Mùa thu năm 1941, quân phát xít đã tiến sát đến Moskva. Hitler ra lệnh thành lập một đơn vị công binh đặc biệt để đặt mìn nổ tung Điện Kremli và Lăng Lenin. Nhưng Hồng quân đã đập tan đội quân phát xít và đẩy chúng ra xa Moskva. Số phận Hitler ra sao? Xác của hắn bị thiêu và tro xả xuống cống rãnh... Những người anh hùng của quân đội Xô viết khi ấy chắc không thể nghĩ được rằng, 50 năm sau người ta đã đánh vào Lăng từ sau lưng.

...“Tấn công Lăng!” - Mệnh lệnh vang lên, và đám đông (trong đó không ít kẻ say khướt) đang cố gắng xông vào Viện bảo tàng Lenin Trung ương nhưng không có kết quả liền chuyển hướng sang Quảng trường Đỏ.

Đó là ngày 22 tháng 8 năm 1991, sau cố gắng bất thành của các thành viên Ủy ban quốc gia về tình trạng khẩn cấp muốn ngăn chặn đà tụt xuống vũng bùn của đất nước. Hành động của Ủy ban quốc gia về tình trạng khẩn cấp là một cố gắng trong khuôn khổ luật pháp nhằm ngăn đất nước khỏi sa vào thảm họa, còn “những chiến sĩ dân chủ” đứng đầu là Yeltsin mới thực sự là những kẻ làm loạn. Nhưng những thành viên của Ủy ban quốc gia về tình trạng khẩn cấp lại quên mất lời của Lenin: phòng ngự tức là đẩy cuộc khởi nghĩa tới chỗ chết. Họ đã do dự, cũng như các nhà cách mạng Tháng Chạp thời trước, và vì thế đã thất bại.

“Đoàn người biểu tình cầm quốc kỳ nước Nga quay sang phía Quảng trường Đỏ - Tờ báo Prolog (Lời tựa) trong những ngày đó viết, - “Tiến vào Lăng!”- Mệnh lệnh vang lên. “Không đời nào!”- Các linh mục cố gắng hét to át tiếng mọi người. - Chúng ta sẽ đến chỗ Minin và Pozharsky, như thế sẽ ấn tượng hơn!”. Chúng tôi đến gần và dừng lại. Mọi người bắt đầu hỏi nhau, cầm cờ đến Lăng hay không đây? Ơn Chúa, người ta đã thuyết phục được những chiếc đầu nóng không đem Quốc kỳ nước Nga buộc vào Lăng!”

“Than ôi, Ilyich - phóng viên tờ báo viết - liệu Người có lường trước điều này không?...”

Dòng người tiếp tục trôi, vòng qua nhà thờ Thánh Vasily rồi lại quay về Quảng trường Đỏ...”

Khoảng một giờ trưa, từ phía phố Nikolskaya xuất hiện một nhân vật đeo kính, hói đầu, đang được một đám đông kích động vây quanh và họ đi vào quảng trường. Ông ta vừa mới vội vã từ Paris trở về. Ông tiến đến hàng rào cảnh sát thưa thớt và nói: “Tôi là Rastropovich, xin chúc mừng các anh nhân ngày sinh của nước Nga”, “Nước Nga đã chết đâu”, một trung sĩ cảnh sát trả lời ông ta.

Trong những ngày lộn xộn ấy, bắt đầu từ ngày 19 tháng 8, việc bảo vệ Lăng được tăng cường. Người ta nêu lên vấn đề liệu có khả năng phải sơ tán thi hài Lenin không. Không loại trừ trường hợp đám đông giận dữ tìm cách xông vào Lăng. Các cán bộ chiến sĩ bảo vệ Lăng theo quy định chỉ được phép giải thích thuyết phục. Tư lệnh Lăng, đại tá V. P. Kamennykh, phổ biến cho các hạ sĩ quan và sĩ quan: chúng ta cần phải thực hiện nghĩa vụ của mình một cách trung trực như điều lệnh quân nhân quy định, bất chấp mọi khó khăn có thể nảy sinh; chúng ta phải bảo vệ tài sản mà nhân dân giao phó cho chúng ta. Với danh sự quân nhân, không một ai trong đội bảo vệ run sợ và lùi bước.

Trong những ngày bão tố ấy (từ ngày 21 tháng 8 - ngày cử hành tang lễ ba thanh niên do nóng nảy và ngu ngốc đã dám tấn công quân đội của mình), Lăng Lenin vẫn mở cửa cho mọi người vào viếng.

Hai, ba ngày sau, Quảng trường Đỏ lấy lại dáng vẻ bình thường. Tôi còn nhớ, ngày 29 tháng 8 tôi đến đây và nhìn thấy trước Lăng Lenin vẫn đông người xếp hàng như mọi khi. Đám đông đứng bình thản. Mọi người chờ đội danh dự đổi gác ở cổng vào Lăng. Một bà cụ tóc bạc nói với người cháu chừng 5-6 tuổi đang chăm chú nghe: “Cháu thấy chưa, Lăng Lenin đấy. Người ta quàn thi hài Vladimir Ilyich Lenin trong đó. Người muốn nước ta không còn người nghèo, tất cả mọi người đều được sống sung sướng”. Một người đàn ông không quen biết, trước đó đã đến những quảng trường gần đó, đứng ở chân hai tượng đài Dzerzhinsky và Sverdlov đã bị kéo đổ, chia sẻ với tôi cảm tưởng của ông: “Đó là một hành động man rợ vô văn hóa. Tượng đài là lịch sử của chúng ta. Ta cần gìn giữ chúng”.

Một nhóm thanh niên và thiếu nữ, với bản tính tuổi trẻ sôi nổi, cười rất to và tranh luận vấn đề gì đó với nhau. Như thường lệ đám đông lại bàn tán về những người có tượng bán thân được đặt ở chân tường thành Kremli - Stalin, Frunze, Dzerzhinsky, Kalinin, Brezhnev...

Một đôi vợ chồng mới cưới, cô dâu mặc bộ váy cưới trắng và chú rể mặc bộ com lê đen, đương đặt hoa ở chân Lăng Lenin. Hai người khách nước ngoài, tay cầm micrô, bước lại chỗ họ.

- Cho phép được hỏi các bạn một câu. Tôi từ Đài phát thanh Hồng Kông - một người tự giới thiệu. - Tại sao các bạn làm việc này?

Cặp vợ chồng trẻ nở nụ cười, và cô dâu trả lời:

- Tục lệ của chúng tôi là như vậy.

- Các bạn nghĩ thế nào về những điều mà báo chí của các bạn bây giờ đang viết về Lenin? - Người phóng viên vẫn không chịu thôi.

- Họ viết đủ thứ điều bịa đặt ấy mà. - Cô gái trả lời.

Trên hàng rào đá hoa cương của Lăng có năm bó hoa - của năm cặp vợ chồng mới cưới.

Tôi không nghe thấy một lời nào nói xấu Lenin. Nhưng đất nước không còn như trước nữa: trên mái vòm màu xanh lá cây của Tòa trụ sở Thượng viện trước đây lá cờ đỏ của Liên Xô vẫn tung bay, còn trên tòa nhà trụ sở của Đoàn Chủ tịch Xô viết tối cao là lá cờ ba màu mới của Liên bang Nga, lá cờ hiếu chiến của tên phản bội Vlasov(90).