Thậm chí khi đã ba mươi tuổi, tôi vẫn nghĩ mình kiềm chế cảm xúc tốt hơn trực tiếp trải nghiệm nó. Tôi đồ rằng nguyên cớ bắt nguồn từ việc tôi đã không còn lựa chọn nào khác ngoài học cách đè nén những lo âu mơ hồ của mình trước căn bệnh của mẹ. Rồi sau đó sự đời cứ trôi, mặc kệ nỗi thống khổ của tôi trước sự ra đi của mẹ. Ngôi nhà của chúng tôi chất đầy thinh lặng và những khoảng không, dần trở nên hoang hóa, không còn là chốn cho những cảm xúc mãnh liệt lưu trú. Dù đôi lần nộ khí cũng xảy ra qua những trận thách thức của anh Robert hay việc “lên cơn” như trời giáng của bố. Tôi không hiểu nguồn năng lượng ấy đã được ém vào đâu, bằng cách nào dưới bề mặt yên ổn trong suốt thời gian đó.
Tôi khao khát một cuộc sống bình lặng về cảm xúc, nhưng rõ ràng không phải vào thời điểm tôi khám nghiệm tử thi đầu tiên trong sự nghiệp. Quên đi. Tôi bước vào nhà, được “chào mừng” bằng tiếng khóc nỉ non của cậu con trai mới sinh. Cậu chàng trông hoàn toàn hờ hững trước tình yêu cuồng nhiệt và mạnh mẽ của bố mẹ. Với vợ tôi, cô ấy không hài lòng chút nào việc tôi ưa có một môi trường cảm xúc bình bình.
Tôi và Jen gặp nhau tại một bệnh viện khi tôi còn là sinh viên y khoa. Cô ấy là cô y tá tóc sẫm xinh đẹp, người động viên tôi mỗi khi thi cử, người bước vào cuộc đời tôi với chất nhựa sống tuôn tràn và tôi quên nói, tôi ngưỡng mộ sự thông minh của cô ấy. Ngày nào cô ấy cũng xử đẹp các ô chữ trên tờ Times bằng tốc độ ánh sáng, mặc dù vẫn chưa bằng tốc độ của bố cô ấy, Austin, xử mấy ô chữ của tờ Telegraph.
Ông ấy đã từ giã sự nghiệp cảnh sát rực rỡ tại Uganda sau khi phục vụ trong đội cảnh sát cưỡi ngựa ở Ấn Độ và giờ về sống ở Đảo Man. (*)
Bố mẹ Jen đều là thành viên cộm cán của Hội Manx (*) . Khi Jen dẫn tôi về nhà chơi lần đầu, tôi choáng ngợp trước thế giới quay cuồng, bận rộn và xa xỉ (ít ra là với tôi) của cô ấy. Austin chủ xị một phòng đầy khách khứa trong sự lôi cuốn đặc biệt. Whisky và soda, tiếng ồn và tiếng cười, căn nhà cũ kỹ rộng lớn tưởng như lạnh lẽo lại được lấp đầy bởi những năng lượng ấm áp. Màn cửa, đồ đạc hầu như vừa cũ vừa mới. Căn bếp, dù hơi xác xơ, vẫn ấm áp mời gọi bởi mùi thức ăn. Lúc nào cũng có hai con cún nằm ngủ trước lò sưởi.
Về đến nơi có muộn thế nào cũng chẳng sao vì bà Maggie, mẹ Jen luôn một tay cầm ly gin tonic với góc nghiêng thót tim, tay kia đung đưa cái muỗng bếp bằng gỗ chào đón chúng tôi niềm nở bằng vô số thức ăn ngon lành. Bà là tuýp phụ nữ thổi hồn cho mọi bữa tiệc. Tuýp người mẹ mà anh chị tôi luôn dùng để giúp tôi mường tượng về mẹ ngày trẻ, dù tôi thấy hơi khó tưởng tượng. Ngôi nhà của chúng tôi nếu so với căn nhà của Austin và Maggie trên Đảo Man trông vừa xa xôi vừa yên lặng. Thậm chí trống rỗng. Tôi cố vặn óc nhớ lại những mến thương ở phòng khách với vô tuyến điện báo, với mấy cái áo bọc ghế, thảm trải sàn cuộn tròn, nhưng sao thấy khó quá.
Khi kết hôn, chúng tôi nhận được sự hỗ trợ cực kỳ hào hiệp của bố mẹ Jen để mua căn nhà ở Surrey. Thời gian đó tôi đã học xong bằng bác sĩ, chuẩn bị bước vào giai đoạn đào tạo chuyên môn để trở thành bác sĩ ngành bệnh học. Jen làm nhân viên y tế thăm khám tận nhà. Suốt một thời gian, chúng tôi còn chẳng đủ tiền mua một cái giường tử tế hay nội thất gì đàng hoàng, nhưng chúng tôi sống vui. Sau đó ít lâu, chúng tôi hiểu rằng thời điểm đã chín muồi để xây dựng một gia đình đúng nghĩa.
Chúng tôi chưa kịp nghĩ đến những nghịch cảnh thì y như rằng nó đến, làm như không có gì xảy ra là không thể. Jen sảy thai. Chúng tôi suy sụp. Tôi chẳng biết phải làm gì với cảm xúc của mình trước mất mát đó, với những tình cảm đặt vào đứa bé chưa thành hình, với sự sống đáng ra đã được có, chẳng biết làm gì với tình yêu thương đã thuộc trọn về đứa bé đó. Nỗi đau của tôi là một khối cầu khổng lồ vô hình tôi oằn lưng cõng đi khắp chốn. Vứt nó đi đâu bây giờ? Nó chiếm hữu tôi đến độ tôi chẳng còn sức lực để sẻ chia với Jen về nỗi đau của chính cô ấy. Tôi phải nói gì đây, làm gì đây?
Tôi không nói được điều tôi cần nói, dù nó là gì, tôi không làm được việc tôi cần làm, dù nó là gì, và tôi cũng không thể thừa nhận mình đã hoàn toàn chệch khỏi quỹ đạo cảm xúc thông thường. Thành ra khi chúng tôi mất đứa con thứ hai, rồi thứ ba, tôi cảm thấy khốn cùng trước nỗi đau khôn nguôi của Jen. Đó là sự phản chiếu từ cảm xúc không nói nên lời của chính bản thân tôi, nhưng thay vì phải đối mặt với nó, tôi thú nhận bằng vô vàn sự hối tiếc rằng, tôi đã quay lưng đi. Càng ngày tôi càng trở nên xa cách. Và Jen cũng vậy.
Tôi cố xốc mình để nói cho cô ấy biết rằng tôi yêu cô ấy nhiều thế nào và tôi buồn, tôi rối trí ra sao mỗi khi nghĩ đến những đứa con không bao giờ có thể phát triển lớn hơn một cụm tế bào. Như vậy, liệu có đủ không?
Có vẻ không. Cô ấy trông đợi nhiều hơn ở tôi. Và cô ấy không sai, dù tôi vẫn chẳng biết mình phải làm gì. Y như lúc mẹ mất, tôi cũng chẳng biết mình cần hành xử như thế nào cho phải đạo.
Sau cùng khi Jen phát hiện có thai lần nữa, cô ấy được bác sĩ chỉ định nằm yên trên giường bệnh viện gần như suốt thai kỳ. Đó chẳng phải quãng thời gian vui vẻ gì của hai chúng tôi, thậm chí còn đẩy chúng tôi ra xa nhau hơn nữa. Cho đến ngày nở nhụy khai hoa, Christopher, bé trai kháu khỉnh của chúng tôi chào đời vào một ngày mùa đông.
Hầu hết các bậc phụ huynh sẽ nhớ đến sự hỗn loạn khi đứa con đầu của họ ra đời. Tôi đã bị vùi chôn bởi sự trống trải khi những đứa bé không đến, giờ đây tôi ngợp trước sự xuất hiện của đứa bé thật sự. Kể cả Jen, dù cô ấy đã là một nhân viên y tế thăm khám kỳ cựu và tôi, một bác sĩ từng có thời gian thực tập nhi khoa. Cả hai chúng tôi đều bị tắm đẫm bằng nước mắt nước mũi và sự bất mãn hầu như bao trùm khi chứng kiến ông “hoàng tử bé” lãnh đạm trước tình yêu thương vô hạn của bố mẹ.
Trở về nhà sau ca khám nghiệm tử thi đầu tiên, tôi bước vào nhà trong tiếng ỉ ôi the thé quen thuộc của Chris và mùi dầu em bé ngọt ngào. Tôi thấy Jen trên lầu. Người mẹ bận rộn đang tất tả với tã, nước tắm cho con trai ngập đến khuỷu tay, vẫn dịu dàng dỗ thằng con lúc nào cũng ỏm tỏi. Dưới lầu, cuốn sách của cô ấy đang mở tung. Cô ấy vừa bắt đầu học tại Đại học Mở nhưng những tiếng hét của Chris đã phá tan nỗ lực của buổi học tối.
Mọi khoảnh khắc trong ngày của Jen đều bị lấp đầy, chả trách cô ấy quên hôm nay quan trọng với tôi nhường nào. Và lúc này đây, khi những cảm xúc của ca khám nghiệm đầu tiên đã trôi xa, chú ngựa chiến này lại bắt đầu thắc mắc liệu hàng rào gỗ đó có thật sự cao như nó nghĩ?
Tôi đi lên lầu để chào hai mẹ con. Chris nhìn tôi, mặt nhăn lại như một quả bóng tròn kiểu vẽ lên đó một nụ cười. Hoặc một tiếng rống đang thành hình. Một tiếng rống, y như dự đoán. Tôi đỡ Chris từ tay Jen, thằng bé còn nhèo nhẽo kinh hơn nữa. Tôi lắc lư, đánh võng, làm trò với con. Những đường nét bé xíu trên gương mặt thằng bé vặn vẹo thành một hình dạng hài hước chả hợp một quả bóng chút nào. Một nụ cười chăng? Còn khuya. Rồi, thêm một tràng nỉ non gào thét. Làm thế quái nào để bắt nó im đây?
Jen đặt thằng bé vào cũi trong khi tôi nấu bữa tối. Kỳ diệu thay, nó nín khi tôi vừa nấu xong. Chúng tôi ăn tối cùng nhau, chả hiểu là tận hưởng sự tĩnh lặng hay thức ăn nữa. Sau bữa tối cả hai cùng phải học. Tôi thì thi cử triền miên đã đành, Jen giờ mới bắt đầu.
Đêm dần khuya. Tôi kiệt quệ, đêm trước tôi đã lăn qua lộn lại, lo lắng về kỳ sát hạch khám nghiệm đầu tiên. Tất cả đã qua và những gì tôi muốn nhất trên cõi đời này khi vừa đặt người xuống gối là được ngủ, một giấc ngủ sâu êm ái. Mí mắt tôi dần sụp xuống. Cơ thể tôi giãn ra, hân hoan, tôi cảm thấy nhẹ dần, đột ngột từ dưới nhà... Oaaaaaaaa!
Chris. Nữa. Chúa ơi. Nữa hả. Thằng bé khóc nhiều tới nỗi chúng tôi bắt đầu nghi ngờ thằng bé dị ứng lactose mặc dù được cho ăn hoàn toàn bằng sữa mẹ. Nhưng mấy mớ lý thuyết vô dụng đó thì giúp gì được cho tôi ngay bây giờ? Chris có thể bị dị ứng sữa nhưng sao phổi nó khỏe thế nhỉ? Hoặc tôi hoặc Jen phải làm gì đó.
“Đến lượt anh” Jen lầm bầm.
Tôi ngồi dậy. Ngôi nhà vừa yên ắng vừa lạnh lẽo.
Tôi tiến đến cũi, nhấc bổng cơ thể nóng ran, căng cứng, giận dữ, bé xíu của Chris. Tôi yêu con nhưng tôi cũng muốn được nghỉ ngơi. Tôi đi vòng quanh nhà, dỗ dành con trên tay. Thiếu ngủ khiến tôi mất nhân tính thì phải, tôi là một con robot mắc đọa phải đi đến tận cùng thế giới với cục nợ tí hon này trên tay. Tôi biết cục nợ này là một đứa bé, một đứa bé yếu ớt. Nhưng tôi bắt đầu thắc mắc, hay thằng bé là một tên bạo chúa? Một tên bạo chúa xuống trái đất chỉ với mục tiêu cao đẹp duy nhất là tước mất giấc ngủ ngọt ngào êm ái của tôi?
Từ từ, sau một buổi “dạo bộ” dài đằng đẵng, thằng bé bắt đầu bớt khóc, ngáp ngủ và nhắm mắt. Tôi lắng nghe tiếng con thở đều đều và sâu. Đúng rồi, thằng bé đã ngủ.
Rất nhẹ nhàng, vô cùng rón rén, y chang kẻ trộm đột nhập hoàng gia, tôi lướt đến cũi, đặt kiệt tác của mình ôi sao mà nhẹ nhàng xuống đệm. Tôi kéo chăn đắp lại cơ thể bé nhỏ thơm mùi sữa. Thằng bé êm ru, chắc vì bị chóng mặt. Tôi đứng nhìn con một lát. Gương mặt thằng bé chợt vặn vẹo, phải chăng... Tôi nín thở nhưng không có gì xảy ra. Nó mơ. Tôi cảm thấy điều gì đó tương tự như sự hân hoan khi tôi lẻn vào giường ngủ. Tấm chăn đắp qua người tôi như vòng tay êm ái. Tôi nhắm mắt. Và rồi... Oaaaaaaaa!
Có bậc phụ huynh tuyệt vọng nào chưa từng sợ mình sẽ nổi đóa lên mà ném con vào trong cũi, hay tát nó mấy cái vào mông cho nín? Có bậc phụ huynh đáng thương nào chưa từng thấy sợ ước muốn được ngừng nghỉ dù chỉ một chút trước những nhu cầu, đòi hỏi và tiếng “oaaaaaaaa” liên thanh của mấy đứa nhóc?
Tôi biết dù Chris có mệt lả, thằng bé vẫn sẽ an toàn. Tôi biết tôi cần được yên tĩnh một chút. Tôi “sầm” cửa phòng ngủ, xuống bếp đóng cả cửa bếp. Chris vẫn khóc nhưng tiếng khóc nghe xa dần. Tôi bịt tai lại, không còn nghe thấy gì nữa. Tôi giữ nguyên tư thế trong năm phút. Hít thở thật sâu. Lấy lại sự cân bằng. Rồi tôi quay lại cũi. Có lẽ tình thương không còn “tràn bờ” nhưng tôi đã cảm thấy dễ cảm thông hơn, và sự yêu thương dần quay trở lại. Tôi tiếp tục bế dỗ con ngủ.
Rồi chúng tôi cùng nghiên cứu về các chứng dị ứng ở trẻ sơ sinh, Jen không dùng sản phẩm từ bơ sữa động vật nữa. Chris gần như lập tức trở thành một đứa bé khác. Thằng bé ngủ ngoan. Thậm chí còn cười. Nhưng tôi thấy biết ơn những gì đứa bé nỉ non trước đó đã dạy tôi. Cảm ơn Chris, vì đã cho bố hiểu những thách thức to lớn mà một số bậc phụ huynh phải đối mặt.