Người Ếch - Kẻ Giết Người Hàng Loạt

Sáng hôm sau, khi đến trụ sở điều tra, Kotegawa kinh ngạc tột độ vì thấy Watase đang khoanh tay trước máy tính.

“Có chuyện gì vậy, đội trưởng?”

“Gì cơ?”

“Thì, máy tính ấy...”

“Tôi nhìn vào máy tính thì lạ lắm à?”

Lạ hơn cả nhìn thấy hổ trong khu dân cư, Kotegawa nghĩ thế nhưng không dám nói. Trên thực tế, ngày nay mỗi người được cấp phát một máy tính nhưng ban đầu mỗi đội chỉ có một cái thôi. Người lớn tiếng yêu cầu nhất chính là Watase. Tuy nhiên, ông ấy chỉ vui vẻ hào hứng với cái máy tính được ba ngày đầu tiên. Sau đó, hệt như một đứa trẻ cả thèm chóng chán, ông ấy nhanh chóng chuyển quyền sử dụng cho nhân sự nhỏ tuổi hơn, chỉ dùng để in tài liệu khi cần thiết.

Watase đang nhìn chằm chằm vào màn hình máy tính.

“Rốt cuộc là sếp đang xem cái gì...”

Kotegawa vòng ra sau Watase, đột nhiên thấy tim ngừng đập khi nhìn vào màn hình.

Máy tính đang chiếu hình ảnh thi thể của Arao Reiko treo lơ lửng trên mái hiên giữa nền trời đêm đen tối.

Không phải là bức ảnh chụp hiện trường của pháp y. Kotegawa nhìn xuống góc màn hình. Cũng không phải là dữ liệu được lưu trữ trên phần cứng của máy tính, mà là hình ảnh được tải từ một trang web nào đó.

Tiêu đề Chuỗi hình ảnh xác chết.

“Đội trưởng, tại sao bức ảnh lại xuất hiện trên này... ? Chẳng lẽ trụ sở để rò rỉ à?”

“Mắt cậu có vấn đề không? Nhìn cho kỹ đi! Hình ảnh hiện trường chúng ta xem đi xem lại hôm qua có giống cái này không hả?”

Nghe vậy, Kotegawa nhìn lại bức ảnh và cuối cùng cũng hiểu Watase đang muốn nói điều gì. Nền tối. Cảnh sát lại đến hiện trường khi trời đã sáng. Có nghĩa là... bức ảnh được chụp trước khi cảnh sát đến!

“Người chụp cái thứ này, rốt cuộc là ai?”

“Suy nghĩ đàng hoàng tiếp đi thì sẽ đoán ra thôi. Nhìn góc độ này đi. Chụp chính diện toàn bộ thi thể, từ đầu đến chân. Chỉ có một nơi duy nhất có thể chụp được bức ảnh kiểu này. Cũng chỉ có một người có thể làm được như vậy thôi.”

“Là hung thủ?”

“Nếu vậy thì dù kinh tởm nhưng vụ án đã có tiến triển rồi, còn cái này thì chỉ tởm lợm thôi. Là người phát hiện đầu tiên! Thằng nhóc phát báo đó chụp ảnh bằng điện thoại di động. Ừ thì, lần đầu trải nghiệm trong đời mà. Chỉ chụp cho chính mình tiêu khiển thôi cũng là có vấn đề rồi, khi không nó lại còn phát tán lên mạng. Cứ bảo sao tôi không thích lên mạng cho lắm. Ẩn danh đi một cái là đăng hết những thứ vốn không thể công khai. Phải mấy đứa tâm địa hèn hạ thì còn tệ hơn. Lòng dạ với lại ngôn từ của bọn này chắc chắn sẽ rất kinh tởm phải không? Thế mà mấy đứa chỉ thích xem những thứ như thế lại còn muốn lan tỏa sự khó chịu cho cả thế giới nữa chứ. Tóm lại là tôi thấy nó giống như cuộc triển lãm vệ sinh vô đạo đức.”

Chẳng biết triển lãm vệ sinh là thế nào, nhưng qua giọng điệu của Watase thì có thể đoán được rằng nó cực kỳ ô uế. Tuy nhiên, điều Kotegawa không thể ngờ được chính là thái độ của sếp mình, ông ấy gần như mất hết bình tĩnh.

“Đội trưởng.”

“Hử?”

“Còn gì nữa không? Về mạng mẽo các thứ đó ạ.”

“Mơ hồ lắm! Cậu phải biết nhiều về mấy cái này hơn tôi chứ, nếu xảy ra một vụ án quái đản như thế này, cư dân mạng sẽ phản ứng như thế nào?”

“Phản ứng ấy ạ? À thì, mọi người sẽ đăng bất cứ thứ gì họ muốn lên mấy trang web chuyên giải quyết các vụ án có thật như 2channel. Họ suy luận thống tin nghi phạm, về động thái của cảnh sát cái nào đúng, cái nào sai. Náo nhiệt như một lễ hội. Và nếu một bức ảnh về một xác chết bị lộ, sẽ mở đường cho một đại hội bình phẩm. Vì trước đó từng có thi thể không đầu bị công khai, có người còn để lại bình luận là ‘ngầu thật đấy’ nữa.”

Cứ tưởng Watase nghe vậy sẽ nổi điên lên, kêu là “vô đạo đức”. Nhưng ông ấy lại chỉ nói: “Chà, cái đó bình thường mà?” với vẻ cau có thường ngày.

“... Không phải vô đạo đức sao?”

“Cái đó gọi là bất lịch sự. Ở vài tình huống nhất định, vô đạo đức không được dung thứ, nhưng bất lịch sự thì có. Một trong số đó là khi nhìn thấy xác chết. Một thi thể sẽ khiến người ta nhận thức được cái chết của chính mình, rằng một ngày nào đó bản thân cũng sẽ biến thành một cái xác, rồi mục rữa đến tận cùng. Càng nghĩ càng thấy sắp phát điên. Đó là lý do tại sao những người có tinh thần khỏe mạnh lại nói đùa về cái chết. Vì không làm như vậy thì không chịu đựng nổi. Cảnh sát chúng ta, các bác sĩ, các tu sĩ hay ai đó từng làm việc trong một môi trường thường xuyên phải đối mặt với tử thi chắc chắn đều đã từng nghe một hoặc hai câu chuyện cười đen tối về xác chết. Nếu không thì sao có thể duy trì tinh thần ổn định được chứ? Thế nên, những câu nói bất lịch sự đang lan truyền trên mạng cũng chấp nhận được thôi. Mấy cái đó bình thường.”

Watase phiền não nhìn chằm chằm vào màn hình.

“Nhưng lần này thì không như thế. Tôi vừa cho tìm kiếm rồi. Ba ngày sau khi vụ án được đưa tin, xem hết 2channel cậu vừa nói đến các trang có tính chất tương tự, có người bảo nó rùng rợn, người kêu sợ hãi, nhưng lại không có bất cứ ai chế nhạo vụ này. Ngay cả sau khi bức ảnh này được đăng tải, cũng không có bình luận nào cười cợt xác chết. Mặc dù trên thực tế, số lượng truy cập bài viết đã hơn ba nghìn.”

“Đội trưởng để ý vấn đề này sao?”

“Vì nó không bình thường. Không giống phản ứng với những vụ án quái đản mọi khi. Mọi người đều cảm thấy khiếp sợ. Sự lo lắng lấn át cả những suy nghĩ bất lịch sự trong họ. Tôi thực sự tò mò. Tuy không thể khẳng định chuyện gì đang xảy ra, nhưng tôi có dự cảm chẳng lành.”

Kotegawa đồng ý rằng vụ này thật rùng rợn. Không phải do tử thi bị hủy hoại thê thảm mà là vì những bí ẩn về “đứa trẻ” chơi đùa với xác chết như thể đó là món đồ chơi. Nếu sự việc chỉ đơn giản là quái đản, mọi người sẽ phản ứng bằng cách gán cho nó cái mác “tàn nhẫn” vẫn dùng từ trước đến nay. Đến cả giết hại trẻ sơ sinh hay tàn sát cha mẹ cũng có thể được lý giải bằng sự “vô nhân tính”. Thế nhưng, chỉ có “trẻ con” mới hiểu được sự “tàn ác” đơn thuần của “trẻ con”. Đó là những cảm xúc mà không “người lớn” nào đầy đủ năng lực hành vi có thể hiểu được. Chính vì vậy, “người lớn” mới cảm thấy bất an.

“Sếp đã phân tích máy tính của nạn nhân chưa?”

“À, đúng theo lời khai của Katsuragi, không có bằng chứng nào cho thấy cô ấy đã truy cập vào trang web lạ. Nhưng thành thật mà nói, tôi không muốn công khai tình tiết này.”

“Tại sao vậy?”

“Nạn nhân nghiện các trang web đen và có một mạng lưới quan hệ nguy hiểm. Mấy cái tình tiết kèm theo kiểu đó chính là một loại van an toàn cho người nhận thông tin. Họ sẽ thấy hung thủ nhắm vào đặc điểm nào đó của nạn nhân để ra tay, mình thì không như vậy. Chứ nếu không có mấy tình tiết kèm theo thì sao? Họ sẽ cảm thấy chẳng có gì đảm bảo bản thân không phải người bị sát hại, có lẽ mình sẽ là mục tiêu tiếp theo. Không có gì đáng sợ bằng một cái chết bất ngờ.”

“… Sếp suy nghĩ quá nhiều rồi.”

“Tại tôi nghĩ nhiều thì đã tốt. Không chỉ các phương tiện truyền thông lá cải mà đến cả nhà báo cũng như vậy luôn. Cậu đã thấy chưa?”

Watase ném cho Kotegawa ấn bản buổi sáng của Saitama Nippo.

“Xã luận ba trang giấy. Sau những vụ án thế này, họ hay khơi vấn để thiếu giao tiếp xã hội, ảnh hưởng tiêu cực từ phim kinh dị và truyện tranh ma quỷ, sự vô cảm ở địa phương ra để nói nhưng lần này lại không thấy tăm hơi đâu. Chỉ thấy hy vọng sớm giải quyết được nỗi lo âu trước sự xuất hiện của những tội ác tương tự. Viết báo mà cư xử đúng mực quá thế này cũng làm tôi rùng mình. Tóm lại, ngay cả giới truyền thông cũng đang lo lắng.”

Kotegawa đọc thử thì thấy đúng như vậy. Mọi khi toàn đổ lỗi cho môi trường xã hội thay vì lên án thủ phạm gây ra tội ác tày trời mà nay lại thay đổi hẳn, nói giảm nói tránh nhiều hơn.

“Không chỉ báo chí đâu. Mấy chương trình tạp kỹ nhẹ hơn nhôm, mỏng hơn bao cao su[*] cũng vậy.”

Watase bật tivi bên cạnh, đúng lúc đang phát một chương trình tạp kỹ buổi sáng.

“... nên chỉ có một phần mười số căn hộ ở Sky Stage Takimi có người ở. Do đó, không có nhân chứng là điều đương nhiên.”

“Ra vậy, đấy gọi là một cái túi đen trong thành phố.”

“Chính xác là như vậy! Chúng tôi cũng đã đến hiện trường vào khung giờ giống với khung giờ được cho là thời điểm xảy ra vụ án, nhưng nơi đó vừa ít người qua lại, vừa không có mấy đèn đường, phụ nữ sẽ ngại phải đi bộ một mình.”

“Chẳng phải khá nực cười sao? Khuôn viên một chung cư cao tầng mới toanh nhưng an ninh lại tệ đến mức ấy. Rất giống với South Bronx ở Mỹ. Cổ tích Nhật Bản rằng nước và an ninh là miễn phí lại lừa người một lần nữa rồi.”

“Đồng ý! An ninh khu vực quanh hiện trường là vậy, nhưng điều khiến chúng tôi rùng mình là hành vi treo thi thể nạn nhân ở tầng mười ba của chung cư. Đây là loại tội phạm gì thế?” …

Người dẫn chương trình và các nhà bình luận đều vô cùng quen thuộc vì Kotegawa thường xem chương trình này vào những ngày không phải làm nhiệm vụ. Tuy nhiên, vẻ mặt dày lên án tội ác như thể mình là đồng minh công lý thường thấy của họ đã biến mất. Đến cả những người viết chuyên mục nổi tiếng với ngôn từ sắc sảo cũng nói chuyện rất thận trọng. Mọi người nhìn nhau, cảm giác hụt hẫng bao trùm. Mà không, nói trắng ra, họ không có thời gian để bận tâm hình ảnh chiếu lên trông như thế nào, không hề có ý định che giấu sự lo lắng.

Watase nói đúng. Các phương tiện truyền thông từng liên tục xào nấu, chiêu đãi công chúng bằng vô số vụ án khủng khiếp và những cảnh tượng gây sốc, nhưng lần này lại bối rối, chẳng biết phải chế biến từ đâu khi gặp phải thứ nguyên liệu ghê rợn đến thế này.

Thế nhưng, Kotegawa lại có suy nghĩ gần như trái ngược, rằng “Thì sao chứ?” Một tội ác ghê tởm đẩy xã hội vào vực sâu lo lắng, thậm chí giới truyền thông cũng chờ mong giải pháp để ngăn chặn khả năng xuất hiện những diễn biến tiếp theo. Phá được vụ án nào càng tàn ác, càng quái đản phô trương thì tiếng vỗ tay tán dương sau đó càng vang dội. Người ở trung tâm của sự tung hô đó sẽ là cậu. Cậu sẽ bắt được thủ phạm và gây dựng tên tuổi. Mặc dù tốt nghiệp đại học nhưng Kotegawa đã trượt trong kỳ thi công chức. Thế nên, sự nghiệp cảnh sát của cậu phải bắt đầu từ bậc không chuyên trách. Dù có công việc ổn định và tốc độ thăng tiến hơn người, nhưng có lẽ cấp bậc cao nhất mà cậu có thể chạm tới là thanh tra. Lòng tự tôn của Kotegawa không cho phép điều đó. Trong một tổ chức cảnh sát, cấp bậc là tối thượng. Muốn được làm theo ý mình thì phải thăng lên chức cao hơn. Đây là bài học cậu rút ra trong khoảng thời gian làm việc tại trạm cảnh sát. Huân chương cảnh sát có công, huân chương cảnh sát có thành tích xuất sắc, hoặc chí ít thì giấy khen của cục trưởng cũng được. Bằng mọi giá, cậu phải lập được chiến công lớn và để mọi người biết đến sự hiện diện của mình. Ham muốn thành danh của Kotegawa ngày càng lớn.

“Không tiếp xúc với các trang web lạ. Không có người quen đáng chú ý nào ngoài Katsuragi. Tuy nhiên, hung thủ luôn có liên hệ với nạn nhân theo một cách nào đó. Nhiều khả năng kẻ gây án có quen biết với Arao, dù là trong quá khứ hoặc ở hiện tại. May là hai vị phụ huynh có mang theo cuốn kỷ yếu của cô ấy. Cậu tìm hiểu tất cả người quen trước đây và các mối quan hệ hiện tại của cô ấy đi, điều tra từng người đã tiếp xúc với cô ấy trong vài tuần qua, đừng bỏ sót bất kỳ ai.”

“Còn khả năng phạm tội ngẫu nhiên thì sao ạ? Nếu hung thủ là một kẻ tâm thần, hắn sẽ không mất thời gian lựa chọn mục tiêu đâu. Hắn lặng lẽ chờ đợi trong bóng tối và khi thấy con mồi phù hợp, hắn sẽ tấn công họ từ phía sau.”

“Đi loanh quanh trong ngõ, ôm lấy một vật tù to tướng có thể đánh người khác bất tỉnh sao? Đã thế còn chuẩn bị trước một tấm bạt xanh lớn như vậy? Tuy tên sát nhân này có vẻ dị thường, nhưng hắn cũng không ngu ngốc. Trái lại còn cẩn thận đến đáng sợ. Phát hiện thi thể được ba ngày rồi mà không có nổi một bằng chứng nào hữu ích. Tôi không nghĩ kẻ này gây án bừa bãi đâu. Hắn đã biết đến cô gái tên Arao Reiko ở đâu đó hoặc bằng cách nào đó, thế rồi chọn cô ấy làm mục tiêu. Đó là mối liên hệ. Nếu tìm được mối liên hệ giữa Arao Reiko và thủ phạm, chúng ta nhất định sẽ phá được vụ án này.”

Kotegawa nhìn hai cuốn album đặt trên bàn Watase. Chắc đó là kỷ yếu tốt nghiệp đã đề cập trước đó. Một cuốn thôi cũng đã rất dày vì có dán ảnh. Việc cần làm là lần theo tung tích của từng người trong đó và tìm ra mối liên hệ của họ với Arao Reiko. Không nhiều người ở tầm tuổi nạn nhân về thẳng nhà ngay sau giờ làm việc, nên có khi phải đến đêm khuya mới liên lạc được với họ. Chưa kể, dù có liên lạc được thì khả năng cao cuối cùng vẫn sẽ chẳng thu được gì. Thế là tốn công vô ích! Kotegawa vô thức bĩu môi.

Đúng lúc ấy, âm lượng tivi đột nhiên tăng lên. Kotegawa quay lại, thấy Watase đang cầm điều khiển từ xa.

“Xin chào đón nhà bình luận khách mời. Giáo sư danh dự tại Đại học Johoku, chuyên gia về tâm lý tội phạm, ngài Omaezaki Munetaka. Rất hân hạnh được gặp giáo sư.”

Nhìn thấy gương mặt trên màn hình, Kotegawa lập tức nhận ra. Gần đây, nhân vật này đã trở nên quen thuộc. Ông ấy là một nhà khoa học được rất nhiều chương trình tạp kỹ mời tới mỗi khi xảy ra một vụ án kinh hoàng. Ít nhất thì Kotegawa biết về ông ấy như vậy.

“Chúng ta bắt đầu nhé giáo sư. Giáo sư có ý kiến gì về thủ phạm trong vụ án lần này?”

“Điều đầu tiên mà mọi người có thể đã nhận ra, là tính trẻ con trong vụ án.”

“Vâng, tính trẻ con ạ?”

“Hãy nhìn vào tờ giấy ghi chú này. Chữ viết vụng về, hoàn toàn bằng Hiragana. Câu cú giống hệt học sinh tiểu học nhưng vấn đề nằm ở nội dung. Tôi nghĩ hầu hết các bé đều đã từng chơi trò bắt ếch và rắn trong thời thơ ấu. Kẻ viết tờ giấy này cũng vậy, hắn rất vui khi coi con ếch như một ấu trùng. Ý tưởng so sánh này vốn dĩ là đặc trưng của trẻ em, nhưng hung thủ lại áp dụng nó với cả con người.”

“Nói cách khác, hành vi treo ‘ếch’ chính là ý tưởng so sánh của một đứa trẻ phải không ạ?”

“Đúng là như vậy. Dù tên tội phạm này có diện mạo như thế nào thì trong tâm trí vẫn tồn tại tính trẻ con rất mạnh mẽ. Tôi cho rằng, việc tính trẻ con này bộc lộ khi giết người dường như tượng trưng cho bản tính của thủ phạm.”

“Vậy thủ phạm là một người không bình thường đúng không ạ?”

Giáo sư Omaezaki hơi cau mày khi nghe câu hỏi.

“Nếu nói những người vẫn giữ tính trẻ con trong tâm trí là bất thường thì không đúng. Giữa cuộc sống bộn bề vẫn có nhiều người tiềm ẩn tính trẻ con. Nó không hẳn là yếu tố tiêu cực trong các lĩnh vực nghệ thuật như âm nhạc, hội họa và văn học. Cái tôi muốn nói rõ ở đây là hung thủ không hề đột nhiên trở nên tàn ác.”

“Dạ, điều đó nghĩa là sao ạ?”

“Tức là không có chuyện một người trước nay hoàn toàn bình thường, bỗng đến khi trưởng thành thì lại thực hiện những hành động phá hoại tàn ác. Trường hợp không có yếu tố từ bên ngoài như chất kích thích, kẻ phạm tội bạo lực chắc chắn đã thực hiện hành vi có thể được coi là dấu hiệu cho tội ác sau này, ví dụ như ngược đãi động vật nhỏ. Ban đầu là côn trùng, ếch và rắn, sau đó chuyển sang các mục tiêu có kích thước lớn hơn như chim, mèo và chó. Cuối cùng, nạn nhân sẽ là những người yếu thế hơn về tuổi tác và thể lực. Điều này đã được chứng minh trong các nghiên cứu gần đây, rằng chúng có bản năng tàn sát ở sâu trong tâm trí từ trước khi phạm tội giết người. Tuy nhiên, khi đến giai đoạn này, tính trẻ con của chúng mất đi và thay bằng xu hướng bạo lực. Có điều, kẻ giết người vẫn giữ được tính trẻ con như những giai đoạn đầu. Lý do khiến tôi chú ý đến nó là vì cách hung thủ để lại mảnh giấy khiến người ta nghĩ là hắn đã chơi với một con ếch ở hiện trường gây án. Hành động này có tính tượng trưng rất lớn, có cảm giác hắn đang công khai quá trình trở nên tàn nhẫn của chính mình.”

“Ồ... Dạ, cảm ơn giáo sư rất nhiều! Tiếp theo chúng ta sẽ đến với...”

Tivi bị tắt ngang khúc đó.

Watase vẫn đang cầm chiếc điều khiển từ xa, nhìn chằm chằm vào màn hình đen thui.

“Phàn nàn cũng không để làm gì nhưng người dẫn chương trình này năng lực kém quá!”

“Chà, mỏng hơn bao cao su mà.”

“Vị giáo sư này đã cố gắng nói về một điều gì đó rất quan trọng. Lúc đầu trò chuyện kiểu vô thưởng vô phạt nhưng lại quay qua hỏi về sự không bình thường của hung thủ, khiến giáo sư khéo léo né tránh việc phải giải thích rõ và dẫn dắt sang điểm bất thường khác. Không chỉ người dẫn chương trình đâu, cả cái trường quay đấy đều mong muốn ông ấy chỉ ra điểm khác biệt mấu chốt giữa họ và hung thủ, nhưng ông ấy không làm vậy. Tôi chắc chắn rằng đây là góc nhìn quan trọng giúp chúng ta đến gần hơn với bản chất của kẻ gây án, chứ không phải mấy cái điểm khác biệt vớ vẩn, người bình thường với lại người không bình thường. Bọn họ cắt ngang câu chuyện của ông ấy.”

“Anh có đánh giá hơi cao rồi không? Gần đây, vị giáo sư này đã bị gọi là tài năng nửa mùa, suốt ngày thấy xuất hiện trên các chương trình tạp kỹ.”

“Suốt ngày thấy trên tivi là vì người ta có nhu cầu mời ông ấy thôi. Họ chê bai thế này thế kia, kêu là điểm mấu chốt chẳng có gì khó hiểu, nhưng đến lúc đi vào ngõ cụt thì cuối cùng cũng phải nhờ đến chuyên gia. Chuyên gia trong ngành mới giải thích được dựa trên kiến thức chuyên môn. Nó có giá trị là điều đương nhiên.”

“Nói vậy thì người này cần được trọng dụng ạ?”

Watase bỗng đứng dậy và chộp lấy chiếc áo khoác bên cạnh.

“Đi thôi.”

“... Đi đâu cơ?”

“Đại học Johoku. Đi gặp vị giáo sư đó.”

“T-tại sao tự nhiên lại thế?”

“Tôi cũng là người đang đi vào ngõ cụt. Với cả, tôi muốn nghe tiếp câu chuyện ông ấy đã nói lúc nãy, không thông qua bất cứ cái máy quay nào.”

Watase vừa nói vừa quay lưng đi. Kotegawa còn chẳng kịp tặc lưỡi, miễn cưỡng theo sau. Cứ bị túm mũi và kéo đi khắp nơi thế này là cậu khó chịu lắm, nhưng vẫn tốt hơn một chút so với việc phải lật qua lật lại đống kỷ yếu tốt nghiệp kia.

Watase im lặng suốt chuyến xe đến trường đại học. Mặc dù cũng đã được đồng nghiệp phím trước, nhưng cảnh ngồi cạnh Watase trên xe vẫn khó xử hơn tưởng tượng. Ông ấy không nhìn ra ngoài cửa sổ, chỉ nhìn thẳng về phía trước. Thà người này cứ nhắm mắt lại thiền hoặc ngủ đi thì đã tốt.

“Ừm... Đội trưởng ơi.”

“Gì?”

“Giờ nói cũng muộn rồi, nhưng đi thế này liệu có thu lại được gì không?”

“Muộn thật rồi đấy, vào đến nội thành rồi mà.”

“Tôi hiểu ý kiến của các chuyên gia rất quan trọng, nhưng... dù được gọi là chuyên gia tâm lý tội phạm, nhưng ông ấy vẫn chỉ là giảng viên đại học thôi, đầu từng lăn lộn ở hiện trường vụ án đẫm máu hay vật lộn với kẻ giết người. Cùng lắm thì cũng chỉ nhốt mình trong phòng nghiên cứu rồi chăm chăm vào đống tài liệu mà?”

“Người tên Omaezaki này là dạng thực chiến đấy. Mặc dù giờ ông ấy là giáo sư danh dự nhưng trước đó có làm nhân viên y tế tại các cơ sở giam giữ ở Fuchu và từng phải đối phó với tội phạm mỗi ngày. Không phải kiểu chỉ sống trong bốn bức tường đâu. Ông ấy đã có thời kỳ chinh chiến ở thực địa, nhìn đôi mắt đỏ ngầu, nghe tiếng cười rũ rượi, ngửi hơi thở bốc mùi của đám tù nhân. Nghe nói rằng nhiều bác sĩ tâm thần đã hành nghề sau khi được ông dạy bảo. Trên thực tế, có rất nhiều người trong Cục Cảnh sát Tokyo ngưỡng mộ Omaezaki và thường đến tìm ông ấy mỗi khi gặp án khó”.

“Gì vậy? Nếu thế...”

Nếu thế thì người đó không phải là “sản phẩm của truyền thông” mà là người được cảnh sát tin dùng. Vậy thì hóa ra chỉ có Kotegawa là không biết. Cậu thấy xấu hổ trước sự thật này.

“Hơn nữa, chính Omaezaki cũng có liên quan đến tội phạm mắc bệnh tâm thần. Cậu có nhớ vụ án sát hại hai mẹ con ở Matsudou xảy ra ba năm trước không?”

Đương nhiên là biết. Không phải nhớ mà là không quên nổi vì báo chí cứ thỉnh thoảng lại khơi ra.

Mùa hè ba năm trước, vụ việc xảy ra tại một khu dân cư trong thành phố Matsudou. Buổi chiều nọ, người chồng trong một gia đình ba người ra ngoài đi làm, vợ và con gái 3 tuổi đang ở nhà thì một thiếu niên 17 tuổi cải trang làm thợ sửa ống nước đột nhập vào phòng. Hắn bóp chết rồi cưỡng hiếp người vợ. Đứa con gái nhỏ đang gào khóc cũng bị đánh tử vong bằng ống thép. Kẻ gây án bị bắt sau một thời gian bỏ trốn nhưng qua kết quả giám định tâm thần theo yêu cầu của luật sư, cậu ta được xác định là bị tâm thần phân liệt vào thời điểm gây án. Tòa sơ thẩm áp dụng Điều 39 Bộ luật Hình sự, tuyên cậu ta vô tội. Mặc dù phía kiểm sát đã kháng nghị vì cho rằng việc tiến hành giám định tâm thần là không cần thiết nhưng gần đây đã bị tòa án cấp cao bác bỏ, y án sơ thẩm, tuyên trắng án cho cậu thiếu niên.

Trong khoảng thời gian đó, người chồng đã đối đầu với phía luật sư bào chữa, không ngừng kêu gọi quần chúng chú ý đến sự vô lý của Điều 39 Bộ luật Hình sự cũng như nỗi tiếc thương của gia quyến. Hành động của anh được báo chí đưa tin.

Vào thời điểm tòa án bác bỏ kháng nghị của viện kiểm sát, hình ảnh người chồng vừa khóc vừa nhìn lên trời đã thu hút sự đồng cảm của dư luận nhưng không thể làm thay đổi phán quyết của cơ quan tư pháp. Ý kiến về việc sửa đổi Điều 39 Bộ luật Hình sự cũng bị bỏ ngỏ.

Tuy nhiên, Kotegawa cho rằng thay vì sửa lại Điều 39 Bộ luật Hình sự thì nên đưa ra định nghĩa chặt chẽ hơn về trường hợp mắc bệnh tâm thần được miễn trách nhiệm hình sự. Một kẻ mắc bệnh tâm thần hoặc suy kiệt tinh thần mà lại chỉ chọn tấn công phụ nữ và trẻ em chứ không hề đột nhập nhầm vào phòng của xã hội đen hay võ sĩ thì hẳn là hắn vẫn có đủ năng lực nhận thức vấn đề.

“Giáo sư Omaezaki là bác sĩ giám định của vụ đó ạ?”

“Không... người vợ bị sát hại trong vụ án là con gái duy nhất của ông ấy.”

Kotegawa tự hỏi mấy tòa nhà trong trường học cứ phải trông như thế này hay sao? Cậu cũng là người đã từng ra vào nhiều tòa nhà từ bậc tiểu học đến đại học, nhưng mấy công trình được gọi là trường học đều mang đến bầu không khí vô cùng xa lạ đối với người đã từng rời khỏi chúng. Không giữ người ra đi, cũng chẳng chào đón người quay trở lại.

Phòng nghiên cứu của giáo sư Omaezaki nằm ở giữa tầng hai của tòa nhà phía tây. Kotegawa rụt rè đi dọc hành lang, vì ở đây không phải hiện trường vụ án hay nơi ở của những người liên quan. Còn Watase hùng hổ tiến bước như thể có xô vào đám học sinh trước mặt cũng chẳng sao. Người này là một ví dụ sống động về một kẻ không coi ai ra gì.

Nghe thấy tiếng gõ cửa phòng nghiên cứu, một giọng nói trầm trầm bình tĩnh vang lên từ bên trong.

“Mời vào.”

Người đàn ông chào đón Watase và Kotegawa trông còn xanh xao và u ám hơn cả lúc xuất hiện trên màn hình tivi lúc nãy. Mái tóc bạc trắng một chín một mười với giáo sư Mitsuzaki nhưng ngắn hơn. Đôi mắt của ông ấy cũng dịu dàng hơn nhiều.

Theo tư liệu, năm nay ông ấy đã bước sang tuổi 70, nhưng cách đứng dậy đón tiếp khi hai người bước vào phòng lại khỏe khoắn đến mức không hề giống tác phong của người già.

“Tôi là Omaezaki. Các anh tự xưng Cảnh sát tỉnh Saitama, chắc là đang phụ trách điều tra vụ án đó phải không?”

“Giáo sư dự đoán như thần. Chúng tôi tới đây hôm nay là xin giáo sư cho ý kiến từ góc nhìn của một chuyên gia.”

“Cảm ơn anh đã khen, nhưng tôi chỉ là bác sĩ khoa tâm thần, mấy vấn đề chuyên môn trong tâm lý học tội phạm là do những người không biết đồn thổi mà thôi.”

“Không đâu, không đâu. Xem xong chương trình lúc nãy, tôi càng thêm tin tưởng mạnh mẽ vào chuyên môn của giáo sư.”

Kiểu tâng bốc khiến Kotegawa đứng cạnh nghe cũng thấy ngại, nhưng giáo sư Omaezaki lại không tỏ ra khó chịu chút nào. Có lẽ nếu sống hơn bảy mươi năm trên đời, người ta có thể sẵn sàng bỏ qua những lời ba hoa xã giao đó.

“Ừm... Thật xấu hổ khi bị nói như vậy nhỉ? Nhưng vẫn thoải mái hơn bị chế giễu là mang tiếng nhà khoa học nhưng lại chọn phô bày sự thiếu hiểu biết của mình.”

“Có vẻ giáo sư không thực sự thích nơi đó cho lắm nhỉ?”

“Tất nhiên rồi! Trước nay người làm nghiên cứu chỉ phát biểu bằng luận văn thôi, xuất hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng là điều không đúng cho lắm. Tuy nhiên, lý do một người như tôi chấp nhận trưng dáng vẻ già nua này ra là vì muốn xóa bỏ những quan niệm sai lầm của công chúng về bệnh tâm thần.”

“Thế nhưng, vài người trên thế giới này cho rằng cứ tiếp tục hiểu sai như thế thì tốt hơn. Người dẫn chương trình nói chuyện với giáo sư trước đó là một ví dụ.”

“Cứ hiểu sai như thế... sẽ tốt hơn?”

“Quan điểm sai lầm mà giáo sư đang muốn xóa bỏ là chân lý với họ. Không, đó là điều họ muốn tin. Lúc người dẫn chương trình hỏi ‘Thủ phạm có phải là kẻ không bình thường không?’, tôi đã rất bất ngờ. Cho dù là chương trình tạp kỹ hay bộ phim truyền hình, việc nói về người không bình thường trên sóng, kể cả trong các bản tin, là điều cấm kị. Thế mà cả người nói lẫn người xung quanh đều không để ý đến việc ấy. Chính điều đó mới bất thường.”

“... Anh cũng nhận ra sao?”

“Khi thấy người dẫn chương trình lái sang chuyện đó, giáo sư đã chuyển chủ đề sang tính trẻ con. Không phải vậy sao?”

“Vì có vẻ điều họ muốn nghe hoàn toàn trái ngược với những gì tôi suy nghĩ.”

“Đó cũng là lý do tại sao tôi muốn nghe suy nghĩ của giáo sư. Chỉ ở trong phòng này thôi, chỉ giáo cho chúng tôi cũng được. Mấy người đó hướng đến vực sâu, nơi phân chia rõ ràng ranh giới giữa người bình thường và kẻ bất thường. Họ muốn nghe điều đó từ chuyên gia, muốn kiểm tra, muốn được an tâm tới mức người dẫn chương trình quên đi cả những điều cấm kị và đặt câu hỏi như vậy.”

Omaezaki nghe xong bèn cười khổ.

“Anh thẳng thắn thật đấy!”

“Xin lỗi giáo sư. Tôi từ nhỏ đến lớn là người thô kệch, không biết nói chuyện lòng vòng. Lại còn làm thanh tra mà, cần phân biệt cái nào là trắng, cái nào là đen. Tôi không thể ngừng xác minh hay thiếu sự phân định rõ ràng. Cái nghề này nó như vậy đấy.”

“Hiểu rồi. Thế thì, dù rất tôn trọng ngành nghề của các anh, nhưng bác sĩ tâm thần chúng tôi không có khái niệm về ranh giới phân chia giữa người bình thường và kẻ bất thường. Chúng tôi nhìn nhận một trạng thái là ‘không bình thường’ khi đem nó so sánh với trạng thái bình thường. Vậy giờ câu hỏi đặt ra rằng: ‘Như thế nào thì được coi là bình thường?’. Dù thế giới này chỉ là ngôi làng mười người thì vẫn có khác biệt về ngôn ngữ, tư tưởng, tôn giáo, sở thích, nhận thức và phong tục. Phải nói quy định chuẩn mực về sự ‘bình thường’ là việc làm cực kỳ vô lý. Ví dụ điển hình như tòa án dị giáo thời trung cổ và cuộc đàn áp người Do Thái trong chiến tranh.”

“Tôi hiểu là rất khó vạch ranh giới phân biệt, nhưng quan điểm ấy hơi mang tính triết học mà?”

“Đúng vậy! Nhưng trên thực tế, đến y học cũng chưa thể chứng minh cơ chế làm cho con người trở nên bất thường. Có giả thuyết cho rằng, chất dẫn truyền thần kinh dopamine bị lỗi, sau đó tạo ra hỗn loạn mạng lưới thần kinh trong não bộ. Nhưng tôi nghĩ đó không phải là tất cả. Nếu đã lập luận vấn đề ở cấp độ vật chất như thế thì đương nhiên phải xét đến cả mối liên hệ với gen di truyền. Trong khi đó, dữ liệu lại cho thấy tỉ lệ phát hiện bất thường trong một cặp song sinh cùng trứng chỉ là khoảng 50%. Đó chính là lỗ hổng của giả thuyết vừa rồi.”

“Mấy người đang lo mà nghe thấy vậy chắc sẽ sốt vó lên đấy nhỉ?”

“Nỗi bất an càng lớn thì thì họ càng cố phân biệt đâu là bình thường, đâu là bất thường, đâu là đen, đâu là trắng. Tuy nhiên, nếu cứ dùng phương pháp phân đối như vậy, người ta sẽ ngừng tư duy. Mà một khi đã ngừng tư duy, thì có khác gì con rối không có năng lực phán đoán?”

“Chuẩn không cần chỉnh. Nếu lúc đó giáo sư nói ra, mấy người xung quanh chắc hẳn sẽ thấy khó chịu.”

“Giờ vẫn không nói được. Nếu không tranh luận lý trí, đánh giá sáng suốt hơn về tội ác do người tâm thần gây ra thì hầu hết mọi người vẫn chỉ nhìn những thứ họ muốn nhìn, nghe những gì họ muốn nghe.”

“Giáo sư nghĩ sao về Điều 39 Bộ luật Hình sự?”

Kotegawa buột miệng tuôn ra thắc mắc vừa nảy ra trong đầu. Watase ngay lập tức trừng mặt nhìn cậu.

“Hahaha... Anh này còn thẳng thắn hơn nữa. Không sao đâu, xin đừng bận tâm. Vì vụ án đó chắc chắn đã được công bố rộng rãi và người nhà nạn nhân là tôi đây chẳng may cũng là bác sĩ giám định tâm thần thôi. Tôi sẽ trả lời anh. Cá nhân tôi nghĩ, Điều 39 là một quy định nên được duy trì.”

“Giáo sư thuộc trường phái tích cực ạ?”

“Có vẻ ngạc nhiên nhỉ? Các anh nghĩ cha mẹ có con bị giết phải căm ghét Điều 39 mới đúng phải không? Nếu nói về mặt cảm xúc của con người, chính xác là như vậy. Sự việc ấy quá đỗi đau lòng. Con rể tôi làm ăn thuận buồm xuôi gió, vợ chồng nó hết mực yêu thương nhau, cháu gái tôi chào đời và cả gia đình đong đầy hạnh phúc. Thế rồi đột nhiên, mọi thứ chấm hết vào ngày hôm ấy. Người mẹ trẻ và đứa bé vô tội bị sát hại không thương tiếc. Người chồng còn sống chìm trong nỗi bi ai. Tôi ở gần Matsudou nên thường xuyên đến thăm con rể. Nó thực sự suy sụp đến đáng thương. Cùng một lúc mất đi hai người quan trọng nhất trong cuộc đời. Thảm thương đến cùng cực.”

“Tố tụng thất bại cũng có một phần là do phía kiểm sát tuyên bố không cần giám định tâm thần khi đã ở giai đoạn kháng nghị lên tòa án cấp cao. Nhưng vấn đề thực sự nằm ở chỗ, hóa ra luật sư và bác sĩ giám định lúc đó lại là bạn bè nhỉ?”

“Đúng thế! Nếu bác sĩ giám định là người khác thì chưa chắc kết quả đã như vậy. Ừ thì, tâm thần học vốn là bộ môn mới và vẫn tồn tại nhiều quan điểm khác nhau. Với lại, trải nghiệm chủ quan của người bệnh được xác định thông qua quá trình hỏi đáp, kiểu gì kết quả cũng sẽ khác nhau tùy theo trải nghiệm lâm sàng của từng bác sĩ. Nhưng trong trường hợp tôi hoặc học trò làm giám định thì người ta cũng sẽ nghi ngờ theo hướng khác thôi. Hơn nữa, đừng đánh giá đúng sai trong quy định của pháp luật vì chuyện này. Luật pháp Nhật Bản áp dụng nguyên tắc trách nhiệm, nên không thể nào đánh đồng người có năng lực trách nhiệm hình sự với người không có năng lực trách nhiệm hình sự được.”

“Không hổ danh là giáo sư! Chúng tôi mà rơi vào hoàn cảnh đó sẽ chỉ thấy vừa đau đớn vừa phẫn nộ tột cùng, không có khả năng giữ bình tĩnh mà suy nghĩ như vậy đâu.”

“Anh đánh giá cao tôi rồi. Tôi đã từng gặp gia đình của kẻ gây án và họ còn lý trí hơn cơ. Con trai giết người và được tuyên vô tội sau khi giám định tâm thần. Họ...”

“Họ vui buồn lẫn lộn khi vừa biết ơn tòa tuyên con mình trắng án, vừa cay đắng nhìn nó bị giam giữ trong cơ sở điều trị bắt buộc. Hẳn là thế phải không?”

“Không... Bên đó nói rằng một kẻ sát nhân không phải chịu trách nhiệm hình sự chỉ vì bị tâm thần là sai lầm, rằng con trai mình cần được đưa ra xét xử lại và nhận hình phạt thích đáng sau khi chữa khỏi bệnh. Theo quan điểm của họ, ‘được đưa ra xét xử’, ‘chịu trừng phạt và chuộc lại lỗi lầm’ thực chất là quyền, chứ không phải nghĩa vụ. Quy định ở Điều 39 không hề cứu rỗi mà đang tước bỏ những quyền lợi đó của bệnh nhân.”

“Sâu sắc thật đấy! Tiện đây, thưa giáo sư, đó cũng là vấn đề chính mà chúng tôi muốn thỉnh giáo ngày hôm nay... Người mắc bệnh lý về tâm thần có bao nhiêu phần trăm được chữa khỏi hẳn?”

“Khỏi hẳn?”

“Nói cách khác, người đã ra khỏi cơ sở điều trị bắt buộc và đang sinh hoạt bình thường ở ngoài kia có thực sự không bao giờ tái phát nữa không?”

Omaezaki khẽ rên rỉ rồi chợt trầm tư suy nghĩ.

“Chẳng biết câu trả lời của tôi có làm các anh hài lòng hay không... Mọi người thường hình dung có hai trạng thái đối lập là phát điên và khỏi bệnh hoàn toàn. Tuy vậy, chuyện một người đang sống trong phòng bệnh khép kín đột nhiên lấy lại nét mặt tươi tắn rồi quay trở về với xã hội giống như bật-tắt công tắc chuyển đổi nghe thật viển vông. Từ ngữ thích hợp nhất ở đây là ‘hồi phục’ chứ không phải ‘khỏi bệnh’. Y học gọi là ‘trạng thái thuyên giảm’. Chúng tôi không chữa trị cấp tốc mà sẽ làm cho tinh thần của người bệnh ổn định dần dần, chắc chắn. Bệnh nhân không được chữa khỏi hoàn toàn nhưng các triệu chứng có thể giảm bớt hoặc biến mất trong thời gian ngắn hoặc lâu dài. Với trị liệu tâm thần hiện đại, không được phép đòi hỏi kết quả triệt để. Không có khái niệm ‘khỏi bệnh’, chỉ có ‘hồi phục’ mà thôi. Và nếu đã là ‘hồi phục’ thì đương nhiên sẽ có khả năng tái phát. Mà, cớ sao anh lại muốn biết về vấn đề này?”

“Có một cơ sở dữ liệu đã được xây dựng cách đây khá lâu và dựa vào đó thì người có thẩm quyền có thể nắm được địa chỉ cũng như hiện trạng của người từng bị giam giữ ở các cơ sở điều trị bắt buộc hoặc đang thuộc diện bị quản chế. Không thể nói nhiều hơn, nhưng khi một vụ án quái đản xảy ra, có trường hợp chúng tôi sẽ sử dụng nó để lọc ra danh sách tình nghi. Nó cho phép thông tin của tội phạm tình dục được phổ biến tới cộng đồng nơi chúng sinh sống với mục đích phòng ngừa tội ác. Tuy nhiên, nó chỉ áp dụng với vụ án đã bị phát hiện và xác định rõ danh tính hung thủ. Thế còn đối tượng có nguy cơ phạm tội hoặc người đã được bệnh viện chẩn đoán là đang mơn trớn hình thành nội tâm điên loạn thì hoàn toàn không có. Xin phép trao đổi với giáo sư cái này nhé! Không biết các bác sĩ tâm thần khắp Kanto, bao gồm cả giáo sư đây, có thể cung cấp hồ sơ bệnh án của người như vậy cho chúng tôi không ạ?”

Omaezaki không giấu nổi khó chịu ngay khi nghe Watase nói đến đó.

“Có nghĩa là tôi phải giao nộp thông tin khách hàng của mình cho các anh để hợp tác điều tra?”

“Chà, thành thật mà nói thì đúng là như vậy! Chính giáo sư cũng chỉ dạy rồi đấy thôi. Cho dù có hồi phục thì vẫn có khả năng tái phát.”

“Thẳng thắn xong là tới bước mặt dày à? Chao ôi, anh quả là một nhân vật ghê gớm đấy!”

“Khi muốn một người cao quý làm điều vô lý cho mình thì mặt dày là cách hiệu quả nhất rồi ạ. Tôi nghe nói giáo sư có rất nhiều học trò đang hành nghề. Nếu có được sự hợp tác của cả giáo sư và những bác sĩ đó thì tốt quá.”

“Anh không nghĩ đến vấn đề về thông tin cá nhân sao?”

“Xin lỗi giáo sư nếu múa rìu qua mắt thợ, nhưng luật bảo vệ thông tin cá nhân cực kỳ ưu ái cảnh sát, có điều khoản rõ ràng về việc không áp dụng đối với các trường hợp cần thiết để ngăn chặn, điều tra tội phạm. Dĩ nhiên, luật này chỉ miễn trách nhiệm pháp lý cho người cung cấp thông tin, chứ không quy định cung cấp thông tin là nghĩa vụ bắt buộc.”

“Sao anh không nhắc tới nghĩa vụ bảo mật của bác sĩ trong Bộ luật Hình sự? Tôi thấy anh có vẻ đang lạm dụng quyền lực nhà nước đấy!”

“Nhà nước phải bảo vệ tính mạng và tài sản của công dân.”

“Còn tôi thì không tránh khỏi cáo buộc xâm phạm nhân quyền.”

“Đó có thể là nhân quyền của tội phạm, giống như kẻ đã giết con gái và cháu ngoại của giáo sư. Đã bao giờ giáo sư nghĩ rằng, nếu kẻ đó được cảnh sát để ý trước khi phạm tội thì biết đâu giờ này hai mẹ con họ vẫn còn sống chưa?”

“Như thế là công tư lẫn lộn.”

Giọng nói của bác sĩ mang theo nỗi tức giận không thành lời. Không phải cảm xúc xuất phát từ lý do cá nhân, ông ấy thấy phẫn nộ vì bị giẫm đạp lên lòng tự tôn nghề nghiệp.

“Anh Watase này... Bệnh nhân đến khám ở khoa tâm thần đều mang nặng âu lo. Đó không phải là triệu chứng cơ năng[*] rõ ràng như đau đớn hoặc khó chịu ở một bộ phận nào đó trên cơ thể. Họ không biết mình đã làm gì và thậm chí có thể chẳng rõ mình là ai, để rồi căng cứng vì bị bủa vây trong hoảng sợ và nghi ngờ. Điều gì sẽ giúp chúng tôi chữa trị cho bệnh nhân ở trong tình trạng này? Niềm tin tuyệt đối vào bác sĩ đấy! Thiếu tin tưởng, họ sẽ không có cách nào mở lòng. Thế nên, người tha thiết được điều trị và người đã hồi phục có khi còn tin cậy chúng tôi hơn cả cha mẹ, anh chị em trong nhà. Họ sẽ cảm thấy thế nào nếu phát hiện bác sĩ tiết lộ thông tin của mình cho cảnh sát? Mối quan hệ vun đắp từ lòng tin trong thời gian dài bỗng chốc bị sụp đổ. Không đâu, với đạo đức nghề nghiệp của một bác sĩ tâm thần, tôi không cho phép điều đó xảy ra. Và những đứa học trò đã thấm nhuần tư tưởng của tôi ngoài kia, cũng sẽ như vậy.”

Khoảng lặng trong thoáng chốc bao trùm lên không gian giữa Omaezaki và Watase. Cả hai trông đều bình tĩnh, nhưng ánh mắt giao nhau căng thẳng đến mức khiến Kotegawa không dám xen vào.

Watase lên tiếng trước để hóa giải bầu không khí này.

“Tôi xin lỗi, giáo sư. Tôi hiểu đó là một thỉnh cầu trơ trẽn nhưng lại không biết các bệnh nhân sẽ có cảm xúc như vậy. Bệnh thiển cận của tôi đúng là không thuyên giảm theo tuổi tác.”

“Riêng anh thì tôi nghi ngờ là giả vờ bị bệnh.”

“Nặng lời quá, giáo sư lượng thứ cho tôi được không? Tuy nhiên, hy vọng ngài đừng vội khước từ, xin hãy cân nhắc lại nguyện vọng của tôi. Nói thật thì, xung quanh nạn nhân không xuất hiện bất cứ vật chứng hay đối tượng khả nghi nào nên chúng tôi đang ở tình thế phải mò mẫm trong bóng tối.”

“Tôi sẽ xem xét, nhưng mong các anh đừng kỳ vọng gì nhiều.”

“Tất nhiên rồi ạ. Công việc điều tra phải thường xuyên quanh quẩn với điều vô vọng như vậy mà. À, tôi vẫn còn một điều muốn hỏi, thưa giáo sư.”

“Gì vậy? Tôi cũng sắp hết thời gian rồi.”

“Người dẫn chương trình lúc nãy đã cắt ngang câu chuyện, nên chúng tôi muốn nghe tiếp về tính trẻ con của hung thủ mà giáo sư đã đề cập đến.”

“... Là chuyện đó sao? Tôi đã nói tính trẻ con của hung thủ bộc lộ qua cái cách hắn coi thi thể như đồ vật và muốn phô bày sự tàn bạo của chính mình. Cơ mà vẫn còn một yếu tố cực kỳ quan trọng và rõ ràng nữa về khía cạnh này.”

“Là gì vậy ạ?”

“Nếu không thấy chán hoặc bị la mắng, trẻ con sẽ không bao giờ dừng chơi trò chơi mà chúng yêu thích.”

***

“Cuối cùng sếp lại làm cho bác sĩ tức giận.”

“Tôi tính sẵn chuyện có thể làm ông ấy phật lòng rồi. Việc ấy hoàn toàn đi ngược đạo đức nghề nghiệp của người ta mà. Nhưng nếu quá trình điều tra cứ tiếp tục bế tắc và đình trệ như thế này thì sớm muộn gì cũng cần đến sự hợp tác của bác sĩ tâm thần thôi. Biết thừa sẽ bị từ chối nên tìm cách thương lượng luôn từ bây giờ còn hơn đến tận lúc đó mới đột ngột nhờ vả. Thế rồi tự nhiên cậu lôi vụ con gái ông ấy ra nói.”

“Danh sách bệnh nhân... cần thiết lắm sao?”

“Hy vọng không đến mức ấy. Lý do giết người thì rất nhiều, nhưng suy cho cùng cũng chỉ xoay quanh ba vấn đề. Yêu hận, tiền bạc và sự điên loạn. Trong đó, yêu hận và tiền bạc rất dễ khoanh vùng. Chỉ cần tìm trong những kẻ thấy vui khi nạn nhân chết là xong. Còn trường hợp giết người trong cơn điên loạn thì thật nan giải. Không thể thu hẹp phạm vi tình nghi. Nếu rơi vào tình thế đó, chúng ta không có lựa chọn nào khác ngoài việc liệt kê một danh sách các đối tượng có nguy cơ phạm tội để sàng lọc. Liệt kê được càng nhiều thì càng tốt. Vì lúc này, tất cả những người không bình thường đều thuộc diện có động cơ gây án.”

“Nhưng dù có trầy da tróc vảy để tóm được hung thủ thì hắn vẫn sẽ được tuyên trắng án nếu mắc bệnh tâm thần theo Điều 39 mà? Sếp không cảm thấy hụt hẫng chút nào sao?”

“Hụt hẫng thì cũng có mặc kệ được đâu? Buộc tội là việc của kiểm sát. Còn tìm ra thủ phạm là việc của chúng ta. Hơn nữa, dù không thể kết án nhưng việc bắt giữ kẻ gây án sẽ giúp bảo vệ trật tự xã hội. Riêng chuyện đó thôi cũng rất có ý nghĩa rồi. Không phải hoàn toàn vô ích đâu.”

Kotegawa ngập ngừng gật đầu, nhưng cậu không tán thành cho lắm. Đúng là khi bắt được kẻ thủ ác, mọi người sẽ thấy an tâm hơn. Tuy nhiên, thời điểm hung thủ được miễn trách nhiệm hình sự và trả tự do, ngọn lửa của nỗi sợ hãi sẽ lại bùng cháy. Đó là mặt trái của việc khiến xã hội quên đi vụ án trong quá khứ và quay lại nhịp sống bình yên.

Từng có một phạm nhân được mãn hạn tù trước thời hạn, sau khi ra khỏi trung tâm phục hồi nhân phẩm đã tấn công và ra tay sát hại một trẻ sơ sinh ngay trong trung tâm thương mại. Bộ trưởng Bộ Tư pháp lúc bấy giờ lập tức ra chỉ thị tăng cường thu thập thông tin của những tù nhân không rõ tung tích sau ân xá, nhưng không thể làm vơi đi cảm giác mất mát vì đã quá muộn màng. Khi ấy, trong lòng mọi người đều cho rằng cần phải giam cầm lũ tội phạm suốt đời.

Tất nhiên, chẳng ai dám công khai suy nghĩ của mình, tất cả đều hiểu quan điểm táo bạo ấy là hành vi coi thường quyền con người. Dù vậy, bất kỳ quan điểm táo bạo nào cũng sẽ có phần đúng đắn. Những lập luận bác bỏ chỉ là mấy điều sáo rỗng thường được lũ giả tạo và mấy người theo chủ nghĩa duy tâm hô hào thôi. Nó chắc chắn không phải là thứ logic có thể lôi ra nói trước mặt gia đình có người thân bị giết hại vô lý.

Xét cho cùng, có lý lẽ nào vượt qua được cảm xúc của con người đâu?

Kotegawa liếc sang, thấy Watase đã thôi cau có, khác hẳn lúc bình thường.

*

Mặt sàn ngấm lạnh phả ra hơi buốt giá, nhưng hắn thấy đủ với chút nhiệt độ của bóng đèn. Trong phòng không có tivi cũng chẳng có thiết bị âm thanh, nghe được mỗi tiếng gió rít bên ngoài.

Trời không trăng, chẳng có gì soi rọi vào khung cửa sổ.

Hắn ghét chỗ nhiều ánh sáng, nơi ai cũng săm soi và chỉ trỏ.

Hắn phù hợp với tối tăm, khi người khác mất đi thị lực, còn hắn lại có thể di chuyển tự do vì đã quen ở không gian mịt mùng.

Là kẻ trú ngụ trong đêm tối, hắn nhìn thấy những điều người khác không thể thấy, nghe ra thanh âm người khác chẳng thể nghe. Người ngoài sẽ tưởng hắn bất động, thực chất hắn đang bí mật hài lòng.

Nhìn vào cuốn sổ cũ kỹ để mở dưới thân đèn, kẻ đó khẽ nhếch môi. Đó là nhật ký của chính hắn.

Mấy dòng viết ở trang trước đã được phát cận cảnh trên tivi hôm nọ. Cảnh tượng ấy thật ảo diệu và gây hưng phấn làm sao, dù chương trình không chiếu hẳn tờ giấy viết tay mà chỉ hiển thị dưới dạng phụ đề. Hắn thấy hãnh diện như diễn viên lần đầu đứng trên sân khấu.

Trang giấy mở ra trên bàn viết:

Hôm nay, mình cũng bắt được ếch.

Mình bắt ếch giỏi thật đấy!

Giờ kẹp nó vào bàn để ủi xẹp thôi nào.

Ếch là đồ chơi của mình.