Xưa có con Chó, một hôm, nhân lúc nhá nhem tối lẻn vào hàng thịt, ngoạm trộm được một miếng thịt rồi tha đi.
Nhà hàng biết, đuổi theo.
Chó chạy qua cầu, thấy người đuổi kíp lắm phải nhả miếng thịt bò trả rồi rảo cẳng chạy một mạch.
Lúc lộn về, Chó trông dưới cầu, thấy cái bóng trăng mập mờ trăng trắng dưới nước, ngỡ là miếng thịt còn đấy, vội nhảy xuống để đớp.
Nào ngờ, đã không phải thịt, lại bị dòng nước cuồn cuộn kéo đi. Chó không tài nào mon men vào bờ được nữa. Chó chết.
Vì tích này, mà sau mới có câu hát rằng:
Chó sao tham dạ, mắt mờ
Thịt đâu? Thấy bóng trăng tà mất thân.
*
Cò Và Bồ Câu
Một hôm, Cò đang bay trên cao, thầy Bồ câu ăn ở dưới đất, Cò liền sà xuống tán chuyện, muốn kết làm vợ chồng.
Cò rằng:
- Làm chi cực lắm hỡi mình!
Gặp đây, ta tỏ chút tình nên chăng?
Bồ câu đáp lại:
- Anh ơi! Em bảo anh này,
Những phường cò tép em đây xin đừng.
Cò rằng:
- Chi bằng lặn lội ngoài sông,
Chẳng tôm, thì cá, nhịn không bao giờ.
Bồ câu lại đáp:
Ao bèo mát mẻ chửa xong,
Làm chi lặn lội bờ sông nặng mình.
Cò biết tán không xong, phải cất mình bay cho khỏi thẹn.
Bồ câu không thuận theo Cò, sau lại chịu đi làm vợ bé Cà cưỡng và làm dâu Ác là.
Cò thấy vậy, đầu đơn đến trước cửa Phượng hoàng kiện Bồ câu.
Trong đơn Cò cốt buộc rằng Bồ câu lấy Cà cưỡng là người trong một họ lấy lẫn nhau, phạm vào tội loạn luân, và xin đòi lên tra hỏi, kẻo để mang tiếng cả giống nhà chim.
Phượng hoàng sai Chàng làng xuống đóng gông tất cả Ác là, Bồ câu và Cà cưỡng rồi điệu đến để lấy cung.
Ác là cung rằng:
- Bồ câu là dâu Ác là,
Ác là là cha Cà cưỡng,
Cà cưỡng là dượng Bồ câu.
- Xin người soi xét kẻo chúng con oan.
Phượng hoàng cho đem khẩu cung thẩm lại, rồi phán rằng:
- Có lấy dì thì mới gọi bằng dượng, mà dì thì là họ ngoại, Bồ câu không cùng họ với Ác là. Trước kia dì Bồ câu lấy Cà cưỡng, bây giờ chính Bồ câu nó làm vợ bé Cà cưỡng, thế thì về bên họ ngoại là dì cháu cùng lấy một chồng, và đối với họ nội thì là tình chị em. Như thế thật không có gì là loạn luân trong cùng một họ cả.
Phán rồi, Phượng hoàng sai thả cho cả Ác là, Cà cưỡng và Bồ câu.
Bồ câu rúc lên thỏ thẻ thưa rằng:
- Tâu đại vương, chỉ tại anh Cò anh ấy không lấy được con, anh ấy thù con, mà sinh ra chuyện này, chuyện nọ. Xin đại vương soi xét.
Phượng hoàng liền sai Ưng, Cắt ra đánh Cò cho chừa cái tính hay vu cáo thưa kiện xằng.
Cò sợ, vụt bay thẳng cánh, không còn dám ngoái cổ lại nhìn Bồ câu.