Heywood Floyd trông có vẻ không được nghỉ ngơi đầy đủ, nét mặt đầy ưu tư. Nhưng bất kể cảm giác của ông thế nào, giọng điệu của ông vẫn kiên định, trấn an; ông cố gắng hết sức để khích lệ niềm tin của người cô độc đang ở phía bên kia của Hệ Mặt Trời.

"Trước hết, Tiến sĩ Bowman," ông bắt đầu nói, "chúng tôi chúc mừng cách anh xử lý tình huống cực kỳ khó khăn này. Khi đối mặt với loại tình trạng khẩn cấp chưa từng có tiền lệ và khó lòng đoán trước như vậy, anh đã thực hiện những biện pháp hoàn toàn đúng đắn."

"Mục đích thực sự của nhiệm vụ của anh, chúng tôi đã phải tốn rất nhiều công sức mới có thể giữ bí mật với thế giới bên ngoài, nhưng bây giờ bắt buộc phải nói rõ cho anh biết."

"Hai năm trước, chúng tôi đã tìm thấy bằng chứng đầu tiên về sự tồn tại của sinh vật bậc cao ngoài Trái Đất."

"Tại miệng núi lửa Tycho, chúng tôi đã phát hiện ra một tấm bảng làm bằng chất liệu cứng màu đen cao mười feet được chôn dưới đó. Đây chính là nó." Bowman vừa nhìn thấy T·M·A·-1, xung quanh là một nhóm người mặc bộ đồ du hành vũ trụ, anh không khỏi kinh ngạc rướn người về phía trước, chăm chú nhìn chằm chằm vào màn hình. Trong khám phá đầy phấn khích này - giống như tất cả những người làm công tác nghiên cứu không gian, anh cả đời ít nhiều đều mong chờ một khám phá như vậy - anh gần như quên mất tình cảnh tuyệt vọng mà mình đang ở.

"Điều đáng kinh ngạc nhất về vật thể này chính là sự cổ xưa của nó. Các dữ liệu địa chất đã chứng minh một cách không thể nghi ngờ rằng nó có lịch sử ba triệu năm. Do đó, từ khi tổ tiên chúng ta còn là những vượn người sơ khai, nó đã được đặt trên Mặt Trăng rồi."

"Trải qua thời gian dài như vậy, có thể rất tự nhiên mà cho rằng nó đã ngừng hoạt động. Nhưng không lâu sau khi mặt trời mọc trên Mặt Trăng, nó đã phát ra năng lượng vô tuyến cực kỳ mạnh mẽ. Chúng tôi cho rằng loại năng lượng này chỉ là tác dụng phụ của một loại phóng xạ chưa biết nào đó - thực tế, là một đợt sóng ngược của một loại năng lượng phóng xạ chưa biết nào đó, vì cùng lúc đó, vài thiết bị dò tìm của chúng tôi trong không gian đều phát hiện ra sự nhiễu loạn bất thường xuyên suốt cả Hệ Mặt Trời. Chúng tôi đã truy tìm nguồn gốc của nó một cách vô cùng chính xác. Nó nhắm thẳng về phía Saturn."

"Sau sự việc này, chúng tôi xâu chuỗi các tình huống lại với nhau và kết luận rằng tấm bảng đó rõ ràng là một thiết bị tín hiệu chạy bằng năng lượng mặt trời, hoặc ít nhất là được khởi động bằng năng lượng mặt trời. Lần đầu tiên nó bị phơi bày dưới ánh sáng ban ngày sau ba triệu năm, và phát ra xung nhịp ngay sau khi mặt trời mọc, đây khó có thể là sự trùng hợp."

"Tuy nhiên, vật thể này là cố ý bị chôn giấu - điểm này không có gì phải nghi ngờ. Trước tiên, người ta đào một cái hố sâu ba mươi feet, đặt tấm bảng xuống đáy hố, sau đó lấp hố lại một cách cẩn thận."

"Có lẽ anh đang thắc mắc làm thế nào mà ban đầu chúng tôi lại phát hiện ra nó. Ừm, vật thể này rất dễ phát hiện, dễ đến mức khiến người ta phải nghi ngờ. Nó có một từ trường mạnh, ngay khi chúng tôi bắt đầu khảo sát tầm thấp dọc theo quỹ đạo, nó đã bị lộ ra."

"Nhưng tại sao lại phải chôn một thiết bị chạy bằng năng lượng mặt trời dưới ba mươi feet đất? Chúng tôi đã phân tích hàng chục giả thuyết, mặc dù chúng tôi cũng biết, rất có thể chúng tôi hoàn toàn không thể hiểu được ý đồ của những sinh vật tiên tiến hơn chúng tôi ba triệu năm."

"Giả thuyết dễ được chấp nhận nhất cũng là giả thuyết đơn giản nhất, logic nhất. Nó cũng là giả thuyết khiến người ta khó lòng bình tâm nhất."

"Bạn giấu một thiết bị năng lượng mặt trời trong bóng tối - chỉ có thể là vì bạn muốn biết khi nào nó lại nhìn thấy ánh mặt trời. Nói cách khác, tấm bảng này có thể là một loại thiết bị báo động. Và chúng tôi đã kích hoạt nó..."

"Liệu những sinh vật văn minh đặt nó ở đó có còn tồn tại hay không, chúng tôi không biết. Chúng tôi chỉ có thể giả định rằng, những sinh vật có thể chế tạo ra cỗ máy vẫn vận hành tốt sau ba triệu năm, thì họ cũng có thể xây dựng những xã hội lâu đời tương tự. Chúng tôi còn phải giả định rằng, trừ khi có bằng chứng ngược lại, họ thù địch với chúng ta. Người ta thường nói, văn hóa tiên tiến chắc chắn phải lương thiện, nhưng chúng ta không thể mạo hiểm."

"Ngoài ra, như lịch sử của chính chúng ta đã nhiều lần chứng minh, các chủng tộc sơ khai thường khó lòng tồn tại khi tiếp xúc với các nền văn hóa cao hơn. Các nhà nhân chủng học đã nói về 'cú sốc văn minh'; chúng ta có lẽ phải chuẩn bị cho toàn nhân loại để đối phó với cú sốc này. Tuy nhiên, đối với những sinh vật đã đến Mặt Trăng ba triệu năm trước - tin rằng cũng đã đến Trái Đất - chúng ta vẫn chưa hiểu biết gì, vì vậy ngay cả việc bắt đầu chuẩn bị như thế nào cũng rất khó hình dung."

"Cho nên, nhiệm vụ của anh còn lâu mới chỉ là một chuyến thám hiểm. Nó là trinh sát - tìm kiếm trong vùng đất chưa biết, cũng là vùng đất tiềm tàng nguy hiểm. Đội công tác do Tiến sĩ Kaminski đứng đầu đã được huấn luyện đặc biệt cho việc này; bây giờ anh phải hoàn thành một mình..."

"Cuối cùng, hãy nói về mục tiêu cụ thể của anh. Thật khó tin khi bất kỳ dạng sống tiên tiến nào lại có thể tồn tại trên Saturn, hoặc tiến hóa trên bất kỳ mặt trăng nào của nó. Chúng tôi đã từng lên kế hoạch điều tra toàn bộ hệ thống Saturn, chúng tôi vẫn hy vọng anh có thể hoàn thành một phương án đã được đơn giản hóa. Nhưng... hiện tại có lẽ chúng tôi buộc phải tập trung lực lượng vào vệ tinh thứ tám - Iapetus. Khi bắt đầu tiếp cận vận hành cuối cùng, chúng tôi sẽ quyết định xem anh có nên hội ngộ với thiên thể tuyệt vời này hay không. Iapetus rất nhỏ - đường kính khoảng tám trăm dặm - ngay cả khi nhìn từ kính thiên văn trên Mặt Trăng, cũng chỉ thấy được đường nét của nó. Tuy nhiên, trên một mặt của nó dường như có một đốm sáng rực rỡ, đối xứng một cách kỳ lạ, và điều này có thể liên quan đến T·M·A·-1. Đôi khi tôi nghĩ rằng Iapetus trong ba trăm năm qua vẫn luôn như một chiếc gương phản chiếu tín hiệu vũ trụ phát tín hiệu về phía chúng ta, còn chúng ta thì cứ ngu ngốc không thể hiểu được thông điệp của nó..."

"Hiện tại, chúng tôi không biết nên mang hy vọng hay nên lo lắng sợ hãi. Chúng tôi không biết, trên mặt trăng của Saturn anh sẽ gặp lành hay dữ - hoặc chỉ nhìn thấy những tàn tích cổ xưa hơn Troy gấp một ngàn lần."