy. Giọng Taichi vẫn hết sức hồn nhiên:
“Ăn uống nỗi gì… à? Nhưng cô đang đói còn gì. Mà sao lại trùm khăn như thế? Không biết lúc nào nên chui ra hả?”
Taichi nắm lấy chiếc khăn định lôi ra.
“Thế thì đi ăn thôi. Hôm nay cô Yuko sẽ đãi. Mì lạnh nhé? Được không? Cô Yuko!”
Một lát sau, tiếng bác Yuko cất lên:
“Mì lạnh à? Cũng được. Hay ăn thịt nướng. Mấy đứa thích ăn gì cũng được.”
Taichi kéo chiếc khăn một cách nhịp nhàng.
“Nào, ra ngoài ra ngoài. Xỏ giày vào. Đừng có kéo. Vải rão ra bây giờ. Buông tay ra.”
Nghe đến từ “rão”, Mio bất giác buông tay. Taichi rút chiếc khăn lên. Có cảm giác mình đang lõa thể, Mio rúm người lại.
“Đội thanh niên đi ăn đây ạ. Tuy cô Yuko làm độ tuổi trung bình của đội tăng cao bất thường.”
“Mẹ sẽ đãi Mio một chầu kalbi đặc biệt. Nhưng con thì đừng hòng.”
“Ơ kìa, sao lại thế. Thôi đi nào.”
Tay áo Mio bị kéo lên.
Cô khoát tay Taichi, tự đứng dậy. Chân vẫn run lẩy bẩy nhưng không muốn bị nhìn thấy khuôn mặt giàn giụa nước mắt, Mio nhanh chân chạy vào nhà vệ sinh.
Mặt trời đã lặn hẳn. Một làn gió mát xuyên qua ô cửa nhỏ.
Khi nhóm Mio và Yuko đi khỏi, Maki hỏi Hiroshi với vẻ mặt vô hồn:
“Mấy người đó… là ai?”
“Yuko – chị họ tôi và Taichi – con trai chị ấy. Cả hai đều làm ở xưởng.”
Bố thở dài, gấp chiếc khăn đỏ lại.
“Ngồi xuống đi đã. Hiroshi, mang sushi ra đây.”
Maki ngồi như ngã xuống ghế. Thấy vậy, bố cũng im lặng ngồi xuống.
Hiroshi đứng cạnh bồn rửa mặt, vừa cởi tấm furoshiki bằng nhựa vinyl đựng sushi vừa nhìn bố và Maki. Maki đang gục đầu trước mặt bố.
Từ cuối tháng Bảy, sau khi đề cập tới chuyện ly hôn, Maki đã chuyển sang phòng Mio ngủ. Nhưng từ đầu tháng Tám, cô đã dọn dẹp căn phòng năm chiếu vốn làm nhà kho để trải chăn ngủ ở đó.
Đã mấy lần Hiroshi nghĩ tới việc hàn gắn mối quan hệ đang nguội lạnh, nhưng bát nước đổ đi không thể lấy lại đầy. Sau nhiều trận cãi vã, cả hai quyết định chừng nào giải quyết xong việc của Mio sẽ tính tiếp chuyện ly hôn.
Mọi việc hầu như chẳng thay đổi mấy. Đi làm về, anh vẫn ăn cơm Maki nấu. Ăn xong, mỗi người tự bỏ bát đũa của mình vào máy rửa bát. Trước giờ, cả hai đã quy định người bỏ vào cuối cùng sẽ phải bật công tắc và bây giờ vẫn thế.
Việc giặt giũ thì họ bắt chước bố và Mio: mỗi người sẽ tự giặt đồ của mình. Giặt xong, Maki thường đem ra ngoài phơi nhưng Hiroshi lại vắt khô luôn trong máy. Khi nhận hóa đơn tiền điện, Maki khó chịu ra mặt. Tuy nhiên khi anh nói “Tôi sẽ trả” thì cô chẳng còn lý do gì để phàn nàn.
Ngạc nhiên thay, sống ly thân cùng nhà thực sự thoải mái. Mười mấy năm mới lại có được cảm giác một mình một phòng khiến anh cảm thấy dễ chịu vô cùng. Bây giờ, làm việc xong là muốn về nhà ngay.
Hiroshi bỏ sushi ra chiếc đĩa lớn, mang ra bàn ăn, rồi đặt trước mặt mỗi người một đĩa nhỏ.
Maki vẫn nhìn chằm chằm vào một điểm trên bàn không buồn nhúc nhích.
Lớp Maki chủ nhiệm có học sinh bị bắt nạt khiến cô lao tâm khổ tứ, từ tháng Tám người cô gầy rộc đi, thỉnh thoảng đi lại thẫn thờ. Thấy vậy, hiệu trưởng khuyên cô nên xin nghỉ phép. Vậy là cô tức tốc xin nghỉ hè sớm từ hôm qua.
Đêm qua, lúc tỉnh giấc vì trời nóng, Hiroshi xuống bếp uống nước thì thấy cửa phòng Maki hé mở. Thử liếc vào, anh thấy cô khom lưng ngồi bên máy tính. Những lời Mio nói: Maki quyết định đến Iwate đón con gái về chỉ vì đọc được những lời trên mạng có lẽ 70% là sự thật.
Bố cắt túi shoyu nhỏ đính kèm hộp gừng bào, đổ ra chiếc đĩa con.
Hiroshi im lặng nhìn theo tay ông. Giọng Maki vang lên từ bên cạnh:
“Tại sao bố lại im lặng?”
Ngạc nhiên trước giọng nói hổn hển của Maki, anh quay sang nhìn cô.
Maki đang ngước nhìn bố bằng ánh mắt có phần uể oải.
“Bố… nói gì đi chứ.”
Bố đặt đĩa shoyu trước mặt Maki.
“Không phải chị có chuyện muốn nói trước hay sao.”
“Ý bố là con phải xin lỗi trước?”
“Xin lỗi ai?”
Giọng ông thật nhẹ nhàng.
Maki uống một ngụm trà, hai vai thõng xuống.
“Con mệt mỏi… Mệt mỏi lắm rồi. Con không biết phải làm sao nữa.”
Bố im lặng, rót thêm trà vào cốc cho cô.
Giọng Maki cực kì bình tĩnh:
“Một người chồng vợ nói gì cũng chỉ biết ngậm tăm. Ngậm tăm để buộc đối phương tuân theo ý mình. Một cô con gái mẹ hỏi gì cũng ngậm tăm. Có gì muốn nói sao không nói ra chứ. Đằng này lại im lặng để dồn ép người khác. Con mệt mỏi lắm rồi… Về tất cả mọi thứ.”
“Maki, cô nhầm…”
Bố tôi nhìn tôi, ra hiệu đừng nói nữa. Nhưng dường như đã biết tôi định nói gì, giọng Maki gần như bất lực:
“Nhầm rồi ư? Cũng phải thôi. Đến con mình còn không dạy nổi thì anh bảo tôi dạy người ta kiểu gì đây?”
“Không phải thế. Ý tôi là, cần tách bạch chuyện công việc và chuyện gia đình.”
Chán nản, Maki im lặng.
Không thể chịu được sự im lặng, Hiroshi nhìn ra cửa sổ. Làn gió thổi qua cửa lưới thật dễ chịu. Quanh khu này đều là rừng. Sau khi mặt trời lặn, gió sẽ len qua những tán cây tràn vào nhà.
Bố lẩm bẩm.
“Một chút tâm tư hơn cả vạn lời.”
“Là ý gì vậy ạ?”
“Một câu trong waka*,” Hiroshi trả lời thay ông.
“Nghĩa là tình cảm được giữ kín trong lòng sẽ mạnh mẽ hơn khi nói thành lời.”
Anh biết bài thơ này từ hồi học cấp hai. Đây cũng là bài thơ gắn liền với nguồn gốc của cái tên tỉnh Iwate: Thiên hoàng Heizei vì quá yêu thích chú chim ưng do Iwate (thời ấy còn thuộc Mutsunokuni) cống nạp nên đã đặt tên nó là “Ihate” và viết bài thơ này để thể hiện tình cảm của mình.
Bố nhặt chiếc khăn đỏ lên:
“Mio không giữ im lặng để bắt người khác làm theo ý mình. Con bé chỉ không thể diễn tả cảm xúc của mình thành lời… Hoặc là sợ không dám nói ra nên không nói được, thế thôi. Đừng giục giã hay nổi giận mà hãy bao dung. Có như vậy, con bé mới có thể bộc lộ tình cảm thành lời một cách tự nhiên.”
“Vấn đề là, con không biết khi nào Mio mới chịu nói.”
“Nên chị có trả lại chiếc khăn cũng có giải quyết được gì đâu. Đó là cái cớ để con bé bỏ nhà đi, nhưng không phải là gốc rễ của vấn đề.”
Bố đi ra khỏi phòng. Một lát sau, ông quay lại, đặt ba miếng lót bình hoa cùng một cuộn len xuống cạnh mấy đĩa sushi trên bàn.
Ba miếng vải vuông vắn màu hồng, trắng và xanh lục nhạt. Còn cuộn len thì đoạn dày đoạn mảnh.
“Đây là những tấm vải và cuộn len đầu tiên Mio dệt. Anh chị sờ thử xem.”
Hiroshi chạm vào miếng vải màu lục nhạt. Bố chìa miếng màu hồng ra trước khuôn mặt đang cúi gằm của Maki. Cô sợ sệt đưa tay ra nhận lấy.
“Người ta có thể nói bao nhiêu lời không thật lòng cũng được. Thị giác, thính giác có thể dễ dàng bị đánh lừa. Nhưng xúc giác thì không. Không ai giấu được nhịp mạch đập cùng hơi ấm trên da – những thứ kết nối thẳng tới trái tim. Đồ vật cũng vậy. Anh chị sờ thử đi.”
Maki chạm nhẹ vào tấm lót bình hoa đang cầm trên tay trái.
“Mạnh vào,” ông nói với Maki, chà mạnh miếng vải màu trắng trong tay.
“Nói với một đứa trẻ đang khóc vì sợ hãi rằng đừng sợ, nó sẽ không nín khóc. Nhưng nếu bế nó lên và xoa lưng nó thì nó sẽ nín. Giống vậy đấy. Chỉ cần chạm vào là hiểu tâm tư của nó. Đừng sợ hãi, hãy tìm cách chạm tới suy nghĩ của Mio một cách mạnh mẽ hơn.”
Maki đặt miếng vải lên bàn, đưa tay vuốt ve.
“Anh chị thấy sao?” Ông nhìn Hiroshi.
“Ơ… Bố hỏi con à? Lần đầu đã làm được thế này là tốt lắm rồi.”
Ngồi cạnh anh, Maki cũng gật đầu.
“Con cảm nhận được sự cố gắng của Mio.”
Ông với tay cầm miếng vải trong tay Maki.
“Miếng này một nửa thẳng thớm, nhưng từ đây lại không đều. Còn đây là miếng thứ hai. Lúc này Mio đã cẩn thận hơn.”
Ông đưa ra miếng vải trắng. Các góc đều vuông vức, thẳng hàng.
“Lúc dệt, Mio đã rất tập trung để vải không bị xô lệch. Con bé có khả năng tập trung cao độ. Lần đầu tiên được dạy cách quay sợi, nó cũng mải mê đến quên cả nghỉ.”
“Mio từ xưa đã vậy rồi. Con bé hay chăm chú nhìn vào mặt dây chuyền bằng thủy tinh đến mức khiến vợ chồng con lo lắng. Con không nghĩ đó đơn giản chỉ là sự tập trung.”
Maki lại gật đầu. Không ngờ những lúc thế này hai vợ chồng lại tìm được sự đồng cảm.
“Không biết con bé chú ý vào vị trí nào trong mặt dây chuyền đó nhỉ?”
“Chuyện đó chỉ Mio mới biết.”
Bố đáp lại ngay.
“Chỉ cần đi đúng hướng, Mio có thể phát huy được khả năng tập trung vô hạn. Con bé rất hợp với công việc chế tác.”
“Nhưng mà, việc này cần phải có khiếu. Vì vậy bố mới sưu tập đủ mọi thứ để bồi đắp chất nghệ sĩ đấy thôi. Con không nghĩ Mio có cái khiếu đó.”
“Không có thì có thể học để đạt được mức độ nhất định. Điều quan trọng nhất là cần có một trái tim chân thành, cảm nhận được vẻ đẹp của những thứ đẹp đẽ.”
Gom ba miếng vải lại, ánh mắt bố trở nên thật dịu dàng.
Hồng, trắng và lục nhạt – trông không khác nào bánh hishimochi.
“Thất bại…”
Thấy Hiroshi thì thầm, ông điềm đạm tiếp:
“Jill Barklem, Errol Le Cain, Kay Nielsen. Mio đã xin mấy cuốn sách đó trong bộ sưu tập của tôi để đem lên phòng nó.”
Maki ngước nhìn ông.
“Nhìn lại những cuốn sách đã đọc hồi bé, Mio không ngừng thốt lên ‘Đẹp tuyệt, đẹp tuyệt’. Dường như nó đang cố gắng tiếp nhận điều gì đó từ câu chuyện. Một trái tim chân thành biết rung cảm trước cái đẹp của Mio là thứ không gì có thể thay thế được. Hạt giống anh chị gieo xuống đã nảy mầm rồi đó. Thất bại? Thất bại chỗ nào? Tuyệt vời là đằng khác.”
Ông chuyển sang nhìn Maki.
“Anh chị đã nuôi dạy Mio một cách tuyệt vời.”
Môi Maki run lên. Cô từ từ cúi mặt xuống hòng giấu đi đôi môi đang run rẩy.
Tôi xé khăn giấy, đưa cho Maki. Cô nhận lấy, chấm chấm lên hai khóe mắt.
“Về chuyện sau này… Anh chị đừng lo. Tôi sẽ để Mio về Tokyo. Tôi cũng không ở đây lâu nữa.”
“Bố định chuyển nhà đi đâu?”
Ông ngước nhìn lên trần nhà.
“Tôi sẽ dỡ căn nhà này và chuyển vào viện dưỡng lão. Dự định là sang năm.”
“Con chưa nghe ai nhắc chuyện này bao giờ cả.”
“Đương nhiên. Anh là người đầu tiên tôi nói.”
Ánh mắt ông nhìn từng cái cột, từng bức tường nhà thật chan chứa yêu thương.
“Tôi không còn khỏe nữa. Gần đây cũng ngại ra ngoài. Bình thường có Yuko và Taichi giúp, nhưng cũng chỉ được phần nào thôi. Vì vậy, Mio không thể ở đây mãi được. Đến khi dệt xong chiếc khăn san, con bé có thể tự đưa ra quyết định.”
“Khi nào thì xong ạ?”
“Tôi không biết nữa,” bố tôi khoanh tay.
“Không nên giục Mio, nhưng cũng không thể trì hoãn mãi được. Đi học tiếp hay lưu ban, chuyển trường hay bỏ học. Hãy để Mio tự lựa chọn con đường tương lai của mình – con đường mà bản thân nó cảm thấy sẽ không hối hận.”
Ông đặt tấm lót bình hoa và cuộn len do Mio làm trước mặt Maki.
“Mio không tốn thời gian vô ích ở đây đâu. Con bé đang rất cố gắng để tìm ra con đường của mình.”
Ông đứng ngay ngắn, cúi đầu:
“Chỉ một chút nữa thôi. Anh chị hãy bao dung với Mio.”
*
Chiều hôm sau, chúng tôi chuẩn bị về Tokyo. Bố tôi nói sẽ tiễn chúng tôi ra ga Morioka nhưng ông chỉ ngồi thiêm thiếp ở ghế sau, chắc vì không được khỏe.Tối qua, Mio ngủ lại nhà Yuko nên không về. Tuy nhiên, vì được bố tôi báo rằng vợ chồng tôi sẽ lên chuyến tàu nào nên con bé đã đứng sẵn ở cửa soát vé cùng Yuko và Taichi chờ chúng tôi.
Mio, Maki và bố tôi đều thuộc tuýp kiệm lời. Yuko cũng biết ý, chỉ nhận chìa khóa xe và vé xe rồi đi ngay, không nói câu nào.
Bố tôi giục Mio, rồi cả hai nhét vé vào ga* vào máy soát vé, đi vào bên trong. Tôi và Maki cũng làm theo.
Shinkansen vẫn chưa đến. Có lẽ vì khó xử, Maki viện cớ cần sửa lại lớp trang điểm rồi đi thẳng vào nhà vệ sinh.
Mio hơi do dự nhưng cũng chạy theo mẹ.
“Vậy thì tôi đi trước,” tôi nói rồi cùng bố đi lên thang cuốn.
Còn lại hai người trên sân ga, bố tôi nhỏ giọng.
“Hôm qua tôi đã rất kinh ngạc.”
“Con xin lỗi… Thực sự…”
“Nhà nào chẳng có lúc như thế. Tôi cũng đánh anh mấy bận. Nhớ nhất là lần trong chuồng cừu.”
Hồi bốn tuổi, tôi từng nghịch lửa trong chuồng cừu và gây ra hỏa hoạn. Ngọn lửa được đà bùng mạnh, nếu không nhờ tất cả mọi người trong xưởng hợp sức dập đi thì đã lan sang phòng ông bà ở ngay bên cạnh.”
“Lúc đó tôi đã đánh anh một trận. Anh cũng khóc nấc lên giống hệt Mio hôm qua.”
“Vậy sao? Con chẳng nhớ gì hết.”
“Không nhớ gì sao,” ông cười.
“Lúc tôi định lôi anh dậy thì mẹ anh lao đến che cho anh, luôn miệng xin tha cho anh rồi cũng khóc nức nở.”
Sau khi lau mồ hôi trên trán, ông lấy khăn mùi soa chấm nước mắt.
Tôi đánh mắt ra xa, thử hỏi ông:
“Bố… không khỏe chỗ nào?”
“Chân tôi đã yếu đi nhiều… Dạo này còn hay quên nữa. Có lúc đinh ninh đã khóa cửa rồi hóa ra lại chưa, lúc lại quên cả buổi hẹn quan trọng. Chắc là giống ông nội anh. Giờ vẫn tạm ổn, nhưng chỉ là vấn đề thời gian thôi.”
Ông nội tôi qua đời khoảng năm 1989 trong tình trạng bệnh mất trí tiến triển nặng. Những năm cuối đời, ông còn không nhớ mặt con trai. Sau thời gian dài chăm sóc ông, chắc bố tôi cũng đã nhận ra những triệu chứng tương tự của mình.
“Ra vậy…”
“Trước sau ai cũng thế cả thôi. Tránh sao được.”
Ông tỏ ra lạc quan, chắc để tôi khỏi lo.
Bố càng nghĩ cho tôi như vậy, tôi càng thắt ruột, chỉ biết cúi gằm, nhớ lại món hàu chiên của ông. Đó là món tủ ông thường xuyên trổ tài mỗi khi đãi khách và mẹ con tôi.
Hôm qua, vì quên cho vào tủ lạnh nên ông đã phải vứt hết đi. Món hàu chiên không ai buồn động đũa đó chính là món hồi bé tôi say mê biết nhường nào.
Giá lúc ấy tôi ăn một miếng có phải tốt rồi không.
Một ngày nào đó, ông sẽ quên món hàu chiên – món khoái khẩu của con trai mình. Một ngày nào đó, sẽ quên cả gương mặt con trai, cháu gái mình – giống như ông nội tôi đã từng.
Một đám nam sinh khoác những chiếc túi lớn đi tới, chắc là vừa đi sinh hoạt câu lạc bộ. Chúng mặc đồng phục ngôi trường cấp ba mà cả bố tôi và tôi từng theo học.
Ông nhìn đám nam sinh đang chuyện trò rôm rả.
“Không ngờ tôi ở với anh chẳng được bao lâu. Vỏn vẹn mười tám năm – cho đến khi anh lên Tokyo. Mio giờ đang học lớp 11. Gia đình anh cũng không còn nhiều thời gian đâu. Sẽ đến lúc con cái phải ra riêng mà tự lập.”
Shinkansen sắp tới. Sân ga mỗi lúc một đông.
Tiếng cười đùa vui vẻ cùng mùa hè quê hương ùa về trong tâm trí tôi.
“Một chút tâm tư hơn cả vạn lời.”
Đám nam sinh mặc đồng phục trường cũ của tôi vẫn đang cười. Mùa hè năm mười tám tuổi trong bộ đồng phục ấy là mùa hè cuối cùng tôi ở bên bố mẹ.
Một giọt mồ hôi chảy vào mắt tôi. Nước mắt theo đó mà trào ra. Tôi lau mặt.
Maki vừa đi thang cuốn lên tới. Theo sau là Mio, mặt cúi gằm.
Nối đuôi chuyến Tohoku Shinkansen màu xanh lục “Hayabusa”, chuyến Akita Shinkansen màu đỏ “Komachi” đã tiến vào ga.
Cả hai chuyến đều giao nhau ở Morioka rồi cùng chạy về Tokyo.
“Bố…”
Hay là bố lên Tokyo? Tôi định nói nhưng lại im lặng. Ở Tokyo cũng có viện dưỡng lão. Nhưng hiện giờ, cả công việc, gia đình lẫn chỗ ở của bản thân mình sẽ ra sao tôi còn chưa biết.
Hơn hết, bố tôi không muốn rời khỏi mảnh đất này.
Có tiếng loa thông báo giục khách lên tàu.
Tôi cùng Maki bước lên tàu. Quay đầu nhìn lại, tôi thấy Mio đang đứng trước cửa.
“Thực ra mẹ…”
Maki ngần ngừ, khẽ chạm vào má Mio. Con bé giật mình, run rẩy rụt người lại. Tiếng chuông báo hiệu tàu chạy vang lên.
Con tàu đóng cửa, bắt đầu chuyển bánh. Maki nhìn chằm chằm vào bàn tay vừa bị Mio cự tuyệt. Toan đặt tay lên bờ vai gầy của vợ, tay tôi cũng rụt lại.
Chúng tôi gần gũi hơn những người xa lạ nhưng lại quá xa cách nếu là một gia đình. Và như thế, chuyến tàu dần đưa tôi rời khỏi quê mình.
Hở một tí là lôi nước mắt ra làm vũ khí. Rồi làm mình làm mẩy để bố và ông phải chiều ý. Không thể chấp nhận được.
Nhớ lại những lời mẹ nói, đầu óc Mio như ở trên mây.
Sau khi đến ga Morioka tiễn bố mẹ về Tokyo, Mio quay lại nhà ông, nhốt mình trong phòng, nằm cuộn tròn ở trên giường.
Mio nhắm mắt lại. Hình ảnh bác Yuko ngồi bên khung cửi hiện ra.
Tối qua, sau khi ăn xong, bác Yuko rủ Mio đến studio.
Bà có một phòng đặt khung cửi và tư liệu để chế tạo những tác phẩm cá nhân trong một căn hộ gần showroom. Tòa nhà đó vốn được dùng làm ký túc xá cho nhân viên của xưởng Yamazaki. Cả chung cư bằng gỗ nằm cách đó một bãi đỗ xe trước đây cũng là ký túc xá.
Taichi sống trên tầng hai của căn nhà gỗ.
“Đã dọn ra ở riêng rồi mà vẫn bị mẹ chiếm dụng chẳng khác gì hồi ở nhà,” anh cười.
Ở studio, bác Yuko thường dệt khăn san bằng lông cừu nguyên bản. Lông cừu không phải chỉ toàn màu trắng mà còn có màu nâu, màu xám, tùy vào loại cừu và thổ nhưỡng nơi chúng được nuôi.
Chiếc khăn cô đang dệt màu xám trắng – còn gọi là xám bạc.
Màu bạc không chút vẩn đục đó khiến Mio liên tưởng đến “Khu rừng bạc” – một trong ba khu rừng tôi đã thấy trong cuốn sách ảnh “Mười hai nàng công chúa nhảy múa”.
Mio ngồi ngay ngắn bên cạnh, chăm chú theo dõi bác Yuko dệt vải.
Chân bà đạp bàn đạp, sợi dọc mắc trên khung được kéo căng, tách thành hai phần trên và dưới. Tiếp đó, bà trượt con thoi quấn sợi ngang trong lõi từ trái sang phải, luồn qua giữa hai lớp sợi dọc. Lúc luồn sợi ngang cần chú ý không làm cong mép vải, rồi cẩn thận dùng bàn dập dập xuống để các sợi ngang ép sát vào nhau. Dập xong thì thả chân ra, trượt thoi từ phải sang trái rồi dập một lần nữa.
Dệt những sợi len mảnh xe từ lông cừu đòi hỏi phải thật cẩn trọng, ngay tiếng dập sợi cũng chỉ vang lên khe khẽ.
Trong tiếng khung cửi vang từng nhịp đều đều chuẩn xác, Mio ngủ lúc nào không hay.
Sáng hôm sau, lúc cô ngủ dậy, nắng đã rọi vào ngay chỗ khung cửi của bác Yuko. Khung cửi như đang chờ tay người dệt. Nhìn thấy nó, Mio chỉ muốn lao vào dệt ngay một tấm vải thật lớn càng sớm càng tốt. Công việc này thật kỳ lạ. Mải mê nghĩ chuyện dệt vải, chẳng biết tự lúc nào, những lời mẹ nói tối qua đã bay khỏi đầu cô. Mio với tay lấy chiếc khăn san, tưởng tượng hình ảnh bác Yuko đêm qua là bà nội.
Luồn sợi ngang giữa hai hàng sợi dọc, dập nhẹ, rồi lặp lại. Người bà hiền từ cô không hề biết mặt đã tỉ mỉ làm từng bước như vậy để tạo nên chiếc khăn này.
Cô cảm nhận được hơi ấm nhẹ nhàng nơi đầu ngón tay mình.
Mình yêu công việc này biết bao.
Vậy mà mình không thể nói với mẹ.
Dù mẹ chê việc ở xưởng, chê việc mình học nghề, mình chỉ biết im lặng cúi đầu.
Mẹ hỏi liệu cô đã đủ sẵn sàng, đủ quyết tâm trở thành một nghệ nhân chưa.
Sẵn sàng ư… Vừa nghĩ, Mio vừa đội chiếc khăn đỏ lên đầu.
Cô thích công việc này, nhưng lòng cô chưa đủ quyết tâm.
Gió lùa vào từ khung cửa sổ mở toang. Ở căn nhà này, ban ngày dù nóng đến mấy thì sau khi mặt trời lặn, không khí sẽ mát mẻ ngay. Cảm thấy hơi ớn lạnh, Mio đứng dậy đóng cửa. Bên ngoài sáng quá. Ánh trăng rơi xuống vòm cây, phủ khu rừng trong sắc trắng.
Tối qua Mio đã thấy “Khu rừng bạc” trên khung cửi của bác Yuko. Và giờ đây, cô đang ngắm nhìn “Khu rừng kim cương”. Trong ánh trăng, cô đã trông thấy bóng núi Iwate. Hình ảnh “Ngày mồng 4 tháng hoa thủy tiên” hiện lên trong tâm trí. Một đứa bé trùm chiếc chăn đỏ đang gặp nạn trong cơn bão tuyết. Dù được ra lệnh phải lấy đi mạng sống của đứa trẻ đó, Yukiwarasu đã cố tình đẩy ngã, cuộn nó trong chiếc khăn đỏ, che chở nó dưới lớp tuyết của mình.
Mio bật đèn phòng rồi ngồi trước gương. Trong gương là cô – đội một chiếc khăn màu đỏ. Ẩn sâu dưới lớp vải đỏ là đôi mắt và thân hình nhỏ bé. Chiếc khăn đỏ dường như phát sáng, che chở cô bé đang đánh mất tự tin. Mio cởi khăn, thử quàng xuống vai, quấn một vòng qua vai trái. Một tấm vải đỏ, bóng với những nếp gấp duyên dáng ôm lấy cổ cô. Mio chưa thấy mình như vậy bao giờ. Quá bất ngờ, cô tiến lên một bước.
Trông cô thật đường hoàng với chiếc khăn choàng trên vai. Mio đứng thẳng lưng, khuôn mặt bỗng trở nên rạng rỡ. Sức mạnh của sự thay đổi. Chiếc khăn giờ không bảo vệ mà đang trở thành điểm tựa của cô.
Đây chính là sức mạnh của màu sắc. Không, của màu sắc và vải. Mio nheo mắt nhìn thật kỹ. Tinh tế quá. Các mép khăn đều tăm tắp. Giờ thì cô đã hiểu. Rằng cần bao nhiêu kỹ thuật mới có thể tạo ra được những tấm vải gần gũi, quen thuộc với chúng ta hàng ngày như thế.
Mình thích màu đỏ. Chắc chắn.
Màu đỏ.
Mio tiến đến gần hơn, chạm vào gương.
Sẽ ra sao nếu mình lại dệt một chiếc khăn giống thế này? Liệu nó có được sức mạnh như thế này không?
Bị thôi thúc phải bắt đầu ngay, cô lao ra khỏi phòng.
Hành lang nồng nặc khói. Mio nghe tiếng chân ông ở cầu thang.
“Ông ơi! Lát cháu xuống được không?”
“Bây giờ luôn cũng được. Sao thế?”
“Màu chiếc khăn san. Cháu quyết định rồi. Cháu sẽ xuống ngay, ông chờ nhé.”
“Có chuyện gì thế?”
“Sao hành lang nóng thế nhỉ.”
Mùi cá tanh xộc tới. Mio đi dọc hành lang, kiểm tra mọi thứ xung quanh. Vừa mở cửa bếp, hơi nóng khủng khiếp phả vào mặt cô.
Cô muốn hét lên nhưng không thể, toàn thân đông thành đá.
“Á á á, cháy… cháy…”
Ngọn lửa lớn bốc lên từ chiếc nồi sắt đang nằm trên bếp. Nó đã lan sang tường, và cả trần nhà.
“Có hỏa hoạn, có hỏa hoạn,” tiếng chuông báo cháy vang lên inh ỏi.
“Ông… ông ơi… khụ khụ. Nước… Nước…”
Mio vớ lấy chiếc bát úp bên bồn rửa nhưng ngọn lửa quá mạnh, sức nóng của nó khiến cô không thể lại gần vòi nước.
Chật vật mãi mới tới nơi, Mio đang định vặn vòi thì nghe tiếng ông hét lớn:
“Không được lấy nước! Nguy hiểm, Mio!”
Rồi ông lao tới, lấy hết sức bình sinh kéo cô ra sau, còn bản thân mình thì ngã ngửa. Đứng trước mặt Mio, ông cởi chiếc áo khoác đen, tiến về phía ngọn lửa.
Cô cũng đứng bật dậy, lao ra hành lang lấy bình cứu hỏa. Lúc Mio quay lại bếp thì thấy ông đang dùng áo dập lửa. Nhưng ngọn lửa quá mạnh đã bùng lên, cháy cả áo.
“Ông xuống đi! Bình cứu hỏa!”
Cô kéo áo ông. Ông với lấy bình cứu hỏa.
“Đưa cho ông!”
“Ông xuống đi!”
Mio tháo chốt an toàn, xịt thẳng vào ngọn lửa.
Sức hủy diệt của hóa chất quả thực rất ghê gớm. Ngọn lửa trong nồi biến mất ngay tức khắc. Cô bước lên, hướng vòi xịt vào tường và trần nhà. Tất cả tàn lửa bị dập tắt hoàn toàn.
“Dập được rồi, dập được rồi ông ơi. Bình cứu hỏa hay thật.”
Ông nhìn lên trần nhà cháy sém, gối khuỵu xuống, đưa hai tay lên bưng mặt.
“Mio,” giọng ông yếu ớt.
“Xuống đi, nguy hiểm lắm.”
“Không sao. Không sao rồi ông ạ.”
Sức nặng của chiếc bình sắt đè lên cánh tay Mio. Cô xịt nốt chỗ hóa chất còn lại lên trần cho nhẹ bớt.
“Ông ơi… Cháu nghĩ giờ chắc ổn rồi.”
“Đồ bỏ đi.”
“Cái gì bỏ đi cơ ạ?”
Giọng ông nhỏ đến mức Mio nghe không rõ.
“Ông… đúng là đồ bỏ đi.”
Đang bật chảo dầu để rán tempura thì ông bỏ ra ngoài nghe điện thoại. Vừa nghe, ông vừa xuống xưởng nhuộm ở tầng một rồi ở lại đó làm việc luôn.
Không chỉ quên chiếc nồi còn trên bếp, ông quên luôn cả việc mình đang định nấu cơm.
Mio gọi cho bác Yuko để báo về vụ cháy. Taichi chạy đến ngay. Một lúc sau bác Yuko cũng tới. Ba người cùng dọn dẹp căn bếp và sửa lại trần nhà.
Khi nồi dầu tempura bị cháy, đổ nước vào có thể khiến dầu bắn ra gây bỏng nặng. Mio run lên khi nghĩ đến việc mình suýt làm lúc đó.
Vài năm trở lại đây, bệnh đãng trí của ông ngày càng tồi tệ, đôi khi khiến ông gặp kha khá rắc rối trong sinh hoạt thường ngày.
“Vậy mà cháu không hề biết,” Mio nói.
“Chắc ông cố giấu, không để cháu nhận ra,” bác Yuko buồn bã đáp.
Hôm sau, ông không ra ngoài. Mio phải mang bánh mì kẹp thịt gà nướng tới tận phòng cho ông. Cẩn thận đặt khay bánh cùng một ly cà phê lên bàn, cô cất tiếng gọi. Ông bước ra từ sau bức bình phong trong bộ đồ ngủ màu trắng nhìn không khác gì một ông tiên.
Ông khoác thêm chiếc áo khoác xám màu, ngồi vào bàn viết và hỏi Mio muốn làm khăn màu gì.
Cô định trả lời là “màu đỏ” nhưng lại lưỡng lự. Hình ảnh ngọn lửa đêm qua vẫn còn trong tâm trí.
“Lần sau cháu nói nhé.”
“Ông muốn biết ngay.”
Ông khẽ nói, không động tới chiếc bánh mì.
“Cháu quyết định rồi phải không? Màu gì thế? Và cháu muốn gửi gắm điều gì?”
Đứng trước mặt ông, Mio nói chắc nịch:
“Màu đỏ ạ.”
Ông cụp mắt xuống. Cô cố kìm cảm xúc trong lòng nói tiếp:
“Và cháu ước rằng mình sẽ trở nên mạnh mẽ hơn.”
“Mio không hề yếu đuối.”
“Nhưng…”
Cô muốn có sức mạnh để nói rằng mình thích những gì mình thích.
Cô hít một hơi thật sâu, đứng nghiêm chỉnh, nhìn thẳng vào mắt ông.
“Ông ơi, ông hãy dạy cháu cách nhuộm sợi. Cháu muốn tự tay làm ra một chiếc khăn mới, tự tay làm tất cả.”
“Sao cháu lại muốn học nhuộm?”
“Cháu muốn biết… bản thân mình hiện giờ có thể làm được những gì.”
Ông nhắm mắt.
“Ngày xưa bà cháu cũng nói đúng câu đó… rồi rời bỏ ông.”
“Được rồi,” giọng ông như thể đã hạ quyết tâm.
“Hãy làm đi. Nhưng nhớ là tuyệt đối không bao giờ thất vọng.”
Buổi sáng ba ngày sau, Mio cùng ông bước vào xưởng nhuộm. Cô đứng cạnh ông, mặc một chiếc tạp dề mới tinh tránh thuốc nhuộm bắn lên người.
Ông nhìn cái vạc trong góc. Nó đã được dùng từ thời cụ nội. Tuy nhiên, vì đơn đặt hàng không còn nhiều nên giờ chẳng còn cần tới.
Chân đi ủng cao su, ông chui xuống hầm.
“Khi ông bắt đầu học nghề nhuộm, cụ nội nói rằng làm đi làm lại chừng một nghìn lần là nhớ. Một nghìn lần nghĩa là nếu ngày nào cũng làm, cuối tuần cũng không nghỉ thì phải mất ba năm. Năm ngày một tuần thì mất bốn năm, còn ba ngày một tuần thì mất bảy năm… Không chỉ nghề nhuộm mà nghề nào cũng thế, cần phải dày công luyện tập để trở nên chuyên nghiệp.”
Ông bước tới tủ thuốc nhuộm.
“Có thể ông không còn ở bên cạnh đến khi cháu thực hành lần thứ một nghìn. Vì vậy, giờ ông sẽ dốc hết sức để dạy cho cháu một lần.”
“Vâng, thưa… thầy.”
Ông nhìn Mio đầy ngờ vực.
“Lúc nào ở đây cháu sẽ gọi ông là ‘thầy’.”
“Thế à,” ông cười. Sau đó, khuôn mặt đanh lại ngay.
“Bắt đầu nhé. Màu sắc, âm thanh, mùi vị, nhiệt độ và xúc giác. Tất cả đều nằm trong đầu. Cháu phải nhớ – không phải bằng lời mà bằng tất cả cơ thể của mình.”
Mio gật đầu, buộc chặt chiếc khăn lau mồ hôi lên trán.
“Ông học nghề nhuộm từ cụ đã lâu lắm rồi.”
Tiếng ve từ sâu trong lùm cây vọng tới.