Những ngón tay kích động của Paul tuyệt vọng siết chặt cuốn nhật ký mà trong đó Elisabeth đã thú nhận nỗi đau khổ của mình.
“Thiên thần tội nghiệp!” Anh nghĩ. “Cô ấy đã phải trải qua bao nhiêu chuyện! Và đây mới chỉ là khởi đầu của con đường dẫn cô ấy đến cái chết...”
Anh khiếp sợ phải đọc tiếp. Hàng giờ liền tra tấn đau khổ đang ở trước mắt, đầy đe dọa và không thể nguôi ngoai, anh những muốn mình sẽ hét lên thật to với Elisabeth: “Chạy ngay đi! Chạy ngay đi! Đừng thách thức số phận nữa! Anh đã lãng quên quá khứ rồi. Anh yêu em.”
Nhưng đã quá muộn. Chính anh, bằng sự tàn nhẫn của mình, đã bắt cô phải chịu đựng đau khổ; anh phải tiếp tục chứng kiến từng chặng trong Hành trình Đau khổ của cô mà anh biết chặng cuối cùng là đoạn kết cay đắng, đầy khiếp đảm.
Anh vội vã lật trang. Có ba trang bỏ trắng đầu tiên, đề ngày Hai mươi, Hai mươi mốt và Hai mươi hai tháng Tám - những ngày bối rối đến nỗi cô không thể viết. Hai trang đề ngày Hai mươi ba và Hai mươi tư bị mất. Không nghi ngờ gì nữa, đây là những trang thuật lại chuyện đã xảy ra và bao gồm những tiết lộ liên quan tới cuộc xâm nhập không thể lý giải.
Nhật ký lại bắt đầu từ giữa trang bị xé, trang này đề thứ Năm ngày Hai mươi lăm:
““Phải, Rosalie, tôi cảm thấy rất khỏe và cảm ơn bà đã chăm sóc tôi rất chu đáo.”
“Phu nhân không sốt thêm nữa à?”
“Không đâu, Rosalie, hết sốt rồi.”
“Hôm qua phu nhân cũng nói thế, rồi cơn sốt lại quay lại... Có lẽ vì chuyến thăm đó... Nhưng hôm nay sẽ không còn ai đến nữa đâu... phải mai cơ... Tôi được bảo như thế, thưa phu nhân... Vào lúc năm giờ sáng mai...”
Mình không đáp. Cãi nhau có ích gì đâu? Không lời xúc phạm nào phải nghe khiến mình tổn thương hơn những gì bày ra trước mắt: bãi cỏ bị đột nhập, những con ngựa đã giẫm nát nó, những chiếc xe cút kít và xe chở đạn dược nằm trên lỗi đi bộ, nửa số cây côi bị đốn hạ, mấy tên sĩ quan nằm ườn ra trên bãi cỏ, nốc rượu và hát hò, một lá cờ Đức đang bay phấp phới từ ban công trên cửa sổ phòng mình, ngay trước mắt mình. Ôi những kẻ xấu xa!
Mình nhắm mắt lại để khỏi phải thấy. Nhưng làm thế cũng chỉ khiến tình hình tệ hơn... Ôi, hồi ức về đêm đó... rồi vào buổi sáng, khi mặt trời mọc, hình ảnh về tất cả những xác chết đó! Vài con người tội nghiệp vẫn còn sống, với những con ác quỷ vờn xung quanh; mình có thể nghe thấy tiếng khóc của những người hấp hối cầu xin được chết.
Và rồi... Nhưng mình sẽ không nghĩ đến nó hay nghĩ đến bất kỳ điều gì có thể hủy hoại lòng quả cảm và niềm hy vọng của mình...
Paul, hình bóng anh luôn trong tâm trí em khi em viết nhật ký này. Linh tính mách bảo em rằng anh sẽ đọc nó trong trường hợp có chuyện gì bất trắc xảy ra với em; và anh cũng phải thật mạnh mẽ để đọc cho hết và ghi nhớ nó ngày qua ngày. Có lẽ từ câu chuyện của em, anh đã hiểu điều hẵng còn lấn cấn với em là gì. Mối liên kết nào giữa quá khứ và hiện tại, giữa vụ án mạng từ lâu lắm rồi với vụ tấn công không thể lý giải nổi vào đêm hôm kia? Em không biết nữa. Em đã kể cho anh nghe những sự thật một cách chi tiết và cả những giả thiết của em. Anh sẽ tự rút ra những kết luận cho mình và truy tìm sự thật đến cùng.
Thứ Tư, ngày Hai mươi sáu tháng Tám,
Trong lâu đài rất ầm ĩ đủ loại tiếng ồn. Mọi người đang di chuyển đến khắp mọi nơi, đặc biệt trong các căn phòng trên phòng ngủ của mình. Một tiếng trước, nửa tá xe tải mui kín và cũng ngần ấy xe ô tô phi lên bãi cỏ. Những chiếc xe tải trống trơn. Từ mỗi chiếc xe ô tô có hai, ba quý bà bước xuống. Phụ nữ Đức, họ vẫy tay và cười nói lớn tiếng. Các sĩ quan bước tới chào đón họ, rồi thì những tiếng thét vui sướng. Sau đó tất cả bọn họ cùng đi vào nhà. Họ muốn gì nhỉ?
Nhưng mình nghe thấy những tiếng bước chân trong hành lang... Năm giờ sáng... Ai đó đang gõ cửa...
Bọn chúng có năm người: Y đi đầu và bốn tên sĩ quan củi rạp đầu trước y khúm núm. Y nói với họ, bằng giọng trang nghiêm: “Chú ý nhé, các quý ông... Ta ra lệnh cho các ông không được chạm vào bất kỳ cái gì trong căn phòng này hay trong các phòng khác dành riêng cho vị phu nhân đây. Còn với các phòng còn lại, ngoại trừ hai phòng khách lớn, thì chúng là của các ông. Giấu ở đây thứ các ông muốn và mang đi thứ các ông thích. Đó là chiến tranh và luật của chiến tranh.”
Y phát âm cái câu “luật của chiến tranh” bằng chất giọng tự tin ngốc nghếch và lặp đi lặp lại: “Còn các phòng riêng của quý phu nhân đây, không được phép lấy đi bất kỳ thứ gì. Các ông có hiểu không? Ta biết đúng sai mà.”
Y nhìn mình như thể muốn nói: “Nàng nghĩ sao? Hành động ga lăng dành cho nàng đấy! Ta có thể lấy đi tất cả nếu muốn; nhưng là một người Đức, ta biết đúng sai mà.”
Có vẻ y chờ mình cảm ơn y. Mình nói: “Bắt đầu cướp bóc rồi đấy à? Điều này giải thích cho mấy cái xe tải trống trơn.”
“Theo luật chiến tranh, cô không cướp bóc thứ thuộc về mình.” Y đáp.
“Tôi hiểu. Và luật chiến tranh không mở rộng với đồ nội thất và các bức tranh trong phòng khách chứ?”
Mặt y tím tái. Thế rồi mình bắt đầu phá lên cười.
“Tôi hiểu mà.” Mình nói. “Đó là phần của ngài. Khéo chọn đấy. Có thèm gì đâu, chỉ chọn đồ hiếm và giá trị thôi. Đám hầu cận của ngài có thể chia nhau đống đồ thừa.”
Mấy tên sĩ quan tức tối quay lưng đi. Mặt y càng đỏ hơn lúc nãy. Y có một gương mặt rất tròn trĩnh, mái tóc quá sáng bóng nhẫy keo và rẽ ngôi giữa thật hoàn hảo. Y có cái trán thấp và mình có thể đoán ra những nếp nhăn phía sau, khi y suy nghĩ câu trả lời. Cuối cùng, y bước đến chỗ mình và nói, bằng giọng đắc thắng: “Quân Pháp đã bị đánh bại ở Charleroi, ở Morhange, chúng thất bại ở khắp nơi và đang rút lui trên khắp các phòng tuyến. Kết cục của cuộc chiến đã được định đoạt.”
Giở trò bạo lực trên nỗi đau khổ của mình, nhưng mình không nhăn nhó, chỉ thì thầm: “Lũ đê tiện thấp hèn!”
Y lảo đảo. Đồng bọn của y hiểu được ý của mình, và mình trông thấy một tên rờ tay lên bao súng. Nhưng bản thân y có thể làm gì? Y sẽ nói gì? Mình có thể cảm thấy y cực kỳ xấu hổ vì mình đã làm tổn thương lòng tự trọng của y.
“Thưa phu nhân.” Y nói. “Tôi dám cá rằng phu nhân biết tôi là ai?”
“ À vâng!” Mình đáp. “Ngài là Hoàng tử Conrad, con trai của Hoàng đế Đức. Rồi sao?”
Một lần nữa, y cố gắng khẳng định địa vị của y. Y đứng thẳng dậy. Mình tưởng phải đón nhận những hăm dọa, những lời nói thể hiện cơn giận dữ của y, nhưng không, câu trả lời của y là một tràng cười, tiếng cười giả tạo của một kẻ vô cùng kiêu ngạo, quá lãnh đạm, quá khệnh khạng, không xem lời nói của mình là xúc phạm, thừa thông minh để không nổi đóa lên.
“Phu nhân người Pháp nhỏ bé đáng mến ơi! Cô ta thật quyến rũ phải không các quý ông? Các ông có nghe những gì cô ta nói không? Cô ta đúng là xấc xược! Một quý cô Pháp chân chính đấy, thưa các quý ông, với tất cả nét duyên dáng tinh nghịch của cô ta.”
Thế rồi khẽ cúi đầu thật thấp chào mình, không nói thêm lời nào nữa, y bực tức bỏ đi, vừa đi vừa đùa giỡn: “Một quý cô người Pháp nhỏ bé đáng yêu làm sao! À, các quý ông, những quý cô người Pháp đó!...”
Những chiếc xe tải bận rộn cả ngày, trên xe chất đầy chiến lợi phẩm phóng ra tiền tuyến. Đó là món quà cưới của người cha tội nghiệp tặng vợ chồng mình, những món đồ ông đã kiên nhẫn sưu tầm rồi tỉ mẩn kết hợp chúng với nhau; đó là bối cảnh đáng yêu mà trong đó mình với Paul hẳn sẽ sống. Ôi, sự phân ly khiến mình tổn thương làm sao!
Tin tức chiến tranh thật tồi tệ! Mình đã khóc rất nhiều suốt cả ngày.
Hoàng tử Conrad đến. Mình phải chào đón y, vì y chuyển cho mình lời nhắn của Rosalie, rằng nếu mình từ chối gặp y, những người dân sống tại Ornequin sẽ phải gánh chịu hậu quả.”
Đến đây, một lần nữa Elisabeth lại bỏ ngang không ghi nhật ký, đến ngày Hai mươi chín, cô lại viết tiếp:
“Hôm qua y lại đến. Hôm nay cũng thế. Y cố gắng tỏ ra hóm hỉnh và có văn hóa. Y nói chuyện về văn học và âm nhạc, về Goethe [4] , Wagner [5] ... Tuy nhiên, mình cứ để mặc cho y nói gì thì nói; điều này khiến y rơi vào trạng thái tức tối đến nỗi cuối cùng y phải thốt lên: “Cô không thèm trả lời à? Ngay cả có là quý cô người Pháp, ăn nói với Hoàng tử Conrad của nước Phổ như thế không thấy hổ thẹn sao?”
“Đàn bà không nói chuyện với tên cai ngục của cô ta.”
Y phản đối mạnh mẽ: “Nhưng mẹ kiếp, có phải cô bị cầm tù đâu!”
“Tôi có thể rời khỏi lâu đài không?”
“Cô có thể đi bộ quanh... trong sân...”
“Giữa bốn bức tường, cũng chẳng khác gì ở tù .”
“Thế cô muốn làm gì?”
“Muốn đi khỏi đây và sống… tại bất cứ nơi đâu ngài bảo tôi phải đến, tại Corvigny chẳng hạn.”
“Nói cách khác là tránh xa khỏi ta!”
Vì mình không trả lời, y rướn người về phía trước một chút và tiếp tục, bằng giọng thấp: “Cô căm ghét ta đúng không? Ồ, ta hoàn toàn nhận thức được mà! Ta đã nghiên cứu về phụ nữ rất nhiều. Chỉ là người cô ghét là Hoàng tử Conrad đúng không? Y là người Đức, y là kẻ chinh phục. Rốt cuộc, chẳng có lý do gì cô lại đi ghét bản thân người đàn ông đó... Và vào lúc này, người đàn ông được nói đến ấy, đang cố gắng làm cô vui lòng đây... cô có hiểu không?... Thế nên...”
Mình đứng dậy đối mặt với y. Mình không nói một lời nào; nhưng chắc y phải nhìn thấy trong mắt mình biểu hiện của nỗi ghê tởm lớn đến nỗi y ngưng bặt câu nói, trông cực kỳ ngu ngốc.
Thế rồi y không còn giữ được bình tĩnh nữa, y giơ nắm đấm về phía mình, như trăm tên đàn ông khác, rồi bỏ đi, đóng sầm cửa lại, lầm bầm những lời đe dọa...”
Hai trang sau của cuốn nhật ký bị mất. Gương mặt Paul sa sầm. Anh chưa bao giờ phải chịu đựng tới mức độ này. Có vẻ như anh vẫn có thể trông thấy Elisabeth tội nghiệp đang sống sờ sờ trước mắt, cảm thấy ánh mắt anh nhìn cô. Chẳng điều gì có thể khiến anh đau buồn hơn tiếng khóc đau khổ và tình yêu ở phần cuối trang:
“Ngày mùng Một tháng Chín,
Paul, ôi Paul của em, xin đừng sợ hãi. Đúng, em đã xé mất hai trang đó vì em không muốn anh phải biết tới những chuyện ghê tởm như thế. Nhưng điều đó sẽ không khiến anh rời xa em, đúng không anh? Bởi vì tên độc ác dám sỉ nhục em, chắc chắn đó không phải là lý do để anh nghĩ em không còn xứng đáng với tình yêu của anh nữa nhỉ? Ôi, những gì y đã nói với em, Paul, mới ngày hôm qua thôi, những nhận xét xúc phạm của y, những đe dọa đáng ghét của y, thậm chí cả những lời hứa còn bỉ ổi hơn của y nữa... rồi cơn phẫn nộ của y!.. Không, em sẽ không nhắc lại chúng với anh đâu. Khi chọn cuốn nhật ký này làm người bạn tâm tình, ý em là sẽ chỉ thổ lộ với anh những hành động và suy nghĩ hằng ngày của em. Em đã tin rằng mình chỉ viết ra bằng chứng về nỗi đau khổ của em. Nhưng chuyện này khác hẳn, và em không đủ can đảm... Hãy tha thứ cho sự im lặng của em. Biết tới sự xúc phạm với anh đến đây là đủ rồi, quá đủ để sau này anh có thể trả thù cho em. Xin anh đừng hỏi em thêm nữa...”
Với ý định đó, giờ đây Elisabeth không còn mô tả chi tiết những lần viếng thăm hằng ngày của Hoàng tử Conrad nữa; nhưng từ lời tường thuật của cô, rất dễ nhận ra kẻ địch vẫn kiên trì bu quanh cô. Phần này bao gồm những ghi chép ngắn mà cô không còn buông thả bản thân mình như trước nữa, những ghi chép cô viết ra ngẫu hứng, tự cô đề ngày, không phải gặp rắc rối với những đề mục in sẵn nữa.
Paul run rẩy khi anh đọc tiếp. Và những tiết lộ mới làm con tim anh đau đớn thêm:
“Thứ Năm,
Sáng nào Rosalie cũng đều hỏi chúng về tình hình chiến sự. Quân Pháp tiếp tục rút lui. Chúng còn nói rằng quân Pháp từ rút lui đã biến thành tháo chạy hàng loạt và Paris đã bị bỏ rơi. Chính quyền đã bỏ trốn. Chúng mình xem như xong rồi.
Bảy giờ tối,
Y đang đi dạo dưới các ô cửa sổ phòng mình như thường lệ. Bên cạnh y là một ả đàn bà mà mình đã thấy nhiều lần từ xa, và là người luôn luôn khoác áo choàng nông dân không tay rộng thùng thình, trên cổ quàng chiếc khăn ren che khuất khuôn mặt. Nhưng như thể quy luật, cứ hễ khi nào y tản bước trên thảm cỏ thì bên cạnh y luôn có một tên sĩ quan mà chúng gọi là Thiếu tá. Tên này cũng không bao giờ lộ mặt, hắn che giấu nó bằng cách kéo dựng cổ áo choàng không tay màu xám lên.
Thứ Sáu,
Bọn lính đang nhảy múa trên thảm cỏ, trong khi ban nhạc của chúng chơi bản quốc ca Đức và những tiếng chuông ở Ornequin không ngừng vang lên bằng tất cả sức mạnh. Chúng đang ăn mừng thành tích tiến quân vào Paris. Mình lo sợ đây chắc chắn là sự thật! Niềm vui của chúng là bằng chứng rõ ràng nhất cho sự thật đó.
Thứ Bảy,
Giữa các phòng của mình và phòng khuê nơi treo bức chân dung mẹ mình là căn phòng từng là phòng ngủ của bà. Phòng này giờ tên Thiếu tá kia chiếm giữ. Hắn là một người bạn rất thân thiết của Hoàng tử và là một yếu nhân, là chúng nói thế. Bọn lính chỉ biết gọi hắn là Thiếu tá Hermann. Hắn không hề khúm núm như các tên sĩ quan khác khi có mặt Hoàng tử. Ngược lại, hắn có vẻ đổi đãi với Hoàng tử bằng sự thân mật nhất định.
Vào lúc này, chúng đang sánh vai nhau bước đi trên lối đi rải sỏi. Hoàng tử đang ngả người vào cánh tay của Thiếu tá Hermann. Mình cảm thấy chắc chắn chúng đang nói chuyện về mình, nhưng đồng thời có thể chúng đang nói chuyện khác. Trông như thể Thiếu tá Hermann đang giận dữ.
Mười giờ sáng,
Mình đã đúng. Rosalie bảo mình rằng họ thấy cảnh đánh nhau.
Thứ Ba, ngày mùng Tám tháng Chín,
Có điều gì là lạ trong hành vi của tất cả bọn chúng. Hoàng tử, tên Thiếu tá và các sĩ quan khác có vẻ rất căng thẳng về chuyện gì đó. Bọn lính đã ngưng hát. Có những tiếng cãi vã. Liệu có phải mọi thứ đang có lợi cho bên mình?
Thứ Năm,
Sự lo âu ngày càng tăng. Dường như những người đưa thư cứ một lúc lại đến. Bọn sĩ quan đã gửi một phần hành lý của chúng về Đức. Mình tràn trề hy vọng. Nhưng mặt khác...
Ôi, Paul yêu dấu của em, nếu anh biết nỗi đau khổ mà những cuộc viếng thăm ấy gây ra cho em!... Y không còn là kẻ dịu dàng, ôn tồn và dẻo miệng như những ngày trước nữa. Giờ y đã tháo lớp mặt nạ đó xuống... Nhưng, không, không, em sẽ không nói về chuyện đó nữa!...
Thứ Sáu,
Toàn bộ làng Ornequin đã bị ép buộc phải di chuyển sang Đức. Chúng không muốn để lại bất kỳ một nhân chứng nào biết chuyện đã xảy ra trong cái đêm khủng khiếp mà em đã mô tả cho anh.
Tối Chủ nhật,
Chúng đã thất bại và bị hất cẳng khỏi Paris. Y đã thú nhận như thế, nghiến chặt răng và bật ra những lời đe dọa mình khi y nói. Mình là vật đảm bảo cho những người mà đích thân chúng muốn trút hận thù...
Thứ Ba,
Paul, nếu anh tình cờ có gặp y trên chiến trường, xin anh hãy giết y như một con chó. Nhưng những kẻ này có chiến đấu hay không? Ôi, em không biết mình đang nói cái gì nữa! Đầu em đang quay mòng mòng rồi. Tại sao em ở lại đây chứ? Lẽ ra anh nên mang em theo cùng mới phải. Paul, bằng vũ lực ấy...
Paul, anh nghĩ y đã lên kế hoạch gì vậy? Ôi, thằng khốn đó! Chúng đã bắt giữ mười hai dân làng Ornequin làm con tin; và chính em, chính em phải chịu trách nhiệm về mạng sống của họ.... Anh có hiểu chuyện đó kinh hoàng với em như thế nào không? Họ sẽ sống, hoặc họ sẽ bị bắn, từng người một, tùy thuộc vào hành vi của em... Chuyện này dường như không thể tin nổi. Phải chăng y đang cố làm em thấy khiếp sợ? Ôi, đe dọa kiểu đấy thật nhục nhã làm sao! Em thà chết còn hơn...
Chín giờ sáng,
Chết ư? Không! Tại sao em phải chết? Rosalie đã sắp xếp rồi. Chồng bà ấy đã đến thỏa thuận với một trong những tên lính gác ca đêm tại cánh cửa nhỏ thụt vào tường, cách xa nhà thờ. Rosalie sẽ đánh thức em dậy vào lúc ba giờ sáng và bọn em sẽ chạy trốn đến cánh rừng lớn, nơi Jérôme biết một nơi trú ẩn không thể đột nhập. Lạy Chúa, giá như bọn em thành công!...
Mười một giờ,
Chuyện gì đã xảy ra? Tại sao mình tỉnh dậy? Chỉ là ác mộng thôi mà. Mình chắc chắn như vậy, thế nhưng mình đang run lên vì cơn sốt và không thể viết nổi... Và tại sao mình lại sợ uống một cốc nước đặt bên giường, như mình vốn quen làm thế khi không ngủ được?
Ôi, cơn ác mộng kinh hoàng ấy! Làm sao mình quên được những gì mình đã thấy khi ngủ? Vì mình đã ngủ thiếp đi, đó là điêu chắc chắn. Mình đã ngả lưng để nghỉ ngơi một chút trước khi bỏ trốn, nhưng mình đã trông thấy hồn ma của ả đàn bà đó trong giấc mơ... Một hồn ma? Chắc chắn là một hồn ma, vì chỉ những hồn ma mới có thể đột nhập qua cánh cửa đã gài chốt; những bước chân của ả hầu như không gây ra tiếng động khi lướt qua sàn, thậm chí mình còn không hề nghe thấy tiếng váy áo của ả vang lên sột soạt.
Ả ta đến làm gì? Nhờ ánh sáng ban đêm le lói, mình đã thấy ả đi quanh cái bàn rồi bước đến giường mình, thận trọng, đầu ả chìm lấp trong bóng tối của căn phòng. Mình khiếp sợ đến nỗi nhắm tịt mắt lại, để khiến ả tin rằng mình vẫn đang ngủ say. Nhưng cảm giác ả thực sự có mặt trong phòng và đến gần giường ngày càng tăng trong mình; mình có thể dễ dàng theo dõi tất cả hành động của ả. Ả cúi xuống người mình và nhìn mình một lúc lâu, như thể ả không quen biết mình và muốn dò xét gương mặt mình. Thế nào mà ả lại không nghe thấy tiếng tim mình đang đập loạn lên nhỉ? Mình có thể nghe thấy tiếng tim của ả, cả tiếng thở đều đặn của ả nữa. Nỗi đau khổ mình đã trải qua! Ả đàn bà đó là ai? Mục đích của ả là gì?
Ả ngừng xem xét chăm chú gương mặt mình và bỏ đi, nhưng không xa lắm. Qua mí mắt, mình có thể nửa nhìn thấy ả đang củi xuống cạnh mình, chăm chú vào nhiệm vụ câm lặng nào đó; cuối cùng chắc chắn rằng ả không còn theo dõi mình nữa nên mình không thể cưỡng lại ham muốn mở mắt ra. Mình muốn nhìn thấy gương mặt của ả và thấy việc ả đang làm, dẫu chỉ một giây thôi.
Mình đã nhìn, và chỉ Chúa mới biết nhờ điều kỳ diệu nào mà mình có đủ sức mạnh kiêm chế không bật ra tiếng thét trên đầu môi! Ả đàn bà đứng đó với những đường nét mình có thể nhìn thấy rất rõ nhờ ánh trăng đêm chính là...
Ôi, mình không thể viết ra những thứ hão huyền thê! Nếu ả đàn bà ở cạnh giường mình, đang quỳ xuống, đang cầu nguyện, và mình trông thấy một gương mặt dịu dàng đang mỉm cười qua làn nước mắt, thì mình hẳn đã không run rẩy trước hình ảnh người chết bất ngờ như thế. Nhưng nét mặt biến dạng, hung dữ, ghê tởm, xấu xa với nỗi căm thù và quỷ quyệt này – không một hình ảnh nào trên thế gian này có thể khiến mình kinh hoàng đến thế. Và có thể vì lý do này, vì hình ảnh này thật phóng đại và siêu nhiên nên mình đã không thét lên, và mình gần như đã bình tĩnh lại. Đúng vào lúc đôi mắt nhìn thấy, mình đã hiểu mình là nạn nhân của một cơn ác mộng.
Mẹ ơi, mẹ ơi, mẹ chưa bao giờ có nét mặt như thế và không bao giờ có thể như thế. Mẹ rất hiền hậu và nhân từ đúng không mẹ? Mẹ rất hay mỉm cười, và nếu mẹ hẵng còn sống, giờ đây mẹ vẫn sẽ mang nét mặt nhân từ, dịu hiền ấy đúng không mẹ? Mẹ, mẹ yêu ơi, kể từ cái đêm khủng khiếp khi Paul nhận ra bức chân dung của mẹ, con đã thường xuyên quay vào căn phòng đó, để quen với gương mặt mẹ, gương mặt mà con đã quên: Khi mẹ từ giã cõi đời, con hãy còn quá nhỏ, mẹ à! Và cho dù con rất xin lỗi vì họa sĩ đã tạo cho mẹ một vẻ mặt khác với vẻ mặt con hẳn muốn nhìn thấy, ít nhất thì nó cũng không phải là vẻ mặt xảo quyệt và hung ác như ngay lúc này. Tại sao mẹ lại căm ghét con? Con là con gái mẹ cơ mà. Cha thường xuyên bảo con rằng mẹ con mình cùng sở hữu một nụ cười đẹp, mẹ và con, cả đôi mắt đẫm lệ của mę khi me nhìn con. Thế nên mẹ không ghê tởm con đâu, đúng không mẹ? Và phải chăng con đã gặp ác mộng, đúng không mẹ?
Hay, ít nhất, nếu không phải con đang mơ khi trông thấy ả đàn bà trong phòng mình, thì chắc là con đang mơ khi dường như con thấy ả đàn bà đó mang gương mặt của mẹ. Đúng là một ảo ảnh trong cơn mê sảng, đúng thế rồi. Con đã ngắm nhìn bức chân dung rất lâu và nghĩ về mẹ nhiều đến nỗi con đã gán cho một kẻ xa lạ những đường nét mà con đã biết; và chính ả, chứ không phải mẹ, mới là kẻ có nét mặt chất chứa hận thù như thế. Của mẹ
Và vì thế con sẽ không uống nước. Thứ ả bỏ vào nước chắc chắn là thuốc độc... hoặc có lẽ là một loại thuốc ngủ cực mạnh khiến con không thể phản kháng lại tên Hoàng tử kia... Và con không thể không nghĩ đến ả đàn bà thi thoảng đi bên cạnh y...
Về phần mình, con chẳng biết gì cả, con chẳng hiểu gì hết, những suy nghĩ của con đang cuộn xoáy trong trí não mệt mỏi của con... Sớm thôi sẽ đến ba giờ sáng... Con đang đợi chờ Rosalie. Đó là một đêm yên tĩnh. Chẳng có một âm thanh nào trong nhà cũng như ngoài kia...
Đồng hồ đang điểm ba giờ. À, mình sẽ thoát khỏi chuyện này!... Sẽ được tự do!...”
