Phía Diệp Sở đã tỏ tình thành công, còn bữa tiệc tối của Lữ Khâu Kiến cũng đã gần đến hồi kết. Ngay khi anh định ra về, Giáo sư Trương và Chủ nhiệm Quách của khoa Vật lý trường Đại học Kinh Sư lại cùng lúc tìm đến.

"Ồ, lão Quách, ông tìm tiểu Lữ có việc gì à?" Giáo sư Trương nhìn Chủ nhiệm Quách, ý tứ trong lời nói là có việc gì thì để mai hãy nói, hôm nay để tôi trò chuyện với tiểu Lữ trước.

"Phải đó, tôi có chút việc cần bàn với tiểu Lữ, Giáo sư Trương nếu bận thì cứ về trước đi!" Chủ nhiệm Quách giả vờ không hiểu ý ông, một câu nói đã khiến Giáo sư Trương nghẹn họng.

"Tôi cũng có việc! Tôi thấy việc của tôi cũng quan trọng lắm!" Giáo sư Trương không cam lòng yếu thế phản bác, ông đã đoán được mục đích của Chủ nhiệm Quách, đương nhiên không chịu lùi bước.

"Hai vị, hay là chúng ta cùng ngồi lại đi! Phòng trà dưới lầu chắc vẫn chưa đóng cửa đâu!" Lữ Khâu Kiến thấy hai người sắp cãi nhau, vội vàng khuyên giải.

Giáo sư Trương và Chủ nhiệm Quách đều biết chuyện này không thể tránh mặt nhau được nữa, đành tạm dừng tranh cãi, cùng Lữ Khâu Kiến xuống lầu đến phòng trà.

"Cho tôi một ấm hồng trà, hồng trà ấm bụng, mùa đông uống cái này là nhất! Tiểu Lữ cũng uống hồng trà với tôi đi!" Giáo sư Trương ngồi xuống trước, gọi nhân viên phục vụ.

"Tôi uống trà xanh, trà xanh giúp tỉnh táo ích trí, rất có lợi cho những người làm nghiên cứu như chúng ta! Tiểu Lữ, cậu uống cái này mới tốt!" Được rồi, vừa ngồi xuống hai người lại bắt đầu đối đầu.

"Hai bác cho cháu một tách hoa trà là được rồi!" Lữ Khâu Kiến cũng nhân cơ hội này bày tỏ thái độ, có việc thì nói việc, bây giờ anh sẽ không nghiêng về bên nào cả.

Chẳng bao lâu sau, trà đã được mang lên, ba người mỗi người ôm một ấm trà của mình nhâm nhi. Cuối cùng vẫn là Giáo sư Trương không nhịn được lên tiếng trước: "Tiểu Lữ, sắp đến năm 2007 rồi, cậu có biết năm sau có sự kiện lớn gì không?"

"Sự kiện lớn gì ạ?" Lữ Khâu Kiến đã lờ mờ đoán ra vài phần, nhưng vẫn giả vờ như không biết mà hỏi.

"Việc bầu chọn Viện sĩ hai năm một lần lại sắp bắt đầu rồi! Tiểu Lữ, khoa Vật lý Đại học Kinh Sư chúng tôi dự định đề cử cậu làm ứng viên!" Giáo sư Trương vừa giấu đầu hở đuôi đã bị Chủ nhiệm Quách cướp lời, "Tiểu Lữ à, cậu đã đạt giải Nobel Vật lý rồi, cộng thêm sức ảnh hưởng của Đại học Kinh Sư chúng ta, chắc chắn sẽ được chọn!"

"Ấy, trùng hợp quá, khoa Toán chúng tôi cũng định đề cử tiểu Lữ! Tiểu Lữ à, số lượng Viện sĩ trong khoa Toán Đại học Kinh Sư không ít đâu, cậu chỉ cần đồng ý đăng ký, những việc khác tôi sẽ lo liệu cho cậu!" Giáo sư Trương bắt đầu bao thầu tất cả. Như đã nói trước đó, Đại học Kinh Sư là phái hệ có sức ảnh hưởng lớn nhất trong giới toán học, nếu để họ tiến cử Lữ Khâu Kiến, cộng thêm thành tựu giải Fields, anh gần như không thể nào trượt được.

"À, hai bác, hình như cháu không đủ điều kiện để ứng cử Viện sĩ thì phải?" Lữ Khâu Kiến nhớ lại yêu cầu bầu chọn Viện sĩ. Viện sĩ hai Viện (Viện Hàn lâm Khoa học và Viện Hàn lâm Kỹ thuật) cứ hai năm sẽ bầu bổ sung một lần. Năm sau chính là năm bầu chọn.

Danh hiệu học thuật cao nhất được thiết lập tại Hoa Quốc này yêu cầu ứng viên phải có tác phong học thuật đứng đắn, yêu nước; có quốc tịch Hoa Quốc (người nước ngoài có thể đảm nhận chức Viện sĩ danh dự nước ngoài); đã đạt được những thành tựu có hệ thống và mang tính sáng tạo trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật, thông thường yêu cầu ít nhất phải có thành tích giải nhì khoa học kỹ thuật quốc gia, giải nhì khoa học tự nhiên trở lên; là chuyên gia kỳ cựu trong một lĩnh vực; sở hữu chức danh cao cấp như Giáo sư, Kỹ sư cao cấp, Nghiên cứu viên.

Lữ Khâu Kiến suy nghĩ một chút, các điều kiện trước đó anh đều đáp ứng, chỉ có điều kiện cuối cùng về chức danh cao cấp là anh vừa mới học xong về nước, dù là Giáo sư, Kỹ sư cao cấp hay Nghiên cứu viên đều chưa có, điểm này thực sự không khớp!

"Điểm này cậu hoàn toàn không cần lo lắng. Tôi đã chuẩn bị sẵn cho cậu rồi!" Hai người họ lại đồng thanh nói, nhìn nhau một cái rồi Giáo sư Trương vẫn giành được quyền lên tiếng: "Tôi đại diện khoa Toán Đại học Kinh Sư mời cậu đảm nhận chức Giáo sư khách mời của Đại học Kinh Sư! Ngày thường không cần cậu đảm nhận nhiệm vụ giảng dạy, chỉ cần thỉnh thoảng đến trường chúng ta làm vài buổi diễn thuyết là được! Như vậy thì chức danh hoàn toàn không phải là vấn đề!"

Chủ nhiệm Quách không nói gì, xem ra ông cũng nghĩ ra cách tương tự. Lữ Khâu Kiến thực ra cũng rất hứng thú với danh hiệu Viện sĩ, bởi vì Viện sĩ tượng trưng cho địa vị và sức ảnh hưởng. Ngay cả với những nhà khoa học có trình độ ngang nhau, một người là Viện sĩ, một người không phải, thì nguồn lực mà hai người có thể huy động hoàn toàn không cùng đẳng cấp.

Đời sau có một nữ nhà khoa học đức cao vọng trọng, thành tựu hiển hách, khi được người khác hỏi tại sao bà không tranh cử Viện sĩ, bà đã nói: "Tranh mấy cái đó làm gì, mệt lắm, tôi cứ tự làm tốt nghiên cứu của mình là được rồi!" Lời này vừa truyền ra đã nhận được sự tán thưởng, mọi người vô cùng ngưỡng mộ phong thái cao thượng của bà.

Thế nhưng, nếu không tranh Viện sĩ thì sẽ không nhận được nguồn lực dồi dào, không có nguồn lực thì làm sao tiến hành nghiên cứu thuận lợi? Danh hiệu Viện sĩ không chỉ là danh tiếng, mà còn là lợi ích! Chính vì lý do này, trong các kỳ bầu chọn Viện sĩ liên tục nổ ra đủ loại bê bối, mỗi kỳ bầu chọn kết thúc đều có truyền thông lên tiếng bất bình cho những người trượt.

Tuy nhiên trong hầu hết các trường hợp, những người đắc cử Viện sĩ đều là những nhà khoa học có thực lực rất nổi bật; nếu lấy vạch điểm trúng tuyển Viện sĩ là chín mươi điểm, thì có lẽ có người đạt chín mươi tám điểm vẫn không trúng tuyển, nhưng rất ít trường hợp người chỉ đạt sáu bảy mươi điểm có thể lọt vào, ví dụ như vị Tổng công trình sư của một bộ phận độc quyền đời sau, đã bị chặn đứng ngoài cửa Viện Hàn lâm Khoa học.

Lữ Khâu Kiến muốn chủ trì "Dự án Hy Hòa" thì cũng nên có thân phận tương xứng, cấp bậc hành chính đã có Hội đồng Trưởng lão lo liệu, tuy nhiên địa vị học thuật cũng không thể xem nhẹ, Viện sĩ chính là một thân phận phù hợp. Nghĩ đến đây, anh không khách sáo nữa: "Vậy thì cảm ơn Giáo sư Trương và Chủ nhiệm Quách ạ!"

"Lát nữa tôi sẽ làm xong thủ tục Giáo sư khách mời cho cậu, rồi lấy danh nghĩa khoa Toán Đại học Kinh Sư đề cử cậu tham gia bầu chọn Viện sĩ hai Viện lần này!" Giáo sư Trương vui vẻ nói.

"Tại sao lại dùng danh nghĩa khoa Toán?" Chủ nhiệm Quách lại không đồng ý, "Tiểu Lữ trước kia tuy có học ở khoa Toán, nhưng hiện tại người ta chủ yếu nghiên cứu trong lĩnh vực Vật lý, muốn đề cử thì cũng nên do khoa Vật lý chúng tôi đề cử mới đúng!"

"Tiểu Lữ từng học ở khoa Vật lý các ông à?" Giáo sư Trương phản bác, "Đâu có? Tiến sĩ Vật lý của người ta là lấy ở Đại học Munich, còn Tiến sĩ Toán học là do Đại học Kinh Sư chúng tôi cấp đấy!"

"Hai vị, hai vị, đừng tranh nữa!" Lữ Khâu Kiến khuyên, "Toán học và Vật lý trong Viện Hàn lâm Khoa học chẳng phải đều nằm chung một phân viện sao? Ai đề cử có gì khác biệt đâu?"

Viện Hàn lâm Khoa học Hoa Quốc chia làm sáu phân viện, lần lượt là: Phân viện Toán - Vật lý, Phân viện Hóa học, Phân viện Khoa học Sự sống và Y học, Phân viện Địa chất, Phân viện Khoa học Công nghệ Thông tin, và Phân viện Khoa học Kỹ thuật. Trong đó, Viện sĩ lĩnh vực Toán học và Vật lý đều thuộc Phân viện Toán - Vật lý.

"Tất nhiên là có khác biệt rồi!" Hai người đồng thanh quay đầu lại, "Tuy đều thuộc Phân viện Toán - Vật lý, nhưng lĩnh vực trúng tuyển vẫn khác nhau rất nhiều!" Đây mới là nguyên nhân lớn nhất khiến họ tranh cãi.