Xưa có một người tên là Cạc, nuôi nhiều vịt lắm.
Người ấy có một đứa đầy tớ tên là Que, ngày ngày phải đem vịt ra chăn ngoài đồng.
Lúc đi, lúc về, đàn vịt không chịu cùng nhau đi cho đều, con rẽ ngả, con rẽ ngang, thằng Que lấy làm tức mình, hôm nào cũng đập chết một vài chú.
Sau chủ Cạc thấy vịt cứ chết dần mòn, mới hỏi Que rằng:
- Sao mày cứ đập chết vịt của tao luôn thế?
- Vịt nó phải bệnh thì nó chết. Chớ tôi có giết vịt của ông bao giờ.
Cạc nói:
- Muốn sống thì thú thực ngay đi, không tao kẹp chết bây giờ.
Đàn vịt nghe nói, lấy làm mừng lắm. Rồi nhao cả lên, con thì kêu "cạc cạc" con thì kêu "kẹc kẹc", con thì lại "que que" như muốn cầu ông chủ Cạc mau mau kẹp tên Que cho nó thú.
Ông chủ nghe đàn vịt kêu thế, chắc là thằng Que đập chết vịt, liền đánh đuổi nó đi, mà nuôi thằng khác.
Thành tự đó ai đi chăn vịt, thấy nó kêu "kẹc kẹc" như dọa mình, sắp bị kìm kẹp thì lại cầm sào giơ lên nói "que que" là tự khắc nó sợ, rồi nó lại "cạc cạc" như cầu cứu ông chủ đời xưa của nó vậy.
* *
Lý Trưởng Diều Hâu
Xưa có bận, làng chim khuyết lý trưởng.
Quan gọi dân chim lên, truyền phải bầu lý trưởng khác.
Các ông hương hào xin bầu cho anh Cú làm lý trưởng.
Quan không cho, mắng rằng:
- Làm chi được cái thằng Cú mặt vọ ấy.
Các ông hương hào lại xin cử anh Quạ.
Quan cũng không cho, quở mắng:
- Cái thằng quạc quạc ăn hôi, ăn thối ấy làm chi được.
Làng chim lại bàn bạc mãi, sau xin bầu anh Diều hâu.
Quan vẫn không muốn nhận, bảo rằng:
- Cái thằng con mắt như mắt Diều hâu làm biết có nổi việc chăng?
Các ông hương hào liền đồng thanh bẩm rằng:
- Anh Diều, tuy vậy, ở trong làng được dân tình tín phục và việc quan xem chừng cũng thạo, xin Thượng quan y cho, kẻo không biết tìm ai được như thế nữa.
Quan phải bằng lòng cho.
*
Diều hâu ta làm lý trưởng chưa được mấy buổi, một hôm, thấy có người đi chợ về, tay lủng lẳng xách một miếng thịt, lẻn đến cướp đem đi.
Người kia không chịu, làm đơn kiện lên quan kiện.
Quan đòi đến hỏi. Thầy lý Diều bẩm rằng:
- Hôm nay là phiên chợ, ai có thịt cũng phải đem biếu tôi. Có thằng này nó lại bướng, không chịu biếu xén gì cả. Nên tôi bắt nó cho nó biết phép mà thôi, chớ tôi đâu thèm cướp thịt của nó.
Quan nghe nói, vỗ bàn thét lên rằng:
- À thằng này láo! Cái lệ người ta phải biếu thịt mày là do tự pháp luật nào? Mày đã làm đến nhất chi lý trưởng, mà mày còn tham lam nhặt từng miếng thịt như thế, thì trong làng ai còn tín nhiệm mày được nữa!... Lính đâu! Ra đét cho nó ba chục roi vào cái mỏ nó kia!
Diều phải trận đòn đau, mỏ bẻ quằm xuống lại phải cách tuột cả lý trưởng. Thế mà cái tính đớp thịt của người, Diều đã chừa cho đâu!
Làng chim lại khuyết lý trưởng.
