Tháng Chín năm 1974.
Todd đang đứng trong bếp làm bánh mì kẹp bơ đậu phộng và mứt. Để vào bếp, ta phải bước lên năm, sáu bậc thang gỗ đỏ lên sàn nhà cao óng ánh sắc crom và thép không gỉ. Kể từ lúc Todd đi học về, máy đánh chữ bằng điện của mẹ nó đã đều đặn lạch cạch. Mẹ nó đang đánh luận án thạc sĩ cho một sinh viên cao học. Tay sinh viên để tóc ngắn, mang cặp kính dày cộm, theo thiển ý của Todd, trông anh ta như sinh vật ngoài hành tinh. Chủ đề của luận án là ảnh hưởng của ruồi giấm lên thung lũng Salinas sau Thế chiến thứ hai, hoặc thứ dấm dở gì đấy tương tự. Giờ thì máy đánh chữ của cô đã dừng lại, mẹ nó bước ra khỏi phòng làm việc.
“Todd con yêu,” mẹ nó cất tiếng.
“Mẹ Monica yêu quý,” nó hô lên đáp lại với giọng chất chứa yêu thương.
Todd thầm nghĩ so với cái tuổi ba mươi sáu, mẹ nó trông không đến nỗi nào; mái tóc vàng đôi chỗ điểm bạc, tướng người dong dỏng cao, ba vòng đâu ra đấy, cô mặc quần đùi màu đỏ sậm và áo cánh mỏng màu rượu whiskey nồng ấm – áo được cột hững hờ ngay dưới ngực, để lộ phần bụng phẳng phiu, không ngấn mỡ nào. Dụng cụ xóa của máy đánh chữ được gắn vào mái tóc kẹp bừa ra sau bằng kẹp ngọc lam.
“Trường học thế nào hả con?” mẹ nó vừa hỏi vừa bước lên bậc thang vào bếp. Mẹ khẽ thơm lên môi nó rồi buông người lên ghế đẩu để trước quầy ăn sáng.
“Trường cũng vui ạ.”
“Con có được nằm trong danh sách học sinh xuất sắc không?”
“Có chứ ạ.” Thật ra, nó nghĩ điểm số của nó có thể hơi tụt vào học kỳ đầu tiên này. Nó dành kha khá thời gian ở bên Dussander, và khi không loanh quanh bên ông già người Đức ấy, nó lại thả hồn nghĩ về những điều Dussander nói cho nó. Có một hay hai lần, nó đã nằm mơ thấy những điều lão ta kể. Nhưng những chuyện vặt này nó có thể lo liệu trong một nốt nhạc.
“Học sinh ngoan có khác,” mẹ nó nói, tay đưa lên xoa mái tóc vàng bù xù của nó. “Bánh ngon không con?”
“Có ạ,” nó đáp.
“Con làm cho mẹ một cái rồi mang vào phòng làm việc được không?”
“Không được ạ,” nó từ chối rồi đứng dậy, “con đã hứa với ông Denker sẽ qua nhà để đọc sách cho ông nghe chừng một tiếng”
“Hai ông cháu vẫn đọc Robinson trên đảo hoang à?”
“Dạ không” Nó đưa cho mẹ xem gáy một cuốn sách dày cui mà nó mua ở tiệm đồ cũ với giá hai mươi xu. “ Tom Jones ạ.”
“Ôi thần linh thiên địa ơi! Con sẽ mất cả năm học mới đọc xong cuốn này đấy, Todd cưng của mẹ. Sao con không kiếm phiên bản tóm tắt như cuốn Robinson mà đọc cho đỡ cực!”
“Dạ cũng được, nhưng ông cụ muốn nghe toàn bộ tác phẩm này. Ông nói vậy ạ.”
“Ồ.” Cô nhìn nó trong chốc lát, đoạn ôm nó vào lòng. Hiếm khi mẹ nó thể hiện tâm tình ra ngoài mặt như thế, điều đó khiến Todd có phần không thoải mái. “Con quả là có tấm lòng vàng khi bỏ ra nhiều thời gian rảnh như vậy để đọc cho ông cụ nghe. Bố và mẹ nghĩ điều đó thật... thật hiếm có.”
Todd nhún nhường cụp mắt xuống.
“Đã vậy con còn không muốn kể với ai về việc đó nữa chứ,” cô nói tiếp. “Làm điều thiện mà lại không rêu rao.”
“À, tại đám bạn con chơi mà biết thể nào cũng xem con là đồ quái dị,” Todd nói, bẽn lẽn cười, mặt cúi xuống sàn. “Một thằng chẳng giống ai.”
“Con đừng nói vậy,” mẹ nó lơ đãng khuyên nhủ. Đoạn: “Con có nghĩ một hôm nào đấy, ông Denker sẽ vui lòng đến dùng bữa tối với gia đình mình không?”
“Dạ có lẽ,” Todd mập mờ đáp. “Mà mẹ ơi, con phải đi đây kẻo không kịp.”
“Ừ. Ăn tối lúc 6 giờ 30 nhé. Con đừng quên đấy.”
“Vâng ạ.”
“Bố con phải làm khuya nên tối nay chỉ có mẹ con mình thôi.”
“Kinh đây, mẫu hậu ạ.”
Cô tiễn con trai mình ra khỏi nhà với nụ cười trìu mến, lòng thầm hy vọng trong tác phẩm Tom Jones không có chi tiết nào cậu con của mình không nên đọc; nó mới mười ba tuổi đầu. Cô đoán hình như là không. Thằng bé đang lớn lên trong một xã hội nơi ai cũng có thể mó vào cuốn tạp chí tươi mát như Penthouse với một đô la và hai mươi lăm xu, hoặc bất cứ đứa con nít nào cũng có thể với lên kệ cao nhất của quầy tạp chí và coi cọp trước khi nhân viên kịp hét lên bắt nó cất lại giá sách rồi cuốn xéo khỏi tiệm. Trong một xã hội suy đồi dường như chăm chăm tôn chỉ hoang dâm vô độ, cô không nghĩ một cuốn sách hai trăm năm tuổi sẽ có những chi tiết vấy bẩn đầu óc Todd — dù cô đoán ông cụ kia có thể vui thú chút đỉnh trước tình tiết câu chuyện. Và như Richard hay nói, với một đứa trẻ, cả thế gian này là phòng thí nghiệm. Ta phải để con trẻ thỏa sức vẫy vùng. Và nếu đứa trẻ ấy có một mái nhà đầm ấm bảo bọc, sống trong tình thương của bố mẹ, nó sẽ lại càng mạnh mẽ sau khi trầy vi tróc vảy thám hiểm những ngóc ngách lạ.
Và đứa trẻ khỏe mạnh nhất mà cô biết bước ra khỏi nhà, guồng chân trên chiếc xe đạp Schwinn chạy lên dốc. Vợ chồng mình nuôi dạy thằng bé nên người rồi, cô nghĩ, quay lại làm sandwich cho bản thân. Không nên người thì có mà chết.
