Đây là một bài phê bình sách của tiên sinh Hắc Đỗ Bì, ngòi bút của ông còn tốt hơn cả khối tác giả đang viết sách. Vì ông ấy có nhắc đến tôi trong bài viết, nên tôi không kìm được mà đem ra khoe khoang một chút. Những bằng hữu hay lượn lờ diễn đàn đều biết, phê bình sách của Hắc Ca là "kim tự chiêu bài", nhiều đại thần cầu còn chẳng được. Nên trong lòng cảm thấy vinh hạnh, tôi bèn đem ra đây để mọi người cùng thưởng thức bài văn kỳ thú này.

Đã từ lâu tôi bắt đầu lên kế hoạch viết loạt bài phê bình ngắn này. Mục đích ban đầu, ít nhiều mang theo chút tâm lý "bù đắp". Từ trước đến nay, bản thân tôi luôn có thành kiến với các tác phẩm của nữ giới trên mạng, luôn cảm thấy họ quá theo đuổi những tình cảm hư vô mờ mịt, quá tập trung vào những miêu tả vụn vặt, thậm chí quá tự thưởng thức trong những câu chữ hoa mỹ mà rỗng tuếch. Nhưng, sau khi được một người bạn tiến cử và nghiêm túc đọc qua vài tác phẩm, tôi đã thay đổi cái nhìn của mình.

Đặc biệt đáng khen ngợi là, khi ngày càng có nhiều "đấng mày râu" đại thụ, vì khoản thu nhập VIP kia, thậm chí không tiếc noi gương những kẻ được gọi là "nữ nhà văn xinh đẹp" năm nào, dùng thân thể để viết, à, nói chính xác hơn là dùng "nửa thân dưới" để viết, thì ở đây vẫn có những cô gái, họ hoàn toàn dùng con chữ để dệt nên ước mơ của mình. Chúng ta cứ thử tháo cặp kính màu xuống, bước vào những tâm hồn trong trẻo tựa nước này xem sao.

Cầm: Một khúc tư mang mang, hai khúc đoạn can tràng, ba khúc cuối cùng bi thanh tận, đẫm lệ vấn tân trang. —— "Vì người chung tình" (Tác giả: Mộc Tử Vịnh Quần)

Vì người chung tình, dốc lòng chí thành; Xin người trân trọng, phần tình này; Rồi trăm năm nữa, trọn kiếp người; Dùng mối chân tình si ái để làm chứng...

"Vì người chung tình", đây là bản khúc phổ cho những nhân vật nhỏ bé. Nhân vật chính Thi Tuệ, một người phụ nữ trẻ vô cùng bình thường, dùng tấm thân đầy rẫy vết thương của mình chậm rãi khơi gợi những sợi dây đàn của gia đình, công việc và tình cảm. Trong đó, chúng ta có thể nghe thấy nỗi tương tư, sự điềm tĩnh, bất lực, né tránh và cả kháng cự của một tiểu nữ tử bình thường. Thế nhưng, lắng nghe thật kỹ, nơi đó rõ ràng vẫn còn một âm sắc sắt thép, bởi vì đó là tâm hồn không bao giờ lụi tàn của một nữ đặc cảnh.

Một đoạn tình cảm đau thấu xương tủy trong quân ngũ màu xanh lá năm nào, đã bị cô phong kín nơi đáy lòng. Sự che đậy bên ngoài, cộng thêm trải nghiệm từng vào sinh ra tử, giúp nhân vật chính có thể thản nhiên đối diện với cuộc sống bình phàm của người thường. Tuy nhiên, cái gọi là điềm đạm ung dung, không màng vinh nhục, kỳ thực chẳng qua chỉ là người phụ nữ bình phàm này, đem linh hồn mình đặt lên chín tầng mây, thủ tiết cùng người tình cũ, lặng lẽ bay lượn ở nơi không xa, một mặt nhìn chúng sinh đi đi lại lại, một mặt nhìn chính mình đang trôi dạt theo dòng đời trong đám đông.

Tất nhiên, cuộc sống sẽ không dành bất kỳ sự ưu ái nào cho kẻ siêu phàm thoát tục. Sự theo đuổi, vây quanh của những người đàn ông đủ loại, mâu thuẫn thị phi của đồng nghiệp, sợi dây tình thân, vòng xoáy tình bạn, tất cả đều ập đến liên hồi. Nhân vật chính dùng cách riêng của mình để trốn tránh và kiên thủ, ôm chặt lấy sự bình yên trong lòng, cô cẩn trọng né tránh.

Có lẽ là vì bộ quân phục màu ô liu cô từng mặc, có lẽ là sự chấp niệm và chính nghĩa tự nhiên trong xương cốt, người phụ nữ này rõ ràng lại có những thứ khiến chúng ta phải ngưỡng vọng. Khi đối diện với những chuyện vặt vãnh mà bất kỳ người bình thường nào cũng phải trải qua, cô luôn lặng lẽ giữ mình một bên, tự cầu thanh tĩnh. Thế nhưng, khi gặp phải vòng xoáy bùn lầy mà ai cũng khiếp sợ, trong tấm thân nhỏ bé ấy lại luôn có thể bộc phát ra một nguồn sức mạnh và hiệp nghĩa.

Không có lời hay ý đẹp, không có dáng vẻ làm màu, mọi thứ dường như lặng lẽ diễn ra bên cạnh mỗi độc giả, nụ cười có thể thấy, tiếng thở dài có thể nghe. Ngoài việc xây dựng nữ chính chân thực, điều lay động chúng ta còn là sự bộc lộ cảm xúc chân thật của vô số nhân vật phụ, nhân vật nhỏ bé, khiến Hắc lão gia đã qua tuổi ba mươi này nhiều lần phải cay sống mũi. Sau khi huấn luyện viên gặp chuyện, sự bi thương của mấy cô em gái, cùng sự đối mặt không lời của đồng đội cũ; mẹ con nương tựa lẫn nhau, sự lừa dối thiện ý dành cho nhau; sự nhiệt tình không chút giữ lại của các anh chị lái taxi sau khi Thi Tuệ là cảnh sát hỗ trợ bị thương; câu nói cuối cùng mẹ để lại cho Thi Tuệ, câu nói mà trên đời này chỉ có người mẹ mới thốt ra như thế; và cả chàng trai trẻ tuổi hoạt bát ngày nào, cuối cùng đã phong ấn điều gì trong ký ức của Thi Tuệ...

Cuộc sống, đang cuốn lấy mỗi người tiến về phía trước. Mỗi người chúng ta cũng đều đang phục tùng, thỏa hiệp, kháng cự, tuy nhiên, tôi tin rằng mỗi người cũng đều có phần "chung tình" mà mình kiên thủ. Như Bắc Thôn đã nói: "Chúng ta đại khái đều không biết sống, bạn xem, cuộc sống bị chúng ta làm thành bộ dạng này, nhất định phải có người an ủi, đến an ủi cuộc sống của tôi."

Bạn, đã tìm thấy người an ủi của mình chưa?

Chú thích: Cuốn sách này sắp được Nhà xuất bản Trí Công Trường, đơn vị từng hoạch định thành công các tác phẩm văn học quân sự xuất sắc như "Lang Nha", "Viên đạn cuối cùng để lại cho em", "Nghề nghiệp chung thân", xuất bản phát hành.

Cờ: Giữa thực thực hư hư, cái diệu của chính chính kỳ kỳ. —— "Khu Ma Nhân" (Tác giả: Liễu Ám Hoa Minh)

Đời người như ván cờ, chẳng qua chỉ là một cuộc chơi. Nhưng nếu thứ bạn gặp phải là những ván cờ hung hiểm, quỷ quyệt, nguy hiểm, tử cục nối tiếp nhau thì sao?

Ngay lúc viết bài phê bình này, tôi lật lại cuốn "Khu Ma Nhân", giữa ngày hạ chí mà gáy lại cảm thấy lạnh buốt. Người viết ra thứ văn chương âm u này ắt hẳn không phải người phàm (chị của Ngưu Ma Vương đó! Ha ha, đối với một nữ tác giả tú ngoại tuệ trung mà nói, cái "không phải người phàm" này tự nhiên là chỉ tâm tư và gan dạ rồi), tuy nhiên, nghĩ lại dường như cũng chẳng có gì lạ, có lẽ chỉ có phụ nữ mới có thể tỉ mỉ từng chút một, ủ ra thứ quỷ khí như vậy trên đầu ngón tay.

Cũng như đánh cờ, khung sườn tổng thể của "Khu Ma Nhân" nắm bắt rất tốt sự cân bằng giữa hư thực chính kỳ. Kéo câu chuyện quỷ quái vào thế gian phàm trần này chắc chắn có thể kích thích sự đồng cảm của độc giả ở mức độ cao nhất, bằng không thì dù ma vương quỷ hồn có lợi hại đến đâu, e rằng cũng như Thiên Bồng hạ phàm vào Cao Lão Trang, trước mặt cao nhân chỉ còn lại mấy phần ngốc nghếch, những mùi vị khác đều bay sạch. Tôi trộm nghĩ, điểm sáng lớn nhất của cuốn sách này, nằm ở việc tạo bầu không khí trong những khung cảnh bình thường. Ác mộng, cổ trạch, bệnh viện, nhà kho... những ân oán và lệ khí thế tục cứ thế vô tình cuốn bạn từ ban ngày ban mặt, từ lúc trà dư tửu hậu vào trong vòng vây của thứ quỷ khí u ám lạnh lẽo.

Xem truyện ma, ngoài việc tạo bầu không khí, ân oán tình thù của người hay quỷ cũng là thứ không thể thiếu, nếu không thì khác gì chơi game trên máy tính? Nữ chính của cuốn sách này là Nhạc Tiểu Hạ, một người phụ nữ bình thường có dương khí khá yếu, nhưng lại chấp nệ và hiếu kỳ, lại vô tình lần lượt bị cuốn vào những sự kiện quỷ dị rùng rợn. Cũng may, cô đã gặp được anh ta, một người đàn ông có năng lực thiên bẩm nhưng lại luôn tự phong ấn bản thân. Hai người, một kẻ vô lại, một kẻ trốn tránh, dường như luôn đối đầu, nhưng lại cảm thấy vô cùng ăn ý. Tư duy nữ tính độc đáo của tác giả vẫn ẩn hiện chi phối sự phát triển của tuyến tình cảm giữa hai người. Trong nỗi sợ hãi đến nghẹt thở, thỉnh thoảng lại đan xen vài đoạn tình tiết ấm áp đầy trêu chọc, tựa như một tách cà phê trong đêm đông, lại càng trở nên quý giá. Trong việc xử lý tuyến tình cảm này, tác giả phát huy tối đa sở trường của phụ nữ, nắm bắt quá trình nảy sinh và thay đổi tình cảm của nam nữ chính tinh tế đến từng chi tiết, như mưa xuân thấm nhuần vạn vật, như cành non nhú mầm. Làm sao để hai kẻ nhìn như vô tình lại dần nảy sinh tình cảm, tôi cho rằng đây cũng là một điểm nhấn lớn của cuốn sách này.

Nếu nói điểm chưa thỏa mãn, thì chính là thiếu đi những suy luận và tình tiết hồi hộp cần thiết trong khi vẫn tạo ra sự rùng rợn. Kết cục của câu chuyện đầu tiên đến quá nhanh, giống như cờ tàn cuộc, vốn dĩ có thể làm thêm chút dư vị, lại sớm bước vào giai đoạn thu quân, thật đáng tiếc. Mà câu chuyện thứ hai càng vừa bắt đầu đã phơi bày mọi thứ, hoàn toàn không còn sự hồi hộp, những phần còn lại chỉ là quá trình đánh trùm đầy thực lực. Cái gì đáng sợ nhất và thu hút nhất? Chính là ẩn số! Giống như một ván cờ, chỉ khi thế cục chưa rõ ràng mới có giá trị để chú ý.

Mọi thứ chẳng qua chỉ là một ván cờ, còn chúng ta? Có đang nhập cuộc hay không?

Sách: Phong thần yêu yêu, tú cốt thân thân. —— "Chúc Thành" (Tác giả: Mộc Tử Vịnh Quần)

Đọc "Chúc Thành", như thấy một người phụ nữ cực kỳ thanh nhã viết ra một bài Chung Vương tiểu khải chỉnh tề, cốt phong thanh tuấn, giữa những dòng chữ lại mang theo vài phần nhu mỹ.

Tiểu thuyết bắt đầu từ việc nhân vật chính Phương Tử Huyên theo cha đến thành Sa, phần mở đầu này có thể nói là đoan đoan chính chính, bình bình đạm đạm, trái lại lại trở thành một nét khác biệt giữa vô số tác phẩm vì muốn hút mắt mà không tiếc tạo ra cảnh trời long đất lở, không gian hỗn loạn ngay từ đầu.

Theo ngòi bút tinh tế của tác giả, sự nghiệp giáo viên của Phương Tử Huyên tại trường trung học số 1 thành Sa dần dần mở màn. Chính là chút chuyện vặt vãnh trong lớp và giờ ra chơi, chút mâu thuẫn giữa giáo viên và học sinh, cái khuôn viên trường nhỏ bé trong thành phố nhỏ ấy lại bị kéo ra bao nhiêu là tình ý. Ngay lúc tôi đang cảm thán về sự chậm rãi, không vội vã, không nóng nảy của tác giả như đang viết chữ khải, tiểu thuyết mượn hồi ức của bác bảo vệ trường để âm thầm gieo xuống phục bút, sau đó từng chút từng chút lôi ra bí mật thân thế của nữ chính, lối bố cục như vậy, mới khiến tôi kinh ngạc trước ngực bụng đầy mưu lược của tác giả, tựa như một nhà văn chuyên nghiệp.

Nếu không phải đại khái biết được những tác phẩm khác của tác giả, tôi suýt chút nữa khẳng định Mộc Tử Vịnh Quần là một giáo viên chuyên nghiệp. Không thể tưởng tượng được, cô ấy lại có thể nắm bắt rõ ràng sự lão luyện ung dung của giáo viên lớn tuổi trong trường, sự hiếu thắng xanh non của giáo viên trẻ, sự phản nghịch và nghe lời của học sinh, cùng đủ loại mâu thuẫn giữa chế độ giáo dục, quy định nhà trường và tình cảm cá nhân đến thế. Vừa đọc, dường như tôi lại thấy mình ở trong khuôn viên trường trung học đã rời xa mười mấy năm kia, nghe tiếng chuông lên lớp tan học, nhìn những học sinh nô đùa trong sân trường, thậm chí, dường như còn ngửi thấy chút bụi phấn hơi sặc mũi kia.

Trong khi tái hiện chân thực cuộc sống học đường, sự thể hiện tinh tế cảm xúc chân thực của các nhân vật trong sách cũng trở thành một điểm sáng khác của cuốn sách này. Thực ra không chỉ là nữ chính, rất nhiều nhân vật trong sách đều sống động như thật. Lấy ví dụ về Sở Lương, giáo viên ngữ văn trường số 1, người có vai trò dẫn dắt Phương Tử Huyên trên con đường làm giáo viên, anh ta giống hệt giáo viên vật lý thời trung học của tôi. Trong mắt học sinh, anh ta đáng tin cậy gần như thần thánh, nhưng trong mắt lãnh đạo lại không đủ hiểu chuyện, kẻ oán hận anh ta chỉ muốn trừ khử cho hả lòng, người yêu quý anh ta lại hận không thể mổ tim ra hiến tặng. Nhưng thật sự là do anh ta không đủ lão luyện khôn khéo trong xử thế, hay là do làm người quá ngu ngơ chất phác? Thực ra tôi cho rằng anh ta hẳn là kiểu người chí thành chí tính, đối với thầy cô, bạn bè, học sinh, tất cả đều xuất phát từ nội tâm, ngược lại lại khinh thường làm những chuyện giả tạo, dối trá. Tất nhiên, sự chân thành của anh ta cũng nhận được sự đền đáp chân thành. Đêm đông, ân sư ôm cây đợi thỏ, quấn chăn ngồi đợi Sở Lương muốn rời đi tại ký túc xá học sinh; còn có Đinh Gia Lạc, học trò cưng của Sở Lương, sau khi biết tin Sở Lương chuyển trường đã có những hành động giải tỏa đặc trưng của thiếu niên tuổi dậy thì. Như vậy, vô vàn cảm hoài đều có thể nghe thấy tiếng thở dài.

Tuy không rõ bối cảnh cuộc sống thực của tác giả Mộc Tử Vịnh Quần, nhưng không nghi ngờ gì nữa, chỉ có người thực sự nếm trải cuộc đời mới có thể xây dựng nên một đoạn tình cảm, những nhân vật chân thực đến vậy. Mọi buồn vui ly hợp, cứ lặng lẽ diễn ra trong thành phố nhỏ này. Nơi đây không có đèn nê-ông rực rỡ, nơi đây chỉ có những ánh nến li ti.

Hậu ký: Thể loại và cách viết này trong môi trường đọc mạng hiện nay có lẽ đã định sẵn là khó chiều lòng người. Giống như cổ họng của chúng ta vốn bị khói thuốc rượu chè bụi bặm tẩy rửa ngâm tẩm quanh năm, ngoài việc dùng mấy thứ như đồ ăn cay nóng để tạo kích thích, không biết còn có thể thưởng thức được vị thanh tao của một đĩa rau xào hay không?

Họa: Tình hoài như hoa, văn chữ như tranh. —— "Tạm biệt, em yêu anh" (Tác giả: Tuân Dạ Vũ)

Sau khi hoàn thành ba bài phê bình ngắn phía trước, tìm rất lâu mới phát hiện ra cuốn tiểu thuyết này. Rất trùng hợp, cuốn sách này lại vừa vặn khớp với chữ "Họa" này: Thứ nhất, đây là một bộ đồng nhân manga, nguyên tác là manga Nhật Bản "Thánh Đấu Sĩ"; thứ hai, nhân vật chính Na Lạc của cuốn sách này là một nữ họa sĩ trong thế giới thực; thứ ba, nếu hai điểm trên chỉ là sự trùng hợp, thì cảm nhận mà văn chữ của cuốn sách này mang lại cho tôi, lại hệt như một bức tranh dần dần được mở ra. Ở phần mở đầu khi Na Lạc gặp Điền Dã, đã dùng những câu chữ như thế này: "Chàng trai vẫn không nói gì. Nhưng, nụ cười, đúng vậy, nụ cười như làn gió trong lành lướt qua khuôn mặt tuấn tú của cậu ta, trong khoảnh khắc này, dường như một ngàn đóa hoa phong tín tử nở rộ trên sườn đồi, cả trời đất đều bừng sáng xuân quang." Đoạn văn này giống hệt nụ cười kia, rạng rỡ và trong trẻo đến vậy, ngay lập tức lay động tôi.

Một hình vẽ xuất hiện bí ẩn trên cánh tay, mở ra cánh cửa thế giới các vị thần Hy Lạp trước mặt nhân vật chính, mà bản thân cô, vậy mà cũng là một nữ thần bị mất trí nhớ. Cho dù là nữ họa sĩ trước đó, hay nữ thần mất trí nhớ sau này, mỗi cử động, mỗi thần thái, đều được tác giả chạm trổ tinh xảo bằng những con chữ đẹp đẽ vô song.

Sánh đôi cùng văn chữ, là tâm tình thiếu nữ nhảy múa không ngừng. Không giống với bất kỳ nữ thần nào trước đây, nhân vật chính này mang theo rất nhiều sự ngây thơ nghịch ngợm của các cô gái, tất nhiên, còn có cả sự lương thiện dường như vĩnh viễn dư thừa. Và chính dưới sự dẫn dắt của ánh mắt thiếu nữ này, chúng ta từng chút một biết được hóa ra thế giới các vị thần huyền bí xa xôi cũng có những yêu hận giống hệt chúng ta.

So với phần mở đầu đầy thu hút của cuốn tiểu thuyết này, đọc những phần sau khiến tôi có chút vất vả. Không phải ngòi bút của tác giả giảm sút hay khả năng hiểu của tôi giảm sút, mà là trong khi bức tranh đồ sộ được mở ra, tác giả vẫn quá tập trung vào những chi tiết vụn vặt đó. Khi tôi cầm một viên đá điêu khắc Thọ Sơn nhỏ bằng tấc vuông trong tay, tôi sẽ tỉ mỉ thưởng thức đường vân, kỹ thuật chạm khắc, bảo quang của nó, nhưng khi đứng trước một ngọn núi, liệu tôi còn có thể thưởng thức như vậy được nữa không. Trong giai đoạn đầu của tác phẩm, văn chữ tinh tế dùng để dẫn dắt bối cảnh câu chuyện từ chỗ nhỏ bé, và miêu tả tỉ mỉ tính cách của nhân vật chính chắc chắn là cần thiết. Nhưng trong giai đoạn sau khi thế giới các vị thần đồ sộ dần được hiện ra, nếu vẫn dẫn dắt ánh mắt độc giả từng tấc từng tấc một để dò dẫm, thì đối với độc giả mà nói chắc chắn là một việc vất vả, bởi vì họ chỉ nhìn thấy quá nhiều cục bộ, nhưng lại đánh mất một câu chuyện hoàn chỉnh.

Dù sao đi nữa, các độc giả yêu thích thần thoại Hy Lạp, vẫn nên đọc thử một lần, hãy thử xem bức tranh vẽ về các vị thần của một cô gái xem sao.