Dịch giả: Chung Kiệt Phủ
1
Seldon, Hari – ...sinh năm 11988 kỷ nguyên Ngân Hà, mất năm 12069, nếu tính theo kỷ nguyên Cơ Địa phổ thông thì là từ năm 79 trước công nguyên đến năm thứ nhất, xuất thân từ tầng lớp trung lưu tại hành tinh Helicon, tỉnh Arcturus. (Theo những truyền thuyết không mấy đáng tin cậy, cha ông là một nông dân trồng thuốc lá tại các nông trại thủy canh trên hành tinh này). Ngay từ nhỏ, ông đã bộc lộ khả năng toán học kinh ngạc, những giai thoại liên quan đến ông nhiều không kể xiết, một số còn mâu thuẫn lẫn nhau, nghe nói khi mới hai tuổi ông đã... Không còn nghi ngờ gì nữa, đóng góp vĩ đại nhất của ông nằm trong lĩnh vực tâm sử học. Seldon chỉ dựa vào một vài tiên đề mơ hồ để sáng lập môn học này, lưu truyền lại cho đời sau trở thành một môn khoa học thống kê khó hiểu... Về những chi tiết trong cuộc đời ông, tư liệu có thẩm quyền nhất hiện nay là cuốn tiểu sử do Gaal Dornick viết. Dornick trẻ tuổi đã gặp vị đại toán học gia này hai năm trước khi ông qua đời, về những gì đã xảy ra trong cuộc gặp gỡ này...
Trích dẫn từ Bách khoa toàn thư Ngân Hà —
Anh tên là Gaal Dornick, là một đứa trẻ nhà quê, chưa từng nhìn thấy Trantor, hay đúng hơn là chưa từng tận mắt nhìn thấy. Anh quả thực đã xem rất nhiều lần trên truyền hình siêu sóng, thỉnh thoảng trên những màn hình ba chiều khổng lồ ngoài trời khi đưa tin về những sự kiện trọng đại như hoàng đế đăng cơ hay nghị viện Ngân Hà khai mạc cũng đều nhìn thấy.
Mặc dù cả đời anh sống tại Synnax, biên giới tỉnh Blue Drift, nhưng không hề tách rời với văn minh, thời đó mà! Bạn biết đấy, khắp nơi trong Ngân Hà đều được hưởng thụ văn minh.
Khi đó toàn Ngân Hà có hai mươi lăm triệu hành tinh có người ở, không nơi nào là không trung thành, thần phục đế quốc định đô tại Trantor. Cách nói này, tính từ lúc này trở đi, trong vòng nửa thế kỷ tới vẫn được coi là chính xác.
Đối với Dornick, chuyến đi này không nghi ngờ gì là một đỉnh cao trong sự nghiệp học giả trẻ tuổi của anh. Không phải anh chưa từng đến không gian, chỉ xét riêng một chuyến hành trình thì chẳng có gì ghê gớm cả. Quả thật, ngoại trừ việc đến vệ tinh duy nhất của Synnax để thu thập dữ liệu thiên thạch trôi nổi cần thiết cho luận văn, anh chưa từng du hành vũ trụ. Thế nhưng dù là vài vạn cây số hay vài vạn năm ánh sáng, du hành vũ trụ đều như nhau.
Khi bắt đầu bước nhảy siêu không gian, anh có chút căng thẳng, đây là hiện tượng thường gặp ở những người chưa từng trải qua du hành liên sao thông thường. "Bước nhảy", vẫn là – và có lẽ mãi mãi là – phương pháp khả thi duy nhất cho giao thông liên sao. Du hành vũ trụ thông thường tuyệt đối không thể nhanh hơn tốc độ ánh sáng (kiến thức khoa học này bắt nguồn từ thời kỳ sơ khai của lịch sử nhân loại đã sớm bị lãng quên), có nghĩa là ngay cả giữa các hệ hành tinh có người ở gần nhau nhất, đi lại cũng phải mất vài năm. Nhưng thông qua siêu không gian – vùng đất không tưởng nơi phi thời phi không, vật chất và năng lượng hỗn đồng, hư thực đan xen – có thể vượt qua toàn bộ Ngân Hà trong chớp mắt.
Trước khi đợi bước nhảy đầu tiên, nỗi sợ hãi chầm chậm cuộn trào trong dạ dày anh, cho đến khi tâm trí gợn sóng, dây đàn tâm hồn rung động. Dường như thời gian vừa dừng lại rồi lại tiếp tục, anh mới xác định mình đã trải qua rồi, thực ra cũng chẳng có gì ghê gớm. Quay đầu nhìn con tàu này, to lớn rực rỡ, là sản phẩm sau đúng mười hai nghìn năm phát triển của đế quốc. Lại nhìn chính mình, ôm tấm bằng tiến sĩ toán học mới tinh vừa đạt được, nhận lời mời của Seldon vĩ đại đến thăm Trantor, để tham gia vào "Dự án Seldon" vĩ đại và có phần bí ẩn.
Sau khi thất vọng về "bước nhảy", anh đặt kỳ vọng vào ấn tượng đầu tiên khi nhìn thấy Trantor, anh thường xuyên đến phòng quan cảnh. Mỗi khi rèm thép cuốn lên, anh nhất định sẽ có mặt, ngước nhìn tinh tú lạnh lẽo, tụ tập như khói, tựa như đom đóm tụ lại hóa thành vĩnh hằng. Có lần, ở khoảng cách năm năm ánh sáng bên ngoài con tàu xuất hiện một tinh vân khí màu xanh băng giá, màu trắng sữa mơ màng trải dài trên cửa sổ. Trong phòng như ngọc sáng băng tinh, cho đến hai tiếng sau khi bước nhảy lần nữa mới biến mất.
Lần đầu tiên nhìn thấy mặt trời của Trantor, nó chẳng qua chỉ là một điểm nhỏ sáng rực trong vô vàn tinh tú, phải nhờ thiết bị trên tàu chỉ dẫn mới nhận ra, nơi đây gần trung tâm Ngân Hà nên các cụm sao dày đặc. Nhưng mỗi lần nhảy bước, nó lại càng sáng hơn, che lấp các thiên thể khác, khiến chúng mờ nhạt biến mất.
Một sĩ quan đi ngang qua và nói: "Phòng quan cảnh sẽ đóng cửa trong hành trình sau này, chuẩn bị hạ cánh."
Dornick đuổi theo, nắm lấy ống tay áo đồng phục màu trắng có thêu huy hiệu chiến hạm mặt trời của đế quốc.
Anh nói: "Có thể cho tôi ở lại không, tôi muốn nhìn Trantor."
Vị sĩ quan cười khiến Dornick hơi xấu hổ, nhớ lại giọng nói của mình còn mang âm hưởng nhà quê.
Sĩ quan nói: "Chúng ta hạ cánh vào buổi sáng."
"Ý tôi là, tôi muốn nhìn nó từ không gian."
"Ồ, xin lỗi nhóc, nếu đây là tàu du lịch thì có lẽ có thể sắp xếp. Nhưng chúng ta đang bay lượn hạ độ cao ở mặt hướng dương, cậu chắc là không muốn vừa bị mù, vừa bị bỏng, lại còn bị nhiễm bức xạ đâu nhỉ."
Dornick bắt đầu đi ra ngoài.
Vị sĩ quan gọi với theo sau lưng anh: "Dù sao thì Trantor cũng chỉ là một khối đồ vật xám xịt thôi, nhóc con. Sau khi đến đó sao không làm một chuyến du ngoạn không gian, rẻ lắm."
Dornick quay đầu nói: "Cảm ơn."
Cảm thấy thất vọng quả thực hơi trẻ con, nhưng cơn trẻ con bộc phát dù là đối với người lớn hay trẻ nhỏ đều là lẽ tự nhiên. Dornick nghẹn ngào muốn khóc, anh chưa từng tự mình trải nghiệm cảnh tượng tráng lệ của Trantor hiện ra trước mắt, hơn nữa không ngờ rằng còn phải đợi rất lâu. Tất cả các đoạn trích dẫn từ Bách khoa toàn thư Ngân Hà đều lấy từ bản in lần thứ 116 năm 1020 kỷ nguyên Cơ Địa, và đã được Công ty Xuất bản Bách khoa toàn thư Ngân Hà Cực Tinh cho phép trích dẫn.