Thực ra mà nói tôi không lấy làm tin lắm và nghi rằng tiến sĩ chỉ an ủi, trấn an tôi thế thôi, còn chính anh ta đã lợi dụng cơ hội để chuồn và dứt bỏ công việc bí ẩn này.
Nhưng tôi đã nhầm. Ngay buổi tối hôm sau, chuông điện thoại đã réo rắt vang lên. Nâng ống nghe lên, tôi nhận ra giọng nói châm biếm quen thuộc:
– Chào chị! Trong ngôi nhà xinh xắn của chị đã có gì mới chưa? Thêm những bóng ma nào đã đến thăm kể từ khi chúng ta chia tay nhau một cách lâm ly như thế?
– Xin chào anh. Nhờ trời, tất cả vẫn yên ổn - tôi trả lời.
– Sao tôi không cảm thấy sự hân hoan nhỉ? Tại sao chị trả lời có vẻ không vui lắm? Có gì phiền phức không? Tôi cứ nghĩ rằng giọng tôi phải làm vui lòng chị mới phải vì nó hoàn toàn rất trần gian, không có gì là cao siêu cả.
– Tôi đã sợ rằng sẽ không bao giờ nghe thấy nó nữa cơ đấy. Nhưng tôi không thích khi nghe anh nói rất dễ dàng về những chuyện mà tôi cho là hoàn toàn không có gì đáng buồn cười.
– Đơn giản thôi, tôi là người vui tính mà. Nhưng thực sự tôi rất vui vì thấy ở đấy vẫn bình yên. Điều đó làm cho tôi thích lắm.
Rất tốt là tiến sĩ không nhớ lại chuyện anh bị tống khứ một cách nhục nhã như vậy. Thế mà tôi cứ lo mãi. Sau khi anh ra về, giữa tôi và bác gái đã xảy ra một cuộc tranh cãi kịch liệt. Song bác ấy vẫn dứt khoát nói rằng làm như vậy là đúng và không hề hối hận tí nào.
“Hắn là tên xỏ lá! Nó chuyên đi lừa bịp. “Tiếng trời”, đã nói cho tao biết - bà già khẳng định. - Tao yêu cầu mày phải cắt đứt quan hệ với tên đại bịp đó. Hay là chúng mày đã âm mưu gì với nhau?”
Mãi sau tôi mới làm dịu được bác ấy. Nhưng ai mà biết được bà già dịu đến bao giờ?
– Anh nghĩ rằng mọi việc đã kết thúc rồi à - tôi hỏi tiến sĩ với niềm hy vọng mong manh.
– Tôi e là chưa. Nhưng tôi sẽ không ngồi khoanh tay chịu vậy đâu. Để chứng minh cho điều đó, tôi muốn đề xuất với chị một chuyến đi ngắn nhưng theo tôi rất hấp dẫn.
– Đi đâu?
– Đến Béc-nơ. Mời chị đến dự dạ hội phù thủy. Cần phải làm quen với những con chiên của giáo phái “Thiên hỏa huynh đệ”. Chúng ta sẽ cố gắng tìm hiểu xem do đâu mà “tiếng trời” cứ nhẫn nại tuyên truyền, ủng hộ nó như vậy. Sao chị lại im lặng thế?
– Tôi còn đang suy nghĩ.
– Xin mời chị cứ suy nghĩ. Còn tôi, nhân dịp này tôi sẽ kiểm tra quá trình đó của chị diễn ra có nhanh không.
– Xin anh đừng đùa. Tôi sẽ đi.
– Rất tuyệt, ngày mai, đúng chín giờ sáng, tôi...
– Hãy để tôi nói xong đã. Còn bác gái thì thế nào?
– Bác gái làm sao? Bà già đã nói gì với chị à? “Tiếng trời” đã báo trước về chuyến dạo chơi sắp tới của chúng ta rồi à?
– Không, bác ấy chưa nói gì cả. Nhưng chính anh đã khuyên tôi không để bác ấy ở lại một mình cơ mà.
– Chẳng có gì đáng ngại đâu. Nếu bà già vẫn bình thường thì chị có thể đi được. Không lâu đâu, đến tối chị lại có mặt ở nhà rồi.
– Được, tôi sẽ nhờ bác sĩ Re-na trông hộ bác gái cả ngày.
– Tuyệt lắm! Có điều chị đừng nói cho ông già biết chúng ta đi đâu nhé. Nói chung, đừng nhắc đến tên tôi. Chị hãy bịa ra lý do đi thăm bạn gái hoặc là đi may áo quần gì đó. Tôi sẽ đợi chị vào lúc chín giờ sáng tại tiệm cà phê cạnh đường rẽ vào nhà chị nhé.
– Được.
– Tạm biệt. Chúc chị ngủ ngon!
– Chúc anh ngủ ngon! - tôi trả lời và đặt ống nghe xuống.
Tôi không bằng lòng khi Gia-cốp cấm tôi nói sự thật với bác sĩ Re-na. Phải làm sao để không nói dối một lần nữa. Nhưng điều đó chưa phải là chủ yếu, cái chính là hình như tiến sĩ vẫn còn nghi vấn ông già. Thế là không tốt.
Dẫu sao tôi cũng nghe theo Gia-cốp. Tôi nhờ bác sĩ Re-na đến trông nhà hộ và nói rằng phải đi thăm một cô bạn gái đang ốm. Ông già ưng thuận ngay và hình như không hề nghi hoặc gì cả. Riêng bác gái thậm chí còn tỏ lòng thương hại cô bạn và khuyên tôi nên ở lại đó vài ngày. Bà già bắt tôi phải lấy xe hơi để đi. Tôi không muốn gây sự thắc mắc nên đã đồng ý.
“Thôi được. Mình sẽ để chiếc xe đồ sộ đó trên bãi xe cạnh tiệm cà phê. Hy vọng rằng sẽ không có người quen nào phát hiện ra” - tôi nghĩ thầm.
Tôi cứ lo ngay ngáy rằng đến đêm giọng nói bí ẩn lại báo cho bác gái biết rằng tôi đi đâu. Những ý nghĩ thật hèn nhát. Tôi cố xua đuổi chúng bằng cách tự nói với mình: “Xấu hổ thật, chính ngươi cũng đang trở thành một kẻ mê tín bệnh hoạn!”. Nhưng dẫu sao sự việc vừa qua mà kết cục là tiến sĩ bị tống khứ một cách nhục nhã như vậy là có thực. Bằng phương tiện nào đó, giọng nói bí ẩn ấy đã biết được buổi đến thăm của Gia-cốp và đã tố cáo sự lừa dối của chúng tôi. Vậy cớ gì mà không thể tin rằng nó biết hết được mọi chuyện?
Cứ suy nghĩ miên man như vậy, tôi rợn cả tóc gáy. Nhưng đêm đó bác gái không nghe được một giọng nói nào cả, ngủ ngon, dậy rất sớm, thậm chí bác ấy còn kịp ăn sáng cùng tôi.
Từ nhà ra đến đường cái chỉ đi hết có năm phút thôi nhưng dẫu sao tôi cũng đã muộn.
Chiếc xe “Méc-xê-đéc” màu xanh quen thuộc đã đậu cạnh tiệm cà phê, còn tiến sĩ đã ngồi uống cà phê dưới chiếc dù kẻ sọc rồi. Tôi chào anh và cũng gọi một ly.
– Chị chính xác một cách cực kỳ đấy. Có tin gì mới không? - tiến sĩ không kìm được mình nữa.
– Nhờ trời, không có gì cả. Bác gái ngủ ngon và hoàn toàn bình thường.
– Giọng nói vẫn im à?
– Hình như vậy. Còn anh có gì mới không?
– Cũng không có gì cả. Tôi đã tham khảo ý kiến của giáo sư Rên-hát về trường hợp bác gái của chị và đã có một số thông tin về giáo phái “Thiên hỏa huynh đệ”.
– Chúng là ai vậy?
– Những tên lừa đảo bình thường, như tôi đã nói với chị rồi. Một vài đứa trong bọn chúng đã va chạm với tôi, tiếc rằng tôi chưa tóm được chúng quả tang. Nhưng lần này chúng đừng hòng thoát khỏi tay tôi.
– Sao người ta không giải tán giáo phái ấy đi?
– Chúng đầu độc những kẻ mê tín trong phạm vi pháp luật. Xét về mặt khoa học huyền bí và những chuyện dị đoan khác thì pháp luật của chúng ta quá rộng rãi. Trong xã hội này thì dị đoan hoàn toàn không bị coi là hoạt động phá hoại mà ngược lại. Chị có thấy họ bán gì ở hiệu tạp hóa cạnh tiệm không?
– Không. Đây là lần đầu tiên tôi vào đây, còn trước kia chỉ đi ngang qua thôi. Họ bán gì ở đấy hả anh? Chắc là các loại hàng lưu niệm thông thường chứ gì?
– Không chỉ có thế. Xin mời chị mua “Bùa phép công chúa I-don-đa” đảm bảo thành công trong tình yêu, hoặc một tấm “máu rồng” để làm bùa triệt hạ kẻ thù. Giá cả của chúng hoàn toàn mua được: “Nến trừ ma quỷ” chỉ giá một phrăng, đồng tiền che mắt người chết có lực ma thuật thì đắt hơn: mười phrăng v.v...
– Anh nói đùa.
– Không đùa tí nào. Đây là một mặt hàng rất chạy ở vùng chân núi “Quỷ đùa” này.
Ngừng một lát, Gia-cốp tiếp lời:
– Dị đoan cũng là kinh doanh. Và một loại kinh doanh lắm lãi, nó mang lại cho bọn láu cá hàng triệu phrăng. - Đến đây tiến sĩ nhìn đồng hồ: - Chúng ta ngồi hơi lâu rồi đấy. Đi được chưa hả chị?
– Ta đi thôi.
Khi đi qua hiệu tạp hóa, tôi dừng lại một tí để ngó vào gian hàng. Giữa những đồ trang sức giả; những đồ chơi thô kệch giả kiểu dân tộc, quả thật có một ngọn nến to màu hồng với dòng chữ đề trên: “Trừ ma quỷ. Giá 1 phrăng”. Bên cạnh là đồng tiền cũ, mòn, mốc xanh đặt trên một miếng nhung đen, giá mười phrăng - có nghĩa rằng nó có “lực ma thuật” thật.
Tiến sĩ đã ngồi vào xe và đang sốt ruột gọi. Tôi vội chạy đến. Xe bắt đầu lăn bánh.
– Tôi vẫn nghĩ... Có phải anh thực sự cho rằng bác tôi đang bị một kẻ nào đó thôi miên không? - tôi mở đầu.
– Rất có thể là như vậy. Sự ám thị bằng thôi miên có sức mạnh vô biên. Nó không dùng lửa mà làm bỏng da người, nó làm cho người câm biết nói, tất nhiên là nếu như người đó không có tổn thương thực thể ở cơ quan phát âm mà chỉ do chức năng thần kinh. Dưới tác động của thôi miên, có những người trước kia chưa bao giờ cầm tới bút lông bỗng nhiên vẽ được nhiều bức tranh khá đẹp và lại còn nhại theo lúc giống Rem-bran, lúc giống Ra-pha-en, có lúc lại Pi-cát-xô, tùy theo mệnh lệnh của người thôi miên.
– Vậy theo anh muốn trở thành Rem-bran hoặc Pi-cát-xô cũng dễ đấy nhỉ? - tôi hỏi.
– Ồ, xin lỗi, tôi quên khuấy đi mất rằng chị là họa sĩ - Gia cốp nhoẻn miệng cười. - Nhưng thực tế dưới ảnh hưởng của thôi miên có một số người bắt đầu vẽ rất đẹp, hoặc trong một thời gian ngắn họ học xong một ngoại ngữ.
– Dạy học trong lúc ngủ phải không? Tôi cũng đã nghe nói về chuyện đó.
– Đúng thế - anh gật đầu. - Những thí nghiệm như vậy đang được tiến hành ở nhiều nước. Con người nằm ngủ, đồng thời nghe qua ra-đi-ô một giọng nói thuyết phục nhỏ nhẹ...
Tôi nhìn tiến sĩ:
– Điều ấy rất giống trường hợp bác tôi! Song trong buồng ngủ không hề có một máy thu thanh nào hết. Nói chung bà già không thích nghe ra-đi-ô, ít khi nghe nhạc. Vậy ai có thể thôi miên bác ấy những điều kỳ cục đó nhỉ?
– Hiện giờ tôi chưa rõ. Nhưng chị thấy đấy, rất giống sự ám thị. Lúc đi ngủ, bác ấy hoàn toàn bình thường, thế mà sáng mai ngủ dậy lại tuyên bố rằng nghe được giọng nói. Giọng nói bí ẩn đã lệnh cho bà già phải tống cổ tôi ra khỏi nhà. Ở đây có cái gì mờ ám - tang chứng đầu tiên đấy. Giọng nói đã quá cố gắng, vì vậy nguồn gốc của nó không phải là thiên tạo. Rõ ràng là nó thuộc về con người.
– Và kẻ đó biết chuyện anh đến chơi nhà tôi!
– Chính thế đấy. Một tang chứng khá thú vị.
– Nhưng sao anh lại nghi ngờ bác sĩ Re-na? Không, không thể thế được! Tôi biết ông già từ thuở ấu thơ. Ông ta làm thế để đạt mục đích gì? Anh nhầm rồi đấy!
– Hiện giờ thì tôi không khẳng định gì cả. Tôi chỉ thu thập sự kiện và phân tích chúng. Chính chị mới lúc nào cũng nhắc đi nhắc lại về bác sĩ Re-na.
– Rõ ràng là anh nghi ngờ ông già! Còn ai biết chuyện anh đến nhà, ngoài ông ấy ra? Tại bữa ăn tối chỉ có bốn người. Bác gái tin anh là kỹ sư. Chỉ có bác sĩ Re-na là hơi hồ nghi rằng chúng ta đánh lừa họ. Chính ông già đã nói vậy mà.
– Không nên đưa ra những giả thiết quá vội vàng. Chúng dễ trở thành tấm bình phong cản trở chúng ta nhìn rõ sự kiện - tiến sĩ nói nhẹ nhàng.
Tôi giật mình bởi tiếng còi xe buýt đang lao tới. Từ cửa kính, khách du lịch tươi cười ngó xuống.
Chúng tôi vượt qua Vin-nép, tiến tới chân núi và hồ Bờ Xanh. Trên đường chật ních xe buýt chở khách du lịch và hàng đoàn xe con xả mùi xăng nồng nặc. Chúng tôi hòa vào dòng xe và cứ phải dừng lại ở mỗi cột đèn hiệu.
Một chiếc “Ca-đi-lác” màu đen, dài loằng ngoằng đã chắn mất đường đi và tiến sĩ phải phanh đột ngột. Hình như anh muốn chửi thề, nhưng lại liếc sang phía tôi và nói tiếp:
– Lực ám thị ngày càng được sử dụng rất phổ biến. Ví dụ, tại một trường học ở Tô-ki-ô, một đồng nghiệp của tôi là Mi-xu-ca-va đã tiến hành bảy năm rồi những thí nghiệm rất lý thú về việc dạy học cho trẻ em bằng thôi miên. Bọn trẻ ngủ say trên lớp. Nhưng chị có tưởng tượng được không? Chúng tiếp thu hết những môn học rất khó. Mấy năm gần đây các nhà kinh doanh Nhật Bản cũng đã bắt đầu lao vào vấn đề thôi miên. Phục vụ cho họ là Trung tâm tâm lý công nghiệp.
– Các nhà kinh doanh cần thôi miên để làm gì hả anh? Tôi không thể hiểu được - tôi ngạc nhiên hỏi.
– Họ ám thị để quảng cáo hàng đấy! Chị không hề nhận thấy rằng chính chị cũng bị ám thị trên mỗi bước đi à? May mà ở Thụy Sĩ chúng ta việc treo bảng quảng cáo dọc đường bị cấm, nếu không mọi người sẽ chi phí vô ích một lượng tiền lớn hơn bây giờ nhiều. Chị đã ở Hoa Kỳ chưa? Đi trên những con đường hào nhoáng là cả một sự tra tấn vì đâu đâu cũng đầy dãy các bảng quảng cáo. Dù muốn hay không muốn, chúng vẫn đọng lại trong trí nhớ chúng ta. Cách đây không lâu, các nhà tâm lý học Mỹ đã làm một thí nghiệm thú vị. Trong một bộ phim bình thường, cứ năm giây họ lại gắn thêm một mảnh phim với dòng chữ: “Hãy ăn ngô rán!” Dòng chữ đó chạy qua trong khoảnh khắc một phần ba trăm giây. Như vậy, mắt người không kịp nhận biết nhưng não lại kịp nhớ lấy rồi. Không một ai trong số trên bốn mươi lăm nghìn khán giả có chút hồ nghi, nhưng sau buổi xem phim họ đã mua ngô rán ở các tiệm hàng quanh đó với số lượng nhiều gấp một lần rưỡi so với bình thường.
– Anh kể chuyện ấy mà cứ thản nhiên như không, thậm chí còn lấy làm khoái chí nữa là khác - tôi nhận xét một cách buồn rầu. - Nếu nghĩ cho cùng thì sự thực rất kinh khủng. Đấy là sự vi phạm trắng trợn nhân quyền!
– Chị nói phải đấy - Gia-cốp đồng ý. - Sự ám thị sẽ trở thành một vũ khí tâm lý hết sức nguy hiểm khi nó bị rơi vào tay bọn bất lương. Thời xưa, các thánh đồ, giáo chủ, thầy phù thủy, cha cố cũng đã sử dụng lực ám thị. Thế thì có gì đáng ngạc nhiên nếu như bọn găng-xtơ hiện đại đã lấy nó để vũ trang? Tất nhiên bọn chúng làm điều đó một cách tinh vi, có áp dụng cả những thành tựu mới của khoa học kỹ thuật.
– Anh làm tôi phát hoảng lên rồi đấy. Tôi thực sự bắt đầu tin rằng bọn độc ác quỷ quyệt đang chăng lưới quanh bác gái. Nếu như anh định bằng cách đó để thuyết phục tôi về sức mạnh của lực ám thị thì coi như anh đã thành công rồi đấy.
– Đó không phải là ám thị - tiến sĩ cười. - Người nghiên cứu nhiều trong lĩnh vực ám thị tập thể là nhà bác học Nga Be-khơ-te-rép. Chị đã nghe cái tên đó bao giờ chưa? Ông ta đã nói một cách rất hình tượng rằng sự ám thị khác với sự thuyết phục là ở chỗ nó lẻn vào ý thức chúng ta qua cửa sau, chứ không phải theo cửa chính, nơi có sự phân tích lô-gích đứng canh gác. Tôi thuyết phục chị bằng cách phân tích lô-gích, lấy ví dụ minh họa. Còn khi nào tôi quát bảo chị “Ngủ đi!” và chị lập tức ngủ ngay thì đấy là ám thị. Hay là tôi sẽ lệnh cho chị phải hôn tôi chẳng hạn...
– Anh thực sự có biết thôi miên không? - tôi lo lắng hỏi.
– Biết chứ, và cũng không tồi lắm.
Bất giác tôi ngồi dịch ra xa tiến sĩ, tuy rằng điều đó rất buồn cười.
– Nhưng sao mắt anh lại màu nâu và vẻ mặt anh chẳng có gì ghê gớm cả.
– Theo chị thì mắt tôi phải như thế nào: đen, sắc hay xoi mói? - Gia-cốp bật cười. - Trời ơi, người ta đồn đại khá nhảm nhí về thôi miên! Đặc biệt là những người có văn hóa, học thức cao. Chị đừng lo, thiếu sự đồng ý của chị, tôi sẽ không thôi miên đâu. Mà thực ra cũng không thể được.
– Không thể nào bắt người ta ngủ trái với ý muốn của họ à?
– Rất khó. Mới chỉ có những trường hợp hãn hữu thôi và độ tin cậy của chúng cũng rất đáng ngờ.
– Thế thì giả thiết lô-gích của anh cũng đã bị sụp đổ rồi - tôi đắc thắng tuyên bố. - Ai có thể thôi miên bác tôi làm những chuyện kỳ cục ấy được nhỉ? Bà già là một người có bản lĩnh, hay nghi ngờ và rất tỉnh táo, chính anh cũng đã biết đấy. Ngài giấu đầu hở đuôi rồi, thưa ngài Séc-lốc Hôm* của tâm lý học kính mến ạ.
– Trước hết, giọng nói bí ẩn đã ám thị bà già trong lúc ngủ. Đấy cũng là tang chứng. Chuyển giấc ngủ bình thường sang giấc ngủ thôi miên là một việc làm tương đối dễ và người ta hoàn toàn không cảm thấy điều đó. Thực ra ở đây chẳng cần đến thôi miên. Chúng ta đã đề cập đến việc dạy học trong lúc ngủ. Đấy không phải thôi miên, đơn giản là con người vô tình nhớ được những điều đã nghe trong giấc ngủ. Nhưng nếu muốn gây ra những ảo giác rõ ràng sinh động hơn giấc mơ rất nhiều, nhất thiết phải ám thị bằng thôi miên. Do đó, nếu giả định của tôi đúng thì bác gái chị đang bị một tác động được bố trí hết sức khôn khéo, có tính toán tinh vi và có sử dụng những phương tiện kỹ thuật bí mật nào đó.
– Anh định ám chỉ cái gì vậy? - tôi lo sợ hỏi.
– Tôi chưa hiểu bằng cách nào mà giọng nói lọt được vào tai bác gái chị. Chị vừa bảo là trong buồng ngủ không có đài thu thanh nào hết phải không?
– Không, không có đâu! Không có trong buồng ngủ, không có trong các buồng bên cạnh. Chỉ có một chiếc đài bán dẫn ở buồng tôi.
– Và một máy thu thanh ở buồng ăn - Gia-cốp bổ sung.
– Vâng, tôi quên mất. Bác gái đã mua nó theo đề nghị của tôi với mục đích giải trí cho khách, nhưng ít khi mở lắm. Như tôi đã nói, bác gái không thích nghe nhạc mà. Buổi tối bà già thích ngồi tán gẫu với bác sĩ Re-na.
– Dẫu sao bác ấy vẫn nghe được giọng nói. Nó được phát ra từ đâu? Nó mò tới người đang ngủ bằng cách nào? Hiện giờ chúng ta chưa biết được, chúng ta còn phải mò mẫm trong bóng tối - Gia-cốp trầm tư.
Cuối cùng xe chúng tôi vượt qua Lô-da-na, vòng vào đường quốc lộ Béc-nơ. Tiến sĩ khoái chí tăng tốc độ. Cây cối hai bên đường vùn vụt trôi qua, đôi khi chúng hợp thành một hàng rào dày đặc.
Xa xa ở phía chân trời là những đỉnh núi của dãy I-u-ra thấp thoáng sương mù. Chúng không đến nỗi khắc nghiệt và hiểm trở như dãy An-pơ. Những sườn núi thoai thoải êm đềm, dày đặc cây cối, tạo nên một sự thanh thản trong tâm hồn.
– Có nghĩa là anh không có ý định đổ lỗi cho ông già Re-na phúc hậu nữa chứ? - tôi vui vẻ hỏi tiến sĩ.
Anh nhìn tôi rồi mỉm cười:
– Tất nhiên là không. Chắc chắn ông già không đủ sức làm việc đó.
– Một sự an ủi chưa thỏa đáng. Cũng có thể là anh đúng, nhưng tôi không hiểu một điều.
– Điều gì thế hả chị?
– Người ta cần gì mà lại đi ám thị bác gái tôi những ảo giác kỳ cục như vậy. Chúng không liên quan với giả thiết của anh.
– Ngược lại chúng khẳng định giả thiết - Gia-cốp linh hoạt hẳn lên. - Những ảo giác ấy là nhằm để đánh lạc hướng, để buộc mọi người xung quanh nghĩ rằng bà già đã bị phát điên lên trên cơ sở mê tín và làm cho chúng ta lầm đường.
– Có thể anh nói đúng đấy - tôi tiếp lời một cách tư lự.
– Tôi hy vọng rằng sắp tới chị sẽ thấy rõ.