Một mảnh trò đời

Ghi chú của tác giả: Bản gốc do tôi viết về chương này đã bị nghiền nát trong máy cắt giấy ngay sau khi tôi phát hiện ra trong đống giấy tờ của bố năm chương đầu tiên quyển tự truyện dang dở của ông. Tôi vừa rút ruột rút gan kể hết câu chuyện của mình và thật sự rất bực mình - chủ yếu vì chuyện kể của ông về giai đoạn này hay hơn bản của tôi. Bản của bố không những súc tích hơn, vì nó không có phần lạc đề dài ngoằng của tôi về đợt lịch mới với hình ảnh những linh mục khêu gợi, mà tôi tức tối vì chuyện kể của bố mâu thuẫn với phần lớn chuyện của tôi, và thậm chí với một số sự kiện trong chương trước (bốn), chương mà tôi đã dốc hết sức lực để viết. Dẫu sao thì, dưới sự ảnh hưởng của hai ngôi sao dẫn lối của mình, sự thiếu kiên nhẫn và tính lười biếng, tôi đã không chỉnh sửa bất kì phần nào trong Chương Bốn, và quyết định đăng tự truyện dang dở của bố ở đây, có biên tập chút đỉnh, thành Chương Năm. Bản Chương Năm của tôi vẫn còn ở đâu đó - thực ra tôi đâu có ném nó vào máy cắt giấy. Hi vọng là, trong những năm tới nó sẽ gây tò mò - cho người trả giá cao nhất.

Cuộc đời tôi của Martin Dean

Chuyện một kẻ cô đơn của Martin Dean

Chuyện một kẻ thất bại của Martin Dean

Sinh ra đã ác của Martin Dean

Tự truyện không tên của Martin Dean, tác giả Martin Dean

I.

Tại sao viết tự truyện này? Vì đó là đặc quyền của giai cấp tôi. Bây giờ trước khi bạn la ó, tôi không phải đang nói về giai cấp lao động, trung, hoặc trung thượng lưu. Tôi đang nói về cuộc đấu tranh giai cấp thật sự: giữa người nổi tiếng với kẻ ngốc tầm thường. Thích không thì tùy, tôi là một người nổi tiếng, và thế nghĩa là bạn quan tâm đến việc tôi xài bao nhiêu tờ giấy vệ sinh để chùi đít, trong khi tôi chẳng bận tâm bạn có chùi đít hay không, hay cứ để nó như thế. Bạn biết kiểu quan hệ này mà. Đừng giả vờ như nó khác chi.

Tất cả những người nổi tiếng viết tự truyện đều giở cùng một chiêu với độc giả: họ kể cho bạn một sự thật hèn hạ nào đó về bản thân họ, đặt bạn vào thế nghĩ rằng họ hẳn phải là những người thành thật, rồi họ bắt đầu nói dối. Tôi sẽ không làm thế. Tôi sẽ chỉ kể cho bạn sự thật, dù cho tôi có bốc mùi như phân bón cỏ. Và, cũng để bạn biết, tôi hiểu rằng một quyển tự truyện cần thuật lại những năm tháng đầu đời tôi (như Martin Dean sinh ra vào ngày này tháng nọ, đi học ở trường này lớp nọ, tình cờ làm cho một cô gái này nọ dính bầu, và vân vân), nhưng tôi cũng sẽ không làm thế. Cuộc đời tôi tính đến một năm trước thì bạn không cần bận tâm. Thay vào đó, tôi sẽ bắt đầu từ khi cuộc đời tôi bước vào thời điểm xảy ra sự thay đổi lớn.

***

Tôi đã bốn mươi mốt tuổi, thất nghiệp và sống nhờ trợ cấp trẻ em dù tôi là một ông bố. Thú thật, đây không phải là tinh thần khiến đất nước chúng tôi vẻ vang, mà là tinh thần đã biến nước Úc thành nơi mà bạn có thể đi tắm biển vào một ngày làm việc trong tuần và thấy biển đông nghịt người. Cứ mỗi tuần một lần, tôi lại bận rộn tại văn phòng trợ cấp, trình cho họ một danh sách những công việc mà tôi đã không đi xin, và việc này ngày càng tốn nhiều công sức và trí tưởng tượng. Phải nói rằng, ngày càng khó mà không xin được việc ngoài xã hội. Một số ông chủ sẵn sàng tuyển dụng bất kì ai!

Thêm vào đó, tôi đang trải qua quá trình lão hóa đầy nhục nhã. Đi đến đâu tôi cũng gặp lại những kỉ niệm của mình, và tôi mang nặng cảm giác cũ kĩ về sự phản bội, về việc đã phản bội vận mệnh của mình. Tôi đã lãng phí nhiều tháng để nghĩ về cái chết của tôi, cho đến khi có cảm giác như nó là cái chết của một ông trẻ mà tôi không biết là mình có. Chính vào lúc này mà tôi đâm ra nghiện chương trình trò chuyện trên sóng phát thanh, lắng nghe hầu hết là những người già một hôm bước ra khỏi nhà và chợt không nhận ra gì nữa, và càng nghe lời kêu ca không dứt của họ, tôi càng nhận ra rằng họ, theo cách của mình, đang làm một chuyện giống hệt tôi: phản đối hiện tại như thể nó là một tương lai mà người ta vẫn có quyền bỏ phiếu chống.

Thật tình là: tôi đang gặp khủng hoảng. Nhưng những chuyển biến gần đây trong kiểu hành vi ứng xử của các nhóm tuổi khác nhau khiến tôi khó quyết định được mình đang gặp loại khủng hoảng gì. Làm sao gọi nó là một cuộc khủng hoảng trung niên khi tuổi bốn mươi là tuổi hai mươi mới, tuổi năm mươi là tuổi ba mươi mới, và tuổi sáu mươi là tuổi bốn mươi mới? Tôi đang ở chỗ quái nào? Tôi phải đọc những tờ phụ trương về lối sống trên các số báo chủ nhật để chắc chắn rằng thực sự tôi không phải đang trải qua tuổi dậy thì.

Giá như đó đã là điều tồi tệ nhất!

Tôi đột nhiên cảm thấy xấu hổ nhận ra tôi đã lố bịch hết sức khi sống trong một cái mê cung do mình thiết kế. Tôi sợ một ngày nào đó tôi sẽ được nhớ đến vì chuyện ấy, và cũng sợ ngang ngửa khi nghĩ tôi sẽ không hề được nhớ đến, không giống như thằng em trai chết tiệt của tôi, nó vẫn được nhắc đến, vẫn là tâm điểm yêu mến của đồng bào tôi, vẫn xuất hiện bất ngờ trong những quyển sách bán học thuật về các nhân vật tiêu biểu của nước Úc, trong các tranh vẽ, tiểu thuyết, truyện tranh, phim tài liệu, phim truyền hình, và đôi khi cả luận văn của sinh viên. Thực ra, em trai tôi đã trở thành một ngành công nghiệp. Tôi đến thư viện và thấy có không dưới mười bảy quyển sách thuật lại (một cách không chính xác) chuyện về Terry Dean, cũng như vô số những đoạn nhắc đến nó trong các quyển sách về thể thao Úc, tội phạm Úc, và những quyển bàn về chủ đề huênh hoang rỗng tuếch là xác định bản sắc văn hóa của chúng tôi. Vậy mà đỉnh điểm cuộc đời sáng tạo của tôi lại là xây nên một cái mê cung ngu xuẩn!

Tôi thắc mắc vì sao không ai ngăn cản tôi. Tôi thắc mắc vì sao ông bạn Eddie của tôi lại sẵn lòng cho tôi vay tiền đến thế, trong khi biết rõ rằng một người sống trong cái mê cung do chính y thiết kế thì nhất định là bị hâm rồi. Đã thế, tôi lại không trả tiền cho tay ấy, và kể từ lúc đó gã vẫn tiếp tục ủng hộ tôi. Quả thật, khi nghĩ về chuyện này tôi mới thấy, gã đã cho tôi vay không thương tiếc kể từ khi tôi gặp gã ở Paris, và tệ hơn nữa, gã đã thật thô bạo và vô lương tâm khi không bao giờ đòi lại. Không bao giờ! Tôi bắt đầu tin rằng gã có động cơ bí mật. Tôi đã suy nghĩ đến mức trở nên tâm thần hoang tưởng vì chuyện này, và tôi nhận ra rằng tôi ghét người bạn thân nhất của mình. Khi tôi nghĩ về những cử chỉ và biểu hiện của gã lúc có mặt tôi, tôi chợt nhận ra gã cũng ghét tôi, và tôi đã nghĩ rằng trên thế giới này bạn bè ở đâu cũng ghét nhau như thế nên tôi không cần bận tâm điều đó, nhưng thực sự tôi đãbận tâm trước kết luận bất ngờ rằng Eddie thực ra vô cùng căm ghét tôi. Tôi bận tâm với câu hỏi vì cái quái gì mà trước đây tôi không nhận ra điều đó.

Trên hết thảy, tôi xấu hổ nhận ra tôi không còn quan tâm đến con trai mình nữa. Tôi không biết tại sao, chính xác là vậy. Có lẽ cảm giác mới lạ khi nhìn thấy mắt mũi của mình trông ra sao trên khuôn mặt người khác cuối cùng đã phai nhạt. Hoặc có lẽ vì tôi cảm thấy con trai mình sao mà luộm thuộm, nhu nhược, lăn tăn và động dục quá, giống như tôi vậy. Hoặc có lẽ vì mặc cho tôi đã dành cả cuộc đời cố công áp đặt tính cách của mình để gây ảnh hưởng lên nó, nó vẫn tìm cách lớn lên khác biệt hoàn toàn so với tôi. Không hiểu sao nó lại trở nên mơ mộng, phấn chấn, và hết sức nghiêm túc trước cảnh hoàng hôn, tựa như kết quả của sự kiện này không phải là lúc nào mặt trời cũng lặn xuống mà có thể đóng băng ở ngay trên đường chân trời và bắt đầu mọc lên trở lại. Trông nó có vẻ thích thú khi đi bộ ngoài trời, lắng nghe thế gian, và vuốt ve cây cối. Hãy tưởng tượng xem! Một đứa con trai của tôi! Đó không phải là lý do để quay lưng sao? Có thể, nhưng thành thật mà nói, lý do tôi không còn quan tâm đến nó là vì nó đã không còn quan tâm đến tôi.

Tôi ngày càng không thể nói chuyện trực tiếp với nó, hoặc ngay cả gián tiếp, và những khoảng lặng kéo dài xen vào giữa hai chúng tôi ngày càng thường xuyên, và rồi tôi không thể thốt ra một tiếng mà không chán ghét nó, thậm chí không thể tạo ra một âm thanh, không cả “Ô” hoặc “Ừm.” Trong mọi ánh mắt và cử chỉ, tôi có thể cảm thấy nó đang buộc tội tôi vì mọi tội ác người ta có thể phạm phải khi làm bố, chỉ chưa kể tội giết trẻ con. Nó tuyệt nhiên không chịu kể cho tôi về đời sống tình cảm, đời sống tình dục, đời sống việc làm, đời sống xã hội, hoặc đời sống nội tâm của nó. Thực ra, bây giờ có quá nhiều đề tài mà nó cấm tôi thảo luận, đến nỗi tôi đang chờ đến ngày nó cấm cả “Chào buổi sáng.” Tôi nghĩ: nó cảm thấy khó chịu không phải vì việc nói chuyện của tôi, mà chính vì sự tồn tại của tôi. Nếu tôi mỉm cười chào nó, nó sẽ cau mày. Nếu tôi cau mày, nó sẽ mỉm cười. Nó gắng hết sức để trở thành tấm gương ngược của tôi. Quân vô ơn! Dù gì đi nữa, tôi cũng đã cố gắng dạy dỗ nó: rằng có bốn loại người trên thế gian, những kẻ bị tình yêu ám ảnh, những kẻ có nó, những kẻ chế giễu người thiểu năng khi họ còn bé, và những kẻ chế giễu họ cho đến khi họ trưởng thành và già nua. Một mỏ trí tuệ thực sự, phải không nào? Ấy vậy mà đứa con trai bất hiếu của tôi đã chọn cách từ chối mọi thứ, triệt để. Đương nhiên, tôi biết nó không khỏi lúng túng trước những chỉ bảo mâu thuẫn mà tôi đã dội xuống suốt cuộc đời nó: Đừng làm theo bầy đàn, tôi thường giáo huấn nó như thế, nhưng cũng đừng tách mình đến tội nghiệp như tôi đã từng làm. Nó có thể đi đâu? Chẳng ai trong hai chúng tôi biết cả. Nhưng nghe đây - ngay cả khi bạn là một ông bố vô dụng, bạn vẫn luôn oằn gánh con cái, vẫn tổn thương trước nỗi đau mà chúng chịu đựng. Hãy tin tôi, ngay cả khi bạn đau khổ trong lúc ngồi trên ghế trước ti vi, thì đấy vẫn là đau khổ.

Tôi đã ở trong trạng thái tâm lý này khi sự thay đổi lớn xảy ra.

***

Tôi cảm thấy không khỏe. Tôi không thể xác định được đấy là gì. Tôi không thấy buồn nôn và chẳng đau đớn gì. Tôi không có đờm hoặc phân màu lạ. Nó hoàn toàn khác với chứng bệnh hồi nhỏ của tôi lẫn lúc mẹ tôi cho thuốc diệt chuột vào thức ăn của tôi. Tôi chỉ cảm thấy hơi choáng váng, một cảm giác giống như tôi từng bị khi nhận ra muộn bốn tháng rằng tôi đã quên sinh nhật của mình. Nhưng có thực sự là cơ thể tôi không có gì bất thường không? Chà, có một thứ đấy, dù nó kì quặc hơn bất cứ thứ nào khác. Tôi nhận ra một mùi nhẹ lạ lẫm phát ra từ da mình. Rất nhẹ. Không giống mùi chút nào, thật đấy. Đôi khi tôi không ngửi thấy nó. Nhưng những lần khác tôi bắt được một luồng hơi và hét to, “Lại là nó nữa đây!”

Vào một buổi sáng tôi phát hiện ra nó là gì.

Bất kì ai có trí tưởng tượng thái quá, cụ thể là kiểu tưởng tượng tiêu cực dai dẳng, thì không nên bị bất ngờ trước bất kì chuyện gì xảy ra. Trí tưởng tượng hoàn toàn có thể phát giác những thảm họa cận kề khi chúng đang khởi động, nhất là khi bạn căng lỗ mũi. Những người có thể thực sự đọc được tương lai: họ có tài tiên tri hay có tài suy đoán? Đây chỉ là điều mà trí tưởng tượng của tôi đã làm vào buổi sáng hôm ấy. Nó nhìn thấy mọi tương lai có thể, rồi thu hẹp chúng lại trong một tích tắc chỉ còn một. Tôi đã dõng dạc nói to ra: “Chết mẹ mình rồi! Mình bị bệnh giai đoạn cuối!”

Tôi đã đoán xa hơn - ung thư. Nó phải là ung thư; không thể là cái gì khác ngoài ung thư, vì ung thư là thứ lúc nào cũng ám ảnh những cơn ác mộng kinh hoàng của tôi, kể từ khi tôi chứng kiến mẹ mình bị ông hoàng của các loại bệnh ấy ăn tươi nuốt sống. Ngay cả khi ngày nào bạn cũng sợ chết, vẫn có những cái chết nhất định mà bạn loại trừ được - bệnh scurvy[53], loài mực khổng lồ, đàn dương cầm đổ - nhưng không một ai với chỉ còn một tế bào não thoi thóp trong đầu lại có thể loại trừ ung thư.

Vậy! Thế đấy! Cái chết! Tôi luôn biết rằng một ngày nào đó cơ thể tôi sẽ đá tôi một phát vọt phân! Trọn đời mình tôi đã cảm thấy như một binh sĩ cô độc bị mắc kẹt trong một lãnh địa thù địch. Mọi nơi đều là kẻ thù đối với tôi - lưng, chân, thận, phổi, tim - và chúng cuối cùng sẽ kết luận rằng cách duy nhất để giết tôi là tiến hành một sứ mệnh cảm tử. Tất thảy chúng tôi sẽ toi đời.

Tôi lao ra khỏi nhà và lái xe thật nhanh ra khỏi mê cung. Tăng tốc lao qua những vùng ngoại ô xanh, tôi kinh sợ nhận thấy mọi thứ đang tắm trong ánh nắng mùa hè rực rỡ. Đương nhiên là thế - chẳng có gì tỏa ra ánh sáng nhanh hơn ung thư. Tôi lái xe thẳng đến chỗ bác sĩ. Tôi đã không đi khám bệnh nhiều năm rồi và tôi đến bác sĩ ở gần nhà mình nhất. Tôi cần bất kì bác sĩ nào, miễn đừng quá béo (ai cũng phải nghi ngờ mấy ông bác sĩ béo phì cũng như nghi ngờ mấy người thợ cắt tóc bị hói vậy). Tôi cũng không cần ông ta là thiên tài; tôi chỉ cần ông ta xác nhận điều tôi đã biết. Tấm biển đồng gắn trên cửa có dòng chữ BS. P. SWEENY. Tôi lao vào phòng ông ta. Bên trong tối om, sự tăm tối của một căn phòng mà mọi thứ đều có màu nâu: đồ đạc, thảm, tâm trạng bác sĩ. Nâu. Ông ta đang ngồi đấy nhịp ngón tay lên bàn, một người đàn ông trung niên có nét mặt bình thản và một mái tóc nâu dày. Ông ta thuộc loại đàn ông không bao giờ bị hói, kiểu người cần được cắt tóc trước khi xuống mồ.

“Tôi là bác sĩ Peter Sweeny,” ông ta nói.

“Tôi biết ông là bác sĩ. Ông không cần gí nó vào mặt tôi. Chẳng nhẽ ông không biết là danh xưng chỉ hữu dụng cho thư từ trực tiếp, để phân biệt ông với toàn bộ những Ông Peter Sweeny khiêm tốn khác trên thế gian sao?”

Ông bác sĩ ngả đầu một vài milimét, làm như tôi đang nhổ nước bọt vậy.

“Xin lỗi,” tôi nói, “tôi nghĩ mình hơi căng thẳng. Vậy nếu ông gọi mình là bác sĩ thì sao nào? Ông đã phấn đấu để có quyền thọc bàn tay vào trong cơ thể con người! Cùi chỏ nhấn sâu vào nội tạng suốt ngày, có lẽ ông muốn cho mọi người biết ông là bác sĩ để họ khỏi mời ông thịt rữa hoặc một đĩa dồi trường. Còn tôi thì có quyền gì mà phán xét danh xưng của người khác?”

“Trông ông khá bấn loạn đấy. Tôi có thể làm gì cho ông?”

“Tôi đoan chắc là mình bị ung thư,” tôi nói. “Và tôi chỉ muốn ông làm bất kì điều gì phải làm để xác nhận hoặc phủ nhận nó.”

“Ông nghĩ ông bị ung thư gì?”

“Ung thư gì? Tôi không biết. Loại nào là tệ nhất?”

“À, ung thư tuyến tiền liệt là phổ biến nhất đối với nam giới ở độ tuổi của ông.”

“Ông cũng trạc tuổi tôi mà!”

“Được rồi - độ tuổi của chúng ta.”

“Chà, bệnh ung thư của tôi không phải là loại phổ biến nhất, tôi chỉ có thể nói thế. Loại gì là tệ nhất? Và ý tôi là loại tệ cùng cực ấy?”

“Ông có hút thuốc không?”

“Thỉnh thoảng.”

“Nếu tôi hút thuốc, thì loại bệnh ung thư mà tôi không mong xảy ra với mình, vì sợ nó sẽ tống mình xuống mồ, là ung thư phổi.”

“Ung thư phổi. Tôi biết mà! Chính là nó. Chính là bệnh của tôi.”

“Trông ông chắc chắn quá.”

“Tôi chắc chắn.”

Dù ông ta trông mờ mờ ảo ảo khi ngồi sau bàn của mình, ông ta vẫn đổi tư thế giống như vừa đặt bàn tay lên hông. “Thôi được,” cuối cùng ông ta nói, “tôi sẽ yêu cầu làm các xét nghiệm. Chúng không dễ chịu lắm đâu.”

“Ung thư phổi cũng thế.”

“Ông nói đúng.”

***

Tôi sẽ không kể chi tiết những tuần sau đó - những xét nghiệm khó chịu, những khoảng thời gian chờ đợi tàn nhẫn, nỗi lo lắng quặn thắt ruột gan. Đương nhiên Jasper không chú ý gì, nhưng Anouk nhận thấy có chuyện không ổn. Cô ấy liên tục truy vấn, buộc tôi kể cho cô nghe, nhưng tôi tuyệt không hé môi. Tôi muốn biết chắc chắn 100 phần trăm trước khi nói với bất kì ai. Tôi không muốn họ nuôi hi vọng.

Một tháng sau tôi mới quay lại phòng mạch của bác sĩ Sweeny để nghe kết quả. Trong quá trình chờ đợi tôi đã mắc thói hi vọng, và dù tôi có làm gì cũng không thể khiến những cảm giác lạc quan khó chịu ấy nằm yên.

“Vào đi, ông Dean. Ông cảm thấy thế nào?”

“Đừng phí thời gian nữa. Là ung thư, phải không?”

“Đúng là vậy.”

Thời trước giới y khoa không nói với bạn rằng bạn sắp chết. Điều đó được xem như là nguyên tắc đạo đức. Bây giờ thì ngược lại. Bây giờ họ không chờ nổi để báo cho bạn.

“Ung thư phổi?”

“Tôi e là thế. Làm sao ông biết?”

Chúa ơi! Là thật! Tôi đang bị chính cơ thể mình ám sát! Tôi phá ra cười.

Rồi tôi ngưng cười - tôi nhớ ra vì sao mình cười.

***

Tôi rời khỏi phòng mạch bác sĩ trong tâm trạng bàng hoàng. Là thế! Hóa ra lập trường bi quan suốt cuộc đời tôi là hoàn toàn hợp lý. Hãy tưởng tượng nếu như tôi lạc quan suốt thời gian này! Liệu tôi sẽ có cảm giác bị xé xác ngay lúc này không? Đúng thế, tôi đã lâm vào một cái chết chầm chậm, quằn quại. Mà tôi ngủ không thanh thản, vì vậy chết thanh thản là chuyện miễn bàn. Điều tốt đẹp nhất mà tôi có thể hi vọng là biết đâu tôi sẽ chết chập chờn trong lúc ngủ. Ôi Trời ơi - đột nhiên tất cả những cái chết khả dĩ khác đều đã trở thành không khả dĩ. Có bao nhiêu trường hợp một người sắp chết vì ung thư bỗng chết nghẹn vì một mẩu xương gà? Hoặc bị đứt đầu vì nhảy lên nhảy xuống trên giường của anh ta, quên mất cái quạt trần? Hoặc chết vì ngộ độc amiăng hoặc béo phì? Không, đơn giản là không có đủ thời gian để trở nên rất béo, béo nguy hiểm đến tính mạng. Có chăng, căn bệnh của tôi chắc sẽ khiến tôi gầy đi mà thôi.

Trong những tuần sau đó tôi trở thành kẻ mau xúc động. Chuyện nhỏ nhặt nhất cũng khiến tôi rơi nước mắt. Tôi khóc vì các mẩu quảng cáo truyền hình, vì lá thu chuyển màu nâu. Một đêm Jasper vào nhà và bắt gặp tôi đang khóc lóc trước cái chết của một ngôi sao nhạc pop ngu si mà tôi chưa bao giờ nghe nói đến. Gã bị bắn vào đầu và chết ngay lập tức, tên khốn may mắn!

Điều khiến tôi khóc chính là nỗi sợ rằng tôi sẽ không thể kết liễu đời mình khi chất lượng cuộc đời tôi rớt xuống dưới mức trung bình, khi công việc hàng ngày của tôi trở thành chọn lựa giữa cơn đau và thuốc giảm đau, giữa những cơn hoành hành của bệnh tật với sự hủy hoại của quá trình điều trị. Dù cả cuộc đời tôi đã suy ngẫm về cái chết, sự tồn tại của tôi dường như vẫn là thứ gì đó lâu dài và ổn định trên Trái đất này - một thứ đáng tin cậy, như đá hỏa sinh. Giờ thì bệnh ung thư đang di căn khắp mọi ngóc ngách, thuyết vô thần có vẻ như là một điều khá tàn nhẫn với bản thân tôi. Tôi van nài não của mình xem xét lại. Tôi nghĩ: Chẳng lẽ tôi sẽ không sống sót ở một nơi nào đó, trong một hình hài nào đó? Tôi có thể tin vào điều đó không? Làm ơn đi? Làm ơn đi mà, tôi có thể tin vào linh hồn bất diệt không? Ở thiên đường hoặc chốn thiên thần hoặc cõi thần tiên với mười sáu trinh nữ xinh đẹp chờ đợi tôi? Làm ơn đi mà, tôi có thể tin vào điều đó? Nghe đây, tôi cũng chả cần đến mười sáu trinh nữ xinh đẹp. Có thể chỉ có một người đàn bà, vừa già vừa xấu, và bà ta không cần phải là trinh nữ, bà ta có thể là một ả đàn bà lăng loàn cả đời. Thật ra, có thể không có đàn bà gì sất, và nó cũng không cần phải là thiên đường, nó có thể là đất hoang - địa ngục, nó thậm chí có thể là địa ngục, bởi vì trong lúc chịu đựng những cơn hành hình của một hồ lửa, ít nhất tôi cũng có ở đó để mà thét lên “Oái!” Tôi có thể tin vào điều đó, được không?

Tất cả những viễn cảnh kiếp sau khác đều không an ủi chút nào. Tái sinh mà không tiếp tục tri giác này - tôi chẳng thấy có lý do gì để phấn khích về chuyện đó. Và viễn cảnh cái chết vĩnh hằng kém an ủi nhất mọi thời đại, viễn cảnh đang ngày càng trở nên phổ biến, viễn cảnh mà người ta không ngừng nói với tôi, là tôi sẽ chết nhưng năng lượng của tôi tiếp tục sống.

Năng lượng của tôi, thưa quý ông quý bà.

Liệu năng lượng của tôi sẽ đọc sách và xem phim không? Liệu năng lượng của tôi sẽ uể oải chìm vào bồn tắm nước nóng hay cười sằng sặc đến khi toàn thân đau nhức? Hãy rõ ràng: tôi chết, năng lượng của tôi phát tán và hòa tan vào Mẹ Trái Đất. Và tôi phải sướng run vì ý tưởng này sao? Nghe như bạn nói với tôi rằng não và cơ thể tôi thì chết nhưng mùi cơ thể tôi thì tiếp tục sống để làm thối hoắc các thế hệ tương lai. Ý tôi là, thật đấy. Năng lượng của tôi.

Nhưng chẳng lẽ tôi không thể kéo dài sự tồn tại của mình ở bất kì nơi nào? Sự tồn tại thực sự của tôi, không phải một cái bóng được nạp đầy? Không, đơn giản là tôi không thể thuyết phục mình rằng linh hồn chẳng qua chỉ là tên gọi lãng mạn mà chúng ta đặt cho tri giác để tin rằng nó không bị rách nát hoặc vấy bẩn.

Vậy, thế thì, phần đời còn lại của tôi sẽ là chuỗi ngày tích lũy những cơn đau thể xác, nỗi thống khổ tinh thần, và sự chịu đựng triền miên. Bình thường tôi có thể chịu nổi. Nhưng vấn đề là, cho đến lúc chết tôi sẽ chỉ nghĩ về cái chết của mình. Tôi quyết định rằng nếu tôi không thể sống mà không suy nghĩ dù chỉ một ngày, tôi sẽ tự sát. Tại sao không? Tại sao tôi phải chiến đấu chống lại cái chết của mình? Tôi chắc không thắng nổi. Và ngay cả khi nhờ một phép màu nào đó mà tôi đánh thắng vòng đấu này với bệnh ung thư, còn vòng tiếp theo thì sao? Và vòng tiếp theo? Tôi không phải là kẻ giàu trí tưởng bở. Hà cớ gì phải chiến đấu một trận biết chắc sẽ thua? Để giành lại nhân cách? Tôi cũng không nhân cách nhân cơ gì sất. Chưa bao giờ thấy nó có ý nghĩa, và khi tôi nghe ai đó nói, “Ít ra tôi còn có nhân cách,” tôi nghĩ, “Anh vừa làm mất nó khi nói ra câu đó.”

Ngày hôm sau tôi tỉnh dậy và quyết tâm không nghĩ ngợi về bất kì điều gì suốt cả ngày. Rồi tôi nghĩ: bây giờ mình đang suy nghĩ mà, phải không? Rồi tôi nghĩ: Cái chết của mình cái chết của mình cái chết của mình cái chết của mình cái chết khủng khiếp đau đớn thổn thức của mình!

Đ.mẹ!

Tôi phải làm thế. Tôi sẽ tự tử.

Và tôi có một ý tưởng: có lẽ tôi nên tự tử công khai. Tại sao không đánh tráo vụ tự tử của tôi cho một nguyên nhân nào đó, giả vờ chết trong lúc biểu tình phản đối về, tôi không biết nữa, các chính sách nông nghiệp lãng phí của WTO, hoặc nợ của thế giới thứ ba, gì cũng được. Có nhớ tấm ảnh của nhà sư hi sinh thân mình không? Chết kiểu ấy trông mới vật vã làm sao! Ngay cả khi bạn định tự tử để gia đình bạn phải hối tiếc, hãy chọn một nguyên nhân đáng giá, hãy gọi điện cho truyền thông, tìm một địa điểm công cộng, và tự kết liễu. Như thế thì dù cho cuộc đời bạn là một chuyện hoàn toàn vô nghĩa, cái chết của bạn không nhất thiết phải như thế.

Sáng hôm sau tình cờ đài phát thanh cho biết có một cuộc biểu tình sắp diễn ra trong thành phố vào khoảng giờ ăn trưa. Thật không may, đó không phải là một cuộc biểu tình chống các chính sách nông nghiệp lãng phí của WTO hay về xóa nợ ở thế giới thứ ba, mà là về các giáo viên tiểu học đòi tăng lương và nhiều kì nghỉ hơn. Tôi cố gắng nhìn sự việc ở mặt tích cực. Nó cũng đáng để chết như bất kì cuộc biểu tình nào khác, phải không? Tôi không nghĩ có giáo viên nào đủ nhiệt huyết để hi sinh, nhưng tôi tưởng tượng họ sẽ hoan nghênh sự đóng góp của tôi cho sự nghiệp của họ. Tôi tìm thấy một cái túi bằng vải bạt cũ và ném vào đó một can xăng, một cái bật lửa hình một người phụ nữ bán thân, và ít thuốc giảm đau. Tôi sẽ không đánh lừa cái chết; tôi chỉ hi vọng đánh lừa được cơn đau.

Sydney là một trong những thành phố hiện đại đẹp nhất thế giới, nhưng tôi lúc nào cũng nhằm góc đường Drab và Bleak mà đến, và toàn tới khu vực chẳng có lấy một chỗ để ngồi, vì thế tôi dành cả buổi sáng đi bộ và nhìn chằm chằm vào mặt mọi người khi tôi đi ngang qua họ, thầm nghĩ, “Hẹn sớm gặp lại!” Tôi sắp chết rồi, nhưng nhìn những cái cằm nọng ba ngấn, tôi biết họ sẽ không ở cách sau tôi quá xa.

Tôi đến chỗ biểu tình vào khoảng mười hai giờ. Số người tham dự rất lèo tèo. Khoảng chừng bốn mươi người giơ bảng hiệu đòi được tôn trọng. Tôi không nghĩ rằng bất kì ai đòi được tôn trọng lại nhận được nó. Cũng có vài người quay phim truyền hình. Trông họ còn trẻ, có thể là lính mới ra trường đi làm năm đầu. Vì tôi không cần một nhà báo kinh nghiệm từng né đạn bắn tỉa tại cuộc chiến tranh ở Việt Nam quay phim tôi, nên tôi chọn một chỗ biểu tình gần vài người phụ nữ mặt mũi hậm hực mà tôi không muốn làm cô giáo của con tôi, rồi tự phù phép mình đến trạng thái mà tôi cần để nhập vào. Tôi chỉ việc suy nghĩ thật tiêu cực về những cư dân của Trái đất. Khi tôi cảm thấy gần như sẵn sàng, tôi lấy thuốc giảm đau ra nhưng rồi phát hiện mình quên đem theo một chai nước. Tôi đi đến một quán cà phê cạnh đó và xin một ly. “Ông phải ăn chút gì,” một cô phục vụ nói, vậy là tôi gọi một suất điểm tâm muộn: thịt hun khói, trứng, xúc xích, nấm, đậu đút lò, bánh mì nướng, và cà phê. Tôi ăn quá nhiều, thức ăn trọng bụng khiến tôi buồn ngủ. Tôi vừa mới gọi một ly espresso thứ hai thì trông thấy một người nổi tiếng đi ra khỏi nhà hàng ở phía bên kia đường: một nhà báo truyền hình đã già. Tôi nhớ mang máng là tay nhà báo này đã bị bẽ mặt vì một vụ xì căng đan gì đấy. Chuyện gì đã xảy ra? Lòng tôi chộn rộn. Có phải ông ta tè ra quần trên ti vi? Có phải ông ta nói dối về tình hình thế giới và tuyên bố trên đài truyền hình quốc gia rằng mọi việc sẽ tốt đẹp cho tất cả mọi người? Không, không phải thế.

Tôi thanh toán hóa đơn rồi đi về phía ông ta và vừa định yêu cầu ông ta làm rõ chi tiết về sự bẽ mặt công khai của ông ta thì một cô gái đi ra khỏi nhà hàng, choàng cánh tay qua cổ ông ta, rồi hôn ông ta nồng nàn. Tôi nghĩ: Đúng, tôi đã được hôn, nhưng chưa có ai choàng cánh tay qua cổ tôi cả. Các cô gái đã dịu dàng đặt tay ở đó hoặc hạ chúng xuống trên đầu tôi cứ như họ đang mặc áo chui đầu, nhưng không bao giờ choàng qua. Rồi cô gái dang ra và tôi cũng nhận ra cô ấy. Chúa ơi, tôi thầm nghĩ, Mấy người nổi tiếng này làm gì, hợp lực để nhân đôi danh tiếng của họ chăng?

Rồi tôi nhận ra. Cô ấy không nổi tiếng! Cô ấy là bạn gái của con trai tôi!

Mà, vậy thì sao? Tại sao tôi phải bận tâm? Xét về quy mô bi kịch, chuyện này cũng chẳng to tát lắm. Nó chỉ là một bi kịch tuổi dậy thì, kiểu mà bạn gặp trên phim truyền hình dài tập phát mỗi tối. Nhưng do trót làm nhân chứng, tôi đã trở thành một nhân vật trong tấn tuồng rẻ tiền này; tôi phải diễn tròn vai của mình đến cuối vở, đến đoạn kết. Thật bực mình ghê! Tôi chỉ muốn hi sinh một cách thanh thản thôi. Và bây giờ tôi phải “xen vào chuyện này.”

Tôi tức tối ném chỗ que diêm và xăng rồi đi về nhà, nhẹ nhõm vô biên vì một cái cớ để tiếp tục sống đã rơi trúng đùi mình.

***

Khi tôi về đến nhà, Anouk đang ở trong xưởng điêu khắc của cô ấy, duỗi thẳng chân trên chiếc giường do cô tự chế, chống tay dựa lên một chồng gối. Tôi lúc nào cũng có thể tìm đến Anouk để trò chuyện. Mỗi người chúng tôi có những chủ đề ưa thích riêng, những chủ đề mặc định. Chủ đề của tôi là nỗi lo sợ gặm nhấm về việc đã hạ quá thấp kì vọng của bản thân đến nỗi không còn nhận ra mình trong gương nữa, nhưng sẽ vẫn sống qua ngày, giả vờ như chưa nhìn thấy mình. Với Anouk đó luôn là một câu chuyện kinh dị mới từ những quyển biên niên ký về địa ngục quan hệ hiện đại. Cô ấy thường khiến tôi cười lăn lộn khi kể về những chuyện tình gần đây, và tôi cảm thấy thương hại kì lạ cho những người đàn ông ấy, ngay cả khi họ là những người đã bỏ cô. Cô ấy lúc nào cũng gây phiền phức cho chính mình - kết hợp những người không nên với nhau, ngủ với mấy gã bạn trai cũ của các cô bạn, ngủ với bạn bè của mấy gã bạn trai cũ, lúc nào cũng mập mập mờ mờ, loạng chà loạng choạng, có khi ngã nhào.

“Cô nghĩ sao về con bé mà Jasper đang hò hẹn?” tôi hỏi.

“Con bé đẹp đấy.”

“Đó là điều tốt nhất ta có thể nói về nó ư?”

“Tôi hiếm có dịp nói chuyện với nó. Jasper giấu nhẹm con bé.”

“Cũng phải thôi. Tôi làm nó xấu hổ mà,” tôi nói.

“Cũng phải ở chỗ nào?”

“Tôi làm bản thân mình xấu hổ.”

“Tại sao anh lại quan tâm nhỉ?”

“Tôi trông thấy nó hôm nay - với một người đàn ông khác.”

Anouk ngồi dậy và nhìn tôi với đôi mắt sáng rực. Đôi khi tôi nghĩ loài người không hẳn cần có thức ăn nước uống để sống sót, chỉ cần có chuyện để ngồi lê đôi mách.

“Anh có chắc không?”

“Chắc chắn.”

“Anh có nói với cu cậu chưa?”

“Chưa.”

“Đừng nói.”

“Tôi nghĩ tôi phải nói, đúng không? Tôi không thể ngồi đấy mà nhìn con trai của mình bị một kẻ nào khác không phải tôi lừa gạt.”

“Tôi sẽ cho anh biết phải làm gì. Đừng nói với cu cậu. Hãy nói với con bé. Nói với nó rằng anh đã trông thấy nó. Bảo nó phải nói với Jasper nếu không anh sẽ làm thế.”

“Tôi không biết.”

“Anh mà nói với Jasper thì sẽ gây thảm họa cho mà xem. Ít nhất nó cũng sẽ không tin. Cu cậu sẽ nghĩ anh đang ghen tị và tranh giành với nó.”

“Cô có nghĩ bố và con trai tranh giành nhau vì chuyện tình dục không?”

“Có, dù không phải theo kiểu Oedipal[54]. Chỉ theo cách thông thường thôi.”

Anouk co đầu gối lên và tựa cằm lên đó, rồi nhìn tôi chằm chằm như thể đang đắn đo có nên nói với tôi rằng răng tôi đang dính cái gì đấy không.

“Tôi đã yêu đương đủ rồi,” cô ấy nói. “Tôi muốn nghỉ ngơi một thời gian. Tôi nghĩ tôi đã trở thành kẻ lấy chồng hàng loạt. Tôi xấu hổ lắm. Tôi thực tình muốn có một tình nhân.”

“Đúng, tôi nghĩ như thế sẽ hợp với cô.”

“Một lần làm tình thân thiết với ai đó mà tôi biết.”

“Ý hay đấy. Cô có nghĩ ra ai chưa?”

“Chưa biết. Có lẽ ai đó giống như anh.”

Cô ấy thực sự nói như vậy. Và tôi thực sự không hiểu. Chậm rãi, chậm rãi, chậm rãi. “Ai đó giống như tôi,” tôi đăm chiêu. “Cô có biết ai giống như tôi không?”

“Một người.”

“Giống như tôi? Tôi không muốn gặp anh ta.” Jasper? Không thể là Jasper được, phải không? “Cô biết ai giống như tôi?”

“Anh!”

“Tôi sẽ thừa nhận là có một sự giống nhau,” tôi nói từ tốn, bắt đầu nhận ra ẩn ý. Nó xuất hiện trong đầu tôi rồi, tựa như thông qua một đám mây dày đặc. Tôi rướn về trước từ ghế của mình. “Không phải ý cô là...”

“Đúng.”

“Thật chứ?”

“Thật.”

“Thật chứ?”

“Thật!”

“Không, thật chứ?”

Chuyện giữa tôi và Anouk đã bắt đầu như thế.

Nó trở thành một chuyện thường xuyên. Nằm trên giường với người phụ nữ trẻ đẹp này, tôi cảm thấy một niềm kiêu hãnh trẻ trung đáng thương - đây là tôi đang hôn cái cổ này! Bộ ngực này! Đây là đôi tay già nua của tôi mơn trớn dọc chiều dài cơ thể tuyệt mỹ này! Mối quan hệ bất chính này đã thực sự cứu sống tôi. Tôi đã bắt đầu nghĩ rằng các bộ phận sinh dục của mình giống như những con quái vật tưởng tượng trong một bài sử thi Scotland thế kỉ mười bốn.

Khi bạn ngủ với một người bạn, phần khó khăn nhất là màn khởi động. Bạn không thể nhảy bổ vào làm tình mà không hôn hít, mà hôn hít là hành động rất thân mật. Nếu bạn hôn không đúng cách, nó sẽ phát ra một thông điệp sai. Nhưng chúng tôi phải hôn, để làm nóng máy, có thể nói như thế. Chúng tôi không bao giờ hôn nhau sau khi “yêu” xong, hiển nhiên là thế. Tại sao phải làm thế? Bạn không làm nóng máy sau khi bạn đã về đến đích, phải không? Nhưng dù sao thì chúng tôi đã bắt đầu làm việc đó. Tôi rất lúng túng. Tôi nghĩ làm chuyện ấy với bạn bè phải đam mê và mãnh liệt lắm chứ. Tôi đã hoàn toàn sẵn sàng cho chuyện đó. Tình dục như thú vui - tội lỗi nhưng vô hại, giống như ăn sáng bằng kem chocolate. Nhưng nó hoàn toàn không hề giống như thế. Nó dịu dàng và âu yếm, và sau đó chúng tôi nằm gối đầu lên cánh tay nhau, đôi khi chúng tôi còn vuốt ve nhau nữa. Tôi không biết phải giải thích sao. Chẳng ai trong chúng tôi biết phải nói gì, và chính vì để lấp đầy sự im lặng ngượng ngùng mà tôi tiết lộ với Anouk bí mật lớn của tôi, rằng thực ra tôi sắp chết.

Cô đón nhận tin ấy với thái độ tồi tệ hơn tôi tưởng. Thú thật, cô đón nhận nó còn tệ hơn tôi đã đón nhận nó. “Không!” cô gào lên, rồi điên cuồng lao vào tìm trong một quyển catalogue các liệu pháp thay thế: châm cứu, các loài thảo dược lạ tai, một kiểu trị bệnh đáng sợ có tên gọi tinh lọc linh hồn, thiền và khả năng chữa bệnh bằng suy nghĩ tích cực. Nhưng bạn không thể suy nghĩ tích cực để đẩy lùi cái chết, cũng giống như bạn nghĩ “Ngày mai mặt trời sẽ mọc ở hướng Tây. Ở hướng Tây. Ở hướng Tây.” Điều đó chẳng ích lợi gì. Tạo hóa có những quy luật mà cô ấy điên khùng bất tuân.

“Nghe này, Anouk. Anh không muốn dành phần đời còn lại của mình để chiến đấu với cái chết,” tôi nói.

Cô hỏi tôi toàn bộ chi tiết. Tôi nói cho cô nghe, như những gì tôi biết. Cô cảm thấy vô cùng tội nghiệp cho tôi, tôi ứa nước mắt.

Rồi chúng tôi làm tình trong cơn cuồng ham muốn đầy bạo lực. Chúng tôi đang bạo dâm cái chết.

“Anh nói với Jasper chưa?” cô hỏi tôi sau đó.

“Về chúng ta?”

“Không - về anh.”

Tôi lắc đầu, cảm thấy phấn chấn một cách đáng xấu hổ, vì tôi đang say men ảo tưởng rằng nó sẽ thấy hối hận đã làm tôi buồn phiền. Nó sẽ quỵ ngã và khóc lóc, nửa hồn thương đau vì ăn năn hối lỗi. Suy nghĩ này khiến tôi thấy khỏe hơn một chút. Tội lỗi cắn rứt lương tâm của một người nào đó có thể là lý do để sống.

Sau cuộc nói chuyện đầu tiên này, chúng tôi không nói nhiều về cái chết cận kề của tôi nữa, dù tôi có thể nhận ra cô ấy vẫn nghĩ đến nó, qua cách cô thuyết phục tôi hiến tặng nội tạng bị ung thư của tôi cho các nhà nghiên cứu. Rồi vào một đêm lạnh giá, khi đang sưởi ấm đôi tay chúng tôi trên ánh nồng của cơn mây mưa vần vũ, cô hỏi, “Anh định sẽ làm gì từ nay đến cuối đời?”

Đó là một câu hỏi hay; giờ thì phần còn lại của đời tôi sẽ không phải là vài tỉ năm như tôi đã tưởng, tôi định làm gì? Lần đầu tiên trong đời, tôi thực sự mất phương hướng. Mất hoàn toàn. Tôi thậm chí không thể đọc sách được nữa. Hà cớ gì phải làm sâu sắc hiểu biết của mình về vũ trụ và lũ ngốc trong đó khi mà tôi sẽ không còn ở đây để bắt bẻ những phát hiện của mình? Tôi đã bắt đầu cay đắng cảm nhận được sự không tồn tại của mình. Có quá nhiều việc tôi muốn làm. Tôi nghĩ đến tất cả những nghề mà tôi hẳn đã làm được. Khi tôi kể chúng với Anouk, nghề trước nghe lố bịch chẳng kém nghề sau: một người leo núi, một nhà văn viết tình sử, một nhà phát minh được vinh danh vì một phát hiện vĩ đại, như Alexander Graham Bell, người đã đi tiên phong trong lĩnh vực tình dục qua điện thoại.

“Còn gì nữa không?”

“Còn một thứ.”

“Là gì?”

“Anh luôn nghĩ rằng mình sẽ trở thành một Rasputin[55] thật tốt.”

“Ý anh là sao?” cô ấy hỏi.

Tôi lục lọi đống sổ sách của mình và cho cô xem một ý tưởng của tôi về việc gây ảnh hưởng lên những kẻ giàu có và quyền lực, thì thầm những sáng kiến ngoạn mục vào một cái tai vàng khổng lồ. Cô ấy hiểu ra điều này với một sự phấn khích điên loạn. Hình như cô nghĩ rằng nếu tôi đạt được chỉ một ước mơ thôi, tôi sẽ xuống mồ với cảm giác mãn nguyện. Có ai xuống mồ mà mãn nguyện không? Sự mãn nguyện thực sự không thể tồn tại nếu vẫn còn một chỗ ngứa để gãi. Và tôi không cần biết bạn là ai, ở đời lúc nào mà chẳng có chỗ ngứa.

***

Rồi vào một đêm trống vắng Jasper lao vào phòng tôi với một thông báo khó tin rằng Oscar và Reynold Hobbs đến để gặp tôi. Rõ ràng Anouk đã đưa về nhà hai người đàn ông quyền lực nhất thế giới. Một sự căm ghét cực độ dành cho Anouk trỗi dậy trong tôi. Thật là một hành động tàn nhẫn độc ác, cho một gã sắp chết điều ước cuối cùng. Cô ấy không nhận ra là gã không cần nó ư? Điều ước thực sự của gã là không bị chết.

Tôi đi ra và trông thấy họ. Reynold, ngạo mạn và cương quyết; thậm chí cái chớp mắt của ông ta cũng đầy quyền lực. Và con trai ông ta, người thừa kế, Oscar - sắc bén và nghiêm túc, với ngoại hình đẹp sửng sốt, cậu ta là sản phẩm hoàn hảo của vương triều hiện đại (trong các vương triều hiện đại, mỗi thế hệ thứ hai đều gây giống với những cô siêu mẫu để đảm bảo dòng dõi huyết thống có xương gò má cao). Tôi cũng cảm thấy một nỗi căm phẫn cực độ đối với hai người đàn ông ấy, có vận mệnh quá an toàn. Tôi cuối cùng cũng đã đến lúc tin vào cái chết của mình, nhưng tôi không thể đo lường cái chết của họ. Trông họ có vẻ như được cách li khỏi mọi thứ.

Reynold nhìn tôi, áng chừng. Tôi nhỏ hơn hai số.

Mà tại sao họ lại ở trong nhà tôi? Để lắng nghe ý tưởng của tôi. Làm thế nào Anouk làm được điều đó? Thật đáng khen. Đó là chuyện tử tế nhất mà người ta từng làm cho tôi. Tôi lôi ra vài quyển sổ và đọc lên một vài ý tưởng ngu xuẩn mà tôi đã nghĩ đến trong những năm qua. Chúng là gì không quan trọng, chỉ có điều chúng thất bại thảm hại. Khi tôi đọc, trông khuôn mặt của hai người đàn ông như được tạc từ một loại gỗ cứng. Quả thật chẳng có một chút biểu hiện con người nào trên đó.

Sau khi nghe tôi xong, Reynold mạnh tay châm một điếu xì gà và tôi nghĩ: Có chuyện gì với những gã nhà giàu và xì gà vậy? Họ tưởng rằng ung thư phổi là dành cho quần chúng còn ung thư lưỡi đặt họ lên một thang bậc cao hơn chắc? Rồi Reynold đề cập với tôi lý do thực sự khiến họ đến đây. Chẳng phải để nghe ý tưởng của tôi gì sất, mà để thu thập thông tin của tôi cho một chương trình truyền hình nhiều tập dự định làm về Terry Dean, còn ai khác nữa.

Tôi không biết phải nói gì. Tôi đã không thể nói gì.

Reynold dùng tay phủi đùi và cậu con trai đột ngột nói, “Thôi, chúng tôi đi đây!”

Thật là phối hợp ăn ý! Thật là tiền hô hậu ứng!

Rồi họ bỏ đi.

Tôi đi ra ngoài mê cung, giận điên người vì đứa em trai đã chết của mình, cầu khẩn vũ trụ cho tôi quay ngược thời gian chỉ trong vòng năm phút, đủ lâu để nhổ nước bọt vào mắt nó. Ý tôi là, hồn ma của nó không biết mệt hay sao ấy? Nó đã biến quá khứ của tôi thành một vết thương hở rộng hoác, không được chữa và không thể chữa lành. Bị nhiễm trùng và truyền nhiễm.

Ngoài trời rất lạnh. Tôi băng qua màn đêm tựa như băng qua một dòng sông. Nỗi thất vọng của tôi không có gì là quá bất ngờ; đương nhiên một phần trong tôi mong muốn được thành đạt. Bạn không thể làm một kẻ thất bại cả đời, phải không? Thực ra, bạn có thể đấy. Đó chính là vấn đề.

“Marty!”

Anouk. Cô ấy đang chạy về phía tôi. Thật nhẹ nhõm biết bao khi trông thấy cô ấy. Tôi không còn giận cô vì đã thổi bùng ngọn lửa của bóng ma em trai tôi. Tôi có Anouk. Tôi có niềm đam mê dữ dội trong sơ yếu lý lịch của mình. Những cuộc ái ân của chúng tôi vô cùng phấn khích đến độ bạn sẽ nghĩ rằng chúng tôi đang phạm tội ngoại tình.

“Em xin lỗi. Em cứ nghĩ họ thực lòng quan tâm.”

“Bọn họ chỉ muốn Terry. Bọn họ luôn như thế.”

Anouk choàng cánh tay qua người tôi. Tôi cảm thấy ham muốn di chuyển qua những khoảng trống trong cơ thể mình, một mặt trời chói lọi chiếu sáng lên những bóng râm của bệnh ung thư, và tôi bừng lên tươi mới, trẻ trung, còn Anouk có thể cảm thấy điều này đang xảy ra, vì cô ôm tôi chặt hơn, dụi mặt vào cổ tôi, rồi cứ để như thế suốt một lúc lâu.

Chúng tôi nghe tiếng bước chân ở đâu đó trong rừng. Tôi đẩy cô ấy ra.

“Gì thế?”

“Anh nghĩ đó là Jasper.”

“Thì sao?”

“Thì em không nghĩ là chúng ta nên giữ bí mật chuyện này à?”

Anouk nhìn mặt tôi chăm chú một lúc lâu. “Tại sao?”

Chẳng hiểu sao tôi biết rằng Jasper sẽ phản ứng rất kém. Tôi sợ rằng cơn bốc đồng của nó có thể khiến cho Anouk nảy sinh định kiến với tôi, có thể làm cô đổi ý. Cô ấy có thể kết luận rằng ngủ với tôi là việc không đáng làm. Vì lẽ đó mà vài ngày sau tôi bắt đầu làm một chuyện quái đản, vô lý, đó là can thiệp vào đời sống tình cảm của con trai mình. Một phần trong tôi biết rằng dù tôi có làm gì đi nữa, dù cho ý định của tôi là thiện chí hay không đi nữa, thì chắc chắn nó sẽ phản tác dụng. Nhưng mà, vậy thì sao? Đâu phải là tôi sắp chia rẽ đôi uyên ương gắn bó keo sơn nhất thế giới? Chẳng phải rõ ràng chúng không hợp nhau khi thực tế cho thấy con bé đã có nhân tình, chấp nhận thử thách đạo đức, trong khi thằng bé thì không? Tôi đang nói lý lẽ, đương nhiên. Sự thật là, tôi thích nó làm trận làm thượng bỏ đi khỏi cuộc đời tôi hơn là viễn cảnh Anouk trượt khỏi vòng tay tôi.

Tôi không thể gọi điện cho cô bạn gái, và còn lâu mới hỏi được Jasper số điện thoại con bé mà không khiến nó thi hành lệnh cưỡng chế với tôi, vì thế một buổi sáng nọ tôi dậy sớm và mai phục cái chòi của nó, chờ đợi con bé đi ra, và khi nó đi ra tôi bám theo. Tôi có thể nắm được tần suất mối quan hệ của chúng, hay thái độ yêu đương nghiêm túc của chúng, thông qua cách con bé khéo léo định hướng qua mê cung. Tôi đi sau lưng nó, quan sát cơ thể với những đường cong đung bên này đưa bên kia. Trong lúc đi theo con bé, tôi phân vân nên đề cập đến chuyện phụ tình của một ai đó như thế nào. Tôi quyết định cứ nói toạc ra.

“Này, cô!” tôi nói.

Con bé quay ngoắt lại và nở với tôi một nụ cười có thể hoạn cả một gã đàn ông. “Chào bác Dean.”

“Đừng gọi tôi như thế. Tôi có chuyện cần nói với cô.”

Con bé nhìn tôi với tất cả sự kiên nhẫn đáng yêu, ngây thơ trên thế gian. Tôi vào ngay vấn đề. “Hôm trước tôi có trông thấy cô.”

“Ở đâu ạ?”

“Hôn một người nào đấy không phải con tôi.”

Con bé há hốc mồm và cụp mắt xuống. “Bác Dean,” con bé nói, nhưng chỉ có thế.

“Vậy cô có gì để nói không? Cô sẽ nói với Jasper, hay là tôi sẽ làm việc đó?”

“Chẳng có lý do gì để nói với Jasper. Chuyện là thế này, chúng cháu từng qua lại với nhau, và cháu khó khăn lắm mới quên được anh ta, và cháu nghĩ... mà, cháu nghĩ gì không quan trọng, nhưng anh ta không muốn cháu. Và cháu không còn muốn anh ta nữa. Và cháu thực sự yêu Jasper. Cháu chỉ... Xin bác đừng nói với anh ấy... Cháu sẽ chia tay với anh ta, nhưng cháu sẽ không nói với Jasper.”

“Tôi không muốn cô chia tay anh ta. Tôi không bận tâm cô có là bạn gái của con trai tôi hay không. Nhưng nếu phải, thì cô không thể lừa dối nó. Và nếu cô làm vậy, cô phải nói cho nó biết. Nghe đây - để tôi kể cho cô một chuyện. Có lần tôi đã phải lòng bạn gái của em trai mình. Tên cô ấy là Caroline Potts. Đợi đã, có lẽ tôi nên bắt đầu từ đầu. Người ta luôn muốn biết Terry Dean lúc nhỏ thế nào. Họ trông chờ những câu chuyện về thói hung hăng trẻ con và sự hư hỏng trong trái tim một đứa bé sơ sinh. Họ hình dung một tên tội phạm thu nhỏ bò quanh trong nôi làm những hành động vô đạo đức giữa những lần được bú mớm. Thật lố bịch! Thế Hitler có nhảy tưng tưng đến bầu vú của mẹ ông ta không?”

“Bác Dean, cháu phải đi đây.”

“À, vậy thì, tôi rất mừng là chúng ta đã làm rõ chuyện đó,” tôi nói, và khi con bé bỏ đi, tôi suy nghĩ nát óc cũng không biết chúng tôi đã làm rõ chuyện gì, nếu thật có chuyện gì đấy.

***

Tối đó Jasper bước vào và phát hiện ra Anouk ở trên giường với tôi. Nó phát rồ. Tôi không biết tại sao việc ấy lại khiến nó bẽ mặt đến thế - có lẽ dự án Oedipal hiệu quả nhất trong những gia đình tan vỡ như gia đình chúng tôi; ham muốn của đứa con trai giết bố và ngủ với mẹ của mình dù sao cũng ít kinh tởm hơn so với việc thằng bé muốn ngủ với người mẹ thay thế. Như để xác nhận giả thuyết ghê rợn của tôi, Jasper xử sự giống như bị tổn thương, thậm chí đầy giận dữ. Tôi cho rằng vào một lúc nào đó trong đời mình, chúng ta sẽ nhượng bộ trước một cơn bộc phát vô nghĩa, nó cướp sạch lòng tin của ta, và đây chính là cơn bộc phát của Jasper. Chẳng có lý do gì để nó phản đối sự hòa hợp thể xác ướt át này của Anouk và tôi, và nó cũng biết vậy, thế mà liền sau đó, nó đến bảo với tôi rằng nó sắp dọn ra ngoài. Chúng tôi đứng im trong một phút. Đó là một phút vời vợi, không dài mà rộng và sâu hoắm.

Tôi mỉm cười. Tôi cảm nhận được sức nặng của nụ cười mình. Nó nặng quá đỗi.

Sự ra đi của nó sợ rằng sẽ kéo dài một thế kỉ, song lại kết thúc nhanh gọn bất ngờ. Sau khi nó nói, “Con sẽ gọi điện cho bố,” tôi lắng nghe giai điệu thịnh nộ trong tiếng bước chân nó xa dần, tôi muốn gọi nó lại, và dằn vặt nó để nó phải giữ liên lạc với tôi.

Nó đi rồi.

Tôi lẻ loi.

Sự hiện diện của tôi đè nặng lên tôi, tựa nụ cười bê tông của tôi lúc ấy.

Thế đấy! Nó đã bỏ tôi lại trong kẽ hở tối tăm của tôi, trong cơn gió lốc hiu quạnh của tôi. Con cái là một thất bại hoàn toàn, đúng không? Tôi không biết làm sao người ta có thể tìm thấy bất kì sự hài lòng lâu dài nào từ bọn chúng.

Tôi không thể tin được rằng nó đã đi.

Con trai tôi!

Tinh trùng đã bơi đi của tôi!

Ca phá thai thất bại của tôi!

Tôi bước ra ngoài và nhìn lên những vì sao xăm lên nền trời đêm. Đó là một đêm từ tính mạnh, khi bạn cảm thấy mọi thứ hoặc là hút về phía cơ thể bạn hoặc là bị đẩy ra khỏi nó. Suốt thời gian qua tôi đã nghĩ rằng con trai mình đang cố gắng trở thành hình ảnh phản chiếu của tôi trong gương, nhưng không phải - nó đã trở thành ảnh ngược của tôi, và điều đó đã cướp nó đi mất.

***

Một tuần sau tôi cảm thấy lạc lối giữa một đám mây tăm tối nặng nề. Anouk đã không xuất hiện vài ngày và tôi ngồi trong xưởng điêu khắc của cô ấy, bị những cơ quan sinh dục bủa vây, cảm thấy xấu hổ cùng cực vì quá chán nản. Một gã sắp chết có quyền gì mà chán nản cơ chứ? Thời gian đang giết dần giết mòn tôi và tôi đã trả đũa bằng cách giết dần giết mòn thời gian. Jasper đã ra đi; Anouk đã bỏ rơi tôi. Người duy nhất tôi còn lại là Eddie, nhưng tôi quả thực chỉ có thể chịu đựng gã trong khoảng thời gian ngắn ngủi. Thật nhục nhã khi bạn không thể đi ra ngoài để gặp gỡ mọi người trong vòng chỉ mười phút. Đó là toàn bộ mối liên lạc con người mà tôi cần để giúp tôi sống sót trong ba ngày - sau đó tôi cần thêm mười phút nữa. Nhưng bạn không thể mời người ta đến chơi mười phút. Họ cứ ngồi lì chẳng chịu đi, và tôi cứ phải nói những câu nghịch tai như “Anh về đi.” Trong nhiều năm tôi đã thử nói câu mà tôi thích nhất, “Tôi không giữ anh lại nữa đâu,” hoặc “Tôi không muốn làm mất thêm thời gian của anh nữa,” nhưng chưa bao giờ có tác dụng. Thật lắm kẻ chẳng có việc gì để làm và chẳng có nơi nào để đi, những kẻ chỉ thích mỗi một việc là lãng phí cả cuộc đời cho chuyện tán gẫu. Tôi chưa bao giờ hiểu nổi.

Khi tôi nghe tiếng Anouk gọi tên tôi, một làn gió hân hoan tinh khôi lùa qua tim tôi và tôi hét to, “Anh ở đây! Trong xưởng điêu khắc!” và tôi cảm thấy xung động ham muốn tình dục bừng cháy. Ngay lập tức tôi nảy ra suy nghĩ khinh suất là mình nên cởi quần áo ra. Tôi thậm chí còn không nhớ mình đã lột chúng ra, bởi đang quá khát khao mong chờ cuộc đoàn tụ, và khi cô ấy bước đến cửa thì tôi đã trần như nhộng, tươi cười với cô. Thoạt đầu tôi không hiểu cái cau mày trên mặt cô; rồi sau đó tôi nghĩ đến cảnh mình đang ẩn nấp trong một cuộc mai phục giữa bộ sưu tập cơ quan sinh dục lớn nhất thế giới, và cái của tôi, so ra, không sánh bằng. Tôi tự biện hộ rằng những cơ quan sinh dục xung quanh tôi không phải là thứ để so sánh.

Rồi cô nói, “Ừm, tôi không đi một mình.” Và còn ai khác thò cái đầu hoàn hảo vào cửa ngoài Oscar Hobbs.

Để minh chứng cho phong thái điềm tĩnh khó lay chuyển, cậu ta vào ngay vấn đề. “Tôi có tin này cho ông,” cậu ta nói. “Tôi muốn giúp ông thực hiện một trong những ý tưởng của ông.”

Tôi những muốn tan thành trăm mảnh hoặc đóng băng thành một khối rắn. “Vì Chúa, tại sao?” Tôi nói nhanh, rồi tiếp, “Cái nào?”

“Tôi nghĩ chúng ta sẽ thảo luận chuyện đó. Ông muốn biến cái nào thành hiện thực nhất?”

Hỏi hay lắm. Tôi chẳng biết đâu mà lần. Tôi nhắm mắt lại, hít một hơi dài, rồi lao vào não của mình. Tôi bơi sâu xuống dưới, và trong thời lượng một phút tôi hẳn đã nhặt lên và loại bỏ hơn một trăm kế hoạch ngu ngốc. Rồi tôi tìm thấy cái mà tôi muốn - một ý tưởng có tay cầm. Mi mắt tôi vụt mở ra.

“Tôi muốn bắt đầu làm cho mọi người ở Úc trở thành triệu phú,” tôi tuyên bố.

“Lựa chọn thông minh đấy,” cậu ta nói, và tôi hiểu ngay rằng chúng tôi hiểu nhau. “Ông định làm như thế nào?”

“Hãy tin tôi. Tôi sẽ làm mọi chuyện đâu ra đấy.”

“Tin ông?”

“Hiển nhiên, vì cậu là đối tác quan trọng trong một tập đoàn đa quốc gia, nên tôi không thể tin cậu. Vì thế cậu sẽ phải tin tôi. Khi nào thời điểm chín muồi, tôi sẽ cho cậu biết chi tiết.”

Oscar trao cho Anouk cái nhìn thật ngắn trước khi đưa mắt nhìn lại tôi.

“Được thôi,” cậu ta nói.

“Được thôi? Đợi đã - cậu có nghiêm túc về chuyện này không đấy?”

“Có.”

Trong sự im lặng ngượng ngùng sau biến cố khó tin này, tôi nhận thấy Oscar đang nhìn Anouk ngây dại như thể cậu ta đang cố cưỡng lại một cái gì đó thuộc về bản chất của mình. Điều đó nghĩa là gì? Có phải Anouk đã hứa hẹn những ưu đãi tình dục với cậu ta? Chẳng lẽ cô ấy đã thực hiện một thỏa thuận lạ lùng, không hay nào đó vì lợi ích của tôi? Sự nghi ngại vặt vãnh đã thỏa hiệp với thành công đột ngột của tôi. Sự đời luôn như thế - bạn không bao giờ đạt được một thắng lợi trọn vẹn; luôn luôn có những điều kiện ràng buộc. Dẫu vậy, tôi vẫn không ngần ngại chấp nhận lời đề nghị của cậu ta. Theo sau đó là một cơn bồn chồn đột xuất khác, ánh mắt vỡ mộng tan nát trên khuôn mặt Anouk, tựa như khi chấp nhận lời đề nghị của Oscar, tôi đã chứng tỏ mình còn tệ hơn những gì mà cô ấy tưởng tượng. Việc đấy thì tôi không hiểu nổi. Đây là ý tưởng của cô ấy mà, phải không?

Dù sao thì, tôi phải chấp nhận nó. Tôi còn lựa chọn nào khác?

Tôi bị nghèo thời gian.

II.

Chúng tôi xông thẳng vào trận. Đầu tiên là một đợt quảng bá, chúng tôi phải kích thích lòng tham của công chúng. Oscar rất thông minh; cậu ta không ầu ơ ví dầu. Ngay ngày hôm sau, khi chúng tôi còn chưa kịp thảo luận nghiêm túc xem kế hoạch lố lăng này sẽ tiến hành ra sao, thì cậu ta đã cho đăng ảnh tôi lên trang nhất tờ nhật báo lá cải với tiêu đề “Người Này Muốn Làm Bạn Giàu.” Hơi thô, không nhã nhặn cho lắm, nhưng hiệu quả. Và chuyện với tôi là thế. Chính thức kết thúc cuộc đời của kẻ vô hình.

Tờ báo đăng bản phác thảo ngắn gọn nhất về ý tưởng của tôi, không có chi tiết cụ thể, nhưng dễ nổi điên nhất là, tôi được giới thiệu với công chúng Úc với tư cách “Anh của Tội phạm Lừng Danh Terry Dean.”

Tôi xé tờ báo thành những sợi ruy băng. Sau đó điện thoại bắt đầu reo và ở đầu dây bên kia là những hình thái thấp nhất của sự sống loài người- lũ nhà báo. Tôi đã đẩy mình vào cái gì thế này? Trở thành một người của công chúng giống như kết bạn với một loài chó dữ khi trong túi quần bạn có thịt tươi. Tất cả họ đều muốn biết chi tiết xem tôi dự định làm điều đó như thế nào. Người liên hệ đầu tiên là một nhà sản xuất của một chương trình thời sự, muốn biết liệu có thể phỏng vấn tôi cho một phần chương trình không. “Dĩ nhiên là không,” tôi nói, gác máy. Đây chỉ là phản xạ.

“Anh phải quảng bá kế hoạch của mình,” Anouk nói.

“Kệ mẹ nó,” tôi yếu ớt đáp. Tôi biết cô nói đúng. Nhưng làm sao tôi có thể nói chuyện với bọn nhà báo ấy khi tất cả những gì tôi nghe được trong đầu mình, nhấn chìm những câu hỏi của họ, là tiếng vọng đinh tai của một cơn thịnh nộ xưa cũ? Hóa ra tôi là kiểu người có thể ôm hận suốt đời. Tôi vẫn còn bốc khói trước việc giới truyền thông đã không ngừng quấy rối gia đình tôi trong suốt thời gian Terry tác oai tác quái. Tôi sẽ làm gì bây giờ? Họ cứ gọi rồi gọi rồi gọi. Họ hỏi tôi về bản thân tôi, kế hoạch của tôi, em trai của tôi. Giọng nói khác nhau, câu hỏi giống nhau. Khi tôi đi ra ngoài, tôi nghe họ gọi từ nơi nào đó trong mê cung. Trực thăng quần đảo trên đầu. Tôi đi vào nhà, khóa cửa, leo lên giường, và tắt đèn. Tôi cảm thấy cả thế giới đang bốc cháy. Tôi đã chuốc họa vào thân, tôi biết, nhưng như thế chẳng làm cho mọi chuyện dễ chịu hơn. Chỉ càng làm tồi tệ thêm.

Vậy mà cái chương trình thời sự đó vẫn phát hình chuyện này. Oscar Hobbs trả lời phỏng vấn. Rõ ràng cậu ta sẽ không để cho lòng thù oán của tôi phá hỏng mọi thứ. Tôi kinh hoàng nhận ra họ đã đào được băng hình về tôi trong thời gian Terry tự tung tự tác; vì dạo ấy tôi không xem truyền hình, nên tôi đã không thấy nó. Nó kia kìa: thị trấn không còn tồn tại của chúng tôi, thị trấn đã bị tôi thiêu rụi với cái đài thiên văn của mình, và ở ngay đó trên ti vi, mọi người còn sống - mẹ tôi, bố tôi, Terry, và kể cả tôi! Kể cả đứa tôi mười bảy tuổi! Thật không thể tin nổi tôi từng trẻ thế. Và gầy gò thế. Và xấu xí thế. Trên ti vi tôi chỉ có da bọc xương, đang bỏ đi khỏi ống kính máy quay với những bước vững chắc của kẻ đang tiến về một tương lai mà không hề biết nó sẽ làm tổn thương y. Tôi lập tức hình thành một mối quan hệ yêu-ghét với bản thân cũ của mình. Tôi yêu tôi vì đã bước đi quá lạc quan về phía tương lai, và ghét tôi vì đã đến nơi và phá hỏng nó.

Sáng hôm sau tôi tìm đường đến tòa nhà Hobbs, một pháo đài im ỉm không lưu dấu thời gian giữa trung tâm thành phố, bảy mươi bảy tầng văn phòng cách âm, cách mùi, và cách nghèo. Vừa bước chân vào sảnh đợi, tôi biết mình đã lão hóa trong một phần tỉ giây của sự vĩnh hằng. Những người lao qua tôi thật trẻ và khỏe, nhìn họ thôi cũng khiến tôi lên cơn ho. Đây là mẫu nam nữ lao động mới, hoàn toàn khác biệt với loại công nhân sốt ruột chờ đến năm giờ để giải phóng bản thân khỏi cảnh nô lệ. Đây là những người tiêu dùng căng thẳng một cách bệnh hoạn, những người làm việc suốt ngày, trong những ngành nghề có tên gọi truyền thông mới, truyền thông kĩ thuật số, và công nghệ thông tin. Ở nơi này, những công nghệ và phương pháp cũ thậm chí chẳng còn được nhớ đến, và nếu có thì cũng được họ nói đến với một thái độ thờ ơ, như đang bàn về cái chết của những người họ hàng làm hổ danh dòng họ. Một điều chắc chắn: văn hóa lực lượng lao động mới này ắt hẳn sẽ đảo lộn toàn bộ triết lý của Marx.

Trái với mong đợi, phòng làm việc của Oscar lẫn Reynold đều không nằm ở tầng trên cùng, mà ở đâu đó lưng chừng giữa tòa nhà. Bước vào khu tiếp tân giản dị nhưng có phong cách, tôi đã sẵn sàng mang bộ mặt chờ đợi, không ngờ cô thư kí với bộ ngực hình chóp nói, “Mời vào trong, thưa ông Dean.”

Phòng làm việc của Oscar nhỏ và đơn giản đáng ngạc nhiên, nhìn ra tòa nhà đối diện. Cậu ta đang nói chuyện điện thoại với người mà tôi cho rằng là bố cậu ta. Ông ấy đang nói như tát nước và to đến độ tôi nghe những từ “Mày có ngu không đấy?” Oscar nhướn mày, vẫy tôi vào, và ra hiệu cho tôi ngồi xuống một chiếc ghế cổ điển lưng thẳng, trông khá đẹp nhưng không được thoải mái lắm. Tôi không ngồi mà đi đến kệ sách của cậu ta. Cậu ta có một bộ sưu tập rất ấn tượng các ấn bản đầu tiên - Goethe, Schopenhauer, Nietzsche (bằng tiếng Đức), Tolstoy (bằng tiếng Nga), và Leopardi (bằng tiếng Ý) - khiến người ta nhớ đến vài câu trong bài thơ được ca ngợi của tác giả cuối cùng:

Khoảnh khắc chua cay ấy là gì

Mà có tên gọi là Cuộc đời?

Oscar gác máy với một nét mặt hơi khó hiểu. Tôi tấn công. “Nghe này, Oscar, tôi đâu có cho phép cậu bàn tán về tên tuổi của em trai tôi. Việc này chẳng liên quan gì đến nó cả.”

“Tôi đang rót vốn cho kế hoạch này. Tôi không cần sự cho phép của ông.”

“Ơ mà - đúng thật. Cậu không cần.”

“Nghe đây, Martin. Ông nên biết ơn tôi. Trong suy nghĩ của tôi, em trai ông là một gã điên nguy hiểm mà nước Úc chẳng việc gì phải tung hô...”

“Nó chính là như thế!” Tôi nói to, rùng mình đến tận xương. Bởi một thực tế là chưa có ai từng trình bày ý kiến hiển nhiên này.

“Ừ, người mù cũng thấy thế mà. Vấn đề là, ông ta rõ ràng được cả quốc gia này ngưỡng mộ, và mối liên hệ mật thiết của ông với ông ta đem đến cho ông sự tín nhiệm mà ông cần đón nhận nghiêm túc.”

“Được thôi, nhưng tôi...”

“Ông hẳn không muốn chúng ta dông dài về chuyện này. Đây là kế hoạch của ông, đây là lượt nổi tiếng của ông, và ông hẳn không muốn đứa em trai chết từ đời tám hoánh của ông làm lu mờ ông cả sau khi ông ta đã chết.”

“Anh bạn ơi, chính xác là như vậy đấy.”

“Sau tuần đầu tiên này, Marty ạ, sẽ đến lượt ông, đừng lo.”

Tôi phải thừa nhận, Oscar Hobbs đúng là một quý ông lịch lãm. Thực ra, cậu ta làm tôi say mê hơn mỗi lần tôi gặp cậu. Cậu ta có vẻ như hiểu tôi lập tức. Tôi nghĩ: Có lẽ người ta cần nhìn nhận rằng thuyết cha truyền con nối không nhất thiết phải là sự nối ngôi của một thằng ngu.

“Dù sao thì, hãy đi vào chi tiết nào. Kế hoạch của ông là gì?”

“Được thôi. Đơn giản lắm. Cậu sẵn sàng chưa?”

“Sẵn sàng.”

“Được. Nghe đây. Với dân số của chúng ta xấp xỉ hai mươi triệu người, nếu hằng tuần mỗi người ở Úc chỉ cần gửi một đô la đến một địa chỉ nhất định và số tiền đó được chia thành hai mươi phần, thì cứ mỗi tuần trong năm, hai mươi gia đình Úc sẽ trở thành triệu phú.”

“Thế thôi ư?”

“Thế thôi đấy!”

“Đó là sáng kiến của ông?”

“Đó là sáng kiến của tôi!”

Oscar ngả người dựa vào ghế và tỏ vẻ nghĩ ngợi. Nó vẫn giống như khuôn mặt bình thường của cậu ta, có chăng nhỏ hơn và săn lại.

Sự im lặng khiến chúng tôi bối rối. Tôi cho cậu ta thêm một vài chi tiết để bổ sung.

“Bây giờ giả sử, sau tuần đầu tiên, những người vừa trở thành triệu phú từ tuần trước trả trọn gói một nghìn đô la như một thiện chí cám ơn. Như thế có nghĩa là sau tuần đầu tiên chúng ta sẽ luôn có kinh phí hàng tuần trị giá hai mươi nghìn đô la để hỗ trợ chi phí hành chính của trò chơi.”

Oscar bắt đầu gật gù. Tôi đẩy tới: “Vậy theo tính toán của tôi, đến cuối năm đầu tiên, 1.040 gia đình sẽ trở thành triệu phú, hết năm hai 2.080 triệu phú, hết năm ba 3.120 triệu phú và vân vân. Bây giờ 3.120 triệu phú mới trong vòng ba năm là khá tốt rồi, nhưng với tỉ lệ đó thì vẫn còn khoảng 19.230 năm nữa mọi người ở Úc mới trở thành triệu phú, đấy là chưa kể đến tốc độ tăng dân số.”

“Hoặc giảm.”

“Hoặc giảm. Hiển nhiên, để số triệu phú Úc tăng theo cấp số nhân, chúng ta cần tăng khoản tiền gửi lên một đô la mỗi năm, vậy là trong năm thứ hai chúng ta gửi hai đô la một tuần - như thế là 40 triệu phú một tuần, hay 2.080 triệu phú một năm; năm thứ ba ta gửi ba đô la - 60 triệu phú một tuần, hay 3.120 triệu phú một năm; và cứ như thế cho đến khi mỗi người Úc là một triệu phú.”

“Đấy là sáng kiến của ông.”

“Đấy là sáng kiến của tôi!”

“Ông biết sao không?” cậu ta nói. “Nó đơn giản đến độ có thể trở thành hiện thực.”

“Ngay cả khi không thể,” tôi đáp, “ta còn làm được gì khác với khoảnh khắc chua cay có tên gọi Cuộc đời này chứ?”

“Martin. Đừng nói vậy trong lúc phỏng vấn, được không?”

Tôi gật đầu, ngượng ngùng. Có lẽ cậu ta không nhận ra câu trích dẫn vì tôi không nói nó bằng tiếng Ý.

***

Đêm hôm ấy Eddie đến nhà tôi trong bộ dạng quen thuộc, quần mới là và áo sơ mi thẳng thớm, cùng khuôn mặt khiến tôi thắc mắc chẳng biết người ta có trưng bày manơcanh châu Á trong các cửa hiệu bách hóa châu Á hay không. Đã lâu tôi không gặp gã. Eddie lúc nào cũng biến mất rồi xuất hiện. Gã là thế mà. Trông thấy gã, tôi chợt nhớ tới ý nghĩ của mình rằng ngay từ đầu tay này đã ghét tôi đến tận xương tủy. Tôi chăm chú quan sát gã. Gã không để lộ điều gì. Có thể gã đã giả vờ thích tôi quá lâu đến nỗi quên mất rằng gã không hề thích. Mà tại sao gã lại giả vờ thích tôi mới được? Vì một cái bẫy nham hiểm nào? Có thể chẳng có gì - để xoa dịu nỗi cô đơn của gã, chỉ thế thôi. Tôi chợt thấy thương cho tất thảy chúng tôi.

“Ông biến đi đâu thế?” tôi hỏi.

“Thái Lan. Ông sẽ thích Thái Lan, ông biết không. Ông nên nghĩ đến việc tới đó.”

“Vì cái quái gì mà tôi lại thích Thái Lan? Tôi sẽ cho ông biết những nơi tôi thích: Vienna, Chicago, Bora Bora, và St. Petersburg vào những năm 1890. Thái Lan thì tôi không chắc lắm. Ông làm gì ở đó?”

“Có phải là tôi thấy ảnh của ông trên trang nhất báo hôm nay không nhỉ?”

“Hẳn vậy rồi.”

“Chuyện gì đang xảy ra vậy?”

Tôi kể với gã chuyện gì đang xảy ra. Khi Eddie lắng nghe, đôi mắt dường như chìm sâu vào sọ gã.

“Nghe này,” gã nói, “bây giờ tôi chẳng làm gì cả. Dạo gần đây mọi chuyện với tôi không được tốt đẹp lắm, như ông biết đấy. Không biết ông có cần giúp gì trong phi vụ biến người ta thành triệu phú này?”

“Có thể,” tôi đáp. “Tại sao không?”

Đúng là Eddie đã gặp toàn vận đen. Gã cũng làm gì hỏng nấy; các câu lạc bộ thoát y mà gã điều hành (trong đó có một cái đã bị tôi dùng xe làm hỏng một phần khi tôi suy sụp tinh thần) đã bị cảnh sát đóng cửa vì ở đó có gái vị thành niên thoát y. Mấy câu lạc bộ này cũng nổi tiếng với các vụ mua bán ma túy, và vào một đêm có một vụ đọ súng chết người, một vụ khá là nghiêm trọng. Trong suốt những thảm họa này, Eddie đã đặc biệt giữ được bình tĩnh, và tôi nghi ngờ đấy cũng không phải là vẻ bề ngoài. Gã có một cách để giữ cho mình tránh xa những phiền toái thể xác. Giống như sự việc đang xảy ra trong một thế giới thực mà gã đang theo dõi bằng ống nhòm.

Vì thế khi Eddie hỏi tôi liệu gã có thể tham gia vào kế hoạch triệu phú không, đương nhiên tôi trả lời có. Khi một người thân thiết chưa bao giờ nhờ vả bạn bất kì điều gì cuối cùng cũng đánh tiếng, bạn phải động lòng thôi. Vả lại, tôi vẫn còn nợ gã toàn bộ số tiền gã đã cho tôi vay, và đây là cách để tôi trả nợ.

Thấy gã có kinh nghiệm quản lý, tôi đề nghị gã phụ trách lĩnh vực này. Nói thật là tôi đã vô cùng nhẹ nhõm. Tôi chỉ muốn ý tưởng này thành hiện thực; cá nhân tôi không muốn điều hành quản lý cái gì cả.

“Tôi không thể tin nổi chúng ta sẽ làm cho mọi người trở thành triệu phú,” Eddie nói, vỗ tay vào nhau. “Cũng giống như đóng vai Chúa ấy nhỉ?”

“Phải không?”

“Tôi không biết. Tôi bất chợt nghĩ thế.”

Nếu chúng tôi đang đóng vai Chúa trong bộ phim về cuộc đời ông ấy, liệu việc phát tiền có phù hợp lắm không? Tôi cho rằng với sự vĩnh cửu trong tay, ngay cả Chúa cuối cùng cũng sẽ cạn kiệt ý tưởng.

***

Oscar không mặn mà lắm với việc để Eddie phụ trách khâu quản lý chương trình, nhưng cậu ta lại quá bận bịu với việc điều hành hai đài truyền hình, một dịch vụ Internet, và ba tờ báo. Tôi ấn tượng hết sức. Nếu bạn biết những kẻ này làm việc vất vả ra sao, bạn sẽ không bao giờ nói xấu về chuyện đặc quyền đặc lợi nữa, và bạn thậm chí còn không muốn mình có nó. Vì vậy cậu ta đồng ý chọn Eddie và cho chúng tôi mỗi người một phòng làm việc rộng rãi trong Cao ốc Tin tức Hobbs. Chúng tôi được quyền chọn nhân viên cho mình, và dù chúng tôi chỉ tuyển nhân viên nữ có khe ngực hấp dẫn (một thói quen từ dạo làm ở câu lạc bộ thoát y), song chúng tôi cũng không chỉ mua vui ở đấy. Eddie bắt tay ngay vào việc. Gã thực sự quán xuyến mọi thứ. Với ảnh hưởng của Oscar, gã có được danh sách cử tri của từng bang, lập một cơ sở dữ liệu, và dựng lên một hệ thống để những cái tên chạy lộn xộn trong máy tính giống như những quả bóng trong lồng quay xổ số. Rồi, máy tính sẽ chọn ngẫu nhiên hai mươi cái tên đầu tiên. Thật ra thì, ngay cả khi tôi không thể giải thích chính xác cách thức vận hành, nó cũng không đến nỗi phức tạp như thế. Chẳng có gì ngạc nhiên. Có hàng đống thứ không phức tạp mà tôi không hiểu.

Chuyện là thế, thật đấy. Báo chí loan tin chi tiết về kế hoạch này, và đến cuối tuần những đồng đô la bắt đầu tuôn về. Đám nhân viên tội nghiệp của chúng tôi làm việc tối tăm mặt mũi, mở các phong bì và đếm hàng triệu đồng đô la tròn trĩnh lạnh lùng ấy. Tất cả chúng tôi cũng tăng tốc cho đêm tiệc khai trương, khi tên của những triệu phú đầu tiên sẽ được xướng lên trên đài truyền hình quốc gia. Đó sẽ là một đêm tiệc hạng A, nơi khách khứa hoặc coi bạn như thằng ngốc hoặc vờ như bạn không tồn tại. Tôi chẳng trông mong gì nó. Vậy mà tôi lại giữ vai trò công khai là tác giả đằng sau kế hoạch đơn giản này; đứng cạnh Oscar Hobbs, tôi phải xướng danh sách tên lên, rồi những triệu phú mới, được đội ngũ nhân viên của Eddie chọn ra vào buổi sáng ngày hôm ấy, sẽ bước lên sân khấu và la hét cho đúng lẽ. Đấy là kế hoạch. Hôm nay là thứ năm. Buổi tiệc diễn ra vào thứ sáu tuần sau. Oscar đã thu xếp một thỏa thuận với tất cả các đài truyền hình. Nó sẽ giống như sự kiện đáp phi thuyền lên mặt trăng. Trong một đêm sẽ có hòa bình giữa các hãng tin cạnh tranh. Oscar thật tuyệt vời - cậu ta làm tất cả những việc này trong lúc điều hành mọi việc khác.

Tôi được tái sinh, nhưng năng lượng của tôi vẫn rất dễ hao hụt, và mỗi tối tôi lại ngã lăn quay trên giường, Anouk thường phải đợi tôi. Chúng tôi nhanh chóng vắt kiệt sức nhau.

“Anh có vui không, Martin. Anh có vui không?” cô thường hỏi.

Thật là một câu hỏi lạ lùng dành cho tôi, giữa biển người trên đời. Tôi lắc đầu. “Vui? Không. Nhưng cuộc đời anh đã mang một dáng hình bí ẩn khiến anh lần đầu tiên quan tâm.”

Câu nói đó làm cô ấy mỉm cười nhẹ nhõm.

Vào hôm thứ ba trước khi diễn ra buổi tiệc, tôi đang ngồi bất động sau bàn làm việc như một món vật dụng văn phòng xa lạ thì điện thoại đổ chuông. Tôi nhấc máy.

“Xin chào?”

“Ông nghĩ ông đang làm cái quái gì vậy?”

“Tôi xin lỗi, tôi không muốn trả lời phỏng vấn.”

“Bố - là con đây.”

“Ồ, Jasper. Chào con.”

“Bố đang âm mưu gì vậy?”

“Âm mưu?”

“Còn lâu bố mới vô duyên vô cớ làm cho người ta trở thành triệu phú.”

“Sao con nói thế?”

“Vì con biết bố rõ hơn bố biết bố.”

“Con nghĩ thế, đúng không?”

“Đấy là khúc dạo đầu của bố, phải không?”

“Bố không thích nói chuyện trên điện thoại. Bố sẽ gặp con sớm chứ?”

“Ừ - sớm thôi,” nó nói.

Nó gác máy và tôi nhìn đăm chiêu vào chiếc điện thoại cho đến khi có người trông thấy, khi đó tôi bèn giả vờ lau nó. Sự thật là, tôi nhớ Jasper: nó là người duy nhất hiểu rằng làm cho mọi người trở thành triệu phú hoàn toàn là một trò chơi khăm có tính toán, thuần túy là một phương tiện để kết thúc - đó là để kéo mọi người về phía tôi, rồi tiếp theo là một việc sẽ gây ngạc nhiên cả Thần chết. Đúng, ngay từ đầu, đây đã là một chiến lược tỉnh táo để giành được sự ủng hộ của họ, dùng nó chống lại chiến lược tiềm thức của họ là hủy hoại tôi. Jasper phỏng đoán rằng tôi có một kế hoạch đơn giản:

Biến mọi người ở Úc thành triệu phú, nhờ đó giành được sự ủng hộ, lòng tin, và có thể cả sự ngưỡng mộ của họ, đồng thời có được

Các đại gia truyền thông đứng về phe tôi, trong khi cùng lúc

Trở thành một chính trị gia và giành được một ghế trong Quốc hội tại cuộc bầu cử liên bang sắp tới và sau đó

Bắt đầu cải cách toàn diện xã hội Úc dựa trên những sáng kiến của tôi và vì vậy

Gây ấn tượng với Jasper, làm cho nó xin lỗi, khóc lóc, trong khi tôi

Làm tình với Anouk bao nhiêu tùy thích và

Chết không đau đớn, mãn nguyện rằng một tuần sau khi chết, quá trình xây dựng sẽ được bắt đầu với

Các tượng đài dựng lên tại các quảng trường công cộng với những chi tiết đặc biệt về đầu và thân tôi.

Như vậy đấy: một kế hoạch để đặt dấu chấm than vào cuối cuộc đời tôi. Trước khi chết, tôi sẽ tống khứ mọi ý tưởng ra khỏi đầu mình - từng sáng kiến, bất kể ngớ ngẩn cỡ nào - để quá trình chết của tôi sẽ là một quá trình trút bỏ. Khi tôi cảm thấy lạc quan trước thành công của kế hoạch, hình ảnh cái chết của tôi hòa quyện với một hình ảnh của Lenin trong lăng mộ. Vào những khoảnh khắc bi quan, hình ảnh cái chết của tôi trộn lẫn với một hình ảnh của Mussolini treo trên một trạm xăng Esso ở Milan.

Trong thời gian chờ đợi đêm hoành tráng, tôi lượn lờ ở văn phòng, hơi khó chịu vì không có gì để làm. Tôi đã ủy thác mọi việc. Tất cả những gì tôi có thể làm là tập dượt vẻ mặt quan tâm chu đáo, lúc nào cũng hỏi “Mọi việc thế nào rồi?” và giả vờ quan tâm đến câu trả lời.

Ngược lại, Eddie đã làm tối tăm mặt mũi để chuẩn bị cho buổi tiệc. Tôi quan sát gã siêng năng ghi chép và tôi đang thắc mắc liệu gã có bao giờ cảm thấy giống như tôi không, rằng một ít phân tử đi lạc gắn vào nhau để tạo thành một con người đáng ngờ, thì tôi bỗng nảy ra một sáng kiến vĩ đại.

“Eddie,” tôi nói. “Cái danh sách triệu phú tương lai ấy - có ai trong số họ ở Sydney không?”

“Ba người,” gã đáp. “Tại sao?”

“Ông cho tôi xem hồ sơ của họ nhé?”

***

Triệu phú đầu tiên ở tại Camperdown. Tên anh ta là Deng Agee. Anh ta đến từ Indonesia. Anh ta hai mươi tám tuổi, có một vợ và một đứa con ba tháng tuổi. Ngôi nhà có vẻ trống huơ trống hoác. Chẳng có ai trả lời khi tôi gõ cửa, nhưng mười phút sau tôi thấy anh ta đi về nhà, khệ nệ xách những chiếc túi mua sắm nặng trĩu. Khi còn cách ngôi nhà mười mét, chiếc túi ni lông trong tay trái anh ta bị rách và những món hàng tạp hóa văng tung tóe ra vỉa hè. Anh ta nhìn xuống mấy hộp cá ngừ móp méo như kẻ thất tình, cứ như mấy hộp cá ngừ chỉ muốn làm bạn thôi vậy.

Tôi mỉm cười thân thiện để anh ta không nhận ra tôi từng lên báo.

“Khỏe không, Deng?” tôi xởi lởi.

“Tôi có biết ông không?” anh ta nói, ngước lên.

“Anh ổn rồi chứ? Nhặt hết mọi thứ anh cần chưa?”

“Cút đi.”

Anh ta không hề biết rằng trong vòng một tuần nữa anh ta sẽ trở thành triệu phú. Thật buồn cười.

“Anh có hạnh phúc khi ở nơi này không, Deng? Nó chẳng khác gì bãi rác, nếu anh không phiền tôi nói thế.”

“Ông muốn gì? Tôi gọi cảnh sát đấy.”

Tôi tiến đến, cúi xuống, và vờ nhặt lên một tờ 10 đô la từ mặt đất. “Anh làm rơi cái này à?”

“Nó không phải của tôi,” anh ta đáp, rồi đi vào trong và đóng sầm cửa lại trước mặt tôi. Anh ta sẽ là một triệu phú tuyệt vời, tôi thầm nghĩ, cứ như việc các triệu phú của tôi (khi tôi nghĩ đến họ) liêm khiết là điều quan trọng lắm.

Triệu phú Sydney thứ hai là một giáo viên sinh học. Bà ta có khuôn mặt phải nói là xấu xí nhất mà tôi từng thấy. Tôi đã suýt khóc khi trông thấy nó. Tôi có thể cảm nhận được cơn gió khi một nghìn cánh cửa sổ đóng sầm lại trước khuôn mặt xấu xí ấy. Bà ta không trông thấy tôi đi vào lớp học. Tôi ngồi vào một bàn ở dãy cuối và nhe răng cười điên loạn.

“Ông là ai?”

“Bà dạy ở đây được bao lâu rồi, bà Gravy?”

“Mười sáu năm.”

“Và trong thời gian đó bà có bao giờ ép một đứa trẻ nuốt phấn không?”

“Không, không bao giờ!”

“Thật ư? Những người ở Ban giám hiệu lại không nói thế.”

“Đấy là nói dối!”

“Tôi đến đây chính là để tìm hiểu việc đấy.”

“Ông không phải người của Ban giám hiệu.”

Bà cô Gravy bước lên và liếc nhìn tôi như thể tôi là một ảo giác. Tôi tìm nhẫn cưới trên ngón tay bà ta nhưng chẳng thấy gì ngoài những mẩu thịt hình chữ V trơ trọi. Tôi đứng dậy, bước đến cửa. Ý nghĩ tiền là thứ duy nhất trên cõi đời này có thể đem lại niềm vui cho bà Gravy đè nặng lên tâm trí tôi đến nỗi tôi suýt không đến thăm triệu phú Sydney thứ ba, nhưng vì cũng chẳng còn gì để làm, nên tôi dựa lưng vào chiếc tủ cá nhân học đường, một hàng dài những cái quan tài dựng đứng, rồi mở hồ sơ ra.

Quý cô Caroline Potts, hồ sơ cho biết.

Tôi không nhớ nhiều khoảnh khắc há hốc mồm như người ta thường làm trong các bộ phim, nhưng xem ra thế giới hư cấu có thói quen làm cho thế giới thật trông như được dàn dựng. Người ta há hốc. Không phải giả dối. Và tôi đã há hốc mồm khi nhìn thấy cái tên đó, cả ngụ ý lẫn hàm ý. Ngụ ý: Cái chết của em trai tôi. Khát khao không được thỏa mãn. Khát khao được thỏa mãn. Mất mát. Hối tiếc. Vận đen. Những cơ hội bỏ lỡ. Hàm ý: Nàng đã li dị ông chồng Nga hoặc đã thành góa phụ. Nàng không lạc mất ở châu Âu. Nàng đã sống ở Sydney hẳn trong nhiều năm rồi.

Chúa ơi!

Những suy nghĩ này không đến theo trật tự mà đồng thời - tôi không thể nghe được khi một suy nghĩ kết thúc và một cái khác bắt đầu. Chúng tranh nhau nói, như một đại gia đình tại một bàn ăn tối. Đương nhiên, lý lẽ mách bảo tôi rằng có thể có đến hai mươi hoặc ba mươi Caroline Potts sống cách nhau vài phút vào bất cứ thời điểm nào, vì đó không phải là một cái tên quá lạ như Prudence Bloodhungry hoặc Heavenly Shovelbottom. Liệu Eddie có nghĩ rằng đó là một Caroline Potts nào khác không? Tôi không chịu tin đó là một người nào khác, vì vào những khoảnh khắc khủng hoảng cá nhân, bạn tìm thấy điều mà mình tin tưởng, và hóa ra tôi cuối cùng cũng đã tin vào một điều gì đó, và điều đó chính là tôi là một cuộn dây còn cuộc đời là bàn chân con mèo đang vờn tôi. Làm sao có thể khác được? Đi! một tiếng nói thét lên. Đi!

Trong xe taxi trên đường, tôi đọc đi đọc lại hồ sơ hàng chục lần. Eddie không ghi cụ thể lắm. Tất cả chỉ có: Caroline Potts 44 Thủ thư. Mẹ của Terrence Beletsky, 16 tuổi. Mẹ! Và tên con trai nàng là: Terrence. Terry. Khỉ thật! Tôi xìu như buồm không gió. Nàng đã đặt tên con mình theo tên Terry. Cứ như thằng khốn ấy chưa được công nhận đủ vậy.

Thật không thể tin nổi!

Caroline sống trong một tòa nhà không có hệ thống liên lạc nội bộ, vì thế bạn có thể đi thoải mái lên cầu thang màu phân, thẳng một đường đến cửa căn hộ. Tôi đến số 4A chẳng mấy nghĩ ngợi xem chuyện nào sẽ gây sốc hơn, gặp tôi hay biết rằng trong chưa đầy một tuần nữa nàng sẽ trở thành người giàu triệu đô. Tôi sốt ruột gõ cửa, và ngay lập tức chúng tôi giở thói quen cũ, phấn khích hét ầm lên vào mặt nhau.

“Ai đấy?”

“Anh đây!”

“Anh nào?”

“Em sẽ không tin nếu anh nói với em!”

“Marty!” nàng hét lên, và điều đó khiến tôi sửng sốt, sự thật rằng sau ngần ấy năm, nàng vẫn lập tức nhận ra giọng tôi.

Nàng mở cửa và tôi lại há hốc mồm lần nữa. Tạo hóa hầu như không động ngón tay đến nàng. Rồi tôi thấy rằng điều đó không hoàn toàn chính xác - Tạo hóa đã cho nàng cặp mông to hơn và đôi vú dài hơn, và khuôn mặt nàng có phần bè ra, còn tóc nàng thì không thể gọi là gọn gàng được, nhưng nàng vẫn đẹp, đôi mắt vẫn tỏa sáng long lanh. Nhìn nàng, tôi cảm thấy như tất cả những năm tháng ở Paris đã không thật sự xảy ra, rằng mười tám năm qua giống như một buổi chiều dài ngẩn ngơ.

“Ôi Chúa ơi, nhìn anh kìa!” nàng nói.

“Anh già rồi!”

“Không hề. Khuôn mặt anh vẫn thế!”

“Làm gì có!”

“Đợi đã. Đúng rồi! Anh có tai mới!”

“Anh có ghép ít da!”

“Tuyệt thật!”

“Và anh đang bị rụng tóc!”

“Ôi, em bị béo mông!”

“Trông em vẫn xinh đẹp!”

“Anh sẽ không chỉ nói thế đúng không?”

“Không!”

“Em thấy tên anh trên bản tin!”

“Sao em không đến gặp anh?”

“Em cũng muốn thế! Nhưng sau ngần ấy năm, em không biết anh có muốn gặp em không nữa! Vả lại, em thấy ảnh của anh trong vòng tay một người phụ nữ và cô ấy vừa trẻ vừa đẹp!”

“Đó là Anouk!”

“Không phải vợ anh à?”

“Cũng chẳng phải bạn gái anh. Cô ấy là quản gia nhà anh! Còn chồng em thì sao?”

“Chúng em li dị rồi! Em cứ tưởng anh còn ở châu Âu!”

“Anh cũng vậy!”

“Mà này - chúng ta lẽ ra phải gặp nhau ở Paris một năm sau cái đêm trong khách sạn ấy! Anh nhớ không?”

“Lúc đó anh ở đây! Ở Úc! Đừng nói là em đã đến nhé!”

“Đúng là em đã đến!”

“Ôi Chúa ơi!”

“Em không thể tin nổi khi nhìn thấy tên Terry! Người ta lại nói về anh ấy nữa! Rồi em nhận ra đó là anh! Anh đang dính vào chuyện vớ vẩn gì thế?”

“Chuyện không vớ vẩn đâu!”

“Anh sẽ làm mọi người ở Úc trở thành triệu phú à?”

“Đúng rồi! Không vớ vẩn!”

“Điều gì khiến anh nghĩ đến việc làm một chuyện ngớ ngẩn như thế?”

“Anh không biết!” tôi nói. “Đợi đã! Em là một trong số họ!”

“Martin!”

“Anh nói thật đấy! Vì vậy anh mới đến đây!”

“Anh đã chơi gian lận!”

“Không có! Anh đâu có chọn ra những cái tên!”

“Anh có chắc không?”

“Chắc chắn!”

“Em sẽ làm gì với một triệu đô la?”

“Đợi đã! Trong tài liệu này nói là em có một đứa con trai! Nó đâu rồi?”

“Chết rồi.” Hai từ ấy thoát khỏi miệng nàng nghe như đến từ một nơi nào khác. Nàng cắn môi và hai mắt ngấn nước. Tôi có thể nhìn thấy những suy nghĩ của nàng như những dòng phụ đề trên mặt nàng. Mình có thể nói về chuyện đó lúc này không? Tôi cố làm mọi chuyện dễ dàng hơn cho nàng bằng cách tự đoán, để nàng không cần kể cho tôi nghe toàn bộ câu chuyện buồn ấy. Xem nào - trẻ vị thành niên chỉ chết bằng ba cách: tự tử, lái xe lúc say xỉn, dị ứng lạc. Là cái nào?

“Lái xe lúc say xỉn,” tôi nói, và nhìn khuôn mặt nàng trắng bệch ra, rồi nàng gật đầu rất khẽ. Chúng tôi đứng lặng đi thật lâu, chưa hoàn toàn sẵn sàng để cất kỉ niệm vào lọ. Nỗi đau khổ là một thực thể lạ trong một cuộc tương phùng.

Tôi cảm thấy tiếc khi chưa bao giờ biết con trai nàng. Tôi vẫn yêu nàng, và tôi tưởng tượng mình cũng sẽ yêu con trai nàng.

Nàng tiến đến, lấy ống tay áo lau nước mắt trên mặt tôi. Tôi không biết là mình đang khóc.

Nàng phát ra một tiếng buồn, như từ một ống sáo nhỏ. Một phút sau đó, chúng tôi đã ôm nhau bằng hông, và tôi tìm nơi ẩn náu trong cái ôm của nàng, rồi một nơi ẩn náu ấm cúng hơn trên giường nàng. Sau đó, khi chúng tôi nằm ôm nhau, chúng tôi quyết định tiết lộ những bí mật của mình, và với cách này, tìm ra một phương pháp để bóp méo lịch sử - bằng cách phớt lờ nó. Chúng tôi chỉ tập trung vào hiện tại; tôi tiết lộ kế hoạch tranh cử vào Quốc hội và tạo ra sự chuyển biến toàn diện trong xã hội trong một thời gian ngắn nhất có thể trước khi tôi bị ung thư quật ngã, còn Caroline nói về đứa con trai quá cố của nàng.

Có phải mẹ của một đứa trẻ đã chết vẫn là một người mẹ không? Có từ để gọi góa phụ và trẻ mồ côi, nhưng không có từ để gọi một người có con chết.

Nhiều giờ trôi qua. Chúng tôi lại “yêu” nhau lần thứ hai. Phải thừa nhận là chúng tôi không còn trẻ trung mới mẻ nữa, cả hai đều đã có biểu hiện mệt mỏi, nhưng chúng tôi tự tin rằng những bi kịch cá nhân đã hủy hoại mình theo một cách dễ chịu - rằng khuôn mặt và cơ thể rệu rã của chúng tôi đã xoa dịu những đau nhức trong tim. Chúng tôi quyết định sẽ không bao giờ xa nhau nữa, và vì không ai biết mối quan hệ của chúng tôi, nên sẽ chẳng có ai làm ầm ĩ và cho rằng việc bốc thăm bị gian lận, và chúng tôi sẽ giữ bí mật mối quan hệ của mình đến sau buổi dạ tiệc triệu phú, khi đó chúng tôi sẽ kết hôn trong một hôn lễ nhỏ, kín đáo ở giữa mê cung của tôi. Nói tóm lại, đó là một buổi chiều hữu ích.

***

Nếu bạn ở Úc mà không xem truyền hình vào đêm những cái tên triệu phú được công bố, thì đó là vì bạn đã bị quân du đãng móc mắt hoặc bạn đã chết. Caroline, bà giáo Gravy, Deng, và những triệu phú còn lại đều phút chốc trở thành người nổi tiếng.

Buổi tiệc được tổ chức trong một phòng dạ hội sâu hun hút, trang trí bằng đèn chùm và giấy dán tường in hoa thập niên bảy mươi, có một sân khấu làm nơi tôi đọc bài diễn văn lịch sử. Những cửa sổ chạy từ trần xuống sàn nhìn ra cầu Harbor và mặt trăng to vàng óng treo trên nó. Đó là kiểu tiệc tùng mà tôi không bao giờ mơ đặt chân đến, ở đó đám thực khách huyên thuyên tôn vinh bản thân, và khi hết cách phóng đại mình trực tiếp, họ làm thế gián tiếp, bằng cách biến mọi người còn lại trở nên nhỏ bé. Reynold Hobbs có mặt ở đó với cô dâu trẻ măng ngượng nghịu của ông ta. Người ta ác mồm gọi cô ấy là cô vợ chiến lợi phẩm, cứ như ông ta giành được cô ấy từ một cuộc thi. Điều đó không công bằng và không đúng. Ông ta không hề thắng được cô ấy; ông ta có được cô ấy nhờ lao động vất vả và công việc kinh doanh.

Sự chú ý của tôi chủ yếu tập trung vào nghiên cứu hành vi thất thường của bản ngã chính mình trong những điều kiện bấp bênh; dưới sức ép của những lời ngợi khen, những nụ cười, và những cái nhìn trực diện tóe lửa lặp đi lặp lại, có xu hướng bị nuốt chửng. Tôi vui sướng đến độ những muốn gấp tất cả mọi người thành máy bay giấy rồi phóng họ vào con mắt không có mi của mặt trăng to vàng óng.

Người ngợm đông đúc đến nỗi không thể hồi hộp đi tới đi lui. Tôi đang nghĩ bài phát biểu của mình nhiều khả năng sẽ phản tác dụng, và tôi cũng phải kể với Anouk về Caroline. Đương nhiên tôi biết thật khó tin khi một gã đàn ông như tôi lại có thể khước từ bất kì ai, đừng nói gì một phụ nữ như Anouk. Làm sao tôi có thể nói với cô ấy rằng tôi sẽ không bao giờ nếm cô nữa, nhất là khi cô đã cho tôi sự hài lòng tuyệt đỉnh mà người ta chỉ có được khi trả tự do cho nô lệ hoặc ngủ với một phụ nữ vô cùng gợi cảm trẻ hơn mình một chục tuổi? May mắn thay, tôi còn nhớ là mình yêu Caroline, vì thế tôi có thể thẳng tiến đến Anouk và nói với cô ấy. Caroline đang đứng ở góc phòng, mặc một chiếc áo đầm lụa chiffon đỏ, giả vờ không nhìn tôi. Anouk nhớ nàng là ai nhờ một buổi tự thú sau khi ân ái của chúng tôi, và tôi giải thích rằng chúng tôi sẽ cưới nhau trong vài tuần nữa. Cô ấy không nói gì, một sự không có gì bức bối vang vọng, khiến màn độc thoại của tôi trở nên lớn hơn và thiếu mạch lạc.

“Cuối cùng thì,” tôi nói, “chúng ta cũng không muốn phá hỏng tình bạn của mình.”

Khuôn mặt cô ấy trở thành một tảng đá phủ bằng một nụ cười. Cô đột ngột cười thành tiếng, một tiếng cười gượng ép đáng sợ khiến tôi lùi lại nửa bước. Trước khi tôi có cơ hội để nói gì, để đào một cái hố cho mình, thì mọi người trong phòng đã gọi tôi lên đọc bài phát biểu.

Nó đây. Đã đến lúc tôi biến kế hoạch của mình thành hành động. Tôi bước lên sân khấu. Cuối cùng thì, mày đã làm họ trở nên giàu có. Đầu tôi lơ lửng ở một nơi nào đó giữa một giọt nước và một gallon[56] không khí. Ai mà không yêu một người đã làm họ giàu có? Mày không thể thất bại. Tôi đứng đó, đần mặt ra nhìn đám đông cuồng nhiệt, mắc kẹt trong sự bất động quay cuồng.

Tôi tìm Caroline trong đám đông, nàng gật đầu khích lệ tôi. Điều đó khiến tôi cảm thấy thật hèn mọn. Rồi tôi thấy Jasper. Tôi không biết là nó sẽ có mặt và không thấy nó đi vào. May cho tôi, nó có nét mặt giống như con chó khi bạn giả vờ ném bóng nhưng thực ra vẫn cầm bóng trong tay. Điều đó tiếp cho tôi nguồn động lực mà tôi cần.

Tôi hắng giọng, dù không cần, rồi bắt đầu.

“Xin cám ơn. Tôi xin nhận sự tán thưởng và ngưỡng mộ của các bạn. Các bạn thèm khát được thoát khỏi nhà tù của mình, và các bạn nghĩ rằng khi làm các bạn trở nên giàu có, tôi trả tự do cho các bạn. Tôi đã không làm thế; tôi chỉ thả cho các bạn ra khỏi xà lim, vào hành lang. Cái nhà tù vẫn tồn tại, cái nhà tù của các bạn mà các bạn không biết rằng mình yêu nó vô cùng. Được rồi. Hãy nói về tôi trong mối tương quan với hội chứng người nổi trội. Tốt nhất là nói ngay vào vấn đề đánh đố này. Nghe đây, đừng cắt đầu tôi, đồ thối tha. Bây giờ các bạn quý mến tôi, nhưng ngày mai các bạn sẽ ghét tôi. Các bạn biết tỏng mình là người thế nào - thực ra, các bạn không biết đâu. Vì lẽ đó mà tôi muốn đề nghị một cuộc diễn tập khác thường cho quốc gia, và cuộc diễn tập đó làyêu quý tôi suốt đời. Được chứ? Trên tinh thần này, tôi có một thông báo. Chúa ơi, toàn bộ cuộc đời tôi đã dẫn đến khoảnh khắc này. Dĩ nhiên cách đây năm phút tôi đi vào nhà vệ sinh và toàn bộ cuộc đời tôi cũng đã dẫn đến khoảnh khắc ấy. Nhưng sự thật là đây. Tôi sẽ tranh cử vào Thượng viện. Đúng vậy, hỡi nước Úc, tôi trao cho các bạn những năng khiếu bị lãng phí của tôi! Tiềm năng bị bỏ lỡ của tôi! Tôi đã tồn tại một cuộc đời hèn mọn, và giờ đây tôi dành tặng nó cho các bạn. Tôi muốn là một bộ phận trong cái Quốc hội đáng sợ của chúng ta, trò chơi khăm tập thể của chúng ta! Tôi muốn nhập hội với lũ lợn, mà tại sao lại không nhỉ? Nói cho cùng thì tôi thất nghiệp, và nghị sĩ là một nghề tốt hoặc xấu tương tự như bất kì nghề nào khác, đúng không nào? Để cho các bạn biết, tôi chả gắn bó với bất kì đảng phái nào. Tôi sẽ tranh cử với tư cách ứng viên độc lập. Và tôi sẽ thành thật với các bạn. Tôi nghĩ giới chính trị gia là những vết thương rỉ nước. Và khi tôi nhìn vào đám chính trị gia ở đất nước chúng ta, tôi không thể tin những con người quá sức chịu đựng này lại thực sự được chọn. Vậy chúng ta có thể nói gì về dân chủ, ngoài chuyện nó không phải là một hệ thống đủ tốt đẹp để buộc người ta chịu trách nhiệm về những lời nói dối của họ? Những người ủng hộ cái hệ thống què quặt này nói, ôi dào, vậy thì trừng phạt họ trong các cuộc bầu cử ấy! Nhưng làm sao chúng ta làm được điều đó khi mà hầu như chắc chắn rằng đối thủ duy nhất trong cuộc bầu cử lại là một tên khác trong hàng dài những quân trộm cướp ngu xuẩn không thể bầu được, và vậy là rốt cuộc chúng ta lại bầu cho những kẻ nói dối một lần nữa, bầu với hàm răng nghiến chặt? Dĩ nhiên, điều khó chấp nhận nhất khi làm một kẻ vô chính phủ là, theo những sự bất tin của tôi, tôi biết rằng tất cả lũ khốn nạn này cuối cùng sẽ không bị trừng phạt - rằng mọi người đều hạ cánh an toàn. Điều đó thật khó chịu; gió đã gieo mà bão đâu chẳng thấy, chỉ thấy gió nằm yên một chỗ ở cái nơi nó được gieo thôi.”

“Các bạn có theo kịp tôi không đấy? Chúng ta đã lúng túng đánh giá quá cao những đại biểu dân cử của chúng ta. Đừng đánh giá quá cao tôi! Tôi sẽ phạm phải hết sai lầm này đến sai lầm khác! Nhưng quan trọng là các bạn biết lập trường của tôi trong những vấn đề gây tranh cãi nhất định để còn biết tôi sẽ phạm phải sai lầm gì. À, tôi chắc chắn không thuộc phái hữu khuynh. Tôi chả thèm quan tâm người đồng tính kết hôn hay li dị nhau. Chẳng phải là tôi phản đối quyền lợi người đồng tính, chỉ là tôi dị ứng với cụm từ ‘những giá trị gia đình.’ Thú thực, khi có người nói ‘những giá trị gia đình,’ tôi có cảm giác như bị tát vào mặt bằng một cái bao cao su sản xuất năm 1953. Chà, vậy thì, tôi có thuộc phái tả khuynh không? Dĩ nhiên, họ là những người đầu tiên kí vào các thỉnh nguyện đơn và trong quan hệ quốc tế luôn ủng hộ những người được coi là thấp cổ bé họng, ngay cả khi những kẻ thấp cổ bé họng này là một lũ ăn thịt người - miễn những kẻ ấy có ít tiền của và ít tài nguyên hơn - và những cá nhân tả khuynh chu đáo sâu sắc này sẽ làm tất cả để đem lại một cuộc sống tốt đẹp hơn cho những kẻ bị tước hết quyền lợi, trừ việc hi sinh cá nhân. Vậy các bạn đã thấy chưa? Tôi không tả khuynh mà cũng chẳng hữu khuynh. Tôi chỉ là một người bình thường cảm thấy tội lỗi khi đi ngủ mỗi đêm. Sao lại không chứ? Có tám trăm triệu người nhịn đói đi ngủ hôm nay. Được rồi, tôi sẽ thừa nhận một chút, vai trò làm người tiêu dùng lãng phí to lớn của chúng ta dường như đang đem lại cho chúng ta một thế giới tốt đẹp - chúng ta đang tập thể dục cho thon thả, một nửa trong số chúng ta bơm ngực; thực tình mà nói, chúng ta trông rất đẹp - nhưng giờ đây tất cả chúng ta đều béo hơn và dễ bị ung thư hơn bao giờ hết, vậy ý nghĩa của việc này là gì? Thế giới đang ngày càng nóng hơn, băng đang tan chảy, bởi con người cứ nói với thiên nhiên, Này, ý tưởng của chúng ta về một tương lai ấm cúng chỉ là làm sao để có việc làm. Đó là tất cả những gì chúng ta đã lên kế hoạch. Hơn nữa, chúng ta sẽ theo đuổi mục tiêu này bằng mọi giá, kể cả khi, thật nghịch lý, nó đồng nghĩa với việc hủy hoại môi trường làm việc của chúng ta. Con người nói, Hi sinh ngành công nghiệp và nền kinh tế và công ăn việc làm ư? Vì cái gì? Các thế hệ tương lai ư? Tôi thậm chí còn không biết lũ ấy! Tôi sẽ cho các bạn biết một chuyện miễn phí - tôi cảm thấy nhục nhã khi loài người chúng ta, vốn trở nên cao thượng nhờ những sự hi sinh, cuối cùng lại hi sinh tất cả vì những điều sai trái, và cuối cùng trông như một giống người thích dùng máy sấy tóc khi đi tắm. Tôi cảm thấy tiếc khi ra đời lúc tấn bi kịch tự hủy hoại này đã diễn ra được ba phần tư chặng đường chứ không phải ngay từ đầu hoặc ngay lúc cuối. Tôi đến phát ốm khi phải chứng kiến bi kịch này diễn ra như phim quay chậm. Dù vậy, những hành tinh khác thì không - chúng đang ở bên rìa các mặt trời của chúng. Lý do chúng ta không có khách ngoài hành tinh không phải vì họ không tồn tại mà vì họ không muốn biết chúng ta. Chúng ta là những kẻ nhà quê ngốc nghếch trong tất cả những dải ngân hà đông đúc. Trong đêm tối tĩnh lặng các bạn có thể nghe thấy tiếng cười nắc nẻ của họ. Và họ đang cười cái gì? Tôi sẽ giải thích như thế này: nhân loại là những kẻ ị đùn trong quần rồi đi khắp nơi và nói, ‘Vậy, anh có thích cái áo mới của tôi không?’ Ý của tôi là gì? Để cho các bạn biết rằng tôi là một người bảo vệ môi trường đến độ tôi không muốn sống trong một cái vạc nước tiểu sôi sùng sục. Hãy tin tôi, chẳng có quan điểm chính trị gì trong chuyện sinh tồn cả. Do đó tôi là một người phi chính trị bước vào thế giới chính trị. Nhưng tôi không hoàn hảo. Hãy cho tôi biết, tại sao chúng ta lại bị nhiễm căn bệnh của người Mỹ là muốn các chính trị gia của mình phải trong sạch như các thầy tu? Xã hội đã trải qua cuộc cách mạng tình dục hàng thập niên trước rồi, nhưng vì lý do nào đó chúng ta lại phán xét những người điều hành nền kinh tế của chúng ta bằng các tiêu chuẩn từ thời nữ hoàng Victoria, và chuyện này dường như chẳng lạ lùng gì với chúng ta cả. Hãy để tôi nói thẳng - nếu tôi nhìn thấy một cơ hội dan díu với một thực tập sinh hoặc vợ của đồng nghiệp, tôi sẽ nhảy tới chộp nó ngay. Theo chỗ tôi được biết, ‘làm trót lọt’ không có nghĩa là chẳng có ai phát hiện ra, mà có nghĩa là sao cho không ai dính bầu. Được chứ? Tôi không chối bỏ gì cả. Tôi thừa nhận tất cả. Và để tôi nói điều này với các bạn luôn: tôi sẽ không vờ như mình không thích một vài nữ sinh trung học nào đó. Một số họ đã mười bảy tuổi, lạy Chúa tôi. Họ không phải là trẻ con! Họ là những cô gái trẻ quyến rũ, mơn mởn, phần lớn đã mất trinh từ tuổi mười bốn! Tình dục thiếu đứng đắn với một người vị thành niên thì khác với ấu dâm. Thật ngu ngốc và nguy hiểm khi nhét chúng vào cùng một rổ.”

“Còn gì nữa? Được rồi. Tôi muốn chuyện này được ghi âm, ngay từ đầu: nếu tôi có thể tư lợi cho con trai mình - một quyển phiếu đi taxi, chẳng hạn, hoặc những kì nghỉ miễn phí - thì tôi sẽ làm. Và tại sao lại không nhỉ? Nếu các bạn là thợ cơ khí và con trai các bạn có một chiếc xe ô tô, thì các bạn có sửa xe cho nó không, các bạn có cho nó hưởng lợi từ người cha là thợ cơ khí không? Hoặc nếu các bạn là thợ sửa ống nước, liệu các bạn có để cho con trai mình nhúng cùi chỏ vào sâu trong phân bởi vì các bạn muốn nó phải tự lực cánh sinh không?

“Ý của tôi là gì? Tôi cho rằng tất cả những chiến dịch bôi nhọ là thừa thãi. Tại sao lại ném đất vào một người dính bùn? Theo sổ sách, tôi đã tìm đến gái mại dâm, làm cha của một đứa con ngoài giá thú - hãy đứng dậy nào, Jasper, và cúi chào. Tôi đã mất tự chủ lý trí và bàng quang của mình. Tôi đã phạm luật. Tôi đã xây một mê cung. Tôi đã yêu bạn gái của em trai mình. Tôi không tin vào chiến tranh mà tin vào sự kinh khủng của chiến tranh! Tôi không tin vào việc ăn miếng trả miếng mà tin vào việc ăn miếng trả một đống tiền! Tôi tin vào giáo dục quấy rối tình dục trong nhà trường! Tôi tin rằng những chuyên gia chống khủng bố nên được phép ngước nhìn lên váy của bất kì ai họ thích! Tôi tin vào việc đứng im, cảm ơn những chủ nhà bản địa của chúng ta, và tất cả chúng ta di cư đến một đất nước khác! Tôi tin rằng sự bất công không phải là sản phẩm của chủ nghĩa tư bản mà là sản phẩm của thực tế rằng trong một nhóm hai nam một nữ, một trong hai người nam sẽ cao hơn và có răng thẳng hơn người kia, và anh ta sẽ có được người nữ. Vì vậy tôi tin rằng kinh tế không phải là điều cơ bản của sự bất công, răng thẳng mới là điều cơ bản!”

“Khi dân chủ được phát huy, chính phủ làm những gì người dân muốn. Vấn đề nằm ở chỗ người ta muốn những thứ chẳng ra làm sao! Người ta sợ hãi và tham lam và tự phụ và chỉ lo lắng cho sự an toàn tài chính của họ! Vâng, sự thật của vấn đề là CHƯA TỪNG CÓ MỘT QUỐC GIA DÂN CHỦ VĨ ĐẠI NÀO VÌ CHƯA TỪNG CÓ MỘT NHÓM NGƯỜI VĨ ĐẠI NÀO!”

“Xin cám ơn các bạn!”

***

Bài diễn văn của tôi là thế, vì nó mà tôi lẽ ra phải bị hành hình hàng trăm lần. Nhưng bởi tôi đang biến họ thành triệu phú, nên tôi không thể làm gì sai được. Ngay cả bài phát biểu ngu ngốc, rời rạc, có phần hiển nhiên và xấc xược ấy của tôi cũng được họ tán thành. Họ thèm thuồng nuốt lấy từng lời. Vỗ tay như điên. Họ chưa bao giờ nghe cái gì giống như thế. Hay có lẽ họ chỉ mới nghe âm điệu hào hứng của tôi. Dù sao đi nữa, tôi đã đọc nó êm xuôi, và điều duy nhất phủ bóng lên tôi và tuyên bố điên cuồng của tôi trong đêm hôm ấy chính là bài phát biểu ngẫu hứng của Oscar Hobbs, người đã tự ý tiến đến chỗ micro và tuyên bố sẽ cưới người phụ nữ trong mơ của cậu ta - Anouk.

III.

Những thói quen của một người đàn ông suốt đời sống một mình thật đáng tởm và khó bỏ. Nếu không có ai ở đó để nghe, thì một cái cây ngã có thể chẳng gây tiếng động gì, và tôi cũng sẽ không dọn giường. Nhưng Caroline đã dọn đến mê cung, và giờ đây tôi phải nấu nướng! Và lau dọn! Và chia sẻ trách nhiệm! Thú thật, tôi chẳng bao giờ hiểu nổi người ta làm sao mà sống cuộc đời kết hôn. Ý tôi là, khi tôi đi từ phòng ngủ đến phòng tắm hoặc từ nhà bếp đến phòng ngủ, điều cuối cùng tôi muốn làm là dừng lại để tán gẫu.

Dù vậy, hôn nhân chỉ là một trong nhiều sự thay đổi. Làm sao tôi diễn tả được giai đoạn quan trọng nhất của cuộc đời mình khi nó xảy ra giống như một loạt hình chụp từ cửa sổ của một đoàn tàu đang lao nhanh? Tôi có nôn ra xà lách mực tại đám cưới của tôi hoặc của Anouk không? Là tôi hay Oscar đứng bất động ở bệ thờ như được tạc từ gỗ? Ở đám cưới của ai mà tôi và Japser dính vào cuộc tranh cãi nảy lửa về những tấm thiệp cám ơn? Và tôi không biết nhờ thành công mới đạt được của tôi hay nhờ cuộc hôn nhân với Caroline, mà vì lý do nào đó, tôi tràn ngập niềm mơ tưởng vô cùng nguy hiểm và, đi ngược lại mọi thứ mà tôi đã tin tưởng, tôi bắt đầu chống chọi với cái chết - tôi bắt đầu chiến đấu với bệnh ung thư.

Tôi để cho họ hút máu tôi; tôi tiểu vào những cái lọ; tôi bị dội bom với tia X, bị chôn trong những đường ống giống như quan tài kêu bíp bíp để chụp cắt lớp CAT và MRI, và trải qua một đợt kết hợp hóa trị tĩnh mạch liều cao và xạ trị, khiến tôi kiệt sức và khó thở, choáng váng và mê sảng, với những cơn nôn, đau đầu, tiêu chảy và táo bón. Tay chân tôi ngứa ran. Tôi nghe thấy tiếng ồn không ngớt trong tai, nhưng nó vẫn không thể đẩy những cuộc độc thoại nội tâm ra khỏi đầu tôi.

Các bác sĩ bảo tôi nghỉ ngơi, nhưng tôi làm sao mà nghỉ cho được? Tôi có một người vợ mới và một đất nước để làm hư hỏng. Vậy là tôi giải quyết tất cả việc này bằng hết sức mình. Để bảo vệ da trước ánh mặt trời, tôi đội mũ và đeo kính râm. Tôi tránh thức ăn có mùi mạnh. Tôi cạo trọc đầu để không ai nhận ra tôi bị rụng tóc. Những lần truyền máu cho tôi thêm sức lực tôi cần. Đáng tiếc thay, điều trị hóa trị đôi khi gây vô sinh. May mắn là, tôi không quan tâm. Caroline cũng thế, và khi chúng tôi quay lại phòng mạch của bác sĩ Sweeny hết lần này đến lần khác, đi cùng nhau, tôi nhớ mình đã nghĩ rằng nàng có thể là người đầu tiên nhận một viên đạn cho tôi, nếu nó đến và tôi không muốn nó. Xem nào, tôi không định nói mối quan hệ của chúng tôi nồng nàn như kiểu mối quan hệ của một người với tình yêu của cuộc đời người ấy. Nó không phải vậy, nhưng tôi không thể trách nàng. Dù sao thì tôi cũng không phải là tình yêu của cuộc đời nàng; tôi là một người thế chỗ, một người thay thế cho em trai tôi. Có gì đó thật toàn diện ở cách so sánh tôi với nó trong mắt quốc gia này và giờ đây có lẽ cả trong phòng ngủ.

Vậy bạn đã hiểu tại sao tôi không thể kể cho bạn chuyện gì cụ thể về sáu tháng đó, khi mà trí nhớ của tôi giống như trí nhớ cấy ghép vá víu. Tôi thậm chí không nhớ cả cuộc bầu cử, trừ chi tiết ở mọi góc phố đều có áp phích in hình khuôn mặt của tôi nhìn ra với ánh mắt khiển trách lộ rõ. Hơn cả tin tức trên truyền hình và báo chí, những tấm áp phích nhan nhản ấy đã sỉ nhục thô bạo sự ẩn danh trước đây của tôi.

Kết quả ngoài dự đoán? Tôi đắc cử. Đó là điều tuyệt vời về dân chủ: bạn có thể bước vào chính phủ một cách hợp pháp trong khi vẫn bị 49,9 phần trăm cặp mắt ngờ vực trên đường phố khinh miệt.

Đa số người ở nước khác nghĩ rằng thủ đô của Úc là Sydney hoặc Melbourne, nhưng điều họ không biết là vào thập niên 1950, những kẻ ngốc nhà quê đã mở cửa ngôi làng của họ và gọi nó là Canberra. Mỗi lần đi họp Quốc hội tôi lại cùng Caroline đi đến thành phố chán ốm này, và chính ở nơi đó mà tôi trở nên (tôi thật không tin nổi vào bản thân) năng động. Tôi là một cái máy phát điện. Sự ì ạch của Canberra có một lực đẩy, một lực góp phần chuyển sự náo loạn và chênh vênh thường nhật của tôi thành một tầm nhìn. Tôi trở thành người nhìn xa trông rộng. Nhưng tại sao tôi không bị đuổi ra khỏi nơi ấy bằng cây chĩa rơm và vôi sống? Câu trả lời đơn giản: người Úc vẫn tận tụy gửi những đồng đô la của họ đến, mỗi tuần hai mươi triệu phú khác được tạo ra, và họ phải cám ơn tôi. Hấp lực tài chính này khiến hết thảy mọi người mắc kẹt trong một cơn cuồng loạn chung, điều đó khiến họ chấp nhận những ý tưởng tuôn ra xối xả từ miệng tôi.

Tôi đề cập đến vấn đề thất nghiệp, tỉ giá, các thỏa thuận thương mại, quyền phụ nữ, chăm sóc trẻ em, hệ thống y tế, cải cách thuế, ngân sách quốc phòng, vấn đề người bản xứ, chuyện nhập cư, nhà tù, bảo vệ môi trường, và giáo dục, và - sửng sốt thay, hầu hết mọi cải cách của tôi đều được tán thành. Tội phạm sẽ được quyền lựa chọn vào quân đội thay vì bị bỏ tù; những ai chứng tỏ được khả năng nhận thức bản thân sẽ được giảm thuế, còn những kẻ đần độn và sợ sệt sẽ bị đánh thuế cao hơn; bất kì chính trị gia nào bị bắt quả tang không giữ dù chỉ một lời hứa đưa ra lúc tranh cử sẽ bị trừng phạt trong một con hẻm bởi một gã có tên là Võ sĩ nhà nghề; mỗi người khỏe mạnh sẽ phải chăm sóc ít nhất một người ốm cho đến khi người ấy chết hoặc khỏe hơn; chúng tôi sẽ lựa chọn không phân biệt người dân làm thủ tướng trong một ngày; mọi loại thuốc gây nghiện sẽ được hợp pháp hóa cho một thế hệ để xem điều gì xảy ra. Ngay cả ý tưởng gây tranh cãi nhất của tôi cũng được thực thi: nếu kẻ nào nuôi một đứa trẻ trong một đức tin tôn giáo, đóng băng tâm trí đứa bé khi nó dễ tổn thương nhất, kẻ đó sẽ bị ghép vào tội ngược đãi trẻ em. Tôi nói tất cả những chuyện này và người ta bảo, “Được, chúng ta sẽ xem có thể làm được gì.” Thật không thể tin nổi!

Đương nhiên, với tư cách là một người của công chúng có một đối tượng thính giả toàn quốc chờ xem những sự xúc phạm trước đây từng là trò tiêu khiển của một nhúm kẻ thù, tôi cũng có những người chỉ trích. Tôi bị gọi bằng tất cả những từ đồng nghĩa với từ “điên khùng” và tệ hơn. Tại Úc, kiểu lăng mạ tồi tệ nhất mà bạn có thể làm với một người, và cách dễ nhất để xé nát từng sợi xơ của người ấy, là gọi người ấy là nhà cải cách. Một nhà cải cách - hãy rõ ràng với nhau - là một người làm việc tốt hoặc muốn làm việc tốt. Hãy rõ ràng về việc này luôn, để không có hiểu lầm gì cả: trong con mắt của kẻ phỉ báng, đây dứt khoát là một lời nhục mạ, không phải khen ngợi, và làm một nhà cải cách là một điều đáng xấu hổ, không phải như ở những nơi khác, chẳng hạn như thiên đường, nó được xem là một vật quý. Do đó những người chỉ trích tôi vận dụng đến kiểu “lăng mạ” này để hạ nhục tôi. Nếu không phải vì cái nhếch mép xấu xí trên mặt họ thì tôi đã cám ơn họ rồi.

Mặc dù vậy, hầu hết mọi người đứng về phía tôi. Họ thích cách tôi đi vào trọng tâm vấn đề - họ thích vì những cải cách cơ bản của tôi nằm trong các lĩnh vực của sự cô đơn, cái chết và sự đau khổ. Ít ra ở một chừng mực nào đó họ dường như hiểu được tư tưởng chủ đạo của tôi: đó là chúng ta đã trở thành xã hội đầu tiên thực sự dựa-vào-cái-chết. Họ chấp nhận rằng để có một quan điểm hợp lý về cuộc sống, từng người một trên mảnh đất này phải giác ngộ sự thật rằng cái chết là một vấn đề không vượt qua được, chúng ta sẽ không giải quyết nó bằng cách liên tục tạo ra con người - để cái tên Smith tồn tại mãi mãi qua thời gian - hoặc bằng cách thù ghét các quốc gia láng giềng, hoặc bằng cách trói buộc bản thân chúng ta vào Chúa với một danh sách dài những điều không thích. Tôi đã nỗ lực kha khá để thuyết phục mọi người rằng nếu thay vì hát quốc ca chúng tôi nên bắt đầu mỗi ngày bằng một tang lễ nhỏ cho chính mình, nếu tất cả chúng tôi cam phận trước sự mục rữa không thể tránh khỏi và thôi tìm kiếm cái siêu anh hùng trong số phận không may của mình, thì có thể chúng tôi sẽ không đi quá đà như Hitler, kẻ đã quá bấn loạn trước cái chết đến độ cố tránh nghĩ đến nó bằng cách giết sáu triệu người Do Thái.

Thôi được, tôi thừa nhận cuộc cách mạng của mình là một trò hề, nhưng đó là một trò hề cực kì nghiêm túc. Nếu người ta cười hoặc hưởng ứng những ý tưởng của tôi để xem điều gì sẽ xảy ra, thì có lẽ đằng sau tiếng cười của họ, họ nhìn thấy một hạt sự thật. Có thể không. Dù sao thì, tôi biết những xã hội không tưởng khó mà phát huy. Chỉ cần làm cho xã hội linh động hơn một chút và bớt đạo đức giả đi, đó thực sự là tổng mục tiêu của tôi. Giờ thì tôi biết nó hoàn toàn chẳng khiêm tốn tẹo nào; tôi đã với tới mặt trăng. Ấy vậy mà, trong lúc quay số tìm triệu phú, tôi vẫn tiếp tục xoa dịu thần kinh có túi phía sau của các cử tri, và vẫn xoay xở để thuyết phục họ rằng không nghe theo lời tôi là đe dọa đến kết cấu của xã hội.

Hãy nói toạc móng heo chuyện này. Xã hội đang biến thể. Bạn có thể nhìn thấy điều đó xảy ra, nhìn đâu cũng thấy. Có người thậm chí còn mở một nhà hàng lấy chủ đề ăn thịt người ở Surry Hills nữa cơ. Tôi nói cho bạn biết, toàn bộ nước Úc đã điên loạn. Cải cách trở thành nỗi ám ảnh quốc gia. Thậm chí tôi còn nghĩ rằng họ hiểu việc này xảy ra không phải do các ý tưởng, mà do vấn đề nằm trong những ý tưởng này, đó là chúng tôi cũng có thể đổi mới không ngừng nghỉ và đập tan mối liên kết nô lệ của chúng tôi với quá khứ bất cứ khi nào có thể. Tại sao? Bởi vì quá khứ lúc nào cũng là điều tồi tệ nhất từng xảy ra với hiện tại ở bất kì thời điểm nào.

Chẳng biết ảo tưởng và sự chối bỏ nào xảy đến với tôi trong giai đoạn này! Hóa trị dường như có tác dụng; các tế bào ung thư đang teo lại. Cái chết của tôi đã bắt đầu rút lui. Tôi cảm thấy thoải mái đến nỗi chẳng thèm đếm xỉa đến đám họa sĩ biếm ác ôn đã phóng đại miệng tôi lên bằng cả cái đầu tôi. Họ nói quyền lực thì tha hóa - và tha hóa ra sao! Cái tôi mà tôi vẫn hằng yêu mến, mặc cho sự tự ti giả tạo của tôi, đang phản chiếu trong mắt những người xung quanh. Đó là ảo giác của một kẻ vị kỉ! Tinh thần tôi phấn chấn! Tôi lún sâu vào công cuộc cải cách của chính mình đến độ không nhận ra rằng tôi đang đánh mất những yếu tố đưa tôi đến thành công - suy nghĩ tiêu cực không ngớt về tinh thần con người, lòng hoài nghi và tính thực dụng trong lý trí con người, cách nó bị kiềm nén. Thành công đã khiến tôi mất thăng bằng, và kết quả là tôi bắt đầu có niềm tin vào con người, tệ hơn nữa - tôi bắt đầu có niềm tin vào mọi người. Thôi được. Tôi sẽ nói. Lẽ ra tôi nên nghe lời con trai mình, nó đã nói với tôi bằng ánh mắt và ngữ điệu, thay vì bằng lời lẽ thực sự, “Bố, bố đang phá hoại mọi thứ đấy!”

Mà đứa con trai ngoan ngoãn của tôi đã ở đâu trong suốt thời gian này? Hãy phân tích nó một chút: nếu “con hơn cha” là yêu cầu đầu tiên của việc lưu danh với đời, thì việc tôi, vốn là hiện thân của thất bại, lại bỗng dưng có danh vọng tiền tài, đã kết tinh nên sự hằn học của Jasper. Tôi càng tiến thân, thì sứ mệnh thế chỗ tôi của nó càng trở nên bất khả thi. Tóm lại, thành công của tôi đặt nó vào thế nguy hiểm chết người.

Tôi nhớ dạo mới đầu, ngay sau buổi tiệc triệu phú, nó gọi điện thoại cho tôi.

“Bố đang làm cái quái gì vậy?” nó nói khi tôi nhấc máy lên.

“Chào, con trai,” tôi đáp, biết cách tấn công nó vào nơi đau nhất.

“Chuyện này sẽ có kết cục tồi tệ. Bố biết thế mà.”

“Con có đến dự đám cưới bố không?”

“Bố đùa à. Ai mà thèm lấy bố?”

“Caroline Potts.”

“Bạn gái cũ của em trai bố?”

Thằng khốn! Nó tỏ ra tử tế hơn một chút thì có chết chóc gì đâu? Thôi được, trong những năm qua tôi đã quấy rối nó bằng bạo hành tinh thần lặp đi lặp lại, nhưng tôi đâu phải cố ý làm thế, chỉ vì yêu thương nó mà thôi. Ít ra nó cũng có thể ủng hộ tôi một chút cho khoảnh khắc hạnh phút duy nhất trong đời tôi, thay vì nhắc đến thằng em trai chó chết của tôi. Dù không chỉ Jasper làm thế. Từng bản tin về tôi, từng tin một, đều nhắc đến tôi với tư cách là anh trai của Terry Dean. Họ không chịu thôi đi. Thằng khốn ấy đã chết hai mươi năm rồi!

Tôi muốn kêu gọi dân chúng Úc quên nó đi, nhưng trí nhớ đâu có dễ uốn nắn như thế. Vì vậy tôi phải tươi cười và chịu đựng, ngay cả khi tôi thấy nét mơ màng trên mặt Caroline mỗi khi Terry Dean được nhắc đến.

Khi Jasper đến lễ cưới, nó nhìn Caroline chằm chằm như thể đang cố tìm hiểu tâm lý của một kẻ đánh bom liều chết. Tôi đã không gặp nó một thời gian dài sau đó. Nó trốn biệt giữa sự hỗn độn và mất trật tự của những ngày huy hoàng đó. Nó chưa một lần chúc mừng tôi hay nhắc đến tất cả những cải cách, những cuộc phỏng vấn, tranh luận, bài diễn văn, và những cơn ho trước công chúng của tôi. Nó giữ im lặng trước bề ngoài phờ phạc và te tua của tôi do các đợt hóa trị, và khi tôi bắt đầu, vô cùng nhẹ nhàng, không còn được mọi người yêu mến nữa, Jasper cũng chấm dứt cả việc gọi điện thoại cho tôi. Có thể nó cho rằng tôi đang khổ sở do hậu quả của thói ngạo mạn và sắp trả giá. Có thể nó cảm nhận được sự thất bại không thể tránh khỏi. Có thể nó đang cúi tìm nơi ẩn nấp. Nhưng tại sao tôi đã không nhìn thấy được điều đó? Tại sao tôi không cúi tìm nơi ẩn nấp?

Khi một số bài xã luận cho rằng đầu của tôi đang phồng to đến mức sắp nổ tung, thì lẽ ra tôi nên đón chuyến tàu con thoi vũ trụ đầu tiên ra khỏi nơi ấy. Và khi họ đưa ra những cáo buộc về “sự phù phiếm thái quá” chỉ vì tôi đem theo một cái gương trong cặp táp (khi mọi con mắt của đất nước dồn lên bạn, bạn không thể không lo lắng xem có cọng rau nào mắc vào kẽ răng hay không), thì lẽ ra tôi nên biết rằng một bước sai lầm thôi cũng sẽ khiến họ hành hình tôi bằng tất cả những linh hồn gộp lại của họ. Tôi đã không hề bị, như một vài người nói, chứng lo cuồng bị khủng bố. Không, tôi không hề lên cơn điên loạn vì những kẻ quấy nhiễu tôi. Nếu có đi nữa, thì cũng là tôi phát điên nếu không gặp họ. Chẳng phải tôi đã nói điều đó suốt cuộc đời câm nín của mình sao: rằng thái độ bực dọc của con người về những dự án bất tử của họ sẽ giết họ? Rằng sự chối bỏ cái chết sẽ đẩy họ đến nấm mồ sớm hơn, và thường họ hay kéo theo những người thân yêu của họ?

Tôi chưa một lần nghĩ về Caroline hoặc Jasper. Nếu tôi có phạm phải một sai lầm không thể tha thứ trong cuộc đời mình, thì đó là chối bỏ, mọi lúc, rằng có những người có thể yêu thương tôi thật lòng.

IV.

Một hôm tôi đến chỗ làm của Jasper. Tôi đã không gặp nó nhiều tháng, kể từ sau đám cưới của tôi, và kể từ khi tôi giao đời mình cho y học. Tôi thậm chí còn chưa cho nó biết tôi bị ung thư, và tôi nghĩ bằng cách nói với nó trong một bối cảnh không phù hợp như nơi làm việc của nó, tôi có thể tránh được thảm cảnh. Nó đang ngồi trong góc làm việc khép kín của nó, nhìn ra ngoài cửa sổ ở phía đối diện của căn phòng, trông như đang chờ đợi nhân loại tiến hóa đến cấp tiếp theo. Khi tôi nhìn nó, tôi nảy ra suy nghĩ kì lạ rằng tôi đọc được suy nghĩ của nó. Chúng xuất hiện như một lời thì thầm trong đầu tôi: Tại sao khi chúng ta vừa trút bỏ lông lá và biết cách đứng thẳng lưng, chúng ta đã thôi tiến hóa, cứ như làn da mịn màng và một tư thế đẹp là tất cả?

“Jasper,” tôi gọi.

Nó quay lại và nhìn tôi vẻ không đồng tình. “Bố đang làm gì ở đây?”

“Bố bị U.”

“Bị gì cơ?”

“Bị cái U ấy đấy.”

“Bố đang nói gì vậy?”

“Bố bị ung thư,” tôi nói. “Nó đã tràn lan trong phổi bố. Bố tàn đời rồi.” Tôi cố gắng tỏ ra vẻ dửng dưng, như thể tôi từng bị ung thư mỗi tháng một lần trong suốt cuộc đời mình và giờ đây - thật phiền toái - tôi lại mắc bệnh lần nữa.

Jasper há miệng, nhưng không phát ra âm thanh nào. Chúng tôi không cử động. Ánh đèn huỳnh quang nhấp nháy trên đầu. Gió thổi giấy tờ trên bàn nó sột soạt. Jasper nuốt nước bọt. Tôi có thể nghe tiếng nước bọt trôi xuống thực quản nó. Chúng tôi tiếp tục bất động. Chúng tôi như nhân loại trước khi biết nói, những con người thời đồ đá trong một góc làm việc khép kín.

Cuối cùng nó lên tiếng. “Bố định làm gì?”

“Bố không biết,” tôi đáp.

Jasper hiểu điều mà đa số người khác không hiểu: rằng kẻ sắp chết vẫn có những quyết định quan trọng cần thực hiện. Tôi biết nó định hỏi tôi liệu tôi sẽ chống chọi đến cùng hay tiên hạ thủ vi cường với cái chết. Và rồi nó nói lên suy nghĩ của nó. Tôi cảm động.

“Bố, xin đừng chết dần chết mòn trong đau đớn. Xin hãy tự tử đi,” nó nói.

“Bố cũng đang nghĩ đến chuyện đó,” tôi ngắt lời, vừa nhẹ lòng vừa tức tối vì nó nói ra điều không thể nói.

Tối hôm đó Jasper, Caroline và tôi ngồi xuống dùng bữa tối như một gia đình. Có quá nhiều điều chúng tôi phải nói, nhưng chúng tôi không thể nói được gì. Jasper nhìn tôi suốt buổi. Nó đang nhìn để chộp được hình ảnh Thần chết tại trận. Giờ đây tôi hầu như chắc chắn rằng Jasper và tôi có thể đọc được suy nghĩ của nhau, và việc này còn tệ hơn nhiều so với nói ra.

Tôi đề nghị cùng nó lái xe đi dạo, dù tôi chưa bao giờ lái xe đi dạo trong đời. Đó là một đêm tối đen, những ngôi sao vùi trong mây. Chúng tôi lái xe đi không có mục đích hay điểm đến, và suốt buổi tôi ba hoa bài độc thoại vô nghĩa về việc giao thông chẳng khác gì một đám đông nổi loạn, mỗi thành viên có một vũ khí xe của mình và ở trong đó anh ta mơ tưởng đến việc cho xe chạy mà không bị cản trở.

“Này! Dừng xe lại!” Jasper hét lên.

Tôi đã không nghĩ ngợi mà lái xe một mạch đến căn hộ đầu tiên của chúng tôi, nơi cỗ máy tinh thần của tôi đã hỏng hóc vô số lần. Chúng tôi gõ cửa, và Jasper bảo với người đàn ông mặc quần cộc vấy bẩn rằng chúng tôi muốn ngó nghiêng căn nhà với lý do giống như người ta muốn xem từ đầu đến cuối một quyển album ảnh. Thằng cha ấy để chúng tôi vào. Khi chúng tôi đi lang thang qua các phòng, tôi nghĩ rằng sự sống của chúng tôi ở đó đã làm hỏng chốn này, rằng căn nhà còn cất giữ cặn bã ảm đạm của chúng tôi trong từng xó xỉnh yếm khí. Tôi nghĩ chúng tôi đã tiết ra tinh chất của những rắc rối cốt lõi của mình vào không khí, và căn bệnh thoảng nhẹ của tinh thần chúng tôi có lẽ đã nhiễm vào mọi gã tội nghiệp từng đến đấy sống từ dạo ấy.

Chúng tôi tiếp tục cho xe chạy, bắn đạn từ một nỗi ám ảnh cũ này đến nỗi ám ảnh cũ khác - những khu nhà hoang, công viên, siêu thị, nhà sách, tiệm cắt tóc, tiệm tạp hóa, bệnh viện tâm thần, quầy bán báo, hiệu thuốc, ngân hàng, tất cả những nơi từng một thời chứa chấp những sự rối bời của chúng tôi. Tôi không thể nói với bạn mục đích của hành trình tìm về quá khứ thôi thúc, phi ẩn dụ này, nhưng tôi có thể nói với bạn rằng ở từng nơi, tôi có thể thấy chúng tôi trong quá khứ rõ như ban ngày; giống như chúng tôi đang bước lùi lại và tìm thấy bàn chân thật của mình trong từng dấu chân biến mất. Không gì giống như một chuyến đi hồi tưởng, nó khiến bạn cảm thấy xa lạ với cả quá khứ lẫn hiện tại của bạn. Bạn cũng thấy điều gì là không đổi trong con người bạn, điều gì bạn không có đủ can đảm hoặc sức lực để thay đổi, và tất cả những nỗi sợ cũ của bạn, những nỗi sợ mà bạn vẫn mang theo. Cảm giác thất vọng trước thất bại của bạn là điều có thể sờ mó được. Thật kinh khủng khi đi loanh quanh và đâm sầm vào chính mình như thế.

“Chuyện này thật kì cục, nhỉ?” Jasper nói.

“Kì cục không phải là từ đúng.”

Chúng tôi nhìn nhau và cười. Điểm tích cực duy nhất của chuyến đi nằm ở chỗ, hóa ra sự tương phản lẫn nhau của chúng tôi không đến nỗi vô tận như chúng tôi tưởng. Khi đã ở trong xe, chúng tôi nói chuyện, hồi tưởng, cười đùa. Đó là buổi tối duy nhất tôi cảm thấy con trai là bạn mình.

Khoảng ba giờ sáng chúng tôi bắt đầu thấm mệt và hết hứng. Chúng tôi quyết định kết thúc bằng một chầu bia ở Fleshpot, câu lạc bộ thoát y mà tôi đã từng quản lý và gần như phá hủy với chiếc xe thể thao màu đỏ của tôi vài năm trước.

Một người gác cửa đứng bên ngoài nói, “Mời vào! Vũ công đẹp lắm, các chàng trai ạ! Mời vào!”

Chúng tôi bước vào, đi qua hành lang đen quen thuộc với những bóng đèn đỏ chớp tắt, vào trong câu lạc bộ. Căn phòng ngập khói, chủ yếu từ xì gà, nhưng cũng có một ít tỏa ra từ cái máy trên sân khấu. Các vũ công thoát y đang làm công việc tẻ nhạt quen thuộc quanh mấy cây cột và trước mặt các doanh nhân. Bạn sẽ không bao giờ ngờ rằng một gã ngốc điên rồ nào đó từng lái một chiếc MG đỏ lên sàn nhảy. Tôi nhìn quanh - tay bảo vệ là người khác. Cũng khệnh khạng, cũng ra vẻ đàn anh, nhưng khuôn mặt thì khác. Mấy cô gái cũng khác. Trông họ trẻ hơn những cô tôi từng thuê mướn. Tôi! Thuê mướn vũ công thoát y! Với cặp mắt lồi ra khỏi đầu! Tôi! Được sổ lồng! Trên một hàng rồng rắn những cô nàng ăn mặc thiếu vải ngấp nghé qua ngưỡng tuổi cho phép! Dù sự thật là, trong hai năm tuyển chọn, thuê mướn, sa thải, và quản lý các cô gái, tôi không hề ngủ với bất kì vũ công thoát y nào, chỉ trừ ba người. Trong nghề này, như thế chả là cái đinh gì.

Chúng tôi chọn một chỗ ngồi trước sân khấu và gọi thức uống rồi nhấm nháp từ tốn.

“Con không thích ở đây,” Jasper nói.

“Bố cũng không,” tôi đáp. “Tại sao con không thích?”

“À,” nó nói, “con không hiểu logic của các câu lạc bộ thoát y. Nhà chứa thì còn có lý. Nhà chứa thì con hiểu. Bố muốn chơi gái, bố tới đó chơi gái, đạt cực khoái, rồi đi về. Thỏa mãn tình dục. Đơn giản. Dễ hiểu. Nhưng câu lạc bộ thoát y - cùng lắm, nếu bố không cảm thấy họ đáng tởm, thì bố được kích thích tình dục, rồi bởi vì bố không thể chơi những ả này, bố ra về với tâm trạng tình dục bức bối. Có gì hay ho đâu nào?”

“Có lẽ chúng ta không khác nhau như con tưởng,” tôi nói, và nó mỉm cười. Thú thật, khi mà các ông bố cứ hô hào đòi được tôn trọng và nghe lời, tôi không nghĩ rằng có ông bố nào trên thế gian này lại không muốn một điều đơn giản từ sâu thẳm trong lòng: được con trai mình yêu quý.

“Ôi Chúa ơi,” Jasper nói. “Nhìn người pha rượu đó kìa.”

“Người pha rượu nào?”

“Người đó. Chẳng phải anh ta là một trong những triệu phú sao?”

Tôi nhìn kĩ một người đàn ông châu Á gầy gò phía sau quầy rượu. Có phải là anh ta hay không? Tôi không chắc lắm. Tôi không muốn nói điều gì có vẻ phân biệt chủng tộc như “Trông họ đều như nhau,” nhưng bạn không thể phủ nhận những điểm giống nhau.

“Nhìn anh ta kìa. Anh ta đang làm quần quật. Tại sao một triệu phú lại đi làm việc này?”

“Chắc là gã tiêu sạch tiền rồi.”

“Vào cái gì?”

“Làm sao bố biết?”

“Con biết. Có lẽ anh ta thuộc loại người làm việc vất vả cả đời nên chẳng còn biết làm gì khác nữa.”

Chúng tôi ngồi đấy một lúc, nghĩ ngợi về những người đã làm lụng cực nhọc để đem lại lòng tự hào cho họ, và chúng tôi cảm thấy may mắn mình không phải là họ. Rồi Jasper nói, “Gượm đã. Còn có một gã chết toi khác.”

“Một cái gì chết toi khác?”

“Một triệu phú chết toi khác! Và người này đang thu nhặt rác.”

Người này thì tôi nhận ra, vì anh ta thuộc nhóm người đoạt giải đầu tiên. Đó là Deng Agee! Tôi đã đến nhà anh ta! Chính tôi đã bỡn cợt anh ta!

“Sao có chuyện trùng hợp...” Giọng tôi nhỏ dần. Không cần nói nữa. Chúng tôi biết điều trùng hợp là gì. Như một cuộc đua ngựa chỉ có một con.

“Thằng khốn,” tôi nói.

“Ai?”

“Eddie. Hắn đã chơi khăm chúng ta.”

Chúng tôi lái xe đến thẳng tòa nhà Hobbs và vớ lấy hồ sơ của các triệu phú. Chúng tôi đọc đi đọc lại, nhưng không có cách nào để biết bao nhiêu người bạn của Eddie đã làm giàu từ kế hoạch của tôi. Gã đã khiến tôi toi đời. Gã đã thực sự khiến tôi toi đời. Cuối cùng thể nào cũng sẽ có người phát hiện ra việc này. Đồ xảo trá! Tình bạn là như vậy đấy! Đó là một sự phản bội hủy diệt thực sự. Tôi muốn giật sập đêm xuống bằng chính hai tay mình.

Khi chúng tôi vội vã đến nhà Eddie, tôi cho rằng Eddie, kẻ gọi là bạn của tôi, đã nhẫn tâm thả tôi xuống đống phân trong một cơn bộc phát. Điều tôi không biết khi đó, đương nhiên, là sự việc còn tồi tệ hơn cả thế.

Chúng tôi đã đi được nửa con đường dẫn lên nhà của gã, ẩn nấp sau cánh rừng dương xỉ, thì trông thấy gã vẫy tay từ cửa sổ. Gã đang đợi chúng tôi. Chuyện tự nhiên.

“Thật là một sự bất ngờ dễ chịu,” Eddie nói trong lúc mở cửa.

“Tại sao mày làm thế?”

“Làm gì?”

“Bọn tao đã đến câu lạc bộ! Bọn tao đã trông thấy hết lũ triệu phú khốn nạn!”

Eddie im lặng một phút rồi nói, “Ông đưa con trai ông đến một câu lạc bộ thoát y à?”

“Bọn tao toi đời rồi! Và mày đã làm bọn tao toi đời!”

Eddie đi vào nhà bếp và chúng tôi đi theo.

“Đâu phải là ngày tận thế đâu, Marty - không ai biết đâu.”

“Tao biết. Và Jasper biết. Và ai biết nữa chỉ còn là vấn đề thời gian!”

“Tôi nghĩ ông phản ứng thái quá đấy. Uống trà nhé?” Eddie đặt ấm lên.

“Tại sao mày làm thế? Đó là điều tao muốn biết.”

Lời giải thích của Eddie rất nghèo nàn. Gã nói, không một chút ngượng ngùng, “Tôi muốn làm một việc tốt cho các bạn của mình.”

“Mày muốn làm một việc tốt cho các bạn của mày?”

“Đúng thế. Những người này đã sống rất khó khăn. Ông không thể tưởng tượng một triệu đô la có ý nghĩa như thế nào với họ và gia đình họ đâu.”

“Jasper, con có nghĩ rằng có gì đó không ổn trong lời giải thích của hắn không?”

“Eddie,” Jasper nói, “lời giải thích của ông đếch tin nổi.”

“Thấy chưa? Cả Jasper cũng nghĩ thế, mà mày biết bọn tao không bao giờ nhất trí về cái gì. Jasper, nói cho hắn nghe tại sao lời giải thích của hắn đếch tin nổi.”

“Bởi vì nếu ông làm cho các bạn của ông thành triệu phú, tại sao tất cả bọn họ vẫn còn làm việc ở câu lạc bộ thoát y?”

Eddie có vẻ như chưa chuẩn bị cho câu hỏi xuất sắc này. Gã châm một điếu thuốc và mang một nét mặt căng thẳng, như thể đang cố gắng hít khói vào phổi bên phải thôi vậy.

“Các người tóm gáy được tôi rồi.”

Gã cảm thấy tội lỗi cùng cực, tôi nghĩ, và có gì đó nham hiểm mà gã chưa nói với tôi. Gã đang rỉ ra thứ phân tồi tệ nhất - hiển nhiên, nhưng không đủ rõ ràng để nhìn thấy lý do đằng sau việc đó.

“Trả lời câu hỏi đi, Eddie. Tại sao mấy tay triệu phú này lại làm những nghề có mức lương tối thiểu trong một cái câu lạc bộ thoát y tồi tàn nhếch nhác?”

“Chắc là bọn họ tiêu hết tiền rồi,” Eddie nói.

“Mẹ kiếp!”

“Chúa ơi, Martin, tôi không biết! Có lẽ họ thuộc dạng người đã làm việc cả đời và không biết làm cái gì khác nữa?”

“Eddie. Hai mươi triệu người đang gửi hai mươi triệu đô la đến mỗi tuần, và khi họ phát hiện ra tiền của họ không được phân phối công bằng mà đi vào túi của đám bạn của mày, mà họ sẽ cho rằng là bạn của tao, thì mày nghĩ chuyện gì sẽ xảy ra?”

“Có lẽ họ sẽ không phát hiện ra đâu.”

“Người ta sẽ phát hiện ra! Và bọn tao sẽ chết chắc!”

“Nghe có vẻ thống thiết quá nhỉ?”

“Eddie, số tiền đó ở đâu?”

“Tôi không biết.”

“Mày giữ nó!”

“Thú thật là không có.”

Không ai nói gì. Eddie pha xong trà và nhấm nháp với một nét mặt mơ màng. Tôi càng lúc càng điên tiết hơn. Gã có vẻ như quên mất chúng tôi ở đấy.

“Chúng ta sẽ kết thúc chuyện này bằng cách nào?” Jasper hỏi.

“Không thể!” tôi đáp. “Chúng ta chỉ còn cách hi vọng rằng sẽ không có ai phát hiện ra.”

Khi tôi nói điều này, tôi nhận ra mẹ của tôi đã sai khi có lần bảo tôi rằng dù cho bạn đã đi trên đường bao xa, bạn vẫn luôn có thể quay trở lại. Tôi đang ở trên con đường một chiều không có lối thoát và không có chỗ quay đầu. Thực tế cho thấy đó là một cảm giác hoàn toàn hợp lí, bởi vì hai tuần sau mọi người đã phát hiện ra.

V.

Cơn cuồng nộ ăn thịt người của báo chí lại bước vào cuộc sống của tôi lần nữa. Câu chuyện bùng nổ đồng loạt, trên mỗi tờ báo, mỗi đài phát thanh và đài truyền hình. Tôi bị nhai sống. Dẫn đầu đội quân không ai khác ngoài Brian Sinclair, tay phóng viên thời sự hết thời mà tôi từng bắt gặp cùng bạn gái của con trai tôi.

Caroline và tôi đang ăn tối trong một nhà hàng Ý, ngồi ở bàn cạnh cửa sổ. Chúng tôi đang xắn vào một tảng thịt bê khổng lồ rưới nước sốt chanh thì cái đầu bạc của gã thò vào tầm mắt tôi. Chúng tôi dán mắt vào nhau qua cửa sổ. Là người của công chúng, tôi đã quen với việc bị máy quay phim chĩa vào mặt như ngón tay của thẩm phán, nhưng sự hào hứng ranh mãnh trên mặt Brian lại có tác động lên tôi giống như cú hạ áp suất đột ngột trong buồng máy bay. Gã điên cuồng ra hiệu cho tay quay phim. Tôi nắm tay Caroline và cả hai lao ra cửa hậu. Khi chúng tôi về đến nhà, điện thoại đang reo ầm ĩ. Đêm hôm ấy chúng tôi nhìn thấy tấm lưng của mình biến mất trong bản tin sáu giờ ba mươi.

Thực tế cho thấy, trong thời gian gần đây, quyền lực thứ tư cũng chẳng có gì hay ho hơn để làm ngoài việc ba hoa như đám ngư dân cuối tuần. Và Brian đã ở đó, hai tay dang ra, tuyên bố gã đã thực hiện một bản tin độc quyền về vụ bê bối lớn nhất trong lịch sử nước Úc. Gã chẳng gặp khó khăn gì khi vạch ra mối liên hệ của ít nhất mười tám triệu phú với Fleshpot - mỗi người là một nhân viên pha rượu hoặc kế toán hoặc bảo vệ hoặc nhân viên rửa bát, tất cả đều chạy tán loạn trước ống kính truyền hình, hai tay ôm lấy mặt, cử chỉ tương tự như một lời tự thú. Song chuyện xảy ra vào phần sau của đêm hôm đó nằm ngoài dự kiến của tôi, chủ yếu bởi vì khi tôi cật vấn Eddie về tội của gã, gã đã không nói cho tôi biết bản chất thật sự trong âm mưu của gã. Như tôi nghĩ, bản tin không phải nói về chuyện mấy người bạn của Eddie đã trục lợi từ túi tiền của thường dân Úc. Tôi biết mọi chuyện phức tạp và nguy hiểm hơn thế khi cuối cùng quyết định trả lời điện thoại và tay nhà báo ở đầu dây bên kia hỏi một câu hết sức bất ngờ “Mối quan hệ của ông với Tim Lung là gì?”

Ai cơ?

Đây là điều tôi phát hiện ra. Hai hộp đêm từng được Eddie quản lý và một thời gian ngắn do tôi quản lý thuộc sở hữu của một doanh nhân người Thái Lan tên là Tim Lung. Đến nay, trong số 640 triệu phú được tạo ra, có 18 người từng là nhân viên của Tim Lung. Eddie đã làm việc cho ông ta trong nhiều năm và rõ ràng vẫn đang làm việc cho ông ta. Số tiền mà Eddie cho tôi vay để xây mê cung thực chất đến trực tiếp từ Tim Lung. Người đàn ông mà tôi chưa bao giờ nghe nói đến này đã hỗ trợ tài chính cho nhà tôi mà tôi không hề hay biết. Ông ta đã cho tôi công việc quản lý câu lạc bộ của ông ta. Tôi không biết nói gì. Tôi bị ràng buộc với ông ta. Hay đúng hơn là, vì một lý do nào đó chưa rõ, ông ta ràng buộc với tôi. Chứng cớ gián tiếp nhưng đủ sức buộc tội. Chỉ có thế thôi ư? Không, không chỉ có thế. Đã đủ để treo cổ tôi, nhưng việc không chỉ có thế.

Các cuộc điều tra sâu hơn cho thấy Tim Lung sở hữu một đội tàu cá quy mô nhỏ đã bị chính quyền Pháp bắt giữ vì buôn lậu súng ống và đạn dược từ Pháp đến Bắc Phi. Điều này có nghĩa là công việc mà tôi đã làm khoảng hai mươi năm trước, ở Paris, chất lên dỡ xuống những kiện hàng trên bờ sông Seine, là làm cho chính tên khốn kiếp này. Tim Lung - ông ta chịu trách nhiệm cho cuộc chiến băng đảng dẫn đến cái chết của Astrid cách nay ngần ấy năm! Đầu óc tôi quay cuồng. Những tiết lộ ấy xuất hiện lặp đi lặp lại trong đầu tôi. Tim Lung: Tôi đã làm việc cho ông ta ở Pháp, ông ta đã cho tôi một công việc ở Úc, ông ta đã hỗ trợ tài chính cho nhà tôi và cuối cùng đòi lại sự chiếu cố này bằng cách trục lợi từ kế hoạch triệu phú. Đó có phải là điều ông ta đã toan tính từ đầu không? Làm sao điều đó có thể xảy ra? Và làm sao bất kì ai có thể tin vào sự thật khó tin là tôi chưa từng nghe nói đến ông ta? Tại sao tôi chưa bao giờ nghe nói đến ông ta? Người đàn ông mà tôi đã dính líu trong gần hết cuộc đời trưởng thành của mình? Tay doanh nhân người Thái bí ẩn này hóa ra lại là một trong những nhân vật quan trọng trong cuộc đời tôi, và đây là lần đầu tiên tôi nghe nói đến ông ta. Thật không thể tin nổi!

Tôi lên mạng để tìm kiếm và tìm được vài ba tấm ảnh mờ cùng một đường dẫn đến một bài phỏng vấn cũ trên một trang web công ty bằng tiếng Thái. Đó là một người đàn ông cao, gầy, tầm năm mấy sáu mươi tuổi. Ông ta có một nụ cười hiền lành. Tướng tá ông ta không có điểm nào có tính chất phạm tội. Cặp mắt ông ta cũng không nằm quá gần hoặc quá xa nhau. Tôi tắt máy tính, chẳng biết thêm được gì, và không lâu sau đó cảnh sát lục soát văn phòng chúng tôi và tất cả máy tính bị đưa đi. Họ tiếp tục moi ra những người mà tôi biết và đã cố tình quên; những người tôi đã làm cùng trong các công việc trả lương tối thiểu ngắn ngủi, những bệnh nhân ở bệnh viện tâm thần, kể cả những gái mại dâm cũng xuất đầu lộ diện để trình báo. Mọi người đều ở trên con đường chiến tranh dẫn đến tôi.

Đó là vụ án tội phạm trí thức của thế kỉ. Tôi bị nấu chín! Tôi là hiện thân của mọi thứ bị căm ghét ở quốc gia này - lại thêm một con mèo béo múp bòn rút tiền lương của những dân thường Úc tử tế và lao động chăm chỉ. Tôi chính thức trở thành kẻ đê tiện. Đồ cặn bã! Quân thối tha. Phường hạ lưu! Tôi là tất cả những thứ này, và hơn nữa. Trước sự bất ngờ của tôi, tôi bị nhận diện theo kiểu phân biệt chủng tộc. Một thằng Do Thái! Dù tôi chưa từng giao du với cộng đồng người Do Thái, cũng như chẳng qua lại với những người Amish[57], nhưng mấy tờ báo vẫn gọi tôi là “doanh nhân Do Thái Martin Dean.” Và lần đầu tiên tôi đã được gọi chính xác là “anh cùng mẹ khác cha” của Terry Dean. Nhờ đó tôi biết mình đã làm nên tích sự; họ đã tách rời những tội ác của tôi với những tội ác của đứa em trai lừng danh của tôi. Họ sẽ không chịu để cho tôi tước đoạt những di sản của Terry khi tôi sa cơ lỡ vận.

Một cuộc đời tôi dành để sợ hãi con người cuối cùng cũng đáng giá - con người chứng tỏ họ hoàn toàn đáng sợ. Cả đất nước đang trong cơn lốc xoáy thù hận, một lòng căm thù tột độ và không chừa điều gì, đến mức bạn khó lòng hình dung ai trong số họ còn hôn người thân chúc ngủ ngon buổi tối. Đây là khoảnh khắc mà tôi cảm thấy số phận của mình - số làm kẻ bị căm ghét - đã đến, và đồng thời khoảnh khắc mà tôi nhận ra rằng ắt hẳn phải có liên quan gì đấy đến năng lượng tiêu cực. Tôi cảm nhận được làn sóng căm phẫn một cách sâu sắc, trong ruột gan mình. Thú thật, bạn phải tự hỏi làm sao họ lén đưa việc bãi bỏ án tử hình qua một đám đông cuồng nộ như thế. Tôi không lạ gì với việc chứng kiến lòng thù hận của đồng bào mình tập trung như những tia năng lượng ảo có sức hủy diệt qua ngần ấy năm: tôi nhớ một ông bộ trưởng có vợ lấy tiền của người đóng thuế để mua kính mát hàng hiệu, và sự nghiệp chính trị của ông bộ trưởng coi như tiêu tùng. Hóa đơn điện thoại của con trai ông ta! Hoặc bà nghị sĩ bị buộc phải phủ nhận những cáo buộc rằng bà đã cố tìm cách vào dự miễn phí Lễ hội Royal Easter. Dân chúng bức xúc vì bà không phải trả mười hai đô la. Mười hai đô la rẻ mạt! Hãy tưởng tượng họ sẽ làm gì với tôi!

Dĩ nhiên những khuôn mặt thảng thốt ở các đối thủ chính trị của tôi khó lòng che giấu được nỗi vui sướng của họ; họ tôn sùng bất cứ thứ gì cho phép họ trông có vẻ phẫn nộ nhân danh cử tri. Chẳng tốn chút công sức nào, họ nghiền tôi nát bét. Họ được rảnh tay khỏi phải dựng lên một vụ bê bối để nướng chín tôi. Họ chỉ cần làm mỗi việc là ra vẻ sửng sốt và hành động thật nhanh, tỏ ra là người đạp được chân lên cổ tôi. Tất cả bọn họ xếp hàng để hạ nhục tôi, giọng nói của họ nhúng đầy nước cống, xô đẩy nhau tránh ra để tranh công kể sức cho cú ngã của tôi.

Oscar bất lực không ngăn được tất cả chuyện này, nếu quả thực cậu ta muốn làm thế. Reynold đã tiếp quản vụ việc. Anouk đã cố gắng giải thích với bố chồng và nhờ ông ta giúp tôi, nhưng Reynold rất cương quyết. “Đã quá muộn rồi,” ông ta nói. “Con không thể ngăn cơn sóng hận thù một khi nó đã vỗ bờ.” Ông ta đã đúng. Tuyên bố vô tội thì chẳng ích gì. Tôi biết chuyện diễn ra thế nào. Tôi đã bị thái lát và xắt hạt lựu trong đầu mọi người, vậy thì tôi còn làm gì ở đây? Bạn có thể nhìn thấy điều đó trong mắt họ - họ kinh ngạc khi thấy tôi vẫn còn thở. Thật đáng sợ! Tôi đã nghĩ đến vệc kêu gọi lòng độ lượng ở họ. Tôi thậm chí còn nghĩ sẽ nói với họ là tôi bị ung thư nữa, nhưng tôi đã từ bỏ ý nghĩ đó. Tôi đã tấn công túi tiền của họ, và không có gì xoa dịu được họ. Họ có thể biết tin da tôi đang bị một đầu bếp mù lột ra vì nhầm tôi với một củ khoai tây khổng lồ, và họ sẽ reo hò. Vui quá! Dường như trong xã hội chúng tôi, Cơ đốc giáo đã thâm nhập lâu dài trong lĩnh vực ăn miếng trả miếng nhưng lại ít tiến triển trong việc ứng dụng sự tha thứ vào thực tiễn.

Điều mỉa mai lớn nhất về toàn bộ chuyện này là những đợt hóa trị đã kết thúc và thành công. Vậy là đúng lúc tôi giành lại được sự sống của mình, nó lại trở nên không sống nổi. Các Phật tử nói đúng. Kẻ có tội không bị kết án tử hình, y bị kết án chung thân.

Buồn thay, Jasper cũng là người nhận quả báo. Tôi thật xấu hổ phải nói rằng nó rốt cuộc phải trả giá cho tội lỗi của bố nó. Nó bắt đầu nhận được những thông điệp như “Hãy nói với bố mày rằng tao sẽ giết ông ta!” Tội nghiệp thằng bé! Nó trở thành một dịch vụ tin nhắn dọa giết. Và đừng nghĩ rằng vợ tôi thoát được dễ hơn chút nào. Tội nghiệp Caroline! Tội nghiệp đứa trẻ trong rừng hoang! Nàng ngờ nghệch nhận trả lời phỏng vấn, nghĩ rằng nàng sẽ thanh minh được sự việc. Nàng không hiểu rằng họ đã xác định rõ vai trò của nàng và sẽ không chấp nhận để nó bị sửa hoặc điều chỉnh. Với việc chống lại tầng lớp lao động, chúng tôi đã mất cơ hội trở thành người Úc, và vì thế bị tước luôn quyền được đối xử bình đẳng. Họ giày xéo nàng. Lời nói dối thực sự của tôi bị phát hiện và ai nấy đều biết rằng Caroline và tôi đã lớn lên cùng nhau. Do đó việc nàng trở thành triệu phú khiến nàng trông có tội chẳng kém gì tôi. Nàng bị ép vào cảnh lau nước mắt trên đài truyền hình quốc gia. Tình yêu của tôi! Đám đàn bà con gái nhổ nước bọt vào mặt nàng trên đường. Nước bọt! Nước bọt thật! Và đôi khi nước bọt ấy không phải màu trắng mà là màu xanh thẫm bẩn thỉu của kẻ hút thuốc lâu năm. Caroline chưa chuẩn bị tâm lý cho chuyện này; ít nhất tôi còn có một tuổi thơ bị ngược đãi để chuẩn bị cho tôi, hàng vô số kinh nghiệm cay đắng để lót dạ tôi. Tôi khởi đầu là một kẻ bị khinh bỉ và kết cục cũng là như thế - khó lòng mà bức xúc quá nhiều về việc đó.

Và đây là phần buồn nhất, bi kịch thực sự: toàn bộ công cuộc cải cách của tôi đã bị bãi bỏ một cách có hệ thống, toàn bộ sự cách tân, toàn bộ quá trình bị bóp méo của tôi. Là thế đấy! Cuộc cách mạng xã hội ngắn nhất trong lịch sử! Lát cắt nho nhỏ về lịch sử Úc này đã suy vong như một tai họa. Họ không còn thích trò hề mà tôi đạo diễn. Tất cả giờ đây đã rõ ràng với họ: họ đã bị lừa bịp. Chúng tôi trở lại đúng nơi xuất phát. Thậm chí còn lùi lại xa hơn. Họ nhanh chóng hạ tôi xuống thành một sai sót vô nghĩa, viết lại lịch sử ở tốc độ siêu âm. Nhiều tháng lịch sử bị xóa sạch bằng từng bản tin thời sự ba mươi phút. Mọi kênh truyền hình đều đưa lên khuôn mặt rầu rĩ của một người hưu trí kể về sự hi sinh của bà ta khi gửi một đô la mỗi tuần, toàn bộ những thứ bị mất mà bà lẽ ra đã mua được: sữa, nước rửa chén, và, không một chút châm biếm, những tờ vé số. Đúng, xổ số quốc gia đã kinh doanh trở lại. Người ta lại lao vào trò đỏ đen.

***

Tôi cố mỉm cười trước gương; nụ cười khiến nỗi buồn của tôi trông như một sự biến dạng vĩnh viễn. Đó là lỗi của tôi! Lẽ ra tôi không nên đấu với sự vô nghĩa của mình cũng như không nên chiến đấu với những khối u đó. Lẽ ra tôi nên nuôi dưỡng các khối u của mình cho đến khi chúng to lên và nung núc thịt.

Tôi dành phần lớn những ngày ấy nằm duỗi người trên sàn nhà trong phòng ngủ, gác cằm lên tấm thảm màu be cho đến khi cằm tôi cảm thấy màu be, và cả bên trong tôi cũng thế: phổi màu be, tim màu be bơm máu màu be qua những mạch máu màu be. Tôi đang nằm trên sàn thì Jasper xông vào, xâm lấn sự tồn tại màu be của tôi để nhắn lại tất cả những lời đe dọa giết chóc mà nó đã thay mặt tôi để nhận.

“Mà Tim Lung là gã quái nào thế?” nó hỏi.

Lăn người nằm ngửa, tôi kể với nó mọi chuyện tôi biết, vốn cũng chẳng nhiều nhặn gì.

“Vậy là mẹ của con đã chết trên thuyền của lão trong một cuộc chiến băng nhóm của lão.”

“Con có thể nói vậy.”

“Vậy người đàn ông này đã giết mẹ của con.”

“Bà ấy tự tử.”

“Sao cũng được, tên khốn nạn này đã hủy hoại cuộc sống chúng ta. Không có lão, con hẳn đã có một người mẹ, và bố hẳn đã không trở thành kẻ bị căm ghét mới nhất ở Úc.”

“Có thể.”

“Eddie nói gì về lão?”

“Eddie chẳng nói gì cả.”

Đúng là thế. Chính quyền cũng đang gây khó khăn với gã, không chỉ vì gã là người quản lý của chương trình triệu phú. Với việc lưu trú quá hạn thị thực, gã đã là một tội phạm - họ tịch thu hộ chiếu của gã, vài ba hôm lại triệu tập gã để thẩm vấn một lần, nhưng vẫn chưa trục xuất gã về Thái Lan, vì vẫn cần gã cho việc điều tra. Ngay cả như thế, gã vẫn là kẻ bình thản duy nhất trong số chúng tôi. Sự bình thản của gã rất tự nhiên và không lay chuyển. Tôi bỗng đâm ra ngưỡng mộ gã, vì dù cho tôi nghi ngờ sự bình thản của gã chỉ là một cái mặt nạ, nhưng đó là cái mặt nạ cứng cáp và bền nhất mà tôi từng thấy.

“Chuyện này thật phức tạp,” Jasper nói. “Bố định làm gì?”

Ý hay. Đây là một vụ lừa đảo lớn. Mọi người đều nói: Martin, mi sẽ phải chuẩn bị vào tù. Làm sao bạn có thể chuẩn bị cho một việc như thế? Bằng cách nhốt mình trong tủ với ít bánh mì và nước nhạt? Nhưng tôi phải làm gì đó. Vận đen của tôi đang chất chồng - thật ngu ngốc, chính quyền thậm chí sắp mở lại hồ sơ vụ Cẩm nang tội ác. Bỗng dưng họ nhận thấy rằng cuối cùng thì họ cũng có một vụ án phải giải quyết. Tôi giống như một tòa nhà vô chủ nằm trong diện giải tỏa, và mọi người đang vây xung quanh để xem.

Hi vọng duy nhất của tôi là cố gắng trả lại ít tiền, biết đâu làm thế sẽ xoa dịu họ phần nào. Tôi sẽ kiên trì thuyết phục rằng tôi cũng bị lừa bịp như họ, và rằng tôi sẽ làm mọi thứ trong khả năng của mình để trả lại từng xu, dù cho tôi có phải làm việc đó cả đời. Đó là một kế hoạch yếu ớt, nhưng tôi vẫn thử. Tôi phải bán mê cung của mình. Thật đau lòng khi phải chia tay với thứ mà tôi đã thiết kế thật tỉ mỉ và thổi vào sự sống, không phải để đạt được mơ ước hạnh phúc mà để đạt được một mơ ước về sự ngờ vực và lòng căm thù sâu sắc, một mơ ước ẩn nấp, một mơ ước mà tôi đã biến thành sự thật - nó đã che giấu tôi một cách trung thành trong nhiều năm.

Vào ngày đấu giá, người nào có miệng biết nói cũng khuyên tôi không nên đến, nhưng tôi không thể cưỡng lại mong muốn nhìn xem ai sẽ là chủ sở hữu mới. Jasper cũng có ở đó; dù sao thì, cái chòi của nó sẽ bị bán kèm theo mê cung, cái chòi mà cả hai chúng tôi đã giả vờ do mình tự tay dựng lên. Số người có nhã ý mua lên đến một nghìn. Tôi không biết bao nhiêu người có ý định mua thật và bao nhiêu người đến chỉ để hóng hớt.

Tôi cảm thấy một cơn rùng mình buồn nôn khi tôi đến nơi. Mọi người đều nhìn tôi và rì rầm. Tôi quát lên rằng lầm bầm là sự thoái hóa của lời nói. Chẳng ai nói gì sau đó. Tôi chọn chỗ đứng dưới cái cây mà tôi ưa thích, nhưng nó không xoa dịu sự bại trận của tôi; kẻ thù đang uống rượu vang sủi tăm ở giữa cái pháo đài được thiết kế để giữ hắn khỏi bén mảng đến. Dù vậy, mọi người nhanh chóng kẹt trong hàm răng của nó; thật hả hê khi thấy nhiều người phải được cứu ra từ mê cung. Việc đó làm trì hoãn chương trình. Khi buổi đấu giá chính thức bắt đầu, người điều khiển đọc một bài phát biểu ngắn về ngôi nhà và mê cung, gọi nó là “vương quốc của một trong những đầu óc gây tranh cãi nhất nước Úc,” điều đó khiến tôi cảm thấy bất an, bồn chồn, đồng thời mang lại cảm giác tự hào ngạo mạn. Tôi khoanh tay như bậc đế vương, dù tôi biết họ nghĩ tôi thật buồn cười và chẳng giống một ông vua mất ngai tí nào. Cái mê cung phơi bày mức độ của nỗi lo sợ căng phồng, tâm trạng bất an và chứng hoang tưởng của tôi, vì thế tôi cảm thấy về mặt tâm lý mình đang trần truồng đứng đó. Họ có biết toàn thể họ đã tụ tập tại nơi chứng minh luận điểm của tôi rằng tôi là người đàn ông sợ hãi nhất trên đời không?

Cuối cùng, vì sự kỳ lạ, điên khùng, hoặc tai tiếng của nó, cái mê cung và hai ngôi nhà nằm trong nó đã được bán với mức giá đáng ngạc nhiên, 7,5 triệu đô la, gần gấp mười lần giá trị của chúng. Điều này, như dự đoán, đã khiến cả giới báo chí và những đối tượng trung thành của nó, dân chúng, tin rằng tôi là một người giàu, điều đó đương nhiên chỉ càng củng cố lòng căm ghét của họ dành cho tôi. Những người mua, theo tôi được biết, điều hành một chuỗi cửa hàng nội thất đắt tiền, và họ dự định mở nơi này thành điểm tham quan. Ôi dào. Xét về mặt sỉ nhục, đó không phải là điều tồi tệ nhất.

Tôi dọn sách, đồ đạc của mình cùng với bản thân mình vào một căn hộ mà Anouk đã thuê cho tôi và Caroline. Tôi thậm chí còn không có cơ hội trao 7,5 triệu đô la của mình cho mọi người như trao miếng thịt cho một con chó thà cắn chân tôi còn hơn. Chính phủ tịch thu toàn bộ tài sản và phong tỏa tài khoản ngân hàng của tôi. Bị tịch thu và phong tỏa, và chỉ còn chờ chính quyền truy tố, tôi trở thành kẻ hoàn toàn bất lực.

Vậy thì - nếu tôi sắp tiêu tùng, tôi muốn lôi ai đó theo. Nhưng ai mới được? Tôi chẳng rỗi hơi đi ghét những người đồng bào của mình vì đã ghét tôi. Tôi chắt chiu từng giọt trong bể chứa nỗi giận bao la của mình để ghê tởm bọn nhà báo, những nhà quan sát đạo đức giả tạo, hợm hĩnh, lúc nào cũng sôi sục. Vì những gì bọn họ đã làm với mẹ tôi, bố tôi. Vì Terry yêu dấu. Vì đã căm ghét tôi. Đúng, tôi sẽ trả thù bọn họ. Tôi bị sự trả thù này ám ảnh. Đó là lý do vì sao tôi không sụp đổ. Tôi chưa sẵn sàng vỡ vụn. Tôi hoài thai một dự án cuối cùng. Một dự án thù hận. Một dự án báo thù, bất chấp thực tế rằng tôi không giỏi trả thù, dù đó là thú tiêu khiển lâu đời nhất của nhân loại. Tôi cũng chưa bao giờ phải đứng ra bảo vệ danh dự cho mình. Thú thật, tôi không biết làm sao người ta có thể nói ra từ “danh dự” với nét mặt tỉnh rụi. Tôi hỏi bạn - đâu là điểm khác nhau giữa “danh dự ô uế” với “cái tôi méo mó”? Còn ai thực sự tin vào thứ rác rưởi này? Không, tôi muốn trả thù đơn giản vì truyền thông đã làm tổn thương cái tôi của tôi, bản sắc của tôi, và cái siêu ngã của tôi, tất tần tật, hết lần này đến lần khác. Và tôi sẽ xử đẹp bọn họ.

Tôi vay tiền của Caroline và nói với nàng đó là chi phí pháp lý. Rồi tôi đến nhà một thám tử tư tên là Andrew Smith. Ông ta làm việc ở nhà với vợ và con chó xù và trông giống như một nhân viên kế toán, không phải một thám tử tư. Thật ra, trông ông ta không giống như đang làm chuyện gì riêng tư. Khi tôi ngồi xuống trong phòng ông ta và gỡ mũ trùm, mắt kính ra, ông ta hỏi tôi ông ta có thể làm gì cho tôi. Tôi trình bày tất cả với ông ta. Và thật chuyên nghiệp hết sức, ông ta kiềm nén không đánh giá tôi vì cái kế hoạch nhỏ nhen, ác ý, đầy thù hận của tôi. Ông ta im lặng lắng nghe, và cuối cùng đôi môi mỏng nở nụ cười đắc ý, chỉ một bên môi nhếch lên, rồi ông ta nói, “Tôi sẽ bắt tay vào làm ngay.”

***

Chỉ hai tuần sau, Andrew Smith đến gặp tôi với nụ cười nhếch mép đó. Ông ta thực hiện sứ mệnh của mình chu đáo như tôi đã kì vọng - ông ta đã phạm không biết bao nhiêu luật đời tư và giao cho tôi một bộ hồ sơ. Khi ông ta cho chó ăn, tôi xem qua các tập tin, cười khúc khích, há hốc mồm, và cười ha hả. Đó là một bộ hồ sơ tuyệt cú mèo, và nếu không vì đã có kế hoạch khác cho nó, thì ắt hẳn tôi đã xuất bản nó thành tiểu thuyết và lọt vào danh sách tác giả có sách bán chạy rồi. Bây giờ tất cả những gì tôi phải làm là học thuộc lòng nó.

Sau đó tôi bắt tay vào làm một chuyện thực sự bẩn thỉu nhất mà tôi từng làm.

Buổi họp báo trực tiếp tổ chức tại bậc tam cấp của Nhà hát Con sò không vì lý do gì. Hương vị của cảng biển và của truyền thông hỗn độn hòa lẫn vào không khí buổi sáng. Mỗi nhà báo, người dẫn chương trình thời sự, người làm chương trình phát thanh, và nhân vật truyền thông ở Sydney đều đã có mặt, và tất cả chúng tôi đều đứng đấy bé nhỏ trước hình khối kì lạ của nhà hát nổi tiếng. Cuộc họp mặt này, nó có tầm quan trọng. Tôi và giới truyền thông, như người chồng và người vợ đã li dị, lần đầu gặp lại nhau sau nhiều năm tại đám tang của đứa con duy nhất của họ.

Tôi vừa kiêu hãnh đứng vào bục, bọn họ đã đặt ra những câu hỏi soạn sẵn, cứ như đang bào chữa một lý tưởng cao cả. Tôi cắt ngang bọn họ.

“Hỡi những động vật lưỡng tính của báo chí. Tôi đã chuẩn bị một thông cáo ngắn: các người sẽ không biết sự tử tế nếu nó xuất hiện và ỉa vào mặt các người. Thế đấy. Tôi đã bảo nó rất ngắn mà. Nhưng tôi đến đây không phải để giải thích với các người tại sao các người là bản sao con người cũ của các người, tôi đến đây để trả lời câu hỏi của các người. Và tôi biết các người đều rất thích cùng một lúc gào to câu hỏi của mình mà không hoặc rất ít tôn trọng những người đồng nghiệp có giọng nói nhỏ, yếu ớt của các người, do đó tôi sẽ làm việc với từng người một, và các người có thể đặt câu hỏi của mình theo cách đó, lần lượt từng người.”

Tôi ra hiệu cho tay nhà báo đứng gần tôi nhất. “A, ông Hardy, tôi rất mừng khi gặp ông ở đây chứ không phải ở văn phòng tư vấn cờ bạc của ông, nơi mà ông đến vào các ngày thứ ba, thứ năm và thứ bảy. Câu hỏi của ông là gì? Không? Không có câu hỏi à?”

Bọn họ nhìn nhau bối rối.

“Thôi được. Còn anh thì sao, anh Hackerman? Tôi hi vọng anh không quá mệt mỏi - nói gì đi nữa, một người đàn ông có một vợ và hai cô bồ nhí thì thể lực phải dồi dào lắm. Cô bồ thứ nhất của anh, sinh viên báo chí hai mươi tư tuổi Eileen Bailey, và cô bồ thứ hai của anh, cô em vợ June, rõ ràng không làm cho anh bận bịu như người ta nghĩ nhỉ.”

“Có chuyện gì vậy? Câu hỏi đâu cả rồi? Còn ông thì sao, ông Loader? Tôi hi vọng ông sẽ không lấy câu hỏi đập tôi như ông đã đập vợ ông - năm lần, một lần cảnh sát phải can thiệp. Vợ ông bãi nại là do bà ấy yêu ông hay vì bà ấy sợ ông? Dù sao thì, ông muốn biết gì nào? Không gì hết à?”

Tôi chưa chịu thôi. Tôi tuôn một tràng. Tôi lôi hết bí mật ra ánh sáng. Tôi lần lượt hỏi về các chuyên viên cố vấn hôn nhân của họ, các cuộc phẫu thuật dương vật, ghép tóc, phẫu thuật thẩm mỹ, về một gã đã lừa em trai của mình để cuỗm của thừa kế, về bảy người bị nghiện cocaine và một tên bỏ vợ ngay sau khi cô ta phát hiện bị ung thư vú. Bằng cách lăng mạ họ từng người một, tôi đã biến đám đông tụ hội thành từng cá nhân một lần nữa. Bọn họ không kịp trở tay, lúng ta lúng túng và vã mồ hôi dưới ánh sáng chói chang từ tâm điểm chú ý của chính họ.

“Chẳng phải mới tuần trước ông nói với bác sĩ tâm lý của mình rằng ông luôn muốn cưỡng hiếp một cô gái sao? Tôi có băng ghi âm đây này,” tôi nói, sờ vào cặp táp của mình. Vài ba vụ buộc tội bôi nhọ và xâm phạm đời tư thì có thá gì khi mà tôi sắp tiêu tùng vì tội lừa đảo? “Còn ông, Clarence Jennings từ 2CI. Tôi nghe một thợ làm tóc nói rằng ông chỉ thích ngủ với vợ mình khi bà ta hành kinh. Tại sao vậy? Xem nào! Công khai chuyện ấy đi! Công chúng có quyền được biết!”

Bọn họ chĩa ống kính và micro vào nhau. Bọn họ muốn làm cho người khác câm miệng, nhưng họ không thể bỏ lỡ tin sốt dẻo khi sự cạnh tranh ở ngay đấy cạnh họ. Họ không biết phải làm gì hoặc hành động thế nào. Cảnh tượng thật hỗn loạn! Bạn không thể xóa một buổi phát sóng trực tiếp; đời sống riêng tư của họ đã bị tiết lộ qua những cái máy truyền hình và phát thanh viên ở khắp mọi nơi, và họ biết thế. Theo thói quen, họ lên án nhau, nhưng rồi đến lượt họ bị lên thớt. Họ nhìn tôi trừng trừng, nhìn nhau trừng trừng, thảng thốt, ê chề, như những khúc xương bị gặm mòn được dựng đứng lên. Một người cởi áo khoác và tháo cà vạt. Một kẻ khác thút thít. Số đông mang nụ cười sợ hãi. Họ có vẻ do dự, không dám nhúc nhích lấy một centimet. Bị bắt quả tang đang tụt quần xuống! Rốt cuộc! Những người này từ lâu đã cướp đi tầm quan trọng của chủ thể mà họ khai thác tin, vênh vênh váo váo cứ như họ mới là người nổi tiếng, song lại đinh ninh sai lầm rằng cuộc sống của họ là của riêng họ. Ôi, không còn nữa. Họ bị sập cái bẫy đạo đức do chính họ giăng ra. Bị đóng dấu bằng chính xiềng xích của họ.

Tôi nháy mắt đểu với họ để họ biết chắc rằng tôi đã tận hưởng hết cỡ việc xâm phạm vào lãnh địa cuộc sống của họ. Nỗi sợ hãi nằm trong cuống họng họ - họ đã hóa đá. Thật ấn tượng khi chứng kiến sự sụp đổ của một đám đông niềm kiêu hãnh.

“Bây giờ về nhà,” tôi nói, và họ làm theo. Họ ra về để nhấn chìm muộn phiền trong bia và bóng tối. Tôi ở một mình, với sự im lặng nói lên mọi điều mà nó vẫn luôn nói.

***

Tối hôm đó tôi ăn mừng một mình trong căn hộ của Caroline. Nàng ở đó, nhưng không mặn mà lắm dù chỉ một bọt bong bóng sâm banh nhân danh thắng lợi.

“Ôi, việc đó thật trẻ con,” nàng nói, đứng cạnh tủ lạnh và ăn kem đựng trong hộp giấy. Dĩ nhiên nàng nói đúng. Dẫu vậy, tôi cảm thấy sướng rơn. Thì ra, sự trả thù là khát khao tinh khiết duy nhất từ thời trai trẻ của tôi vẫn tồn tại vẹn nguyên, và sự thỏa mãn của nó, dù có trẻ con thế nào đi nữa, vẫn xứng đáng ít nhất một ly Moet et Chandon. Nhưng tình thế khó tránh khỏi đã bủa vây lấy tôi: họ sẽ sớm đến tìm tôi với sức mạnh nhân đôi. Tôi phải lựa chọn vào chính lúc này giữa thực tế nhà tù và thực tế tự tử. Tôi nghĩ lần này tôi quả thực sẽ phải tự kết liễu mạng sống. Tôi không ở tù nổi. Tôi bị ám ảnh trước mọi thể loại đồng phục và hầu hết thể loại quan hệ đồng tính nam. Vậy thì tự tử. Theo thông lệ của xã hội này, tôi đã chứng kiến con trai mình trưởng thành, vì thế cái chết của tôi sẽ đáng buồn nhưng không bi kịch. Những bậc cha mẹ sắp chết được phép than khóc vì đã không nhìn thấy con cái họ lớn lên, không phải vì không nhìn thấy chúng già đi. Ái chà, mẹ kiếp - có thể tôi muốn nhìn thấy con tôi bạc đầu và già xọm dù cho tôi phải làm việc đó qua lớp kính mờ đục của tiết đông giá lạnh căm.

Cái gì thế? Tôi nghe tiếng xe. Mẹ kiếp. Tôi nghe tiếng bước chân. Nhịp điệu ám ảnh của bước chân. Chúng dừng lại. Giờ tôi nghe tiếng gõ cửa! Ai đó đang gõ cửa! Tự tử? Ở tù?

***

Ồ, bạn biết gì không: một phương án thứ ba!

Tôi phải kết thúc chuyện này thật nhanh. Không còn nhiều thời gian.

Tôi đi ra khỏi phòng ngủ và trông thấy Caroline đang cuộn mình trên ghế sofa như một con chó gầy nhom dài thượt. “Đừng mở cửa,” nàng bảo, không nói to ra những từ này mà nhép miệng không một tiếng động. Tôi tháo giày ra và rón rén đi tới cửa. Ván sàn kêu cọt kẹt dưới chân tôi. Tôi nghiến răng, tiến thêm vài bước kẽo kẹt nữa, rồi nhìn qua lỗ nhỏ trên cửa.

Anouk, Oscar Hobbs và Eddie đang đứng đó với những cái đầu to lồi lên. Tôi mở cửa. Tất cả họ đi vội vào trong.

“Được rồi. Tôi đã nói chuyện với một người bạn trong cảnh sát liên bang,” Oscar nói. “Tôi được tin mật báo. Họ sẽ đến bắt ông vào ngày mai.”

“Sáng hay chiều?” tôi hỏi.

“Việc đấy quan trọng không?”

“Có thể một chút. Tôi có thể làm được khối việc trong năm, sáu giờ đồng hồ.” Đó chỉ là động thái làm ra vẻ can đảm. Sự thật là, tôi chưa bao giờ làm được chuyện gì trong năm, sáu giờ đồng hồ. Tôi cần tám giờ.

“Và hắn làm gì ở đây?” tôi hỏi, chỉ vào Eddie.

“Chúng ta phải đi khỏi đây,” Eddie nói.

“Ý mày là - chạy trốn?”

Eddie dùng hết sức bình sinh để gật đầu đến độ gã nhón người trên đầu ngón chân.

“À, nếu tao quyết định bỏ chạy, cái gì khiến mày nghĩ tao sẽ chạy với mày? Và chúng ta có thể đi đâu mới được? Toàn nước Úc giờ đã biết mặt tao, và đó không phải là thứ họ hoan nghênh.”

“Thái Lan,” Eddie nói. “Tim Lung đã đề nghị che giấu ông.”

“Thằng khốn đó! Cái gì khiến mày nghĩ...”

“Ở đây ông sẽ chết trong tù, Marty.”

Câu nói đó giải quyết mọi chuyện. Ngay cả việc tôi đi ở tù cũng không thể làm cho Eddie cút xéo. “Nhưng chúng ta sẽ bị chặn lại ở sân bay. Họ sẽ không bao giờ để tao đi khỏi nước này.”

“Đây,” Eddie nói, đưa cho tôi một phong bì màu nâu. Tôi nhìn vào trong và lôi chúng ta. Hộ chiếu Úc. Bốn quyển. Một cho tôi, một cho gã, một cho Caroline, và một cho Jasper. Ảnh của chúng tôi dán trên đó nhưng tên thì khác. Jasper và tôi là Kasper và Horace Flint, Caroline là Lydia Walsh, còn Eddie là Aroon Jaidee.

“Làm sao mày có được mấy thứ này?”

“Nhờ Tim Lung.”

Khuất phục trước sự thôi thúc, tôi nhặt một tàn thuốc lên và dí nó vào tường. Nó không làm thay đổi gì cả.

“Nhưng vẫn là mặt tao trên hộ chiếu!” tôi thốt lên.

“Đừng lo lắng về chuyện dó,” Eddie nói. “Tôi đã giải quyết xong cả rồi.”

Caroline vòng tay quanh người tôi và chúng tôi tấn công nhau bằng những câu hỏi thì thầm, mỗi người đều sợ phải thừa nhận những mong muốn của người kia vì cho rằng chúng đối lập nhau.

“Anh có muốn em đi cùng anh không?” Caroline hỏi.

“Em muốn làm gì?”

“Liệu em có khiến cuộc sống anh khó khăn hơn trong lúc chạy trốn? Liệu em có làm vướng chân?”

“Em có muốn ở lại không?” tôi mệt mỏi hỏi.

“Mẹ kiếp, Martin, cứ trả lời em có hay không. Anh có muốn em đối phó vụ của anh ở đây không?” Caroline đề nghị, ý tưởng này đã đến môi nàng cùng lúc với khi nó chạm não nàng. Tôi hiểu rằng những câu hỏi của nàng đã là những câu trả lời phủ màn mỏng.

“Caroline,” Anouk nói, “nếu Martin mất tích, cảnh sát sẽ không để yên cho chị đâu.”

“Công chúng cũng thế,” Oscar phụ họa.

Caroline đang đau khổ. Khuôn mặt nàng có vẻ dài ra như cái bóng. Tôi nhìn những suy nghĩ mâu thuẫn hiện lên trong mắt nàng.

“Em sợ,” nàng nói.

“Anh cũng thế.”

“Em không muốn xa anh.”

“Anh không muốn bị bỏ rơi.”

“Em thật sự yêu anh.”

“Anh vừa nghĩ rằng...”

Nàng đặt ngón tay lên môi tôi. Bình thường tôi rất ghét bị người ta bảo im, nhưng tôi lại rất thích phụ nữ đặt ngón tay lên môi tôi.

“Chúng ta sẽ đi cùng nhau,” nàng hổn hển nói.

“Được, bọn tao sẽ đi,” tôi nói với Eddie. “Nhưng tại sao mày lại làm hộ chiếu cho Jasper? Nó không cần chạy trốn.”

“Tôi nghĩ nó nên làm thế,” Eddie nói.

“Nó sẽ không chịu.”

“Một gia đình gắn bó với nhau...” gã nói, bỏ lửng. Có lẽ gã nghĩ rằng tôi sẽ nói nốt câu ấy hộ gã. Làm sao tôi nói được? Tôi chẳng biết chuyện gì xảy ra cho một gia đình gắn bó với nhau.

***

Đó có lẽ là khoảnh khắc buồn nhất trong cuộc đời tôi, chia tay Anouk. Thật kinh khủng khi tôi không thể nói sẽ sớm gặp lại cô ấy, hoặc thậm chí gặp lại sau. Sẽ không có chuyện gặp sớm. Hay gặp muộn. Chỉ vậy thôi. Trời tối dần. Mặt trời đang vội vã lặn. Mọi thứ đã tăng tốc. Không khí thật nặng nề. Oscar chưa bao giờ quên rằng cậu ta đánh liều khi đến đây; cậu ta nhịp ngón tay trên đùi với cường độ ngày càng nhanh. Cát đang chảy xối xả trong chiếc đồng hồ cát. Anouk buồn rười rượi. Chúng tôi không phải ôm nhau mà là ghì chặt lấy nhau. Chỉ vào thời khắc chia tay bạn mới hiểu được chức năng của một người: Anouk đã có mặt để cứu tôi và cô đã làm thế, nhiều lần rồi.

“Em không biết phải nói sao,” cô ấy nói.

Tôi thậm chí không biết làm sao để nói câu “Anh không biết phải nói sao.” Tôi chỉ ôm chặt cô ấy trong khi Oscar hắng giọng hàng tá lần. Rồi họ ra đi.

Giờ thì tôi đã hành lý chỉn chu và chờ đợi. Máy bay sẽ cất cánh trong khoảng bốn giờ nữa. Caroline đang gọi tôi. Dù vì lý do nào đó nàng gọi tôi là Eddie. Eddie trả lời. Họ không nói chuyện với tôi.

Tôi nghĩ tôi sẽ đặt bản thảo này lại đây trong một cái hộp trong căn hộ, và biết đâu một ngày nào đó nó sẽ được tìm thấy và ai đó đủ thông minh để xuất bản nó sau khi tôi chết. Mà nó cũng có thể có tác dụng đính chính sau khi tôi chết. Chắc chắn truyền thông và công chúng sẽ xem cuộc đào tẩu của chúng tôi như bằng chứng cụ thể về tội lỗi của chúng tôi - họ không đủ sức nhìn thấu vào tâm lý con người để biết rằng bỏ trốn chỉ là bằng chứng của sự sợ hãi.

Và giờ đây, trên đường đến sân bay, chúng tôi phải dừng lại ở căn hộ của Japser và chia tay cả nó. Làm sao tôi có thể nói lời chia tay với con trai mình? Lúc nó dọn nhà đi đã rất khó khăn rồi, nhưng từ ngữ nào sẽ làm nên câu nói chia tay rằng tôi sẽ sống những ngày tháng còn lại của đời mình làm Horace Flint ở Thái Lan trong một ổ tội phạm? Tôi nghĩ mình sẽ sưởi ấm nó bằng lời an ủi rằng bố của nó, Martin Dean, sẽ không bao giờ bị xóa bỏ, mà người nằm trong mồ ở một cái nghĩa trang sình lầy của Thái Lan là Horace Flint. Điều đó sẽ làm nó vui lên. Được rồi. Bây giờ đúng là Caroline đang gọi tôi. Chúng tôi phải đi. Câu văn tôi đang viết sẽ là câu cuối cùng mà tôi viết ra.

[53] Scurvy: bệnh do thiếu vitamin C.

[54] Mặc cảm Oedipal: Khuynh hướng một bé trai quấn quýt lấy mẹ và ganh tức với cha của mình.

[55] Grigori Yefimovich Rasputin (1869-1916): một nhân vật bí ẩn ở Nga, tự phong cho mình là tu sĩ với thần lực của thượng đế. Rasputin được Nga hoàng Tsar Nicholas II và hoàng hậu Tsaritsa Alexandra tôn sùng vì họ cho rằng ông đã chữa được cơn bệnh hiểm nghèo cho con trai duy nhất là hoàng tử Alexei. Rasputin còn có biệt danh là Tu sĩ điên, Tu sĩ hắc ám. Có rất nhiều thông tin về Rasputin nhưng khó có thể xác định tính trung thực vì phần lớn là huyền thoại hay lời đồn đãi thêm thắt của công luận.

[56] Gallon: đơn vị đo dung tích, bằng 3,785 lít ở Mỹ.

[57] Amish: một tộc người sống chủ yếu ở Mỹ với lối sống biệt lập, khép kín, không sử dụng hầu hết các ứng dụng khoa học kĩ thuật hiện đại như điện, điện thoại, truyền hình... Người Amish ăn mặc như những người sống ở thế kỉ 17, đàn ông thường để râu dài nhìn khá giống người Do Thái.