Cuộc khủng hoảng Capps qua đi đã hai tuần mà không có tai họa nào cả, chủ yếu nhờ vào chuỗi mười-tám-giờ-mỗi-ngày của thành viên mới nhất trong hãng, một thành viên chưa vượt qua cuộc thi lấy chứng chỉ mà lại quá bận rộn hành nghề luật đến mức không thể nào lo nghĩ về cuộc thi đó. Trong tháng Bảy anh ta đã ghi hóa đơn trung bình là năm mươi chín giờ mỗi tuần, một kỷ lục của hãng đối với một người chưa thành luật sư. Tại cuộc họp hàng tháng, Avery hãnh diện thông báo với các đối tác rằng lao động của McDeere là rất đáng nể so với một tân binh. Vụ việc Capps đã khép lại ba ngày trước lịch trình nhờ công của McDeere. Các tài liệu dày tổng cộng bốn trăm trang, tất cả đều hoàn hảo, tất cả đều được nghiên cứu chi li, được McDeere nháp đi nháp lại. Nhờ McDeere, vụ Koker-Hanks cũng sẽ được khép lại trong vòng một tháng, và hãng sẽ kiếm được gần hai trăm năm chục ngàn đô la. Anh ta quả là một cỗ máy.
Oliver Lambert bày tỏ sự quan ngại đối với việc ôn tập của anh ta. Kỳ thi lấy chứng chỉ chỉ còn chưa đầy ba tuần nữa, và ai ai cũng thấy rõ McDeere chưa sẵn sàng. Anh ta đã hủy một nửa các buổi ôn thi trong tháng Bảy và mới chỉ học chưa đầy hai mươi giờ. Avery nói không có gì phải lo lắng cả vì lính của ông sẽ sẵn sàng.
Mười lăm ngày trước cuộc thi, Mitch cuối cùng cũng đã phàn nàn. Anh sắp trượt cuộc thi, anh giải thích như vậy với Avery khi dùng bữa trưa ở Câu lạc bộ Manhattan, và anh cần có thời gian để học, rất nhiều thời gian. Anh có thể học dồn trong hai tuần tới và sẽ vượt qua cuộc thi trong đường tơ kẽ tóc. Nhưng anh cần được buông thả. Không được có những kỳ hạn cuối. Không được có những việc khẩn. Không được có những màn thâu đêm. Anh bộc bạch. Avery chăm chú lắng nghe rồi xin lỗi. Ông hứa sẽ phớt lờ anh trong hai tuần tới. Mitch cảm ơn ông.
Vào thứ Hai đầu tiên của tháng Tám, cuộc họp của hãng được triệu tập trong thư viện chính ở tầng một. Đó là thư viện lớn nhất trong số bốn thư viện. Một nơi để phô diễn. Một nửa số luật sư ngồi trên hai mươi chiếc ghế xung quanh một bàn họp cổ bằng gỗ anh đào. Những người còn lại đứng bên những chiếc kệ chứa những cuốn sách luật bọc da dày cộm chưa từng bao giờ được ai mở ra xem suốt từ nhiều thập niên qua. Tất cả mọi thành viên đều hiện diện, kể cả Nathan Locke. Ông đến muộn và đứng một mình ở gần cửa. Ông không trò chuyện với ai và cũng chẳng ai ngó ngàng đến ông. Mitch liếc trộm Mắt Đen mỗi khi anh có dịp.
Tinh thần khá u ám. Không có nụ cười nào. Beth Kozinski và Laura Hodge được Oliver Lambert dẫn qua cửa. Họ ngồi ở phía trước căn phòng, đối mặt với bức tường nơi có treo hai bức chân dung phủ màn. Họ chìa tay ra bắt và cố gắng mỉm cười. Ông Lambert đứng xoay lưng vào tường, đối mặt với nhóm cử tọa nhỏ này.
Ông nhỏ nhẹ nói, chất giọng nam trung giàu âm điệu làm khơi dậy cảm tình và cảm thông. Khởi đầu, ông hầu như chỉ thì thầm, nhưng uy lực trong giọng nói của ông khiến mọi âm thanh, thậm chí mọi âm điệu, phải dừng bặt khắp căn phòng. Ông nhìn hai bà quả phụ và nói về nỗi buồn đau sâu đậm mà hãng đang cảm nhận. Và họ sẽ luôn được chăm lo khi nào hãng vẫn còn tồn tại. Ông nói về Marty và Joe, về những năm đầu tiên của họ tại hãng, về tầm quan trọng của họ đối với hãng, về khoảng trống mênh mông mà cái chết của họ đã để lại. Ông nói về lòng yêu thương gia đình của họ, sự tận tụy của họ đối với vợ con.
Ông quả là nhà hùng biện. Ông phát biểu như đọc thơ, không mảy may suy tính câu kế tiếp sẽ là gì. Các bà quả phụ rấm rức khóc và lau nước mắt. Và rồi một vài người thân thiết hơn - Lamar Quin và Doug Turney - cũng bắt đầu sụt sịt.
Khi đã nói đủ, ông giựt tấm màn xuống khỏi bức chân dung của Martin Kozinski. Đó là một khoảnh khắc đầy xúc động. Đã có thêm những giọt nước mắt. Sẽ có một học bổng tại trường luật Chicago mang tên anh. Hãng sẽ lập một quỹ tài trợ cho việc học tập của các con anh. Gia đình cũng sẽ được chăm lo. Beth cắn môi, nhưng khóc to hơn. Những nhà thương lượng dày dạn, cứng cỏi, rắn như thép của hãng Bendini tuyệt vời cũng nuốt nhanh nước mắt và tránh nhìn lẫn nhau. Chỉ duy nhất Nathan Locke không biểu lộ cảm xúc. Ông nhìn bức tường bằng tia mắt laser xuyên thấu, không đếm xỉa đến buổi lễ.
Rồi đến bức chân dung của Joe Hodge, cùng với bản tiểu sử tương tự, một học bổng tương tự, một quỹ hỗ trợ tương tự. Mitch nghe đồn Hodge đã mua hai triệu đô la tiền bảo hiểm sinh mạng bốn tháng trước khi anh ta chết.
Khi các bản điếu văn kết thúc, Nathan Locke biến mất qua cánh cửa. Các luật sư bu quanh các bà quả phụ, nói những lời ngọt dịu và ôm hôn họ. Mitch không quen biết họ và chẳng biết phải nói gì. Anh bước đến bức tường phía trước và ngắm các bức tranh. Cạnh các bức chân dung của Kozinski và Hodge còn có ba bức chân dung khác, tuy nhỏ hơn đôi chút nhưng cũng đường bệ chẳng kém.
Chân dung người phụ nữ thu hút sự chú ý của anh. Tấm biển đồng ghi là: “Alice Knauss 1948 – 1977.”
“Cô ta là một sai lầm.” Avery thì thào nói khi bước đến gần người cộng sự của ông.
“Ý ông là sao?” Mitch hỏi.
“Một luật sư nữ tiêu biểu. Đến đây từ Harvard, đứng đầu lớp và mang theo một nỗi thù hận chỉ bởi lẽ cô ta là nữ. Cô ta nghĩ toàn bộ những người nam hiện sống đều là đám phân biệt giới tính, và sứ mệnh của cô ta là phải loại bỏ sự phân biệt đó. Một ả khốn. Sau sáu tháng, tất cả chúng tôi đều ghét cô ta cay đắng nhưng không cách chi tống khứ được. Cô ta đã buộc hai đối tác phải nghỉ hưu sớm. Milligan đến nay vẫn quy kết cô ta là người đã gây ra cơn nhồi máu cơ tim của ông. Ông là đối tác phụ trách cô ta.”
“Cô ta có phải là luật sư giỏi không?”
“Rất giỏi nữa là khác, nhưng tài năng của cô ta thì không thể nào đánh giá cao được. Cô ta quá hay gây gổ trong tất cả mọi chuyện.”
“Chuyện gì đã xảy ra với cô ta?”
“Tông xe. Bị một gã say xỉn tông chết. Đó quả là một bi kịch.”
“Cô ta là luật sư nữ đầu tiên của hãng?”
“Phải, và sẽ là người cuối cùng, trừ phi chúng ta bị kiện cáo.” Mitch hất đầu về phía bức chân dung kế tiếp. “Còn người này là ai?”
“Robert Lamm. Ông ta là bạn thân của tôi. Tốt nghiệp trường luật Emory tại Atlanta. Ông ta hơn tôi cỡ ba tuổi.”
“Chuyện gì đã xảy ra?”
“Chẳng ai biết cả. Ông ta là người mê săn bắn. Chúng tôi thường săn nai sừng tấm ở Wyoming vào mùa đông. Năm 1972, ông ta đi săn hưu ở Arkansas rồi mất tích. Một tháng sau người ta tìm thấy ông ta trong một khe núi với một lỗ thủng quyên qua đầu. Xét nghiệm tử thi cho thấy viên đạn đi vào từ sau ót rồi thổi tung phần lớn khuôn mặt của ông ta. Người ta kháo nhau rằng phát đạn được bắn từ tầm xa bởi một khẩu súng trường cực mạnh. Đó có lẽ là một tai nạn, nhưng chúng ta làm sao mà biết được. Tôi không tài nào hình dung có ai đó lại muốn giết Bobby Lamm.”
Chân dung cuối cùng là của John Mickel, 1950 – 1984.
“Chuyện gì xảy ra với ông ta vậy?” Mitch thì thào.
“Có lẽ đây là trường hợp bi thảm nhất. Ông ta không phải là một người mạnh mẽ, và áp lực đã tác động lên ông ta. Ông ta uống rất nhiều và bắt đầu dùng ma túy. Rồi vợ ông ta bỏ ông ta và họ đã có một cuộc ly hôn tồi tệ. Hãng đã rất lúng túng. Sau khi đã ở đây mười năm, ông ta bắt đầu e sợ mình không được trở thành đối tác. Chuyện rượu chè trở nên tồi tệ hơn. Ông ta đã bỏ ra cả một gia tài nhỏ để điều trị, cai nghiện, các thứ. Chẳng thứ nào có tác dụng cả. Ông ta bắt đầu bị trầm cảm rồi tự sát. Ông ta viết bảy trang thư tuyệt mệnh rồi tự bắn nát óc.”
“Thật khủng khiếp.”
“Đương nhiên rồi.”
“Ông ta được tìm thấy ở đâu?”
Avery hắng giọng rồi liếc quanh căn phòng. “Trong văn phòng của anh đấy.”
“Cái gì?”
“Đúng thế, nhưng chúng tôi đã lau dọn sạch sẽ cả rồi.”
“Ông lại nói đùa nữa rồi!”
“Không, tôi nói nghiêm túc đấy. Chuyện này xảy ra từ nhiều năm nay, và văn phòng vẫn được sử dụng kể từ đó. Chẳng có vấn đề gì cả.”
Mitch không thốt nên lời.
“Anh không mê tín đâu nhỉ?” Avery nhoẻn một nụ cười hiểm.
“Dĩ nhiên là không.”
“Lẽ ra tôi nên nói cho anh biết, nhưng đó không phải là câu chuyện hay ho để mà kể.”
“Tôi đổi văn phòng có được không?”
“Được chứ. Chỉ cần anh thi trượt chúng tôi sẽ cho anh một trong những phòng trợ lý luật sư dưới tầng hầm.”
“Tôi mà trượt thì là lỗi tại ông đó.”
“Đúng, nhưng anh sẽ không trượt đâu nhỉ?”
“Ông vượt qua được thì chẳng lẽ tôi lại không vượt qua.”
Từ năm giờ đến bảy giờ sáng, tòa nhà Bendini trống rỗng và im ắng. Nathan Locke đến vào khoảng sáu giờ, nhưng luôn đi thẳng vào văn phòng của ông và khóa cửa lại. Đến bảy giờ, các cộng sự lục tục xuất hiện và có thể nghe thấy những giọng nói. Đến bảy giờ ba mươi, hãng đã có một lượng lớn người, và một tốp thư ký đã nhập mã để vào. Đến tám giờ, các hành lang đã chật kín và sự hỗn loạn diễn ra như thường lệ. Việc tập trung trở nên khó khăn. Gián đoạn trở nên chuyện thường tình. Điện thoại reo không ngừng nghỉ. Đến chín giờ, toàn bộ các luật sư, trợ lý luật sư, lục sự và thư ký đều đã hiện diện hoặc báo cáo vắng mặt.
Mitch rất trân quý sự cô quạnh của những giờ sớm. Anh chỉnh đồng hồ lên ba mươi phút và bắt đầu đánh thức Dutch vào lúc năm giờ, thay vì năm giờ ba mươi. Sau khi pha xong hai ấm cà phê, anh bước vẩn vơ trong hành lang tối đen, bật các nút đèn và thám sát tòa nhà. Thi thoảng, vào những sáng quang đãng, anh đứng trước cửa sổ trong văn phòng của Lamar, ngắm cảnh bình minh trên con sông Mississippi hùng vĩ. Anh đếm những chiếc sà lan ngay ngắn nối đuôi nhau trước khi các tàu kéo chầm chậm rẽ nước để đi lên thượng nguồn. Anh ngắm các xe tải đang nhích qua cầu ở xa xa. Nhưng anh không lãng phí nhiều thời gian. Anh đọc các lá thư, các bản tóm tắt, các bản tổng kết, các bản ghi nhớ và hàng trăm tài liệu khác để Nina đánh máy và Avery đánh giá. Anh cố học nhồi nhét để vượt qua cuộc thi.
Buổi sáng sau buổi lễ dành cho các luật sư đã chết, khi đến thư viện ở tầng một để tìm một bản chuyên luận, một lần nữa các bức chân dung lại thu hút sự chú ý của anh. Anh bước đến bức tường và nhìn chúng, hồi nhớ lại bản cáo phó ngắn gọn mà Avery đã đưa ra. Năm luật sư từ trần trong hai mươi lăm năm. Đây là một nơi làm việc hiểm nghèo. Trong cuốn sổ tay, anh nguệch ngoạc ghi lại những cái tên và năm qua đời. Lúc này đã là năm giờ rưỡi.
Có gì đó đang động đậy ngoài hành lang, và anh quay phắt sang phải. Trong bóng tối, anh bắt gặp Mắt Đen đang đứng nhìn. Ông tiến đến cánh cửa và nhìn xoáy vào Mitch.
“Anh đang làm gì thế?” ông hỏi.
Mitch đối mặt ông và cố rặn một nụ cười. “Chào ông. Tôi đang ôn thi.”
Locke liếc nhìn các bức chân dung rồi quay sang nhìn Mitch. “Tôi hiểu. Sao anh lại quan tâm đến họ nhiều như vậy?”
“Chỉ là tò mò thôi. Hãng ta có nhiều bi kịch nhỉ?”
“Họ đều chết cả rồi. Bi kịch thực sự sẽ đến nếu như anh không vượt qua được kỳ thi lấy chứng chỉ.”
“Tôi dự định sẽ vượt qua nó.”
“Tôi thì lại nghe khác. Chuyện học hành của anh đang gây lo lắng nơi các đối tác đấy.”
“Các đối tác có lo lắng về chuyện ghi hóa đơn dồi dào của tôi không?”
“Đừng tự cao tự đại. Anh đã được dặn trước rằng cuộc thi lấy chứng chỉ phải là ưu tiên trên tất cả mọi việc. Đối với hãng này, một nhân viên không có chứng chỉ là một kẻ vô dụng.”
Mitch đã nghĩ đến hàng chục cách thông minh để vặc lại, nhưng anh bỏ qua. Locke lui ra và biến mất. Trong văn phòng của mình, với cánh cửa đóng kín, anh cất những cái tên và năm tháng vào ngăn kéo rồi mở cuốn sách ôn tập về luật hiến pháp.
