Tôi đang thưởng thức buổi tắm vòi hoa sen dài bốn mươi lăm phút. Tôi biết mình thờ ơ với môi trường đến mức không thể tha thứ, nhưng tôi từng đọc trên tờ Nhà khoa học mới rằng trong vài tỉ năm nữa, vũ trụ đang mở rộng này sẽ giãn ra đến mức không chịu nổi và sẽ bắt đầu co lại như một cọng thun, thời gian sẽ chạy ngược lại, và (do đó) nước cuối cùng sẽ chảy ngược về vòi hoa sen.
“Jasper! Bố quên khuấy đi mất!” tôi nghe bố hét toáng lên.
“Con đang tắm!”
“Bố biết rồi. Con có biết hôm nay ngày mấy không?”
“Không.”
“Đoán đi.”
“Ngày hai tháng mười hai.”
“Không. Là ngày mười bảy tháng năm! Bố thật không thể tin được con lại quên béng nó đi! Nhanh lên nào!”
Ngày mười bảy tháng năm, sinh nhật của mẹ tôi. Một cách khó hiểu, bố luôn mua cho bà một món quà. Một cách khó hiểu, ông thường buộc tôi mở nó. Tôi không bao giờ biết liệu có nên nói cám ơn. Thường thì đó là một quyển sách hoặc chocolate, và sau khi tôi mở ra rồi nói câu gì đó đại loại như “Quà được đấy,” bố sẽ đề nghị chúng tôi đích thân đưa nó cho bà. Điều đó đồng nghĩa với một chuyến đi đến nghĩa trang. Sáng nay, vì ngày trọng đại ấy đã bị bố tôi quên lửng, nên ông chạy nháo nhào trong nhà tìm món gì đó để gói lại. Cuối cùng ông tìm thấy một chai whisky chỉ còn lại hai ngụm gọi là. Tôi đứng chờ sốt ruột trong khi ông gói nó lại, và một lát sau ông đã đứng đấy đầy phấn khích trong lúc tôi mở nó ra và nói, “Quà được đấy.”
Mẹ tôi được chôn tại một nghĩa trang Do Thái, một sự chấp thuận dành cho ông bà nội tôi. Trong trường hợp bạn chưa biết, thì là thế này, tín ngưỡng Do Thái muốn bạn phải đặt một hòn đá trên mộ của những người thân yêu. Tôi chưa bao giờ thấy lý do nào để ngụy biện cho những phong tục tập quán kì quặc rẻ tiền như lý do này, vì thế tôi đi ra khỏi nhà và phân vân tự hỏi người mẹ quá cố của mình sẽ muốn nhận loại đá dơ bẩn nào để làm chứng cho lòng thành của tôi.
Khi đã đến nghĩa trang, chúng tôi không tìm được mộ của mẹ. Mê hồn trận những tấm bia đá xám xịt khiến chúng tôi lúng túng, nhưng cuối cùng chúng tôi đã tìm thấy bà nằm ở nơi bà vẫn nằm, giữa Martha Blackman, người đã hít thở khí trời trong chín mươi tám năm buồn tẻ, và Joshua Wolf, người có quả tim ngừng đập đầy bất công ở tuổi mười hai. Chúng tôi nhìn vào phiến đá có tên bà trên đó.
Astrid.
Không có họ, không ngày tháng năm sinh hoặc ngày tháng năm chết - chỉ tên của bà hiu quạnh trên mộ chí, nói lên vô vàn sự im lặng.
Tôi cố hình dung cuộc sống sẽ như thế nào nếu có một người mẹ bên cạnh. Tôi không thể mường tượng ra nó. Người mẹ mà tôi thương nhớ là một hỗn hợp của những ký ức tự tạo, những tấm ảnh của các nữ diễn viên phim câm, và hình ảnh ấm áp, trìu mến của nguyên mẫu người mẹ. Bà biến ảo không ngừng, một hình ảnh liên tục chuyển động.
Ở cạnh tôi, bố đang nhịp ngón chân như thể đang chờ đợi kết quả một trận đấu. Ông bước về trước và phủi những chiếc lá thu hình ngôi sao khỏi bia mộ.
Tôi nhìn ông. Tôi nhìn chân ông. “Này!” tôi la lên.
Ông quay lại phía tôi, giật mình, và phập lại, “Đừng bất thình lình làm ồn trong nghĩa trang, thằng quỷ này. Con muốn bố chết vì sợ à?”
“Chân bố!” tôi gào lên, chỉ vào chúng. Ông nhấc gót chân lên để tìm phân chó.
“Bố đang đứng lên trên mẹ!”
“Không, không có!”
Đúng là thế. Ông đang đứng ở ngay trên mẹ tôi. Thằng ngốc nào cũng thấy điều đó.
“Bố đang đứng ngay trên mộ mẹ kìa! Đi ra!”
Bố mỉm cười nhưng không làm gì để di chuyển đôi chân mình. Tôi chộp cánh tay ông và lôi ông sang một bên. Việc đó chỉ khiến ông cười to.
“Whoa. Bình tĩnh nào, Jasper. Mẹ con không có trong đấy đâu.”
“Ý bố là sao, mẹ không có trong đấy?”
“Mẹ con không được chôn ở đấy.”
“Ý bố là sao?”
“Ý bố là có một quan tài. Chỉ có điều nó trống rỗng!”
“Một quan tài trống rỗng?”
“Và con muốn biết điều tồi tệ nhất không? Con vẫn phải trả cùng một giá tiền giống như bên trong thực sự có một cái xác vậy! Hình như bố đã tưởng người ta tính theo trọng lượng, nhưng rõ ràng không phải vậy.”
Tôi nhìn vào khuôn mặt ỉu xìu của ông ấy, thất kinh. Ông đang lắc đầu, tiếc rẻ số tiền bị mất.
“MẸ CỦA TÔI Ở CHỖ QUÁI NÀO?”
***
Bố giải thích rằng bà đã chết ở châu Âu. Ông không chịu nói nhiều hơn về chuyện đó. Ông đã mua miếng đất an táng vì tôi, lấy lý do là một đứa bé trai có quyền tưởng nhớ mẹ của nó ở một khung cảnh thích hợp. Còn nơi nào khác để nó làm việc đó? Chẳng lẽ tại rạp chiếu phim?
Năm tháng trôi qua, khi chủ đề này phát sinh, bố chẳng nói gì với tôi về mẹ ngoài việc bà đã chết và người chết không thể nấu bữa tối cho ta. Điều tôi không tin nổi lúc này là tôi đã hoàn toàn kiềm nén sự tò mò của mình. Tôi cho rằng vì ông không muốn nói về chuyện đó, nên bố đã thuyết phục tôi tin rằng thật là thô lỗ khi cứ đi chõ mũi vào những cuộc đời đã kết thúc. Mẹ tôi là một chủ đề mà ông đặt lên chiếc kệ cao, nằm ngoài tầm chất vấn. Tôi đã chấp nhận điều này theo giá trị bề ngoài của nó, rằng trong bất kì tình huống nào, anh cũng không nên hỏi về sự hủy hoại của một người được cho là không thể hủy hoại.
Nhưng giờ đây, đột nhiên, với tiết lộ rằng trong ngần ấy năm qua tôi đã thương nhớ trên một cái lỗ trống không, nỗi tức giận biến thành một sự tò mò bỏng cháy. Trong xe ô tô trên đường từ nghĩa trang về nhà, tôi bảo với bố rằng nếu tôi đã đủ khôn lớn để khóc thương, ở tuổi lên chín, thì tôi đã đủ khôn lớn để biết đôi điều về mẹ.
“Đó chỉ là một người phụ nữ mà bố từng hẹn hò trong một thời gian ngắn,” bố nói.
“Chỉ là một người phụ nữ? Hai người không cưới nhau ư?”
“Ôi Chúa ôi, không. Bố chưa bao giờ làm lễ cưới.”
“Vậy thì, bố có, bố biết đấy, yêu mẹ không?”
“Bố không biết trả lời câu hỏi đấy như thế nào, Jasper ạ. Bố thực sự không biết.”
“Thử đi.”
“Không.”
Tối hôm đó, tôi nghe tiếng búa gõ và khi đi vào phòng tắm, tôi trông thấy bố đang treo một tấm rèm lên kính nhà tắm.
“Bố đang làm gì vậy?”
“Một ngày nào đó con sẽ cám ơn bố vì chuyện này,” ông đáp.
“Bố, chỉ cần kể cho con nghe về mẹ thôi. Trông bà như thế nào?”
“Con vẫn còn nhai đi nhai lại chuyện đó à?”
“Vâng.”
“Thế này được rồi.”
Bố đã đóng đinh xong, treo cây lõi lên, và kéo tấm rèm màu be ngang qua tấm kính bằng một sợi dây.
“Tại sao người ta cần nhìn mình khi chải răng chứ? Họ không biết răng mình nằm ở đâu à?’
“Bố!”
“Cái gì? Chúa ơi! Con muốn biết gì, thông tin thực tế ư?”
“Mẹ có phải người Úc không?”
“Không, người châu Âu.”
“Chính xác là từ nước nào?”
“Chính xác là bố không biết.”
“Làm sao mà bố không biết được?”
“Sao bỗng dưng con lại quan tâm đến mẹ mình thế nhỉ?”
“Con không biết, bố ạ. Chắc là con tình cảm quá thôi.”
“Ái chà, còn bố thì không,” ông nói, đưa cho tôi xem cảnh tượng quen thuộc: tấm lưng của ông.
***
Trong những tháng sau đó, tôi thúc ép, làm áp lực, vặn vẹo, từng chút từng chút một, tìm cách moi móc được thông tin ít ỏi sau đây: nhìn ở vài góc độ thì mẹ tôi cũng đẹp, và đi du lịch rất nhiều, và bà ghét chụp ảnh mình như người ta ghét bị mất tiền vậy. Bà nói lưu loát nhiều ngôn ngữ, qua đời ở độ tuổi đâu chừng hai mươi sáu đến ba mươi lăm, và dù bà được gọi là Astrid, nhưng đó có thể không phải là tên thật của bà.
“À, và mẹ con tuyệt đối ghét Eddie,” một hôm ông nói.
“Mẹ biết Eddie à?”
“Bố gặp Eddie cũng tầm lúc đó.”
“Tại Paris?”
“Ngay ngoại ô Paris.”
“Bố làm gì ngay ngoại ô Paris?”
“Con biết đấy. Việc thường lệ. Đi lăng quăng.”
Eddie, bạn thân nhất của bố, là một người Thái gầy với bộ ria mỏng, lúc nào cũng tỏ ra đang ở thời hoàng kim của cuộc đời và chưa một ngày kết thúc. Khi ông ta đứng cạnh người bố nhợt nhạt của tôi, trông họ giống bạn bè thì ít mà giống bác sĩ với bệnh nhân thì nhiều. Giờ thì rõ ràng tôi sẽ phải cật vấn Eddie về mẹ của mình. Tìm được ông ta là một vấn đề. Ông ta thường xuyên đi nước ngoài không một lời giải thích, và tôi chả biết đấy là ông đi công tác, đi chơi, đi quên ngày quên tháng, đi thảm sát, hay đi làm liều. Eddie có cách nói đại khái rất dứt khoát - ông ta sẽ không bao giờ đi vào chi tiết đến mức nói với bạn, chẳng hạn như, rằng ông ta sắp đi thăm bà con ở tỉnh Chiang Mai của Thái Lan, nhưng nếu bạn làm áp lực, ông ta có thể thừa nhận rằng mình đã “đến châu Á”.
Tôi phải chờ những sáu tháng mới thấy lại mặt mũi Eddie. Trong suốt thời gian đó, tôi chuẩn bị một danh sách câu hỏi, diễn đi diễn lại trong đầu cuộc hỏi đáp với ông ta, kể cả những câu trả lời của ông ta. Tôi kì vọng - song hóa ra lại sai bét - một chuyện tình kinh thiên động địa, trong đó người mẹ thánh thiện của tôi xả thân trong một bối cảnh dạng Romeo và Juliet: tôi tưởng tượng rằng đôi tình nhân xấu số này đã thực hiện một vụ tự tử kép lãng mạn đầy bi kịch nhưng bố đã rút lui vào phút chót.
Cuối cùng vào một buổi sáng, tôi đang ở trong nhà tắm chải răng trước tấm rèm kéo ngang thì nghe thấy giọng nói ngọt ngào của Eddie gọi với vào. “Marty! Cậu có đây không? Hay tôi đang nói chuyện với một căn hộ vắng người?”
Tôi chạy ra phòng khách.
“Cậu bé đây rồi,” Eddie nói, và như thường lệ, trước khi tôi kịp nói “Xin đừng,” ông ta đã nhấc chiếc Nikon treo trên cổ lên và chụp ảnh tôi.
Eddie là một gã cuồng nhiếp ảnh, không thể không chụp hình tôi năm phút một lần. Ông ta là một người đa năng: Vừa dán một mắt vào ống kính chiếc Nikon, ông ta có thể vừa hút thuốc lá, chụp ảnh chúng tôi, và vuốt lại tóc mình cùng một lúc. Dù ông ta nói tôi rất ăn ảnh, nhưng tôi không thể phản bác - ông ta không bao giờ cho chúng tôi xem kết quả. Tôi còn không biết ông ta có rọi những tấm ảnh đấy ra hay không nữa, hoặc thậm chí ông ta có lắp phim trong máy hay không. Đó chỉ là một ví dụ nữa về sự bí ẩn bệnh hoạn của Eddie. Ông ta không bao giờ nói về bản thân mình. Không bao giờ kể cho bạn nghe thời trẻ ông ta thế nào. Bạn còn không biết ông ta có thời trẻ hay không. Ông ta sống tách biệt, cả về thể xác lẫn tinh thần.
“Bố cháu thế nào? Vẫn khỏe hả?”
“Eddie, chú có biết mẹ cháu không?”
“Astrid? Đương nhiên, chú biết cô ấy. Thật là đáng tiếc, nhỉ?”
“Cháu không biết. Thế à?”
“Ý cháu là sao?”
“Hãy kể cho cháu nghe về bà ấy.”
“Được thôi.”
Eddie thả phịch người xuống ghế sofa và vỗ lên chiếc gối đệm gần ông ta. Tôi nhảy lên đó đầy phấn khích, không hề nhận ra cuộc trò chuyện của chúng tôi sẽ trở nên cực kì đáng thất vọng: với tất cả kì vọng của tôi, tôi đã hoàn toàn quên mất rằng Eddie là người kể chuyện dở nhất thế gian.
“Chú gặp cô ấy ở Paris, cùng với bố cháu,” ông ta bắt đầu. “Chú nghĩ đấy là mùa thu, vì lá cây có màu nâu. Chú nghĩ tên tiếng Mỹ của mùa thu, ‘mùa lá rụng’, quả thực rất đẹp. Cá nhân chú thì thích mùa thu, hay là mùa lá rụng, như họ nói, và cả mùa xuân nữa. Mùa hè chú chỉ chịu nổi ba ngày đầu tiên rồi sau đó chú phải tìm một cái tủ đông thịt để trốn vào.”
“Eddie...”
“Ồ. Chú xin lỗi. Chú lạc đề rồi, phải không? Chú quên nói cho cháu nghe chú cảm thấy thế nào về mùa đông.”
“Mẹ cháu.”
“Phải rồi. Mẹ cháu. Cô ấy là một người phụ nữ đẹp. Chú không nghĩ cô ấy là người Pháp, nhưng cô ấy có thân hình giống như thế. Phụ nữ Pháp đều nhỏ con, mảnh khảnh và có ngực khá nhỏ. Nếu cháu muốn ngực to, cháu phải bước qua biên giới sang Thụy Sĩ.”
“Bố nói chú gặp mẹ cháu ở Paris.”
“Đúng vậy. Chính là ở Paris. Chú nhớ Paris. Cháu có biết là ở Pháp người ta có một từ khác khi gặp phải thứ gì làm cháu thấy gớm không? Cháu không được nói ‘Kinh quá!’ Sẽ chẳng ai hiểu cháu muốn nói gì. Cháu phải nói ‘Đồ ngốc!’ Thật kì cục. Khi cháu bị thương cũng vậy. Phải nói ‘Á!’, không nói ‘Ối!’”
“Bố cháu làm gì ở Paris?”
“Ông ta chẳng làm gì cả trong những ngày ấy, tương tự như chẳng làm gì cả vào lúc này, khác chăng là lúc ấy ông ta nói tiếng Pháp. Ái chà, thực ra ông ta chả làm gì sất. Ông ta suốt ngày viết hí hoáy vào quyển sổ màu xanh lục bé xíu của mình.”
“Tất cả sổ tay của bố đều có màu đen. Ông luôn dùng cùng một loại.”
“Không, quyển này chắc chắn màu xanh lục mà. Chú có thể thấy nó trong đầu đây này. Thật tiếc là cháu không nhìn thấy được những hình ảnh hiện lên trong đầu chú vào chính lúc này. Chúng sống động kinh hồn. Chú ước gì chúng ta có thể chiếu toàn bộ hình ảnh trong đầu lên màn ảnh và bán vé. Chú nghĩ số tiền mà cháu muốn công chúng móc hầu bao ra để trả sẽ thực sự quyết định giá trị bản thân cháu đấy.”
Tôi rời khỏi ghế sofa, bảo Eddie cứ nói tiếp không cần tôi ở đó, đi vào phòng ngủ của bố, và đứng ở cánh cửa mở toang, đần mặt ra trước sự lộn xộn bừa bãi khủng khiếp, chúng có thể đang che giấu câu chuyện bí mật của mẹ tôi trong một quyển sổ màu xanh lục, mà cũng có thể không. Thường tôi không vào phòng ngủ của bố, vì cùng một lý do như bạn không đi vào để nói chuyện với một người khi người đó ở trong toilet, nhưng lần này sự việc đủ quan trọng để buộc tôi phải phá vỡ nguyên tắc của mình. Tôi bước vào mớ ruột gan mở toang của bố tôi, vào cơn bão cát gào rú của ông; việc ông ngủ ở trong đây đã là một kì tích.
Tôi lên kế hoạch việc cần làm. Đầu tiên tôi phải định hướng thông qua một kho lưu trữ báo chí vàng vọt, có thể cạnh tranh với những tờ báo lưu trữ trong thư viện công cộng. Chúng được chất thành chồng và nhét vào những góc tối của căn phòng, số chồng quá nhiều đến độ chúng phủ một lớp thảm lên sàn nhà suốt đến tận giường ngủ. Tôi bước lên trên những tờ báo và những thứ mà tôi chỉ có thể hình dung đã được ông lôi ra từ thùng rác và những vật mà tôi tưởng tượng đã được ông kéo ra từ miệng người khác. Trên đường tôi tìm thấy những vật từ lâu được cho là đã mất: sốt cà chua, mù tạt, toàn bộ thìa uống trà, những chiếc thìa ăn xúp, và những chiếc đĩa to. Tôi mở một trong những chiếc tủ quần áo của ông, và dưới một đống quần áo tôi tìm thấy chồng sổ tay đầu tiên - phải đến hàng trăm quyển. Chúng toàn màu đen. Đen, đen, đen. Trong chiếc tủ quần áo thứ hai tôi tìm thấy một trăm quyển khác, lần nữa, thật thất vọng, đều màu đen. Tôi bước vào trong chiếc tủ - nó rất sâu. Ở đấy tôi tìm thấy một chồng tạp chí nhưng cố gắng không nấn ná với chúng. Tất cả những tấm ảnh trong đó đều bị bố cắt bỏ mắt. Tôi cố không đào sâu chuyện này. Một người có thể đọc một quyển tạp chí và có thể sẵn sàng cắt bỏ những đôi mắt nếu ông ta cảm thấy chúng đang nhìn ông một cách xấc láo, phải không? Tôi phớt lờ chúng, và tiến sâu hơn vào trong tủ (nó quả thực là một cái tủ rất sâu). Lại một chiếc hộp khác lộ ra, lại một chồng sổ tay khác, cũng như tất cả những đôi mắt bị cắt bỏ từ các quyển tạp chí. Chúng lãnh đạm nhìn tôi khi tôi lục lọi những quyển sổ, và có vẻ như mở to ra cùng với đôi mắt của tôi khi nhìn thấy, chèn bên dưới phần giấy bồi ở đáy hộp, một quyển màu xanh lục.
Tôi cầm lấy nó và biến nhanh ra khỏi căn phòng ngột ngạt của bố. Tôi nghe thấy tiếng Eddie trong phòng khách, vẫn đang độc thoại. Tôi đi vào phòng mình để xem xét quyển sổ màu xanh.
Lề sổ đã mòn. Tôi mở ra và thấy mực đã bị hoen, nhưng chưa đến mức khiến chữ không đọc được. Chữ viết tay đi từ nhỏ và ngay ngắn đến to và ngoằn ngoèo, và trong những đoạn phía sau, khi nó chạy theo đường chéo từ trên xuống dưới trang giấy, thì trông tựa như chữ được viết ra trên lưng lạc đà hay ở mũi của con tàu chòng chành trong thời tiết xấu. Một số trang chỉ được kẹp vào nhau bằng một cái kẹp giấy, và khi đóng quyển sổ lại, những góc giấy lòi ra như những chiếc thẻ đánh dấu sách.
Có một trang mang tiêu đề, bằng tiếng Pháp: Petite miseriès de la vie humaine[22].
Đây không có nghĩa là những nỗi khổ bé nhỏ, như tôi thoạt đầu đã nghĩ, mà dịch ra, đại khái là, “Những chuyện bực dọc nhỏ nhặt của đời người.” Nó đem lại cho tôi cảm giác tởm lợm, dù nó rất có ích trong việc giúp tôi đối mặt với câu chuyện về sự ra đời của mình, câu chuyện được tìm thấy trong quyển nhật kí sau đây, mà tôi in lại ra đây cho bạn đọc.
Petite miseriès de la vie humaine
11 tháng Năm
Paris - thành phố hoàn hảo cho kẻ cô đơn & khốn khổ. London quá ảm đạm, không thể làm một kẻ sầu đời mang chút lòng tự trọng. Ô London! Hỡi thị trấn kinh tởm! Hỡi đám mây xám lạnh! Hỡi lớp sương mù & mây khói là đà! Hỡi tiếng than van trĩu nặng! Hỡi tiếng thở dài đau khổ lất phất! Hỡi giống người nông cạn! Hỡi thị trấn vội vã! Hỡi thị trấn dễ vỡ! Hỡi đế chế sụp đổ! Hỡi thị trấn trang-ba[23]! Bài học từ London - địa ngục không nóng như thiêu mà lạnh giá & xám xịt.
Còn Rome? Đầy rẫy những kẻ lạm dụng tình dục sống chung với mẹ của mình.
Venice? Quá nhiều du khách khờ khạo như những tín đồ cho chim bồ câu Ý ăn, trong khi ở quê nhà thì hắt hủi chúng.
Athens? Khắp nơi cảnh sát cưỡi ngựa đi ngang qua, chỉ dừng lại để ngựa của họ phóng uế lên những con đường lát sỏi - phân ngựa chất thành từng đống khổng lồ đến độ ta nghĩ hẳn là không có thuốc nhuận trường nào trên thế giới tốt hơn những kiện cỏ khô.
Tây Ban Nha? Phố xá bốc mùi như những chiếc vớ rán trong nước tiểu - quá nhiều tín đồ Công giáo được rửa tội bằng nước tiểu. Dù vấn đề thực sự với Tây Ban Nha là ta liên tục bị pháo hoa làm phiền - cơn kích dục của những buổi hội hè bùng nổ xát muối vào vết thương của lòng cô đơn.
Nhưng Paris - xinh đẹp nghèo nàn xấu xí sang trọng rộng lớn phức tạp xám xịt mưa bão & thuần Pháp. Ta thấy những người phụ nữ lạ lùng, những chiếc ô, những kẻ ăn xin, những con đường rợp bóng cây, xe đạp, tháp nhà thờ, người Phi, những mái vòm ảm đạm, ban công, những chậu hoa vỡ, sự thô lỗ vang vọng khắp muôn đời, những khách bộ hành vô phương hướng, những khu vườn tuyệt đẹp, những cái cây màu đen, những hàm răng xấu, những cửa hiệu thanh lịch, những người theo chủ nghĩa xã hội lần bàn tay lên đùi của những người trí thức, những nghệ sĩ phản kháng, những tài xế tồi, nhà vệ sinh có trả tiền, mùi phô mai nhìn thấy được, những chiếc khăn choàng dí dỏm, bóng những mùi cơ thể trong tàu điện ngầm, những nghĩa trang thời thượng, những người chuyển giới hấp dẫn, ánh sáng lọc, khu ổ chuột, bụi bẩn, nỗi khát khao, những cột đèn nghệ thuật, sự phớt tỉnh đa sắc của những người hút thuốc thụ động, những khuôn mặt bằng sỏi đá điên loạn trong các quán cà phê vỉa hè, những cổ áo cao, chocolate nóng, những miệng máng xối theo kiến trúc gothic lòe loẹt, những chiếc mũ nồi nhung, những con mèo gầy gộc, những kẻ móc túi bỏ chạy với mớ tài sản lấp lánh của các du khách Đức giàu có, & những bức tượng khoe dương vật vĩ đại ở các quảng trường & cửa hàng tình dục.
Người ta nói quả không ngoa: những người Paris dễ kích động ngồi vắt chân trong các quán cà phê & triết lý với các vị khách không mời - nhưng tại sao khi mình nghe ai đó đưa ra một lý luận tuyệt vời thì mình lại có cảm giác tựa như khi mình nhìn thấy một người mặc quần áo cho con chó của ông ta?
Mình đang giữ tấm bưu thiếp cuối cùng của Caroline. Caroline điển hình. “Em đang ở Paris” & một địa chỉ, một vùng ngoại ô bẩn thỉu nào đấy ngoài thành phố. Mình sẽ đến đó & nói với nàng rằng em trai mình đã chết, người đàn ông mà nàng yêu, và rồi... Nhưng GƯỢM HẴNG - những tuyên ngôn yêu đương vụng về là nguy cơ cao gây bệnh tim. Mình có nên gặp nàng không? Mình có nên chờ đợi? Vấn đề với hầu hết mọi người là họ CHƯA BAO GIỜ bị giằng xé, không hẳn, không sâu sắc như mình bị, CHƯA BAO GIỜ xé toạc họ ra thành trăm mảnh CHƯA BAO GIỜ lắng nghe những lời cảnh báo CẢ HAI đều biến trường hợp của họ thành ra đầy sức thuyết phục VÀ đầy tính đúng đắn & họ không biết thế nào là đầu óc & cơ thể mỗi bên muốn HAI thứ như vậy là BỐN ý tưởng hấp dẫn cùng một lúc.
Mình tự hỏi liệu mình sẽ tìm đến đúng Caroline hay chỉ một người nào đó đã biết mình năm phút trước.
4 tháng Sáu
Sáng nay thức dậy đã nghe tiếng trẻ con cười đùa - điều đó khiến mình điên tiết. Tệ hơn nữa - nhận ra quyết định đã xảy ra trong đầu mình sau một đêm - Hôm nay Martin Dean sẽ đến gặp Caroline Potts & tuyên bố tình yêu & sự hiến dâng bất tử. Mình nằm trên giường lòng bồn chồn không yên. Nghĩ đến việc mọi quyết định thay đổi đời mình đều là những quyết định mệnh lệnh do đỉnh cao nhất của thang bậc cá nhân đưa ra - khi các mệnh lệnh được kẻ chỉ huy dồn dập đưa ra thì anh có thể làm gì? Mình tắm cạo râu uống rượu nhạt & mặc quần áo. Trong đầu hai kí ức rời rạc về Caroline 1. Nụ cười của nàng, dù không phải là khuôn mặt mỉm cười của nàng 2. tư thế trồng cây chuối của nàng - chiếc váy kẻ lật ngược xuống tận nách nàng - chúa ơi động tác trẻ con ngây thơ ấy khiến mình muốn vồ lấy nàng một cách thô bạo dù rất chân tình.
Đi vào trong lòng thành phố rồi ngạt thở trong tàu điện ngầm ra khỏi Paris. Trông thấy bốn người mặt ngựa. Thằng du côn 14 tuổi định móc túi mình làm mình nhận ra mình không biết từ Ê! trong tiếng Pháp nói như thế nào.
Cuối cùng ngồi trên một bức tường đá thấp đối diện tòa nhà nhỏ có nhiều cửa sổ, rèm đóng kín mít tựa như từ muôn đời nay. Thật khó tin tòa chung cư bẩn thỉu này là nơi ở của người con gái mình yêu. Kẻ chỉ huy cảm thấy mình sẽ chần chừ bèn rít lên trong tai mình vì vậy mình tiến đến cửa trước & gõ. Cũng cắn môi dưới của mình dù kẻ chỉ huy không ra lệnh.
Tay cầm cửa xoay chậm & khẽ để kéo dài thêm căng thẳng. Cuối cùng cửa mở ra để lộ một người phụ nữ thấp béo có chiều ngang bằng chiều cao - nói cách khác, một hình vuông hoàn hảo.
Oui?[24]
Caroline Potts, cô ấy ở đây à? Mình nói bằng tiếng Anh hoàn chỉnh dịch từ câu tiếng Pháp đúng văn phạm. Người phụ nữ huyên thuyên một hồi & lắc đầu. Caroline không còn ở đó.
Còn ông Potts? Người bị mù ấy?
Bà ta thần ra nhìn mình.
Mù. Không có mắt. Không có mắt, mình lặp lại một cách xuẩn ngốc, nghĩ rằng Vậy, tôi có thể vào & ngửi gối của cô ta không?
Xin chào! Một giọng nói cất lên từ cửa sổ trên lầu. Một khuôn mặt châu Á đang lơ lửng ở đó tìm kiếm một thân hình để gắn vào. Đợi đấy! khuôn mặt nói & chạy xuống không kịp thở.
Anh đang tìm cô gái và người đàn ông mù?
Vâng!
Tôi là Eddie.
Thì sao?
Thì không sao cả. Cô gái đi một tháng trước, sau khi người đàn ông mù chết.
Chết? Anh có chắc không?
Dĩ nhiên là chắc. Tôi đã có mặt tại đám tang mà. Anh tên gì?
Martin. Ông ấy chết như thế nào?
Tôi thường quan sát họ từ cửa sổ phòng mình. Mỗi ngày cô ta đều dẫn ông ấy đến các cửa hàng để ông ấy biết mấy cái hố nằm ở chỗ nào trên đường, nhưng rồi ngày hôm đó ông ấy đi một mình. Chắc ông ấy đã mất phương hướng vì ông ấy đi ra ngay giữa đường và cứ đứng đó.
Ông ấy bị xe đâm à?
Không, ông ấy bị lên cơn đau tim. Ông ấy được chôn ở nghĩa trang địa phương. Anh muốn thăm mộ ông ấy không? Tôi có thể đưa anh đi. Đi nào, gã nói trong lúc gài nút áo choàng, nhưng mình do dự. Có gì đó trong tác phong của gã khiến mình không yên tâm: tay gã tạo ra những cử chỉ tinh tế & lời nói gã có giọng điệu hòa giải như thể bọn mình vừa cãi nhau & gã muốn chuộc lỗi với mình vậy.
Chúng ta sẽ đi và thăm người bạn quá cố của anh chứ? Gã hỏi giọng ngọt ngào & tôi nghĩ mình không thích tay này chẳng phải vì tôi có lý do chính đáng để ghét gã nhưng thế thì đã sao nào? Tôi từng bị căm ghét bởi những kẻ mà họ thậm chí còn không thể có lý do nhấc tôi ra khỏi danh sách những kẻ xếp hàng để nhận diện tội phạm.
Dưới bầu trời xám xịt bọn mình lặng lẽ đi bộ trên con đường mang cùng màu sắc đến tận đỉnh đồi. Nghĩa trang chỉ cách đó 100 mét - một nơi thuận tiện để chết. Ngôi mộ chỉ có tên ông ta & tuổi thọ & chẳng còn gì khác không những lời nhận xét dí dỏm nho nhỏ không gì hết. Mình tự hỏi liệu Lionel đã chết ngay lập tức hay là trong hơi thở cuối cùng đã lên một kế hoạch tầm thường như Phải mua sữa. Rồi mình nghĩ về tất cả những cái chết mà mình biết - Harry đã chọn cái chết của lão thế nào & Terry có thể đã bị sốc bởi cái chết của nó ra sao & cái chết của bố mẹ mình hẳn đã xảy đến với họ như một sự bất ngờ ngoài mong đợi tựa như một tờ hóa đơn trong mớ thư từ mà họ nghĩ họ đã thanh toán.
Eddie mời mình vào uống rượu vang nóng. Căn phòng nhỏ trang trí thưa thớt của gã có mùi như hỗn hợp của vỏ cam khét & gò má của bà già mà gã bị buộc phải hôn tại buổi họp mặt gia đình. Tấm thảm loang lổ những vệt dầu to tướng, căn phòng nói lên một cách hùng hồn những lần làm đổ chất lỏng của những gã khốn vụng về từng sống ở đó.
Bọn mình ăn sandwich & uống rượu vang nóng. Eddie thuộc tuýp người giỏi đúc kết cuộc đời mình trong chưa đầy một phút. Sinh ra ở Thái Lan. Học ngành y - chưa bao giờ thực hành. Đi du lịch nhiều. Giờ đang tìm hiểu Paris.
Chẳng có gì để bình luận.
Cuộc trò chuyện trôi chảy như nước nhấn xuống bồn cầu. Gã nhìn mình chăm chú đến nỗi mình cảm thấy mắt mình như hai tấm gương cỡ bỏ túi và gã đang soi lại tóc.
Đêm xuống nhanh - mình thấy bất an khi gã không mở đèn. Liếc nhìn công tắc trên tường nhưng sợ không dám di chuyển nếu gã hâm này thích niềm vui thiếu không khí của bóng tối thì mình cũng sẽ như thế. Cuối cùng gã đưa tay ra sau lưng & bật một chiếc đèn bàn lên. Ánh sáng nhỏ cháy bỏng & lớn lên trong mắt mình.
Xem ra hôm nay anh rất thất vọng nhỉ, gã nói.
Ừ, tôi nghĩ cô ấy sẽ ở đây.
Câu nói khiến gã cười sằng sặc, giọng cười nghe như dị tật bẩm sinh.
Ý tôi là cái chết của người bạn của anh.
À ừ, cả chuyện đó nữa.
Anh yêu cô gái này à?
Cô ấy là một người bạn đồng hương cũ.
Úc, gã nói dịu dàng khiến tên của đất nước mình nghe như một đồ vật cũ mà gã từng sở hữu nhưng từ dạo ấy đã vứt đi. Mình nói Ừ hử & gã tiếp tục hỏi. Mình đang làm gì ở Paris? Mình sẽ ở bao lâu? Mình đã sống ở đâu? Mình có từng làm việc không? Tại sao không? & vân vân. Gã đề nghị giúp đỡ mình bất kể mình cần gì. Tiền hay công việc hay một nơi để ở. Mình cám ơn gã & nói trời tối rồi.
Anh có phiền lắm không nếu tôi chụp hình anh?
Có đấy.
Ồ, thôi nào. Chỉ là sở thích nhỏ của tôi thôi mà, gã vừa nói vừa mỉm cười. Mình nhìn quanh phòng để tìm bằng chứng cho câu nói này - một tấm ảnh chẳng hạn - nhưng những bức tường đều trống trơn & khi gã đi vào căn phòng kế bên để lấy “đồ nghề” như cách gã gọi chiếc máy ảnh của gã và nó khiến mình rùng mình vì hễ có ai nói từ đồ nghề là mình lại nhìn thấy những cái gọng kềm khổng lồ bóng lộn với tiếng rơi tõm xuống của máu nằm ở mũi kềm.
Tôi nghĩ mình nên đi, mình nói.
Chỉ một tấm ảnh nhỏ thôi. Tôi sẽ làm rất nhanh, gã nói với một nụ cười gắn chặt như một cánh cửa sổ được sơn lúc đóng lại.
Trong lúc gã lắp máy mình tin rằng gã sẽ yêu cầu mình cởi quần áo. Gã cứ nói suốt buổi bảo rằng Anh thực sự phải cho tôi biết liệu tôi có thể giúp gì được cho anh, làm mình tin rằng không chỉ sẽ yêu cầu mình cởi quần áo, mà gã còn sẽ tự tay lột chúng ra. Gã mở thêm một bóng đèn nữa - một bóng đèn đơn phát sáng 1.000 tỉ watt & gã chụp ảnh mình lúc đang ngồi trên ghế & lúc đứng & lúc mặc áo choàng & lúc đi ra khỏi cửa.
Tối mai đến ăn tối nhé, gã nói.
OK, mình hứa cuội & vội vã đi ra ngoài & trên đường về nhà tạt ngang qua nghĩa trang để nói lời từ biệt cuối cùng với Lionel ở nơi đó mình cố gắng thành tâm & cảm thấy LÒNG THƯƠNG HẠI NỖI BUỒN SỰ MẤT MÁT MỘT ĐIỀU GÌ ĐẤY mình hít một hơi thật sâu chẳng có tác dụng gì mình không thể cảm nhận được BẤT CỨ ĐIỀU GÌ ngoài sự khinh bỉ thuần túy với chính mình - mình đã chần chừ quá lâu đến nỗi đã bỏ lỡ điều có thể là bước ngoặt trong cuộc đời mình khi nào thì bước ngoặt tiếp theo xuất hiện? Mình đã hình dung cảnh đoàn tụ hàng tỉ tỉ lần Caroline đã là nguyên nhân cốt lõi của việc mình có mặt ở châu Âu hay nói trắng ra là của việc mình tồn tại trên cõi đời này và vì sợ hãi & thiếu quyết đoán mà mình đã để mất nàng.
Mình đá tấm bia trong một cơn giận bất lực nhưng rồi lại nhớ đến Lionel. Cố gắng rầu rĩ trở lại nhưng không còn chỗ trong tim để tưởng nhớ ông. Quá đỗi bận tâm thương khóc cho tình yêu.
Buổi tưởng niệm không cảm xúc về người bạn già của mình bị phá vỡ bởi tiếng bước chân nhẹ nhàng trên cỏ - Eddie ở cuối nghĩa trang cho tay vào túi nhìn chằm chằm. Mình giả vờ không nhìn thấy gã & vội vã lỉnh vào màn đêm nghĩ đến những cái gọng kềm.
Lại là mình
Không thể giả vờ rằng những đau khổ nhỏ nhặt của người khác không buồn cười với mình vì chúng thực tình rất buồn cười - không phải cái chết hay bệnh tật nhưng khi tiền của một ai đó bị chiếc điện thoại công cộng nuốt chửng rồi sau đó không chịu thực hiện cuộc gọi việc đó thật là tức cười bỏ mẹ. Mình có thể nhìn người ta đánh đấm những chiếc điện thoại cả ngày.
Mình đã tìm thấy một nơi độc đáo để suy nghĩ - bên trong những nhà thờ tăm tối, lạnh lẽo của Paris. Dĩ nhiên những tín đồ ngốc nghếch như những kẻ yêu nước có nói chuyện nhưng các cuộc nói chuyện này lặng lẽ như thể họ đang ở cạnh Chúa. Thật ngốc khi nghĩ Chúa chỉ nghe thấy suy nghĩ của chúng ta trong lúc chúng ta cầu nguyện với Người trực tiếp & không phải khi chúng ta có những suy nghĩ bẩn thỉu nho nhỏ trong các sinh hoạt hàng ngày chẳng hạn như con mong Fred chết sớm để con có được phòng làm việc của lão ta, nó thực sự đẹp hơn phòng làm việc của con. Ý nghĩa của đức tin là sự hiểu biết lẫn nhau giữa ta với Đấng tạo hóa rằng Người sẽ không nghe lén lời thì thầm trong tâm trí ta trừ khi được mời.
Quán cà phê Gitane
Đã nhiều tháng kể từ lần viết cuối. Phát điên với sự cô độc phát điên với sự thiếu quyết đoán phát điên với những đôi mắt tưởng tượng. Ngày lấp đầy với việc đi bộ nghĩ ngợi đọc ăn uống hút thuốc & nhìn chung cố gắng tìm chiếc ổ khóa cuộc đời nhưng thật khó khi ta là thứ vũ khí cùn bị loại bỏ khỏi mọi cuộc chiến. Hi vọng mình sẽ không chịu đựng những rắc rối tương tự trong tương lai, không thể nghĩ ra chuyện gì tệ hơn nữa. (Không phải mình ngán mấy chuyện rắc rối, không hề có - mong chờ sẽ gặp chúng suốt cuộc đời mà - chỉ không muốn chúng là những rắc rối giống nhau. Hi vọng gặp phải tai ương kinh hoàng khác nhau để đánh dấu mỗi năm mới.) Mình nghĩ những năm tháng ban đầu của tuổi đôi mươi phải là lứa tuổi ta vấp chân trên những trải nghiệm sẽ hủy hoại cuộc sống của ta.
Một ngày thứ năm
Nói về sự kết hợp mong manh lúc này DỤC VỌNG & CÔ ĐƠN đã kết hợp lại một cách ám ảnh không chịu đựng nổi cơ thể mình gào thét linh hồn mình gào thét để vuốt ve để được vuốt ve xung quanh mình là vô số cặp trời sinh một đôi & hoàn mỹ trông như họ sẵn sàng bắt đầu cho cuộc chạy đua ngán ngẩm của những cựu ngôi sao phim truyền hình. PHẢI có người nào đấy dành cho mình ở nơi nào đấy.
2:30 - Giữa tuần?
Mỗi ngày - ngồi quán cà phê giống nhau, đọc những quyển sách khác nhau. Mình không nói chuyện với BẤT KÌ AI & đưa mắt nhìn những nơi xa lạ khi gọi cà phê nhưng họ biết khuôn mặt mình ở đây. Những người khách hút bất cứ thứ gì cháy được & nhân viên pha chế rượu hỏi ta muốn uống gì như thể ta là khắc tinh của hắn từ thời học phổ thông mà hắn không chắc chắn lắm & mình ngồi tại một chiếc bàn nhỏ gần lò sưởi nghĩ rằng mình lại ngồi đây muốn được tàng hình rồi sau đó nổi cáu khi không được đoái hoài.
Ngoài cửa sổ lớn mình nhìn cuộc sống. Động vật hai chân làm quái gì mà nhiều thế này! Úc - động vật hai chân ném một quả bóng. Paris - động vật hai chân mặc áo len cổ lọ. Pessoa[25] gọi loài người là giống “đa dạng nhưng không thể cải tiến” - khó mà tìm được một lời miêu tả hay hơn thế. Người phục vụ đến đem theo hóa đơn. Mình cãi nhau với y & thua nhanh chóng. Chả trách những người ủng hộ thuyết hiện sinh là người Pháp. Hoảng sợ trước sự tồn tại là lẽ tự nhiên khi ta phải trả 4 đô la tiền cà phê.
Thời điểm không ngày tháng
Mình tưởng tượng Ngày phán xét là khi Chúa gọi anh đến một căn phòng bé tí màu trắng với một chiếc ghế gỗ không thoải mái mà anh ngồi vào đó & vỡ ra thành từng mảnh khi anh thay đổi tư thế một cách lo âu. Ông ta đi vào mỉm cười như một người soát vé tàu hỏa phát hiện anh không có vé & ông ta nói ta không quan tâm con đã làm việc tốt hoặc việc xấu gì & ta không quan tâm con có tin vào ta hay vào con trai ta hay vào bất cứ thành viên nào trong gia đình đông đúc của ta & ta không quan tâm nếu con hào phóng bố thí cho người nghèo hay con keo kiệt bố thí cho họ những cái nắm đấm nhưng đây là bản liệt kê từng phút toàn bộ thời gian của con trên trái đất. Rồi ông ta đưa ra một tờ giấy dài 10.000 kilomet & nói, Đọc cái này đi & tự mà giải thích lấy. Bản của mình sẽ như sau:
Ngày 14 tháng 7
9:00 sáng tỉnh dậy
9:01 sáng nằm trên giường, nhìn lên trần nhà
9:02 sáng nằm trên giường, nhìn lên trần nhà
9:03 sáng nằm trên giường, nhìn lên trần nhà
9:04 sáng nằm trên giường, nhìn lên trần nhà
9:05 sáng nằm trên giường, nhìn lên trần nhà
9:06 sáng nằm trên giường, nhìn lên trần nhà
9:07 sáng nằm trên giường, nhìn lên trần nhà
9:08 sáng lăn người sang trái
9:09 sáng nằm trên giường, nhìn lên trần nhà
9:10 sáng nằm trên giường, nhìn lên trần nhà
9:11 sáng nằm trên giường, nhìn lên trần nhà
9:12 sáng nằm trên giường, nhìn lên trần nhà
9:13 sáng nằm trên giường, nhìn lên trần nhà
9:14 sáng nằm trên giường, nhìn lên trần nhà
9:15 sáng gập đôi gối, ngồi dậy nhìn ra ngoài cửa sổ
9:16 sáng ngồi trên giường, nhìn ra ngoài cửa sổ
9:17 sáng ngồi trên giường, nhìn ra ngoài cửa sổ
9:18 sáng ngồi trên giường, nhìn ra ngoài cửa sổ
9:19 sáng ngồi trên giường, nhìn ra ngoài cửa sổ
Sau đó Chúa sẽ nói Cuộc sống là một món quà & con thậm chí còn không bận tâm mở nó ra. Rồi ông ta sẽ nện mình.
Đêm Giao thừa
Toàn thể Paris từng đếm ngược đến Đêm Giáng sinh giờ đây lại đếm ngược đến Năm mới chứng tỏ rằng chúng ta không chỉ bị ám ảnh với thời gian hơn bao giờ hết mà còn không thể dừng việc đếm mọi thứ. Quan điểm của chúng ta là thời gian đang tiến về phía trước nhưng các nhà khoa học nói với chúng ta rằng chúng ta sai sai sai thực sự là họ nói chúng ta sai quá đến nỗi họ cảm thấy hơi xấu hổ vì chúng ta.
Đêm Giao thừa rồi & mình CHẲNG CÓ GÌ để làm CHẲNG CÓ AI để vuốt ve CHẲNG CÓ NGƯỜI để hôn.
Ngày 1 tháng 1
Một đêm thật đã! Nếu trên đời này có ai cảm thấy những rung động giao hoan đột ngột, thì những cơn rung động của mình cuối cùng đã trượt sang một bên vào bộ phận sinh dục nhân tạo có lông thơm tho của giới tính kia. Đúng, chính thức rồi đấy - mình đã có quan hệ tình dục!
Ngồi trên băng ghế trong nghĩa trang Monmartre đối diện mộ của Nijinsky & lập một danh sách những quyết tâm. Một mớ quen thuộc - bỏ thuốc & hài lòng với cái mình có & cho kẻ ăn xin chứ không cho kẻ van xin & không quỳ gối ngay cả với chính mình & tiểu tiện ra rượu & đại tiện ra vàng blahblahblah. Một danh sách sáo rỗng những lời hứa với bản thân mình đạt con số năm mươi chẵn & khi mình xé toạc chúng đi mình nghĩ những quyết tâm trong năm mới là lời thú tội mà ngay từ đầu chúng ta đã biết rằng lỗi của sự bất hạnh nằm ở chính ta & không phải ở những người khác.
Đi bộ trên đường đến nửa đêm giữa những con người Paris tận hưởng niềm vui & mình cảm thấy ngu ngốc & thiếu thốn với sự bất hạnh của mình & mình dường như thấy rất rõ rằng sự cô đơn là điều tồi tệ nhất thế gian & mọi người nên LUÔN LUÔN được tha thứ vì những thỏa hiệp trong tình yêu.
Vào lúc nửa đêm mình nhét ngón tay vào lỗ tai nhưng chẳng ích gì - mình vẫn nghe thấy nó. Tiếng đếm ngược về Năm mới là điều tồi tệ nhất mình từng nghe.
Mình đi tiếp. Cửa sổ của quán cà phê quen thuộc tỏa sáng trong màn sương thành một vòng tròn những đốm sáng. Khi mình bước vào, tay nhân viên pha chế rượu béo tươi cười rót champagne cho mình. Mình nhận lấy & chúc hắn ta Năm mới vui vẻ bằng tiếng Pháp. Những khách quen của quán đều hào hứng muốn biết mình là ai & cày mình với những câu hỏi & há hốc mồm kinh ngạc khi mình nói mình đến từ Úc - quê hương mình đối với họ cũng chẳng gần hơn mặt trăng là bao. Bị say & trả lời câu hỏi bằng câu hỏi & biết ai đã có con ai li dị ai bị ung thư ruột ai đoạt một giải thưởng nhỏ cho bài thơ có tựa đề “Bộ đồ lòng của cuộc sống” ai gặp rắc rối tài chính & ai là hội viên Hội Tam điểm nhưng lại giấu mọi người.
4 giờ sáng - để ý thấy một cô nàng đứng ở đầu kia của quầy bar. Không thấy cô ta lúc bước vào. Cô ta có một khuôn mặt góc cạnh xinh đẹp & mắt to màu nâu & đội một chiếc mũ lông đen & khi cô ta tháo nó ra tóc xổ tứ tung lên mặt vào rượu champagne của cô ta. Cô ta có nhiều tóc thật. Nó dài đến lưng cô ta. Nó đi vào đầu óc của mình. Nó che lấp bờ vai cô ta & ý nghĩ của mình.
Mình nhìn cô ta uống rượu & nghĩ khuôn mặt cô ta là thứ mà ta phải giành được - có một nét chán đời trên khuôn mặt ấy tựa như nó đã chứng kiến mọi hành động sáng tạo & mọi hành động hủy diệt & bị mắc kẹt ở nút thắt của lịch sử & trần truồng bò lên trên hàng dặm & hàng dặm những thi thể vỡ nát & linh kiện máy móc & rốt cuộc tìm đến đây trong quán bar này để uống vội một ly champagne nhằm súc sạch dư vị cuộc thảm sát trong miệng cô ta.
Chất cồn tiếp thêm dũng khí cho mình & mình tiến đến mà không chuẩn bị một câu mở đầu.
Bonsoir, mademoiselle. Parlez-vous anglais?[26] Mình hỏi.
Cô ta lắc đầu như thể mình là cảnh sát đang hỏi cung cô ta sau một vụ hiếp dâm vì thế mình lùi lại & trở về chỗ của mình ở cuối quầy bar. Cảm thấy bị xúc phạm, mình nốc một hơi cạn sạch champagne & khi uống hết thì thấy cô ta tiến đến.
Em có nói tiếng Anh, cô ta vừa nói vừa ngồi xuống chiếc ghế cạnh mình. Thật khó để định vị cách phát âm của cô ta, người châu Âu nhưng không phải người Pháp. Bắt gặp cô ta nhìn đôi tai bị sẹo của mình, chẳng có gì tế nhị trong việc ấy cả, & trước khi mình nhận ra chuyện gì đang xảy ra cô ta đã đặt ngón tay lên vết sẹo của mình & mình thích thế, không có sự thương hại trong mắt cô ta chỉ một chút tò mò. Sự thương hại là đứa em trai thất lạc mê muội của sự thông cảm. Sự thương hại không biết nên làm gì với chính nó vì thế nó chỉ biết nói Ôôôôôôô.
Cô ta làm mình ngạc nhiên hơn nữa khi không hỏi han gì về nó.
Em có vết sẹo nào không? mình hỏi.
Em thậm chí còn không có vết trầy xước, cô ta trả lời nhẹ nhàng như thể có một bàn tay đang che miệng cô ta.
Chiếc áo len của cô ta mở nút vừa đủ để lộ ra một chiếc áo thun đen ôm sát che chắn bộ ngực nhỏ nhắn như hai quả trứng luộc.
Mình nở nụ cười yếu ớt trước mặt cô ta & hỏi cô ta đang làm gì ở Paris.
Chẳng làm gì hầu như.
Chẳng làm gì hầu như. Những từ ngữ lạ lẫm đó tự sắp xếp trong đầu mình một chốc (hầu như chẳng làm gì) & cuối cùng chết ở đó.
Dục vọng lên đến mức kinh ngạc mình cảm thấy những suy nghĩ bí mật của mình phát ra qua một chiếc loa. Cô ta hỏi mình từ đâu đến & mình trả lời & quan sát đôi mắt cô ta tràn ngập những hình ảnh của một vùng đất mà cô ta chưa bao giờ nhìn thấy. Em luôn muốn đi đến Úc cô ta nói nhưng em đã đi du lịch quá nhiều rồi. Bọn mình nói chuyện về trái đất một chốc & mình thật không thể nghĩ ra một quốc gia nào mà cô ta chưa từng đi lạc trong đó. Cô ta nói với mình rằng cô ta nói tiếng Anh tiếng Pháp tiếng Ý tiếng Đức tiếng Tây Ban Nha tiếng Nga. Sự thông thạo nhiều ngôn ngữ gây ấn tượng cho bộ não Úc lười biếng của mình.
Người phụ nữ này có chấp nhận mình tiến tới? Thậm chí là đáp lại? Có một âm mưu gì ở đây, mình nghĩ. Cô ta muốn mình vì một mục đích tầm thường nào đó như là giúp cô ta di chuyển đồ đạc trong nhà chẳng hạn.
Anh có muốn hôn em không? cô ta bỗng hỏi.
Có chứ.
Vậy tại sao anh không làm đi?
Nhỡ em lùi lại và làm ầm ĩ thì sao?
Em sẽ không làm thế.
Hứa nhé?
Em hứa.
Và muốn chết quách đi?
Trên tất cả, em mong được chết quách đi.
Nói chung, hay nếu anh hôn em?
Anh bị sao thế?
Anh không biết. Anh hôn đây.
Mình chồm về trước & cô ta chộp lấy khuôn mặt mình & những móng tay dài của cô ta ấn vào má mình sắc hơn mình tưởng & bọn mình hôn nhau một lúc lâu mình nghĩ mình đang làm sai ở chỗ nào đấy vì răng của bọn mình cứ va vào nhau. Khi hôn xong cô ta vừa cười vừa nói, em có thể nếm được sự cô đơn của anh - nó có vị như giấm.
Điều đó khiến mình khó chịu. Mọi người đều biết sự cô đơn có vị như xúp khoai tây lạnh.
Anh nếm được vị gì từ em? Cô ta thích thú hỏi.
Anh nếm được sự điên rồ của em, mình đáp.
Nó có vị gì?
Phô mai xanh.
Cô ta cười & vỗ tay rồi quàng chúng qua người mình & nắm tóc mình khiến nó đau.
Đi nào.
Em không đi nếu anh không hôn em lần nữa. Em muốn nếm thêm ít cô đơn của anh, cô ta nói to. Mình mừng là không có ai trong quán bar nói được tiếng Anh - đây là cuộc nói chuyện ngượng ngùng điên rồ & mình không muốn ai trong quán nghĩ về hương vị tâm hồn cô đơn của mình.
Ta uống một li khác nào, mình nói.
Bọn mình uống thêm một giờ nữa & mình đã làm méo mó nhiều suy nghĩ mạch lạc nhất của mình bằng cách biến chúng thành ngôn từ.
Mình không nhớ cuối cùng bọn mình đã về căn hộ của cô ta như thế nào. Mình nhớ đôi tay cô ta đặt trên cánh tay mình khi cô ta nói chuyện & mình nhớ đã hôn nhau trên đường & sau cùng nghe thấy âm thanh của một tiếng huýt sáo non nớt gần đó. Mình nhớ cô ta bảo mình đừng huýt sáo nữa.
Mình nhớ chuyện ấy đã diễn ra tốt đẹp. Để kéo dài khoảnh khắc ấy mình đã nghĩ đến những nấm mộ tập thể & ống tiêm & bệnh nha chu. Mình không biết cô ta nghĩ gì hay liệu cô ta có muốn kéo dài khoảnh khắc ấy hay không.
Đó là lần đầu tiên không chính thức của mình. Và cũng là lần đầu tiên chính thức.
Bây giờ là năm giờ sáng. Cô ta đã ngủ trước mình & mình đang viết dòng này trong lúc rất say & dựa lên giường cạnh cô ta. Ôi Tên Em Là Gì Cũng Được! Em ngủ say như một tử thi đẹp đẽ & khuôn mặt trắng bệch ma quái của em ngự ở đây một cách kì lạ trên gối như một mảnh trăng.
Vẫn Ngày 1 tháng Giêng, muộn hơn
Tỉnh dậy cảm thấy hơi thở của cô ta ở sau cổ mình. Toàn cảnh đêm hôm trước chiếu đi chiếu lại trong đầu mình với những màu sắc sặc sỡ. Mình lê người trên tấm trải giường & quay lại & mình nhìn chân mày sậm của cô ta & đôi môi dày & mái tóc dài màu nâu & thân hình mảnh mai & bộ ngực nhỏ & khuôn mặt góc cạnh xinh đẹp của cô ta thật tĩnh lặng, thật xanh xao. Mình muốn rời khỏi giường mà không đánh thức cô & nhìn quanh phòng tìm một vật trong tầm tay có tỉ trọng tương đương cơ thể mình để thay thế mình nhưng chỉ thấy một cái cây treo áo khoác mà mình không thèm đếm xỉa đến vì tôn trọng hình tượng của mình. Mình nhấc người ra khỏi giường & lặng lẽ mặc quần áo. Cô ta là người phụ nữ đầu tiên mà mình ngủ cùng. Cô ta là một bông hoa mỏng manh mình đã nghĩ thế khi lẻn ra khỏi cửa.
Mùi vị Paris trong miệng mình, bạc hà có nhân ngon tuyệt. Bầu trời là một nước ngoài rộng lớn. Mặt trời đang lặn trong mắt mình nhưng quá hạnh phúc không thể chớp mắt. Hẳn mình đã ngủ vùi cả ngày - giấc ngủ của một cơ thể người cạn sạch tinh dịch?
Mình đã quay lại quán cà phê ngẩng cao hơn sau cuộc chinh phục đêm hôm trước. Mình bị chinh phục? Cô ta là kẻ chinh phục? Trăng vừa nhú. Mình cảm thấy lười biếng & váng vất, cảm giác ấm áp của sự kiệt sức dễ chịu từ từ teo tóp. Những khốn khổ của con người đáng thương cũ của mình quay về.
Mình biết mình sẽ không bao giờ gặp cô ta lần nữa.
Ngày 2 tháng Giêng (Tối)
Gặp lại cô ta. Cô ta đi vào quán cà phê và ngồi đối diện mình. Não mình quờ quạng tìm kiếm lý do biện hộ vì sao mình đã lỉnh khỏi căn hộ của cô ta nhưng cô ta không tỏ vẻ muốn hỏi điều đó - cô ta chỉ bắt đầu nói bằng cách phát âm kì lạ của cô ta như thể bọn mình đã thu xếp để gặp nhau. Đằng sau ánh mắt cô ta mình nhận ra cô ta vui khi gặp lại mình. Điều đó thật bất ngờ. Rồi mình nhận ra cô ta không vui vì mình bất ngờ trước sự vui sướng của cô ta. Rồi cô ta chìm vào im lặng khó hiểu & cô ta cười đau đớn đằng sau sự im lặng đó & cố gắng nhìn mình chăm chú nhưng đôi mắt cô ta lại nhìn đi nơi khác.
Cô ta hắng giọng & ngập ngừng nói với mình rằng cách để khiến người Pháp thấy khó chịu là nói về chuyện tiền nong. Khi mình vẫn không nói gì cô ta nói em không muốn làm phiền anh. Tiếp tục đọc sách & cô ta lấy ra một quyển vở vẽ & bút chì từ túi của cô ta & bắt đầu vẽ khuôn mặt mình & gọi một ly cà phê & uống chậm rãi trong lúc nhìn mình chăm chú với đôi mắt mở to kì lạ, vẽ mình.
Biết ơn cô ta vì đã làm mình mất trinh nhưng giờ nó đã mất rồi & mình không thấy được cô ta có mục tiêu gì nữa. Giống như ăn tối với bác sĩ sau một ca phẫu thuật thành công vậy. Có ý gì đây?
Anh không thể tập trung nếu em cứ nhìn chằm chằm vào đầu anh như nó là một tác phẩm điêu khắc.
Câu nói đó khiến cô ta cười khúc khích.
Anh có muốn đi dạo không? cô ta hỏi.
Đầu thì thầm không. Miệng nói có.
Trên đường đi ra cô ta nói cô ta tên là Astrid & mình nói với cô ta tên của mình & mình tự hỏi lẽ ra có nên nói với cô ta một cái tên giả không nhưng giờ thì đã quá muộn rồi.
Vườn Luxembourg. Lạnh & lộng gió & những cái cây trần trụi, sợ hãi trước bầu trời trắng xóa. Cô ta đá những đống lá để chúng bay quanh bọn mình trong gió, một hành động vui đùa trẻ con nhưng cô ta thực hiện có vẻ bạo lực. Cô ta hỏi mình cao bao nhiêu. Mình nhún vai với một nụ cười nhếch mép - thỉnh thoảng lại có người hỏi mình câu hỏi ngu xuẩn này & sửng sốt vì mình không biết. Tại sao mình phải biết? Để làm gì? Biết chiều cao của mình chẳng có tác dụng gì trong xã hội này ngoài việc để trả lời được câu hỏi đó.
Mình hỏi cô những câu hỏi riêng tư, cô tìm cách lẩn tránh & đôi mắt cô nhìn mình như mưa lạnh. Cô ta từ đâu đến? Gia đình cô luôn luôn di chuyển cô bảo thế - Tây Ban Nha Ý Đức Bucharest Maldives. Nhưng cô ta chào đời ở đâu? Cô được sinh ra trên đường, cô đáp, mắt cụp xuống. Gia đình cô đối xử với cô ta rất tệ & cô không muốn quay về với họ, ngay cả trong suy nghĩ cũng không. Tương lai cũng là một chủ đề không thể chịu nổi. Cô ta sẽ đi đâu? Cô ta sẽ làm gì? Cô ta lắc đầu như để nói đây là những câu hỏi sai.
Rồi bằng giọng hào hứng cô ta bắt đầu tra tấn mình với những bài thuyết trình lịch sử lê thê THỰC TÌNH mình quan tâm gì nếu Louis XVI bị đứt tay trong lúc cạo râu vào buổi sáng trước khi ông ta bị chém đầu? MÌNH CÓ THỰC SỰ CẦN BIẾT rằng một nhân chứng tại giàn thiêu nơi Joan d’Arc bị hỏa thiêu nghe thấy cô ta nói chuyện với Chúa qua ngọn lửa nói rằng Người có thể hài lòng! Con không từ bỏ Người! & Chúa nói lại Con đàn bà ngu ngốc! Mình quan tâm gì đến điều những người này nghĩ chứ? Cuối cùng thì mặc dù mình thích đọc sách lịch sử, nhưng có gì đó bên trong mình nổi loạn khi được kể chuyện lịch sử như thể mình là một cậu học trò chậm hiểu không được tin cậy để tự mở sách ra.
Như thể cảm nhận được sự buồn chán của mình cô bỗng nhiên im lặng & mắt cô cúi xuống đất & mình nghĩ cô có nét gì đó thật lôi cuốn. Chợt nghĩ nếu mình không vượt qua được giây phút đó hẳn sau đó mình sẽ nạy cô ta bằng một chai rượu bạc hà & lửa nhưng cô ngỏ lời muốn về chỗ của mình & mình đồng ý.
Cô ta bước vào & đứng giữa phòng trong tư thế khiến mình liên tưởng đến những con bò cái & ngựa ngủ đứng. Bọn mình làm tình tại phòng ngủ trong bóng đêm, chỉ đôi khi ánh trăng chiếu vào khuôn mặt cô ta & mình thấy mắt cô ta không chỉ khép lại mà là nhắm nghiền.
Xong đâu đấy mình quan sát sự thích thú của cô ta khi xé lớp ni lông khỏi một gói thuốc lá mới như đang hái hoa cúc. Giờ đây cô ta có vẻ đã thả lỏng & trong lúc hút thuốc cô say sưa nói về mọi thứ mà mắt mình nhìn thấy: trần nhà & cửa sổ & rèm & giấy dán tường bạc màu như thể cô ta đã ngắm nghía những vật này hàng thế kỉ & mình bị ấn tượng trước kiến thức & sự hiểu biết của cô ta & hỏi liệu xúc cảm mãnh liệt của cô ta có phải là đặc tính của người châu Âu không.
Không, chỉ có em như thế cô ta mỉm cười đáp.
Sau đó cô hỏi mình có yêu cô không. Mình đã chờ đợi một thời gian dài để nói điều đó một cách thực lòng với Caroline, vì thế mình đáp không. Mình muốn nói thêm, cốt làm cô ta bị tổn thương để cô ta sẽ không bao giờ quay lại, vì vậy mình nói Có lẽ em nên đi bây giờ trước khi khuôn mặt góc cạnh của em cắt phải vật gì.
Cô ta bùng nổ, xé xác mình, chỉ trích mọi thứ về mình. Hàm ý rất rõ ràng Anh không yêu tôi, dù theo lời biện hộ của mình nếu một người cần đến lời biện hộ để không yêu một ai đó, mình chỉ mới biết cô ta hai ngày.
Cô ta đùng đùng bỏ đi & mình thắc mắc cô ta muốn gì với cuộc đời rỗng tuếch của mình. Cô ta có muốn lấp đầy nó & với việc lấp đầy nó thì tháo rỗng bản thân cô ta không?
Vài đêm sau
Sự việc diễn ra thế này: Cô ta không mời mà đến & đứng trước mình như mấy con bò ngủ gà gật & thỉnh thoảng bọn mình nấu bữa tối thỉnh thoảng bọn mình ăn tối & thỉnh thoảng bọn mình làm tình & thỉnh thoảng cô ta khóc trong lúc làm tình & mình thực tình rất ghét chuyện đó.
Cô ta thường nắm cánh tay mình ngay cả khi bọn mình đi trong căn hộ và khi cô ta nói mình lại không nghe kịp. Tiếng Anh của cô ta trôi chảy nhưng thường mình chả hiểu cô ta muốn nói gì như thể cô ta đang diễn tả một bài tóm tắt suy nghĩ riêng của cô ta. Thỉnh thoảng cô ta vừa kể chuyện vừa phá ra cười & dù cô ta có giọng cười thực sự ngọt ngào mình cũng không thể nào hiểu nổi tại sao lại buồn cười đến thế. Cô ta cũng cười trước những gì mình nói nhưng vào những lúc rất kì cục, theo như mình biết cô ta hẳn đã cười cợt khi mình nói chữ “cái”[27]. Giọng cười của cô ta quá to và lâu đến nỗi mình sợ mình sẽ bị hút vào miệng của cô ta & bị đưa đến mặt trái của vũ trụ & cô ta tin vào Chúa! Mình chưa bao giờ tưởng tượng mình sẽ quen với một người có đức tin - vì buồn chán mình đã khởi đầu một cuộc tranh luận nhỏ về ông ta, lười biếng ném ra chủ đề muôn thuở Nếu có Chúa tại sao lại có quá nhiều đau khổ & cái ác trên đời, & cô ta làm cho mình buồn chán ngay trở lại với câu trả lời khôi hài ngạo mạn của Chúa với Job: Con ở đâu khi ta tạo ra thiên đàng & trái đất? ĐÓ MÀ LÀ MỘT CÂU TRẢ LỜI Ư?
Mình nghĩ tình yêu của cô ta dành cho mình chẳng liên quan gì đến mình ngoài sự gần gũi về không gian- không hợp cảnh, chẳng hợp thời. Cô ta yêu mình như một người đói yêu bất cứ thứ cơm cháo gì người ta để trước mặt gã - không phải một lời khen tặng dành cho tài nấu nướng mà là một minh chứng cho cơn đói của gã. Xét về mối tương quan này thì mình là cơm cháo.
Mình muốn yêu cô ta nhưng không thể. Ý mình là cô ta rất đẹp đặc biệt là khi bất ngờ hay bị sửng sốt chính vì vậy mà mình liên tục nhảy ra dọa cô ta nhưng mình không thể khiến mình yêu cô ta. Mình không biết tại sao. Có lẽ bởi vì cô ta là người không thân thích/không ruột rà đầu tiên nhìn thấy mình trần truồng và yếu đuối hay có lẽ vì cô ta tỏ ra quá ư mãn nguyện một cách thành thật khi chỉ cần được ở bên mình - điều gì đó bên trong mình bức xúc trước ý nghĩ rằng mình có khả năng làm ai đó hạnh phúc chỉ đơn giản bằng cách tồn tại trong khi sự tồn tại của mình chưa làm được chuyện gì tốt đẹp cho mình.
Hôm qua cô ta bảo mình gọi cô ta là Pauline.
Em bịa ra một cái tên mới tùy theo em đang ở nước nào, cô ta nói.
Vậy ý em là sao, Astrid không phải tên thật của em ư?
Nó là thật nếu anh gọi em & em trả lời lại.
Tên em là gì?
Pauline.
Không, đấy là tên Pháp của em. Tên gốc của em là gì?
Không có tên gốc nào cả. Tất cả đều đã được sử dụng hết rồi.
Mình nghiến chặt răng & nghĩ mình đang làm gì với cô ả điên rồ này? Cô ta nói quá nhiều & tiếng khóc của cô ta khiến mình bực bội rồi làm mình buồn chán & mỗi ngày mình càng lúc càng tin rằng cô ta từng có thời gian ở trong bệnh viện tâm thần & nếu không thì cô ta thực sự nên nghĩ đến điều đó.
Blahblahblah
Cố gắng đóng chặt lòng mình với cô ta nhưng chẳng có ích gì. Astrid hay Pauline hay bất kể tên cô ta là gì đã lén lút tìm hiểu mình bằng cách tìm kiếm những đoạn văn mình gạch dưới trong các quyển sách. Hôm trước cô ta tìm thấy đoạn này trong sách của Lermontov[28]: “Mình thật ưu sầu - những đứa trẻ con khác đều vui vẻ và liến thoắng. Mình cảm thấy bản thân vượt trội hơn chúng - nhưng lại bị xem là thua kém: mình bắt đầu ganh tị. Mình đã sẵn sàng yêu mến hết thảy cuộc đời - không ai hiểu mình: và mình đã học cách căm ghét.” Đoạn này khiến cô ta giật mình vì nó được gạch dưới tô vòng tròn quét bút dạ & ghi chú với dòng chữ Tuổi thơ tôi! Phải cẩn thận hơn khi để những suy nghĩ trong lòng nằm lung tung như thế.
Sẽ chấm dứt chuyện này dù không biết cách nào lúc nào có thể chính sự dửng dưng của mình đã khiến cô ta yêu mình sâu nặng hơn - nếu mình muốn ở lại cô ta có thể sẽ xách tai ném mình ra ngoài nhưng vì cô ta biết mình muốn đi nên cô ta không làm thế. Cô ta biết cảm giác dễ chịu lúc tống ai đó ra khỏi cửa sẽ giảm đi đáng kể khi mà chỉ với cú thúc chỏ nhẹ nhất kẻ ấy đã tháo chạy.
Một ngày xấu xí
Eddie quay lại. Đứng trên đường Rue de Rivoli tự hỏi nếu mình ăn cắp chỉ một hạt dẻ nướng liệu người bán hàng rong có bận tâm đuổi theo mình để lấy lại nó hay không thì chợt có cảm giác kì lạ rằng có người đang nói chuyện với mình không phải bằng ngôn từ mà bằng năng lượng và những rung cảm. Quay lại thì thấy khuôn mặt châu Á bí xị của gã đang nhìn mình chăm chú - bọn mình nhìn nhau, không ai nhúc nhích. Sau một lúc lâu gã khẽ vẫy tay & băng qua đám đông để bắt bàn tay đang đút trong túi của mình. Gã phải kéo nó ra. Bọn mình nói chuyện thân mật & mình ngạc nhiên thấy mình mãn nguyện biết bao khi nhìn thấy một gương mặt quen thuộc. Sự quen thuộc rất quan trọng đối với một khuôn mặt. Không thích mặt của Eddie dù nó sạch & rạng ngời như gạch lát phòng tắm trong một khách sạn sang trọng. Không biết bọn mình đã tìm lại nhau như thế nào - khi mình nói tạm biệt với ai mình mong sẽ chắc chắn như thế. Bọn mình đi bộ giữa tiết trời lạnh giá & ánh sáng mùa đông ảm đạm & Eddie bảo với mình gã đang làm việc ở bến tàu & hỏi mình có nghề ngỗng gì chưa & mình làm sao mà sống nếu không có nghề ngỗng gì cả? Mình kể với gã mình đã tìm được một cô gái vì đấy là việc ngoại cảnh duy nhất xảy ra với mình - một vài sự cố nội tâm đã xảy ra nhưng đấy không phải là việc của gã & vả lại chúng không thể diễn giải được.
Trông cô ấy thế nào? Gã hỏi.
Mình không giỏi mô tả người khác & cuối cùng nói như một nhân chứng trong một cuộc lấy lời khai của cảnh sát. Cô ấy cao 1,7m tóc nâu người da trắng...
Eddie nói muốn gặp cô ta, lại cố tìm cách bò vào cuộc sống của mình. Mình đánh hơi được gã sẽ đem đến rắc rối, gã quá dễ thương quá ân cần quá tốt bụng quá thân thiện. Rắc rối. Gã muốn gì đó. Không biết tại sao nhưng mình đã mời gã đến ăn tối rồi nghĩ Giờ thì mình sẽ không thể nào tống khứ gã được nữa.
Tống khứ ai? Eddie hỏi & khi đèn đường chiếu sáng mình nhận ra rằng ở đâu đó dọc đường mình đã hình thành thói quen nói to ra điều mình nghĩ.
Có lẽ là một ngày trong tuần
Thay đổi quan điểm của mình về Eddie. Dù gã liên tục làm mình lạnh sống lưng với sự theo đuổi tình bạn đáng ngờ của gã mình thích sự mâu thuẫn của gã - gã là một người ở đỉnh cao của sự cường tráng nhưng lại từ chối đi bộ đến bất kì đâu & gã ghét toàn thể du khách đặc biệt là khi họ cản tầm nhìn Tháp Eiffel của gã & dù quần áo gã luôn luôn được giặt hoặc hấp khô sạch như lau như li con người này lại không chải răng. Dù vậy điều mình thích nhất ở gã là gã dường như thật sự quan tâm đến mọi thứ liên quan đến mình & luôn luôn muốn biết suy nghĩ & quan điểm của mình & cười khanh khách khi nghe những câu chuyện đùa của mình & thỉnh thoảng còn gọi mình là một thiên tài. Ai mà lại không thích một ông bạn như thế chứ?
Bộ ba kì cục - Eddie & Astrid & mình. Ban đầu khi bọn mình cùng nhau ăn tối mình có thể thấy họ ngồi đơ như khúc gỗ khi mình đi làm việc gì đó & điều đó khiến mình bật cười khi thấy hai con người trưởng thành ghét bị bỏ lại trong cùng một phòng. Nhưng chẳng bao lâu sau tình bạn kết hợp đã phát triển dựa trên việc cùng nhau cười cợt trước sự vụng về & tính hay quên & thái độ dễ dãi đối với vệ sinh của mình - sự buồn cười trước những thiếu sót của mình là điểm chung mà họ cùng có.
Đôi lúc ba người bọn mình đi dạo dọc sông Seine. Mua rượu rẻ & bánh mì & phô mai & bọn mình nói về mọi thứ nhưng mình luôn thiếu kiên nhẫn với ý kiến của người khác vì mình biết chắc họ chỉ lặp lại điều mà họ nghe đâu đó nếu không thì cũng là nhai lại những ý nghĩ bơm vào đầu óc họ khi còn bé. Này nhé, mọi người đều có quyền có quan điểm riêng & mình không bao giờ làm cho bất kì ai đang diễn đạt ý tưởng phải câm miệng nhưng có chắc nó thực sự là ý tưởng của họ không? Mình thì không nghĩ vậy.
Tai họa
Tối nay Astrid Eddie & mình đi giặt quần áo & để giết thời giờ bọn mình cố đoán nguồn gốc vết bẩn trên quần áo của nhau. Astrid nghĩ rằng mọi vết rượu đều là máu & mỗi vết cà phê là một cú bắn ra của bệnh lao phổi. Bên ngoài trời lạnh & cửa sổ của hiệu giặt tự động mờ sương & bọn mình không thể nhìn thấy gì bên ngoài & Eddie đang cúi xuống trước máy sấy của gã, lấy quần áo của gã ra đưa lên mũi & ngửi từng món một cách thích thú trước khi gấp nó lại một cách tỉ mỉ như thể đang chuẩn bị gửi những chiếc quần lót của gã ra chiến trường.
Này, cái quái gì thế? Eddie đột ngột hét lên khi ngửi quần áo của gã khuôn mặt biến dạng với từng hơi thở hổn hển. Hẳn phải có cái gì đó trong máy. Những thứ này có mùi phân!
Eddie vẫy quần áo của gã sát mũi Astrid.
Em có ngửi thấy mùi gì đâu.
Sao cô không ngửi thấy mùi gì được? Có thể cô không ngửi thấy cái tôi đang ngửi thấy nhưng cô phải ngửi thấy mùi gì chứ.
Em không ngửi thấy mùi gì ghê cả.
Martin. Ông không ngửi thấy mùi phân à?
Mình miễn cưỡng hít một hơi.
Mùi bình thường mà.
Phân mà có mùi bình thường ư?
Eddie thò đầu vào máy sấy để đánh hơi. Mình cười & Astrid cười & lúc đó thật vui. Rồi Astrid nói em có mang & Eddie va đầu vào bên trong máy sấy.
Một đứa bé! Một đứa bé chết tiệt! Một động vật hai chân chưa hình thành não bé bằng hạt đậu chết tiệt! Một người tí hon không có răng kinh dị! Một sự tái sinh của bản ngã! Một con rắn đòi hỏi đủ thứ! Một động vật linh trưởng trọc lóc rên rỉ!
Cuộc sống của mình đã kết thúc!
Cứu với!
Chủ đề lúc này: phá thai. Mình là một người ủng hộ nhiệt tình. Mình nghe thấy bản thân nói chuyện với Astrid tán dương những giá trị của việc phá thai như thể nó là một công nghệ tiết kiệm thời gian mới mà chúng ta không thể sống nếu thiếu nó. Như mọi thứ khác phản ứng của cô ta dao động giữa mơ hồ & lờ mờ & hết sức bí ẩn. Cô ta nói phá thai có thể là một việc vô nghĩa - hiểu sao cũng được.
Tình dục: que diêm thổi bùng lên pháo hoa của con người. Trong lâu đài không tình ái của bọn mình, bọn mình đã xây nên một đứa trẻ. Việc đột nhiên trở nên gần như túng quẫn mang một ý nghĩa mới & chán nản kết hợp với phát hiện kinh hoàng rằng mình không đủ lòng dạ/giảo quyệt/can đảm/ phi luân thường đạo lý để chỉ việc chuồn khỏi đất nước này không lời từ biệt và không bao giờ trở lại. Mình kinh hoàng nhận ra các nguyên tắc đã len lỏi vào cơ cấu bản chất con người của mình. Mình không nhớ nổi lấy một ví dụ nào về việc bố mẹ của mình thể hiện mạnh mẽ tính đạo đức, nhưng nó vẫn có ở đấy bên trong mình & mình biết mình không thể rời bỏ Astrid. Mình đã mắc kẹt. Mắc kẹt một cách vô vọng!
Rất lâu sau
Nhiều tháng rồi không viết. Astrid có mang nặng. Bào thai phình ra liên tục. Kẻ xâm lăng đang đến gần. Sự bùng nổ dân số của riêng mình: cơn đau cột sống của sự độc lập của mình. Mình có quan tâm không nếu nó chết?
Điều tốt đẹp duy nhất mình có thể hình dung từ việc có con: mình học được gì từ nó, không phải từ những cố gắng dễ thương đến mức buồn nôn của việc đi nói ị tè khiến mọi ông bố bà mẹ sướng run và lặp lại những phát hiện của họ với ta đến phát ngán cho đến khi ta ghê tởm không chỉ mọi đứa trẻ ở khắp nơi mà thậm chí còn thấy mình đột nhiên ghét luôn cả chó con & mèo con. Nhưng mình nhận ra mình có thể học hỏi từ đứa bé này đôi điều về bản chất nhân loại - và nếu mình chấp nhận tuyên bố của Harry rằng mình là một triết gia bẩm sinh thì đứa bé này có thể là một dự án triết học đầy tham vọng! Giả sử mình nuôi nó trong một cái tủ không có ánh sáng thì sao? Hay trong một căn phòng toàn kính? Hay những tranh vẽ của Dali[29]? Rõ ràng trẻ con phải học cách mỉm cười vậy giả sử mình không bao giờ dạy nó hay cho nó thấy nụ cười thì sao? Không truyền hình lẽ đương nhiên không phim ảnh có thể không xã hội luôn - giả sử nó không bao giờ nhìn thấy một người nào khác ngoài mình hay thậm chí không cả nhìn thấy mình thì sao? Chuyện gì sẽ xảy ra? Liệu sự độc ác có lớn lên trong cái vũ trụ nhỏ bé ấy không? Tài mỉa mai thì sao? Cơn thịnh nộ thì sao? Đúng mình có thể thực sự học được đôi điều ở đây mà tại sao phải dừng lại ở một đứa? Có thể có một đàn con hoặc “gia đình” & can thiệp vào những biến số trong môi trường sẽ điều khiển cuộc sống từng đứa để xem cái gì là tự nhiên cái gì là không thể tránh khỏi cái gì là thuộc về môi trường & cái gì là có điều kiện. Trên hết mình sẽ phấn đấu để nuôi lớn một con người hiểu được bản thân nó. Giả sử mình cho đầu óc trẻ con hoạt động bằng cách khuyến khích sự tự giác ở một lứa tuổi nhỏ bất thường, có thể là 3, thì sao? Có thể sớm hơn? Sẽ cần tạo ra những điều kiện tối ưu để sự tự giác nảy nở. Đứa bé này sẽ biết rất nhiều đến sự cô độc đó là điều chắc chắn.
Eo ôi
Nếu là con gái Astrid muốn đặt tên đứa trẻ là Wilma vì một lý do nào đó - nếu là con trai, Jasper. Chúa biết cô ta lấy những cái tên này từ đâu - với mình đều như nhau cả. Nếu được nuôi nấng đàng hoàng đến một tuổi nào đó thằng bé/con bé sẽ chọn tên cho riêng nó để phản ánh người mà thằng bé/con bé nghĩ nó cảm thấy hoàn toàn tự tin trong cơ thể đó - không gì tệ hơn nghe tên mình xướng lên & cảm thấy một sự rùng mình bình thản hoặc lạnh nhạt khi nhìn thấy tên của mình bằng chữ đánh máy đó là lý do vì sao đa số chữ kí đều là những nét nguệch ngoạc khó đọc: tiềm thức nổi loạn chống lại cái tên, cố gắng đập phá nó.
Lo lắng về tiền nong. Astrid cũng thế. Cô ta nói trước đây cô ta từng nhẵn túi khi ở nhiều nước mà mình không nêu được tên và lâm vào cảnh nghèo túng mà mình không thể tưởng tượng nổi nhưng cô ta chưa từng bị như thế với một đứa bé & cô ta lo lắng chứng lười biếng cố hữu của mình sẽ đảm bảo cho sự chết đói của cả hai. Rõ ràng những lời chỉ trích là ngọn lửa mới không dễ tắt. Có một đứa trẻ đồng nghĩa với việc bị đâm xuyên qua ngọn giáo của trách nhiệm mỗi ngày.
Chúa ơi!
Sự ngu si (hay là sự điên rồ?) đã được định nghĩa lại ở điều mình nhìn thấy khi mình về nhà hôm nay: Astrid đang sửa cầu chì trong nhà bếp khi đứng trên một vũng nước. Mình xốc cô ta lên vai và ném cô ta lên giường.
Cô định tự sát đấy à? Mình thét lên.
Cô ta nhìn mình như thể mình đã lật khuôn mặt mình từ trong ra ngoài & nói bằng một giọng nhỏ chán nản Nếu em nghĩ ra được một cách thực sự thông minh để tự tử, em sẽ làm.
Tự tử?
Làm sao em có thể nghĩ đến chuyện tự tử trong khi em đang có mang? Mình nói và chợt tự thấy ngạc nhiên trước những suy nghĩ ủng hộ sự sống.
Đừng lo. Dù sao thì những vụ tự tử thường thất bại. Khi em còn bé chú của em đã nhảy khỏi một vách núi rồi sau đó vẫy tay từ bên dưới, lưng ông ấy bị gãy. Còn anh họ của em uống thuốc quá liều và cuối cùng chỉ bị nôn mửa trong một tuần. Ông nội em đặt một khẩu súng vào miệng, kéo cò, vậy mà vẫn bắn hụt não.
Đây là điều đầu tiên em kể về gia đình em!
Phải không?
Mọi thành viên trong gia đình em đều tìm cách tự tử một lần à?
Bố em thì chưa bao giờ.
Bố em là ai? Tên ông ấy là gì? Ông ấy làm gì? Ông ấy còn sống không? Ông ấy đến từ nước nào? Em đến từ nước nào? Tiếng mẹ đẻ của em là gì? Em lớn lên ở đâu? Tại sao em không kể gì cả? Tại sao em không kể với anh chuyện gì? Có chuyện gì kinh khủng xảy ra với em à? Chuyện gì...
Một thoáng lạnh lùng hiện trên mặt cô ta - cô ta đang lui về rất nhanh. Linh hồn cô ta trên một chuyến tàu tốc hành, trở về chốn hư không.
Những ngày thực sự kì lạ
Mọi việc với Astrid tệ hơn bao giờ hết. Bức tường đá chia cắt bọn mình. Cô ta không làm gì cả ngày, chỉ nhìn ra ngoài cửa sổ h oặc nhìn vào cái bụng bầu. Hiếm hoi lắm cô ta mới mở miệng nói những quan điểm của cô ta, cũng u ám & vô ích như mình trước kia, như những quan điểm của mình trước khi mình phát ốm vì chúng. (Mình từ bé đến lớn chưa từng lạc quan chỉ có chán nản với bi quan vì thế giờ đây mình nghĩ những suy nghĩ nhẹ nhàng xinh xắn để thay đổi - đáng buồn là việc này cũng bắt đầu nhàm chán rồi - tiếp theo là gì đây?)
Mình nói Chúng ta nên đi ra ngoài một chút.
Cô ta nói Để làm gì?
Mình nói Chúng ta có thể ngồi trong một quán cà phê & nhìn mọi người.
Cô ta nói Em không thể nhìn mọi người được nữa. Em đã nhìn thấy quá nhiều rồi.
Cuộc sống không còn hấp dẫn. Mình không thể đề nghị việc gì để giải thoát cô ta khỏi chứng rối loạn tâm lý. Viện bảo tàng? Cô ta đến hết cả rồi. Đi dạo trong công viên? Đã tản bộ dưới mọi màu sắc của lá cây. Phim ảnh? Sách? Chẳng có cốt truyện mới chỉ có tên nhân vật khác nhau. Tình dục? Cô ta đã làm trong mọi tư thế với số lần vô kể.
Mình hỏi cô ta Em có buồn không?
Không, mà là không hạnh phúc.
Trầm cảm?
Không, mà là khổ sở.
Có phải vì đứa bé không?
Em xin lỗi. Em không giải thích được, nhưng anh rất đáng yêu, Martin ạ. Cám ơn anh, cô ta nói siết tay mình & nhìn mình chằm chằm với đôi mắt vô hồn mở to.
Một đêm nọ cô ta lau dọn sạch sẽ toàn căn hộ & đi ra ngoài & trở về với rượu vang & phô mai & chocolate & một chiếc mũ phớt cho mình mà mình đội lên không mặc quần áo & nó khiến cô ta cười sặc sụa & mình nhận ra mình nhớ tiếng cười của cô ta xiết bao.
Nhưng đến sáng cô ta lại khổ sở trở lại.
Nhớ lại buổi sáng sau khi mối quan hệ bọn mình bắt đầu, cô ta đã vẽ khuôn mặt mình bằng bút chì, mình ra ngoài & mua sơn & một tấm vải tiêu hết số tiền mình có với hi vọng hão huyền là cô ta có thể đốt cháy sự bất hạnh trên bức vải trắng thay vì trên mình.
Khi mình mở quà cô ta khóc & mỉm cười rồi bê tấm vải đến bên cửa sổ & bắt đầu vẽ.
Điều đó khởi đầu cho một việc mới mẻ.
Mỗi bức tranh là một biểu hiện của địa ngục, cô ta có nhiều địa ngục & cô ta vẽ tất cả chúng. Nhưng địa ngục chỉ là một khuôn mặt, và cô ta chỉ vẽ khuôn mặt đó. Một khuôn mặt. Một khuôn mặt kinh khủng. Vẽ đi vẽ lại nhiều lần.
Mặt của ai vậy? hôm nay mình hỏi.
Không ai cả. Em không biết. Nó chỉ là một khuôn mặt.
Anh biết đấy là một khuôn mặt. Anh đã nói nó là một khuôn mặt. Anh đâu có nói Bàn tay của ai vậy?
Em không phải là một họa sĩ giỏi, cô ta nói.
Anh không rành lắm về hội họa nhưng anh nghĩ nó rất đẹp. Nhưng đấy không phải là điều anh đang nói đến. Anh muốn biết khuôn mặt đó thuộc về ai.
Em vẽ nó ra, cô ta nói. Nó thuộc về em.
Có thể thấy rằng ta không nói với cô ta như nói với một người bình thường được. Ta phải mưu mẹo.
Anh nhìn thấy khuôn mặt đấy rồi, mình nói. Anh biết ông ta.
Ông ta không phải là một người. Ông ta không có trong thế giới này, cô ta nói & nghi vấn của mình đúc kết thành một kết luận: rằng người phụ nữ này bị điên.
Luôn là những bức vải nhỏ, luôn là tranh vẽ giống nhau, chỉ có màu sắc khác nhau nâu & đen & đỏ bầm. Mình có thể nhìn thấy cơn điên loạn của cô ta trong khuôn mặt đó.
Sau này mình nghiên cứu những khuôn mặt được vẽ với hi vọng rằng trong tình trạng ảo giác khi vẽ biết đâu những sơ suất tiềm thức của cô ta đã làm rơi manh mối lên tấm vải. Những bức tranh có thể là những tấm bản đồ biểu tượng tinh tế dẫn mình đến tâm điểm của tình trạng bệnh hoạn của cô ta. Mắt mình rê trên chúng, lén lút mổ xẻ chúng dưới ánh đèn bàn yếu ớt. Nhưng mình không thấy gì trong khuôn mặt ấy ngoài một điều là nỗi sợ của cô ta đối với nó đã nhanh chóng biến thành nỗi sợ của chính mình. Nó thực sự là một khuôn mặt kinh dị.
Hôm qua
Bất kể tín ngưỡng tôn giáo nào đang được hun đúc bên trong cô ta, nó đều khuấy động lên trong tất cả những bức tranh này. Đôi khi cô ta chìm đắm trong việc vẽ tranh & cô ta cất tiếng nói Hãy tha thứ cho con thưa Người! rồi nửa nói chuyện nửa thì thầm với ông ta, dừng lại những quãng dài có lẽ đó là lúc ông ta trả lời. Khi hôm nay cô ta nói Hãy tha thứ cho con thưa Người! mình đảm nhiệm phần việc của ông ta & nói Được rồi. Con được tha thứ. Giờ thì im miệng.
Anh ấy không tin vào ngài, thưa Người!
Hắn đúng khi không tin vào ta. Ta không đáng tin lắm. Vả lại, ta có làm gì cho hắn đâu?
Người đã dẫn anh ấy đến với con!
Và con nghĩ con tài cán vậy sao? Con thậm chí còn không thành thật với hắn!
Con có thành thật mà, thưa Người, con thành thật với anh ấy.
Con không kể cho hắn nghe bất cứ chuyện gì về quá khứ của con.
Con kể với anh ấy về cảm xúc của con.
Ôi mẹ kiếp. Đi mua cho hắn một lon bia. Hắn khát nước rồi! Mình quát lên & vài giây sau cô ta vào phòng đem theo bia mỉm cười ngọt ngào & hôn mình khắp nơi & mình không biết phải nghĩ gì.
Tò mò hơn & tò mò hơn
Đây là cách bọn mình nói chuyện với nhau. Mình đã tìm hiểu thêm một chút về cô ta. Liệu thực sự có khả năng cô ta không biết chính là mình đang đóng vai Chúa không?
Sáng nay cô ta vẽ trong lúc mình ngồi đọc sách cạnh cô ta.
Ôi Chúa ơi! Bao lâu! Cô ta bỗng hét lên.
Cái gì?
Bao lâu nữa!
Bao lâu nữa cái gì? Astrid, em đang nói về chuyện gì vậy?
Cô ta không nhìn mình cô ta đang nhìn lên trần nhà. Mình suy nghĩ trong vài phút rồi sau đó đi vào căn phòng cạnh bên & khép hờ cửa & nhìn qua khe hở thử thí nghiệm này và hét to lên lại Bao lâu nữa cái gì? Hãy nói cụ thể, con của ta. Ta không phải là kẻ đọc được suy nghĩ người khác.
Bao nhiêu năm! Con còn sống bao lâu nữa?
Còn lâu! Mình nói và nhìn ánh sáng phía sau khuôn mặt cô ta đang tan biến nhanh.
Mình không thể lấy thêm được thông tin gì từ cô ta sau lần đó.
& Tò mò hơn
Chỉ khi cô ta vẽ những khuôn mặt bệnh hoạn tái nhợt ấy điều đó mới xảy ra. Mình đang ngồi trên bồn cầu thì nghe thấy từ trong phòng khách Chúa ơi! Con sợ! Con sợ cho đứa bé này!
Mình mở hé cửa một chút để cô ta có thể nghe được mình.
Thật là lố bịch! Có gì mà sợ chứ?
Nói chuyện giả Chúa từ toilet đem lại cho toàn bộ tình huống này một tính chân thực, độ vang khiến giọng của mình vang vọng như giọng ông ta.
Liệu anh ấy sẽ là người cha tốt chứ? Cô ta hỏi.
Hắn sẽ làm hết sức!
Anh ấy sẽ không ở lại. Con biết mà. Một ngày nào đó anh ấy sẽ đi và con sẽ cô đơn với đứa bé này đứa bé bệnh hoạn này.
Đứa bé không bị làm sao cả.
Người biết nó chắc là phải bệnh hoạn như con.
Rồi cô ta cười rũ rượi & kinh dị & rơi vào im lặng.
Những buổi nói chuyện với Chúa tức là mình này dường như ngày càng giống một vở nhạc kịch opera hoành tráng. Gọi vọng ra từ bên kia phòng, cô ta đặt hết niềm tin vào mình như chưa từng trước đó.
Chúa ơi?
Hãy nói với ta.
Cuộc đời con thật lãng phí!
Đừng nói thế.
Con đã lang thang đến mọi nơi! Con không có bạn bè! Con không có quê hương!
Mỗi người đều có một quê hương.
Con di chuyển quá nhanh! Con nhìn thấy quá nhiều! Con không quên điều gì cả! Con không thể quên được!
Điều đó tệ lắm à? Vậy là con có trí nhớ tốt. Nghe đây, con đang vẽ mặt ai đấy?
Bố con.
Thực à!
Bố của bố con.
Vậy à, nó là cái nào thế?
Bố của bố của bố con.
Nghe này, Astrid. Con có muốn ta nện con một trận không?
Cô ta không nói gì nữa. Mình đã đặt nỗi sợ của Mình vào cô ta.
Thở dài
Tối nay Eddie & mình bàn bạc về tình hình tiền nong đáng thương của mình & gã đề nghị đưa mình tiền không phải như cho vay mà như quà tặng. Với lòng tự trọng giả tạo mình từ chối nó trong lúc cắn môi trong. Lang thang trên đường bất định chọn các quán cà phê & hỏi bằng tiếng Pháp chắp vá xem mình có làm việc ở đấy được không. Những câu trả lời đưa ra dưới dạng những cái nhếch mép không lời. Mình sẽ làm gì đây? Thời điểm ấy đang cận kề. Chín tháng thai nghén không đủ để chuẩn bị gì cả. Mình cầu nguyện cho đứa bé đừng bị sinh non - những người được nấu chưa chín đều rắc rối cả.
Yêu là công việc nặng nhọc
Mình đang ở trong nhà bếp & Astrid trong phòng khách vẽ những phần thừa của linh hồn cô ta & mình nghe cô ta kêu lên Dieu![30]
Cái gì?
Dieu! Vouse êtes ici? Pouvez-vous m’entender?[31]
Nói tiếng Anh đi, con của ta.
Con nhìn thấy một xác chết trẻ con hôm nay, ôi Chúa ơi.
Eo ôi. Ở đâu?
Ngoài bệnh viện. Một đôi vợ chồng đang ẵm nó trong tay đến phòng cấp cứu, họ đang chạy nhưng con nhìn thấy đứa trẻ đã chết rồi.
Điều đó thật khó khăn, mình nói.
Tại sao Người biết nó, ôi Chúa?
Tại sao lại trách ta? Ta đâu có ở gần đứa bé đó!
Cô ta im lặng trong mười phút rồi nói Người ở đâu, thưa Chúa?
Trong phòng tắm.
NGƯỜI Ở ĐÂU, THƯA CHÚA?
TRONG PHÒNG TẮM!
Giả sử sau khi đứa bé ra đời rồi, không có gì thay đổi thì sao?
Con có điên không đấy? Một đứa bé thay đổi mọi thứ.
Nhưng còn bên trong con? Trong máu con.
Astrid, con có đến khám bệnh ở bác sĩ chưa?
Có, thưa Chúa, con đã đến bác sĩ ở Áo & ở Ý & ở Hy Lạp & ở Đức & ở Thổ Nhĩ Kì & ở Ba Lan & tất cả họ đều nói giống nhau. Con có dòng máu khỏe mạnh nhất mà họ từng thấy.
Vậy thì được rồi. Có thực con đến tư vấn một bác sĩ ở Thổ Nhĩ Kì không? Ông ta có rửa tay không?
Con sắp chết rồi.
Con đang tưởng tượng thế thôi. Con chẳng bị làm sao cả. Mọi người đều nói thế. Con đã được cấp giấy chứng nhận sức khỏe tốt. Con không thể tiếp tục tưởng tượng có gì đó bất ổn trong máu của con. Đó chỉ là nói nhăng nói cuội thôi, được chưa?
Được ạ.
Ta thông suốt vấn đề này rồi chứ?
Vâng, thưa Chúa.
Tốt. Giờ thì tối nay ăn gì?
Ba giờ sáng
Tối nay mình đã đi làm!
Eddie - không cần hỏi ý kiến mình - đã thuyết phục ai đó cho mình một công việc.
Tôi đâu có ủy quyền cho ông làm thế.
Ông sắp hết sạch tiền rồi. Bây giờ ông phải chăm sóc cho một đứa trẻ đấy.
Vậy thì được thôi, tôi sẽ làm gì nào?
Ông sẽ làm việc với tôi. Dỡ các thùng hàng.
Nghe cũng được.
Công việc rất vất vả, gãy cả lưng chứ chẳng đùa.
Tôi đã nghe nói đến loại công việc đó, mình đáp, tự nhủ tại sao người ta luôn phóng đại về việc làm một công việc gì đó khiến ta gãy lưng.
Pont Neuf lúc chạng vạng - không tàu thuyền. Nước sông Sein tối tăm, dừng trôi. Bọn mình đợi trên bờ sông lát đá & nhìn dòng nước nâu lặng như tờ.
Bây giờ ta làm gì? Mình hỏi.
Ta chờ.
Tàu thuyền & sà lan lừ đừ lướt qua. Một cơn mưa phùn rơi xuống & màn đêm rơi xuống cùng với nó. Những ánh đèn thành phố sặc sỡ lóng lánh trên mặt sông. Mưa vẫn không dứt.
Hai giờ sau Eddie nói Chúng ta bắt đầu nào.
Con tàu phăng phăng tiến đến, một cơn ác mộng bừa bãi những thùng chất đầy hàng nặng trịch. Hai người đàn ông bước ra, khuôn mặt khó nhận ra giữa nơi mũ len dừng lại & khăn choàng bắt đầu. Bọn mình lặng lẽ làm việc trong đêm dỡ hàng ra khỏi thùng từng cái một từ con tàu & khiêng chúng qua con dốc lên đường nơi xe tải đang đợi. Tài xế lái xe tải có đôi mắt buồn ngủ đờ đẫn & trong lúc bọn mình làm việc mình cố đoán những chất chứa nội tâm của gã nhưng không thể nghĩ ra được gì khác ngoài “ghét làm việc buổi tối”. Eddie & mình dỡ những thùng hàng nặng trịch ấy trong nhiều giờ đồng hồ trong khi những gã khác la hét ra lệnh với nhau bằng những tiếng huýt sáo chói tai. Cuối cùng khi con tàu trống trải ra khơi thì toàn thân mình đau ê ẩm.
Tài xế xe tải đưa Eddie phong bì & bọn mình cùng nhau đi khỏi nơi ấy, đổ mồ hôi trong ánh trăng lạnh giá. Eddie đưa phong bì cho mình, với ý định để mình giữ toàn bộ số tiền để nuôi cái gia đình bất ngờ & không mong muốn của mình nhưng mình đưa gã một nửa - con người tham lam của mình đang cáu tiết trước con người quy tắc của mình.
Mình về nhà & buồn bực phát hiện ra mình chẳng dính một vết bẩn nào sau một đêm làm lụng cực nhọc. Tưởng tượng mặt mình phải lấm lem bồ hóng đen nhưng đơn giản là làm gì có bồ hóng khi nhấc những thùng hàng lên bất kể chúng nặng cỡ nào.
Nó thế nào? Astrid hỏi như thể mình vừa đi xem một bộ phim được quảng cáo rùm beng. Mình nhìn bụng cô ta và chợt nhận ra chẳng có gì bên trong không có em bé ngay cả hệ tiêu hóa cũng không chỉ là một cái vỏ rỗng trống trơn phồng khí & mình đi lại & đặt tay lên bụng cô ta hành động mà cô ta xem như là một cử chỉ tình cảm & cô ta hôn tay mình khiến mình cảm thấy lạnh toàn thân & mình nghĩ mình không có khả năng yêu người phụ nữ này mẹ của đứa con mình, và có thể mình sẽ không thể yêu nổi cả đứa bé. Mà tại sao mình lại như thế? Có phải vì mình không yêu quý bản thân mình? Mình thích bản thân mình nhưng như thế liệu đã đủ?
Một tuần sau một tai nạn
Bọn mình làm việc đêm này qua đêm khác, những cái bóng lặng lẽ đổ mồ hôi trong đêm tối. Thời gian nghiền ngẫm trôi & mình làm cho nó trôi qua bằng cách tưởng tượng mình là một nô lệ Ai Cập đang xây một kim tự tháp thấp hơn. Phút mơ màng của mình bị dập tắt khi mình vô tình nói với Eddie trong lúc bọn mình buông một cái thùng xuống lần thứ ba Cố lên Eddie, vì tình yêu của Ra[32]!
Tối nay khi mình về Astrid đang nằm trên sàn.
Em có sao không? Chuyện gì xảy ra vậy?
Em bị ngã từ cầu thang.
Suy nghĩ thương cảm đầu tiên là cho đứa bé - mình nghĩ đầu của nó sẽ bị móp & tất cả sẽ bị ép về một phía.
Mình đỡ cô ta lên giường & đút cho cô ta ăn & đọc sách cho cô ta như mẹ mình từng đọc cho mình dù cô ta trông rõ ràng là chẳng hề hấn gì sau cú ngã. Cô ta nằm trên giường nhìn thao láo chỉ với tròng trắng trong mắt. Hai con ngươi của cô ta nằm đấy như những mảnh vỡ nhỏ của đêm. Cô ta bảo mình đừng nhặng xị lên. Em nghĩ đứa bé có ổn không? mình hỏi. Ta có nên đưa bụng của em đến bệnh viện không?
Anh không muốn đứa trẻ này, cô ta nói không nhìn mình.
Không đúng! Mình hét lên tự vệ. Anh đã không mong muốn đứa bé này nhưng giờ thì nó sắp chào đời anh đã chấp nhận điều không thể tránh khỏi, mình nói dối hi vọng thuyết phục chính mình chịu đựng. Không có tác dụng.
Tối nay
Có chuyện xảy ra tối nay. Làm việc như thường lệ, mặt trăng vô dụng rọi ánh sáng phân tán qua một lớp màn mây mỏng, đêm như cảm giác cắn vào một quả táo lạnh - khiến răng mình đau buốt. Buộc tàu vào bến & nghĩ nếu kẻ nào đó đóng chai mùi dây thừng ẩm & bán ở quầy mình sẽ mua ngay.
Đột nhiên có tiếng hét. Phía trên bọn mình một nhóm bốn người Arab đi xuống bậc thang sát nhau - một kiểu đi nghênh ngang, một sự can thiệp thô bạo. Những chiếc áo khoác dài màu đen & những khuôn mặt còn dài hơn. Những người Arab hét lên câu gì đó & đám bọn mình hét lại & dừng tay & chộp lấy bất kì thứ gì tiện tay, ống nước xà beng móc kim loại. Hai nhóm cãi nhau bằng tiếng Pháp & Arab tung tóe. Mình không biết bọn họ đang cãi nhau chuyện gì nhưng có thể cảm nhận được sự căng thẳng. Hai nhóm đứng sát nhau đằng đằng sát khí & có chút xô đẩy & thúc chỏ & trông họ thật giống hai đội cổ động viên bóng đá kình địch nốc đầy bia toàn cảnh khiến mình nhớ nhà.
Eddie nói với mình Ta nên đứng ngoài chuyện này. Ông nghĩ sao?
Không nói với gã mình nghĩ gì vì điều mình nghĩ là: Mọi người ở đây đều có râu trừ mình & Eddie.
Chả thể hiểu ý nghĩa những âm thanh trong yết hầu đó - chỉ có sự thù địch là rõ ràng. Sau khi nhóm Arab giải tán & leo trở lại lên con dốc trơn trượt thủ lĩnh nhóm này nhổ toẹt xuống đất, một cử chỉ luôn nói với mình rằng Tao quá sợ không dám nhổ vào mặt mày vì vậy tao chỉ nhổ một ít đờm dãi cách giày chân trái của mày khoảng nửa mét được không?
Bình minh
Có phải mình đang thay đổi? Tính cách một người có thay đổi được không? Hãy tưởng tượng một kẻ bất tử. Thấy khó chịu khi nghĩ y hẳn sẽ phạm phải sai lầm cũ rích trong hàng thế kỉ. Nghĩ đến người bất tử ở sinh nhật thứ 700.552 vẫn chạm vào đĩa thức ăn ngay cả khi một người nào đó đã bảo y nó nóng lắm - dĩ nhiên chúng ta có năng lực sâu sắc để thay đổi nhưng 80 năm cuộc đời không cho chúng ta nhiều cơ hội lắm. Ta phải là người học hỏi nhanh nhạy. Ta phải nhồi nhét sự vô tận thành một nắm đầy những thập niên tồi tệ.
Sáng nay trôi qua thật kinh hoàng người ăn xin dị dạng thực tình mà nói nhìn như một cái thân mình không tay không chân khua leng keng một cái cốc - có thật là mình cho ông ta 100 franc & nói Về nhà nghỉ đi? Đấy không phải là mình, không hẳn. Đấy là một trong những nhân cách của mình, một đứa trong đám đông chúng nó. Vài đứa trong số chúng cười cợt mình. Những đứa khác cắn móng tay phân vân. Một đứa khịt mũi chế giễu. Chúng là thế, lũ đa nhân cách. Một vài nhân cách là những đứa con & một vài là bố mẹ. Đó là lý do vì sao mỗi người đàn ông là cha & con trai của chính mình. Cùng với thời gian nếu ta học hỏi đủ đầy ta sẽ biết cách lột bỏ những nhân cách của mình như lột bỏ tế bào da chết. Đôi khi chúng rời khỏi ta & đi lang thang.
Đúng mình đang thay đổi. Thay đổi là khi những nhân cách mới tiến ra phía trước trong khi những đứa kia lùi lại vào vùng đất lãng quên. Có lẽ định nghĩa về sống một cuộc đời trọn vẹn là khi mỗi công dân trong gian phòng lớn của các nhân cách đều có dịp xoay ta một lần - kẻ chỉ huy người tình kẻ hèn kẻ ghét người chiến binh mục sư người bảo hộ có đạo đức người bảo hộ vô đạo đức người yêu đời kẻ hận đời gã khờ thẩm phán bồi thẩm đoàn kẻ hành quyết - khi từng linh hồn cuối cùng cảm thấy hài lòng vào lúc chết. Nếu như một trong những nhân cách chỉ đơn thuần là một khán giả hay một du khách thì cuộc sống đã không hoàn thiện.
Kẻ chỉ huy của mình, tiếng nói cao nhất trong thang bậc trong đầu mình, đã trở lại - tên khốn chuyên chế. Hắn thường ra lệnh cho mình ở với Astrid & vượt qua mọi chuyện. Thảo nào mình cứ bối rối. Mình bị khống chế bởi chế độ công an toàn trị mà mình sống trong đó. Phải có một cuộc cách mạng trong những ngày này. Một cuộc nổi dậy của tất cả các nhân cách của mình - nhưng mình không chắc mình có nhân cách cần thiết để dẫn dắt chúng: người giải phóng.
Tẩu thoát!
Em bé đã thoát ra! Chất dịch đã trở thành xương thịt. Không còn đường quay lại rồi. Bọn mình đặt tên nó là Jasper.
Một cớ để ăn mừng & sợ hãi & run rẩy. Astrid bà mẹ tự hào - mình hơi hơi tự hào. Chưa bao giờ là một người cộng sự đúng nghĩa. Đứa bé là dự án hợp tác & thật khó xác định dấu hiệu đặc trưng của mình.
Hôm nay đứa bé nằm trên chăn đá đôi chân mũm mĩm vào không khí. Bảo Astrid đừng đặt nó lên sàn nhà - sẽ thật hổ thẹn nếu nó bị chuột xơi. Cúi xuống đứa bé & nhìn nhưng thực sự muốn hé mắt nhìn vào trong sọ nó để xem có sự độc ác hay khắc nghiệt hay máu lạnh hay tàn bạo hay vô đạo đức nào trong đấy không. Một con người mới. Không ấn tượng lắm rằng nó là của mình.
Không thể thôi nghĩ rằng trong đứa bé này bọn mình đã đúc nên một tượng đài phi lý cho mối quan hệ không cảm xúc của bọn mình - bọn mình đã tạo ra một biểu tượng của một điều gì đó không xứng đáng được tạo biểu tượng: một dinh thự điên rồ bằng xương bằng thịt sẽ lớn lên tương xứng với tình yêu mai một dần của bọn mình khi tình yêu ấy chết đi.
Mùi hôi! Mùi hôi!
Ở đây còn nhiều phân hơn cả ở phòng giam của Marquis de Sade[33].
Tĩnh lặng
Em bé không khóc. Mình chả biết gì về trẻ con trừ mỗi chuyện chúng khóc suốt ngày. Con của bọn mình lại không khóc.
Tại sao nó lại im lặng kì quái thế?
Em không biết.
Astrid ngồi ở phòng khách toàn thân nhợt nhạt nhìn ra ngoài cửa sổ. Không biết làm sao ngoài việc nhìn đứa bé này & thấy không phải một đứa trẻ hay một con người mới mà là một người cũ. Một ý nghĩ bệnh hoạn đã hình thành - đứa bé này là mình được đầu thai non. Mình ghê tởm đứa bé này vì nó chính là mình. Nó là mình. Nó sẽ vượt qua mình. Nó sẽ hất ngã mình. Nó sẽ biết cái mình biết, tất cả lỗi lầm của mình. Những người khác có con cái. Không phải mình. Mình đã đẻ ra một thứ quái vật: đẻ ra chính mình.
Anh nghĩ nó đói, mình nói.
Thì sao?
Thì em vạch vú ra đi.
Nó bú cạn sữa của em rồi.
Được rồi, được rồi. Có lẽ anh sẽ cho nó chút sữa thường.
Không! Cái đó không tốt cho nó!
Vậy thì, đ. mẹ, đây không phải là chuyên môn của tôi. Tôi chỉ biết là đứa bé cần chút dinh dưỡng.
Tại sao anh không đọc sách cho nó nghe? Cô ta vừa cười vừa nói. Tối hôm qua cô ta đã bắt gặp mình đọc cho nó những đoạn từ sách của Heidegger[34].
Nó cóc hiểu đâu, cô ta đã tru tréo lúc ấy.
Tôi cũng không! Mình đã quát lại. Cóc ai hiểu hết!
Một tình huống rất tệ. Trong ba người bọn mình, đã rõ quyền lợi của ai phải được đáp ứng bằng mọi giá, ai là người quan trọng nhất ở đây.
Mình.
Mình suýt chết tối nay!!!!!!!
Tàu không bao giờ đến đúng giờ vì vậy bọn mình đợi & đọc báo & rồi nó đến như bốn kị binh của đoàn khải huyền trên một chuyến du hành ánh trăng. Đêm tối bị vỡ tan bởi ánh sáng nhấp nhô của con tàu tiến về phía bọn mình & khi tàu thả neo những khuôn mặt dạn dày sương gió của các ông chủ đanh lại trong bóng đêm.
Tối nay Eddie & mình đang nhấc một cái thùng đặc biệt nặng không chịu nhúc nhích & mình chỉ nhấc nó được hơn 0,6 cm khỏi mặt đất thì mình hoảng hốt nhận ra rằng đầu gối mình không gập lại. Lo sợ cho tuổi thọ của cột sống mình hạ cái thùng xuống & bước ra xa nó & dù đã quá muộn mình vẫn gập gối lại.
Cậu đang làm gì đấy? Eddie hỏi.
Nghỉ một chút đi, mình đáp & lôi ra một quyển sách ở túi quần sau & bắt đầu đọc - một quyển tiểu thuyết mình đã mua tại một quầy sách gần sông Seine: Hành trình đến điểm cuối của đêm của Céline.
Không đọc được quá một dòng - mắt mình bắt gặp một đống lù lù tối thui tiến về phía bọn mình, một nhóm người mà ta sẽ nghĩ là đang tung tăng đi dạo nếu không thấy súng trong tay họ.
Một phát súng nổ trong không khí. Những người phe mình bỏ chạy tán loạn lên & xuống bờ sông Seine. Thật buồn cười khi chứng kiến thái độ dửng dưng sắt đá của người ta biến mất lúc mạng sống họ bị đe dọa.
Eddie & mình nép vào sau một chồng thùng gỗ. Lối thoát duy nhất của bọn mình sẽ là con sông Seine lạnh như băng hoặc sự xuất hiện đột ngột của một chiếc thang bằng vàng lên mây. Bọn mình ngồi thụp xuống sau những cái thùng.
Ông đã đưa tôi vào cảnh gì thế này? Mình hỏi Eddie sẵn sàng đổ trách nhiệm.
Eddie chạy về trước & tháo những sợi dây thừng neo bọn mình vào bờ sông & dùng chân đạp & chạy về & nấp với mình sau những cái thùng. Con tàu từ từ trôi.
Bọn mình nghe thấy tiếng bước chân khi chúng đến gần con tàu & bọn mình nghe thấy tiếng bước chân khi chúng nhảy lên con tàu giờ đây đang trôi theo dòng sông Seine.
Ra ngoài đây, một giọng nói cộc lốc cất lên.
Có thể hắn ta không phải đang nói với bọn mình, mình suy nghĩ theo hướng lạc quan & nổi cáu trước sự tự giác phục tùng của Eddie. Gã đứng dậy giơ hai tay lên trời như thể đã từng làm thế trước đây.
Mày nữa, giọng nói bảo ai đó, hi vọng không phải mình. Ra đi, tao nhìn thấy bóng của mày.
Mình nhìn cái bóng của mình & nhận ra chỉ cái đầu mới đi tố cáo ta. Ngược lại khi thu người xuống ta có thể trông như bất kì bao khoai tây cũ nào.
Mình đứng dậy giơ tay lên trời nhưng cảm thấy làm vậy rập khuôn quá vì thế xoay bàn tay vào trong.
Kẻ sắp tấn công bọn mình có bộ râu khiến mình nhớ đến một con chó Alaska & lớn hơn mình nhiều thế hệ & việc đó khiến mình nổi cơn thịnh nộ. Mình đã luôn hi vọng sẽ bị xử bởi một gã choai choai - hoang dại & lầm đường lạc lối & thù ghét cuộc đời.
Hắn chĩa súng vào người mình. Rồi hắn nhìn lên tay mình & khẽ nghiêng đầu.
Hành trình, hắn nói. Mình đã quên bẵng đi rằng mình vẫn cầm quyển sách.
Céline, mình thì thầm đáp lại.
Tao thích quyển sách đó.
Tôi chỉ mới đọc nửa cuốn.
Mày có đọc đến đoạn mà...
Này, giết tôi đi, chứ đừng nói cho tôi biết đoạn kết!
Hắn hạ súng xuống & nói Mày sẽ không hiểu nếu mày không nhìn tổng thể. Nó không viết theo kiểu chương hồi. Mày còn thích ai nữa?
Các tác giả người Nga.
À ừ, người Nga. Còn người Mỹ thì sao?
Của Hemingway cũng được.
Tao thích truyện ngắn của ông ta. Không phải tiểu thuyết của ông ta. Mày thích Henry James không?
Không thích lắm. Nhưng tôi thích anh trai ông ta hơn.
William James! Ông ta là thiên tài!
Chứ còn gì nữa.
Hắn đặt súng xuống & nói Khỉ thật hãy đưa con tàu này quay lại.
Eddie & gã Alaska & mình khởi động máy tàu & lái nó trở lại bờ sông. Được cứu nhờ một quyển sách!
Toàn bộ chuyện này là sao? Mình hỏi hắn.
Bọn tao là đối thủ cạnh tranh. Chủ tao muốn chủ mày dẹp tiệm.
Vậy thì, bố khỉ, như thế cũng đâu có nghĩa là ông phải đi lăng quăng bắn người, đúng không?
Có, có đấy.
Như vậy đã rõ. Đa số mọi người đều bị công việc giết chết từ từ qua nhiều thập kỉ & mình lại vớ phải một công việc có thể lấy mạng mình trong vòng một tuần.
Cuộc sống với em bé.
Rắc rối LỚN ở nhà. Astrid ngủ quên giờ giấc - sự mệt mỏi của cô ta không thể nào chữa được & có lẽ vì điều này mà cô ta đối xử với đứa bé tội nghiệp như thể nó là hàm răng giả của ai đó vậy. Tình yêu của cô ta dành cho mình cũng mềm nhũn theo. Giờ đây mình là nguyên nhân gây bực bội cho cô ta.
Đôi khi mình thấy em bé trên sàn nhà, đôi khi sau ghế sofa, có lần mình về nhà & nó đang ở trong bồn tắm không có nước, đầu nó dựa trên miệng ống thoát nước. Những lần khác cô ta đảm nhận vai trò làm mẹ & để đứa bé ngậm núm vú của cô ta khuôn mặt cô ta là một khoảng trống to đùng. Mình hỏi có đau không & cô ta lắc đầu & nói Anh không chú ý đến gì hết hả, đồ ngu?
Chẳng thể nào hiểu được cô ta.
Mới năm phút trước cô ta ngồi trên ghế sofa cánh tay quàng qua đầu gối. Mình chỉ mới hắng giọng & cô ta đã thét lên. Giả sử mọi mối quan hệ đều như thế này sau cánh cửa khép kín thì sao nhỉ?
Đó là thứ duy nhất em chưa làm, cô ta nói. Em nghĩ đứa bé sẽ thay đổi điều gì đó bên trong em.
Đó là một sự thay đổi lớn.
Ý em là sâu thẳm bên trong.
Anh nghĩ em đã thay đổi.
Ý em là ở tận sâu thẳm dưới đáy xương tủy của em.
Mình không biết cô ta nói gì. Cô ta phát rồ rồi. Mình sững sờ khi nghĩ về những nhân cách bí mật CỦA CÔ TA. Sự bất đồng quan điểm gì đang diễn ra trong người phụ nữ này thế! Thật là một địa ngục chết tiệt! Mình nghĩ cô ta có ý định tự tử - từng đoạn từng đoạn ruột co chặt với những thành phần cực đoan nham hiểm làm ầm ĩ đòi chết.
Mình ẵm đứa bé lên & vỗ về nó.
Mình không biết phải làm gì.
Mình nói với Astrid Anh có nghe nói về bệnh này. Chứng trầm cảm hậu sản.
Cô ta phá ra cười trước ý nghĩ đó dù nó chẳng buồn cười đến thế.
Một ngày khác thường!
Như thường lệ đi ra ngoài & lê nỗi lo lắng theo trên những đại lộ cho đến khi tìm thấy một quán cà phê để ngồi khi những nỗi lo lắng muốn uống cà phê & một điếu thuốc lá. Paris ở xung quanh mình. Một gã say đứng tiểu tiện như thể gã chỉ là một cái bàng quang trong một chiếc nón, sợi ruybăng nước tiểu của gã uốn éo qua những viên đá sỏi. Hai cảnh sát đi đi lại lại trên đại lộ vì nếu đi theo kiểu hành quân thì sẽ tạo ấn tượng sai lệch.
Đi bộ xuống sông Seine & ngồi xuống cạnh nó.
Trên băng ghế cạnh mình một cô gái duỗi chân ra để bắt lấy ánh mặt trời hiếm hoi. Chân đẹp - dài & gân guốc. Cô nàng nhìn mình trong khi mình nhìn chân cô ấy. Mình làm ra điệu bộ kết hợp nhún vai & mỉm cười & trước khi não mình nhận ra cô ấy, thì miệng mình đã nhận ra.
Caroline! Mình rên lên.
Marty!
Bọn mình nhảy chồm lên cùng một lúc & nhìn vào mắt nhau với sự ngạc nhiên và vui sướng tột độ.
Anh đã đến tìm em! Mình hét toáng lên.
Bố mất rồi!
Anh biết! Anh thấy mộ ông ấy rồi!
Thật là đau khổ!
Mọi người anh yêu quý cũng đã chết cả rồi!
Em biết!
Mọi người! Mẹ! Bố! Terry! Harry!
Em có nghe nói! Em gọi điện về nhà khi bố mất và chú em ở Sydney kể em tin đó!
Thật là đau khổ!
Em kết hôn rồi! Thật kinh khủng!
Không!
Đúng thế!
Ừm, anh thì làm bố rồi!
Không!
Anh nói thật đấy!
Marty, chúng ta hãy cùng nhau bỏ trốn!
Anh không thể!
Có, anh có thể!
Anh phải hoàn thành nghĩa vụ làm cha của mình!
Vậy thì, em cũng không thể bỏ chồng em!
Tại sao không?!
Em vẫn yêu anh ấy!
Vậy là chúng ta mắc kẹt rồi!
Mắc kẹt một cách vô vọng!
Trông em được đấy!
Trông anh đẹp đấy!
Bọn mình cùng hít vào và bật cười. Mình chưa bao giờ phấn khích như thế. Nàng lấy tay bưng mặt mình & hôn hít khắp nơi.
Em định làm gì? Mình hỏi.
Ta hãy thuê một phòng khách sạn & làm tình nào.
Em chắc không?
Em xin lỗi đã rời xa anh.
Em yêu em trai anh mà.
Em còn trẻ quá.
Và xinh đẹp.
Ta đi đến phòng đó nào.
Một khách sạn nhỏ nằm trên một nhà hàng, bọn mình làm tình suốt buổi chiều. Mình sẽ không đi vào chi tiết ngoài việc nói rằng mình đã không làm bẽ mặt bản thân chút nào - thời gian hành lạc khá dài & sấm chớp rền vang ngoài trời vì bọn mình để rèm mở & mình biết rằng điều này sẽ chếnh choáng trong tâm trí bọn mình như một giấc mơ được nhớ dang dở & bọn mình cuối cùng cũng bước trở lại vào cuộc sống của nhau & khi mình nghĩ điều này tim mình thắt lại đau đớn trong đêm tối.
Vậy là anh đã làm cha của một đứa trẻ Pháp, nàng nói.
Thật lạ khi ý tưởng ấy chưa bao giờ xuất hiện trong đầu mình trước đây & mặc dù mình yêu người Pháp & về lý thuyết mà nói mình dửng dưng với chính đất nước mình, nhưng gốc gác của một con người vẫn có một mối ràng buộc kì lạ. Đột nhiên thấy khó chịu khi con trai mình sẽ không phải là người Úc. Chẳng còn nước nào tốt hơn trên thế giới để mà bỏ chạy khỏi đó. Bỏ trốn khỏi Pháp khi xe tăng Đức tiến vào cũng được thôi nhưng trong thời bình ai lại quan tâm chuyện đó?
Bọn mình quờ quạng ôm nhau nàng mảnh mai & mịn màng đến nỗi mình có thể ném lia thia nàng trên mặt nước hồ & nàng ghì siết mình trong những cơn co thắt & mình không ngừng hôn nàng như một cách để nàng thôi nhìn đồng hồ khi ngày biến thành đêm. Mình không thể bỏ lỡ cơ hội này & mình không thể chịu nổi cảnh sẽ ghét mình lần nữa vì vậy mình nói rằng mình đã không dứt khoát trên con đường tình nhưng nó đã xảy ra và đến nước này thì mình sẽ bỏ Astrid và đứa bé để bọn mình có thể ở bên nhau. Nàng chìm vào im lặng hồi lâu khuôn mặt không thể nhìn thấy trong bóng tối. Rồi nàng nhẹ nhàng nói Anh không thể bỏ con trai anh và mẹ của con anh em không thể đối mặt với tội lỗi vả lại em yêu chồng em (một người Nga tên là Ivan tất tần tật). Nàng nói những người này là những rào cản không thể vượt qua được rồi nói thêm rằng em cũng yêu anh, nhưng nghe có vẻ giống như nói ra sau khi đắn đo câu nói của nàng là một câu em yêu anh kèm điều kiện. Đó không phải là tình yêu vô điều kiện. Có những điều khoản và kẽ hở. Tình yêu của nàng không mang tính ràng buộc. Mình mỉm cười, như thể miệng mình bị thói quen buộc phải làm thế.
Mình cảm thấy một sự chuyển đổi tâm trạng mạnh mẽ sắp đến.
Nàng và Ivan sẽ đi thăm gia đình gã ở Nga một thời gian có thể là sáu tháng hoặc lâu hơn nhưng khi bọn mình chia tay bọn mình đã sắp xếp để gặp lại nhau đúng một năm sau không phải trên đỉnh Tháp Eiffel mà là ở bên cạnh đó & xem có gì thay đổi không. Nàng nói em yêu anh lần nữa & mình cố tin lời nàng & sau khi bọn mình nói lời tạm biệt mình bước đi không định hướng cảm giác như trái tim đã mở ra rất nhanh rồi đóng sập lại trước khi mình kịp nhìn thấy bên trong có gì. Mình đi bộ vài giờ lòng những muốn dựa lên vai ai đấy mà khóc nhưng khi mình đến sông Seine vừa trông thấy Eddie người bạn duy nhất của mình mình lại muốn giữ kín bí mật của mình.
Ông đi đâu vậy? Ông đến trễ đấy.
Tàu chưa đến mà, phải không?
Chưa, gã nói nhìn lơ đễnh ra dòng sông Seine lặng lẽ.
Một ngày kia mình nghĩ lịch sử sẽ phán xét mình một cách thậm tệ hay chính xác là hơn cả tệ.
Đêm.
Bây giờ đang là đêm & đang nhìn Astrid ngủ & đang nghĩ đến Van Gogh. Khi bị sa thải khỏi một công việc đầu đời ông ấy đã viết “Khi một quả táo chín một ngọn gió nhẹ sẽ làm nó rơi khỏi cây”.
Tình yêu cũng như thế. Tình yêu bị dồn nén bên trong & đã trào dâng ra với cô ta một cách tùy tiện. Mình nói thế vì mình nhận ra mẹ kiếp mình yêu cô ta mình yêu cô ta nhưng mình không thích cô ta mình yêu cô gái mà mình không thích. Tình yêu là vậy đấy! Nó cho thấy tình yêu chẳng phụ thuộc gì vào người kia mà điều quyết định nằm ngay trong chính bản thân ta - đó là lý do vì sao đàn ông yêu xe ô tô núi non mèo cơ bụng của họ đó là lý do vì sao ta yêu đồ chó đẻ & đồ máu lạnh. Mình không thích Astrid chút nào mình yêu cô ta.
Có thể sự từ chối ngầm của Caroline đối với mình đã tác động lên tình yêu của mình dành cho Astrid tương tự như sự nguội đi của vũ trụ đã tác động trong việc hỗ trợ hình thành vật chất. & ai mà đoán được trái tim đủ rộng lớn để yêu không chỉ một mà hai người một lúc? Có thể ba? Có thể mình cũng yêu được cả con trai mình.
Đoạn kết!
Đây là đoạn kết!
Mọi thứ đã thay đổi quá lớn lao & vĩnh viễn. Sự thay đổi lớn cuối cùng - cuộc sống sẽ không còn như trước nữa.
Nó bắt đầu một cách bình thường vừa đủ. Đang ở hiệu sách Shakespeares & Co. đọc lướt qua những quyển sách bìa mềm cũ thì nghe thấy một tiếng nói Này Céline!
Một giọng nói quen thuộc, một sự xấu xí quen thuộc. Giọng nói khàn khàn Alaska sải bước về phía mình không chậm lại như cách người ta thường làm mà đi nhanh rồi dừng lại đột ngột cách mặt mình chỉ hơn hai cm.
Tao tìm mày suốt. Đừng đến bến tàu tối nay, hắn nói.
Tại sao?
Mày đọc xong Hành trình chưa?
Chưa, mình nói dối.
Chuyện xấu sẽ xảy ra tối nay, tao không thể nói nhiều hơn thế.
Nói đi nào.
Thôi được. Bọn tao sẽ làm nổ tung con tàu của mày ở giữa sông.
Tại sao?
Bọn mày là đối thủ của bọn tao.
Không phải tôi. Tôi còn không biết trong mấy cái thùng đó có gì.
Vì vậy mày không nên đến đó.
Chạy khắp nơi suốt buổi chiều cố tìm Eddie & viết lời nhắn & để lại cho gã khắp nơi ở nhà ở nhà hàng gã thích ở chỗ thợ cắt tóc. Các lời nhắn đều giống nhau:
Tránh xa chỗ làm tối nay. Bọn chúng sẽ cho tàu nổ thành nghìn tỉ mảnh.
Thậm chí để cả lời nhắn trong nhà mình trên bàn nhà bếp cho Astrid dặn cô ta nhắn lại tin này nếu cô ta gặp Eddie. Cô ta không có ở nhà. Tại sao mình lại khủng hoảng lo rằng Eddie có thể chết? Tình bạn là một gánh nặng không thể lường trước.
Lúc 4 giờ đi xem phim sau đó ghé qua chỗ Eddie lần nữa trên đường về nhà nhưng gã không có ở đó & khi mình về nhà mình mở cửa thì thấy gã đang ngồi trong nhà bếp của mình với một chai bia trong tay như thể đó chỉ là một ngày bình thường dù mình nhận thấy những khoảng trống trong sự lạc quan không mệt mỏi của gã. Mình bắt gặp gã thở dài ngao ngán.
Ông suýt nữa thì gặp Astrid rồi, gã nói.
Tôi tìm ông khắp nơi hôm nay. Ông làm tôi dây vào chuyện gì thế này không biết!
Lại đau lưng à? Mà thôi, tôi cứ tưởng bọn mình sẽ cùng đi bộ đến chỗ làm chứ.
Ý ông là sao? Astrid không bảo với ông về lời nhắn à?
Không, cô ấy nói cô ấy sẽ đi xuống sông Seine.
Mình đứng đấy nghĩ ngợi vài giây trước khi hiểu ra. Mình nhìn đồng hồ: 7:40.
Để đứa bé lại cho Eddie & chạy ra khỏi nhà & dọc vỉa hè ẩm ướt phủ một lớp mồ hôi lạnh giá. Vấp ngã, mình lao người về phía con sông Seine hùng vĩ. Cô ta đang nghĩ cái gì? Tim đập thình thịch lúc chạy, chân mình chạm xuống nền vỉa hè ẩm ướt như những nhịp tim nhỏ. Cô ta định làm gì? Mình chạy & đột nhiên mình không chỉ có một mình: cùng chạy còn có nỗi nhục nhã của một gã bất chợt nhận ra gã là đồ vô ơn bạc nghĩa vậy là cả ba bọn mình cùng chạy - mình & nỗi nhục nhã & sự vô ơn bạc nghĩa cùng chạy với nhau như ba cái bóng của ba người đàn ông đang chạy phía trước. Mình biết cô ta đang nghĩ gì. Suýt hụt hơi. Chẳng lẽ phổi của mình một nửa thì đầy còn một nửa thì rỗng? Chẳng biết phải làm gì với những đòi hỏi của mình. Astrid yêu mình một cách đói khát & mình yêu cô ta lại một cách nhấm nhẳng miễn cưỡng. Mình cứ nghĩ mình đã quá nhỏ bé rồi song đã sai khi một lần nữa thu nhỏ lại trong chính mắt mình. Mình biết cô ta sẽ làm gì!
Chợt mình thấy cô ta ở ngay phía trước. Một hình hài nhỏ nhắn trong chiếc đầm màu đen cô ta đang cúi người xuống & chập chờn ẩn & hiện trong những vũng ánh sáng đèn đường một dáng hình tơ liễu chìm vào bóng tối rồi lại hiện ra. Dĩ nhiên cô ta bị điên mình biết điều này mình biết cô ta muốn tự tử theo cách đặc biệt mà cô ta hằng tìm kiếm. Cô ta chạy đi để làm việc ấy - điều đó có lý. Chẳng ai đi bộ nhàn nhã đến cái chết của mình. Anh không bắt Thần chết chờ đợi như thế. Anh không lãng phí thời gian.
Mình mất dấu cô ta & rồi lại nhìn thấy cô ta đang chạy dọc theo bờ sông Seine. Những ngọn đèn đường phủ lên dòng sông ánh sáng lấp lánh. Con tàu đang nổ máy bình bịch tiến vào. Phía trên mình thấy gã Alaska đang nấp sau một bức tường. Hắn cầm một quả lựu đạn trên một tay và xua mình đi bằng tay kia. Tàu cập cảng & người phe mình buộc nó vào bờ kè. Ba người Arab vừa chạy xuống vừa nã súng lục & trong tay cầm lựu đạn. Astrid nhảy lên tàu. Bọn chúng quát cô ta nhưng cô ta phớt lờ bọn chúng & lũ sát nhân không biết phải làm gì. Chúng không muốn giết một thường dân, chẳng được thêm đồng nào để làm việc đó.
Cô ta ở trên tàu không chịu đi đâu.
Một người trong bọn nhìn thấy mình. Bắn một phát & mình thụp xuống sau bức tường đá.
Một tiếng còi hụ.
Đám người bàn tính với nhau trong tiếng la thét khản giọng. Không còn thời gian để thua cuộc. Bây giờ hoặc không bao giờ. Mình nhìn lên Astrid & khuôn mặt cô ta nhỏ bé & nhợt nhạt & sẵn sàng đón nhận cái chết. Toàn khuôn mặt cô ta co rúm lại như thể đinh ninh rằng sự nổ tung của con tàu chẳng qua chỉ là một tiếng “bốp” lớn.
Astrid! Ra khỏi đấy đi! Mình thét lên.
Cô ta ngước lên & hùng hồn mỉm cười với mình gửi đi thông điệp rằng nỗi khốn khổ tan nát cõi lòng của cô ta sắp cúi chào lần cuối. Nụ cười ấy mang một lời từ biệt, không phải là hẹn gặp lại.
Một giây sau con tàu nổ tung với một loạt vụ nổ nhỏ. Hệt như hộp thư góp ý của Terry. Astrid ở ngay giữa nó, một vụ tự tử độc nhất vô nhị. Những mảnh vỡ của cô ta ở khắp mọi nơi. Trên bờ sông. Trong dòng sông Seine. Bụi cũng không bắn tung tóe nhiều đến thế.
Mọi người sửng sốt, kích động thực sự khi chứng kiến bi kịch của mình.
***
Mình đi bộ về nhà để Astrid lại trong triệu mảnh nhỏ. Chẳng có ai nhìn mình. Mình không còn nhìn nổi nữa. Nhưng trên từng gương mặt mình xin được tha thứ. Mỗi khuôn mặt là một mắt xích trong một sợi xích khuôn mặt, trong một khuôn mặt bị vỡ tan. Những mối ân hận trỗi dậy & hỏi mình có muốn giữ chúng không. Khước từ phần lớn chúng nhưng nhận một số đứa để không trắng tay với mối quan hệ này. KHÔNG BAO GIỜ có thể tưởng tượng ra rằng việc phản đối chuyện tình của bọn mình lại dẫn đến kết cục Astrid nổ tung thành từng mảnh. Ý mình là có thể về mặt ẩn dụ.
Không bao giờ tưởng tượng rằng cô ta sẽ NỔ TUNG THỰC SỰ.
Cái chết đầy rẫy những bất ngờ.
Mình dừng lại dưới nhịp cuốn cầu & nghĩ Đứa con! Giờ đây mình là người chăm sóc duy nhất mình đã bị nguyền rủa & nhơ bẩn với tâm hồn như khúc chân tay bị bỏ quên trên chiến trường. Lần đầu tiên nghĩ đến việc có lẽ mình nên quay về Úc. Bất chợt & chẳng vì lý do gì mình nhớ những người đồng hương rám nắng của mình.
Trở lại căn hộ mùi hương của cô ta ở khắp mọi nơi. Mình bảo Eddie về nhà rồi đi thăm đứa bé đang ngủ trong phòng, không hay biết rằng đầu & cánh tay & khuôn mặt của mẹ nó đã ở những địa điểm khác nhau.
Chỉ mình & đứa bé nhăn nhó này.
Nó tỉnh dậy gào lên vì đói hay vì nỗi tức giận khẳng định sự tồn tại. Mình phải làm gì bây giờ? Hình như không có bầu vú nào trong tủ lạnh. Mình mở một hộp sữa & rót cho nó một tách & rồi mang tách sữa đến cho Jasper & đổ một ít sữa vào miệng nó thầm nghĩ mình giống như gà trống nuôi con rồi đây. Bọn mình chưa kết hôn nhưng một đứa bé là hợp đồng bằng xương bằng thịt hơn hẳn so với một tờ giấy mỏng.
Tìm thấy lời nhắn dán vào kính phòng tắm:
Em biết anh sẽ lo lắng phải làm cha thế nào. Anh chỉ cần yêu thương nó. Đừng cố gắng giữ cho nó an toàn trước nguy hiểm. Hãy yêu thương nó, đó là tất cả những gì anh cần làm.
Khá đơn giản, mình nghĩ trong lúc gập lời nhắn lại. Giờ thì mình nhận ra rằng đây là kế hoạch của cô ta ngay từ đầu dù chính cô ta cũng không biết. Có đứa con này & rồi từ bỏ bản thân cô ta.
Astrid chết rồi. Chưa bao giờ thực sự hiểu cô ta. Tự hỏi không biết cô ta có biết mình yêu cô ta không.
Đi lên lầu & ném ít quần áo vào giỏ & quay lại phòng & nhìn đứa bé. Đó là việc mình đang làm lúc này. Nhìn đứa bé. Đứa con của mình. Đứa bé tội nghiệp. Jasper. Jasper tội nghiệp.
Bố xin lỗi bố xin lỗi bố xin lỗi chúng ta sẽ cùng trải qua những ngày mai khủng khiếp ra sao thật vô phúc khi linh hồn con rơi vào hình hài con trai bố con trai bố bố của con là sự què quặt đơn độc của tình yêu. Bố sẽ dạy con giải mã mọi khuôn mặt khó hiểu bằng cách nhắm mắt lại & khúm núm ra sao khi ai đó nói “thế hệ của mày”. Bố sẽ dạy con làm sao để không biến kẻ thù con thành ác quỷ & làm sao để khiến bản thân con không ngon lành khi lũ ấy đến để ăn thịt con. Bố sẽ dạy con cách la hét mà miệng vẫn ngậm chặt & làm thế nào để ăn cắp hạnh phúc & niềm vui duy nhất là hát đến khản cả giọng & những cô gái khỏa thân & làm sao để không bao giờ ăn trong một nhà hàng vắng hoe & làm sao để không để mở cánh cửa sổ trái tim con khi trời trông có vẻ sắp mưa & tại sao mọi người lại còn lại một mẩu nơi một cái gì đó quan trọng đã bị cắt bỏ. Bố sẽ dạy con biết điều gì còn thiếu.
Chúng ta sẽ đi.
Chúng ta sẽ về nhà, về Úc.
& bố sẽ dạy con điều đó nếu con thấy ngạc nhiên là mình vẫn còn sống để kiểm tra nó. Con không thể quả quyết về một việc như thế.
***
Thế là xong. Bài viết cuối cùng.
Tôi đóng quyển sổ lại, buồn nôn đến tận dạ dày. Câu chuyện về sự ra đời của mình tan tành thành mảnh vụn trong não tôi. Mỗi mảnh vỡ phản ánh một hình ảnh từ câu chuyện của quyển nhật kí. Ra là thế - tôi đã được sinh ra một cách đau đớn, từ sự cô đơn, điên rồ, và tự sát. Chuyện đó chẳng có gì ngạc nhiên.
***
Năm tiếp theo, vào buổi sáng hôm sinh nhật mẹ, bố vào phòng ngủ của tôi trong lúc tôi đang mặc quần áo.
“Chà, anh bạn à, lại đến ngày mười bảy tháng năm rồi.”
“Thì sao?”
“Con chuẩn bị để đi sau khi ăn trưa chưa?”
“Con có kế hoạch khác rồi.”
“Hôm nay là sinh nhật của mẹ con.”
“Con biết.”
“Con không đến mộ mẹ à?”
“Đó không phải là mộ. Đó là một cái lỗ. Con không thương khóc những cái lỗ.”
Bố đứng đó, và tôi nhận thấy có một món quà trong tay ông. “Bố mua cho mẹ con món này.”
“Thật tốt.”
“Con không muốn mở nó ra ư?”
“Con trễ giờ rồi,” tôi nói, bỏ lại ông một mình trong phòng ngủ của tôi với món quà buồn bã và vô nghĩa của ông.
Tôi đến bến cảng để ngắm tàu bè. Trong suốt năm vừa qua, dù lòng không muốn nhưng tôi đã nghĩ ngợi về tất cả những gì viết trong quyển nhật kí của bố. Chưa có một tác phẩm viết nào trước đó hoặc sau đó lại cháy bỏng thường trực trong kí ức của tôi đến thế. Bất chấp những thủ thuật ma mãnh trong nghệ thuật lãng quên mà tâm trí tôi biết, chúng chẳng tác động tẹo nào đến việc này cả. Tôi nhớ từng chữ đáng sợ một.
Tôi ngồi cả ngày, ngắm những con tàu. Thi thoảng tôi nhìn xuống những tảng đá và lớp dầu bóng loáng nổi trên nước. Tôi ở đó rất lâu. Tôi ở đến khi trăng lên và tấm màn sao được kéo ngang qua bầu trời và ánh sáng từ cây cầu cảng chiếu ra khỏi bóng đêm. Những con tàu gật đầu nhẹ nhàng trong bóng tối.
Tâm hồn tôi đầy tham vọng và ham muốn trong nỗi thèm khát được biết về chính nó. Nhật kí của bố không thỏa mãn được mục tiêu này, còn chuyện của mẹ tôi thì bí ẩn hơn cả lúc tôi chưa biết gì. Tôi đã xác định được rằng mẹ tôi bị điên và không rõ gốc gác. Ngoài điều đó ra, cuộc điều tra của tôi chỉ dẫn đến thêm nhiều câu hỏi hơn mà thôi. Về phần bố tôi, tôi không ngạc nhiên khi mình đã bị ông cực lực chối bỏ. Điều chắc chắn duy nhất mà tôi biết được về mẹ là chuyện sinh tôi ra là việc cuối cùng trong danh sách những điều cần làm của bà, và khi bà đã đánh dấu hoàn thành nó, nó cho phép bà chết. Tôi được sinh ra để xóa bỏ chướng ngại vật trên con đường đi đến cái chết của bà.
Trời trở lạnh. Tôi khẽ rùng mình.
Có thể nhận ra nhịp điệu của vũ trụ theo nhịp những con tàu đang gật đầu chào tôi.
***
Vài năm sau đó tôi trở lại nghĩa trang. Mộ của mẹ tôi đã biến mất. Có một người mới ở đó, chen giữa bà già Martha Blackman và cậu bé Joshua Wolf. Tên bà ấy là Frances Pearlman. Bà ta bốn mươi bảy tuổi. Bà để lại hai con trai, một con gái, và một ông chồng.
Từ khi tìm thấy quyển nhật kí, tôi đã đọc lại nó vài lần nữa.
Điều khó chịu nhất trong quyển sổ nhỏ khó ưa ấy là lời quả quyết của bố rằng tôi có thể là sự đầu thai non của chính cơ thể còn sống của ông, rằng tôi là bố tôi: điều này có nghĩa là sao chứ? Rằng ở đâu đó trong con người ông, người đàn ông này lo sợ rằng sự tự quản của tôi sẽ đồng nghĩa với cái chết đối với ông?
Tôi nghĩ đến điều này khi nhìn mộ của Frances Pearlman.
Hoa tươi trải khắp trên mộ bà ta. Đây không phải là tình yêu méo mó hay quan tài rỗng. Tôi nghĩ về bố mình, về chuyện một trong hai chúng tôi là vật chủ, người kia là vật kí sinh, và tôi không biết ai là ai. Đối với tôi cả hai dường như sẽ không thể sống sót. Có vẻ như một ngày nào đó, không thể tránh khỏi, một trong hai chúng tôi sẽ phải ra đi. Có vẻ như chúng tôi sẽ đánh nhau để giành phần hơn cho linh hồn mình. Có vẻ như tôi sẽ sẵn sàng giết ông để mình được sống.
Chúng là những ý tưởng đáng sợ, nhưng dẫu sao thì, tôi đang ở trong một nghĩa trang mà.
[22] Những nỗi khổ bé nhỏ của đời người.
[23] Trang 3: trang báo thường xuất hiện trong các tờ báo khổ nhỏ của Anh, chuyên đăng hình các cô người mẫu ngực trần, thậm chí khỏa thân.
[24] Vâng?.
[25] Fernando Pessoa (1888 -1935): nhà thơ, nhà văn người Bồ Đào Nha.
[26] Chào cô, cô có biết nói tiếng Anh không?
[27] Nguyên tác: “the”.
[28] Mikhail Lermontov (1814-1841): nhà thơ nổi tiếng của nước Nga.
[29] Salvador Dali (1904-1989): họa sĩ trường phái siêu thực người Tây Ban Nha.
[30] Chúa ơi!
[31] Chúa ơi! Người có nghe con nói không?
[32] Ra: Thần mặt trời trong truyền thuyết Ai Cập cổ đại.
[33] Marquis de Sade (1740-1814): nhà quý tộc, nhà cách mạng và nhà văn người Pháp, từng bị giam khoảng 32 năm trong nhiều nhà tù và một viện tâm thần.
[34] Martin Heidegger (1889-1976): nhà triết học người Đức.