Quá trình thúc đẩy chuyên môn hóa trong học thuật, thông qua hoạt động của các phân khoa nghiên cứu thư tịch cùng các chương trình nghiên cứu lịch sử của sách, cũng đem đến các trao đổi mang tính xây dựng giữa các tiếp cận phương pháp luận khác nhau, ngay cả giữa những người có xu hướng bài bác nhau như là “nhà lý thuyết” (không có thực tiễn) hay là “nhà nghiên cứu cổ vật” (không có phương pháp). Sự tiến bộ trong lĩnh vực thư mục học, như là kỹ thuật đối chiếu và mã hóa, quy tắc biên mục quốc tế và nghiên cứu chữ ký, mi trang (mise-en-page), hay khung trang trí chữ cái đầu chương sách (factotum)* [20]… tồn tại song song với các quy ước ngôn ngữ và học thuật khác nhau vốn thường không tương thích với nhau. Các cách giải nghĩa khác nhau với các thuật ngữ, ví dụ như từ typography* hay jobbing printing*, cùng khó khăn khi biên dịch giữa các ngôn ngữ khác nhau vẫn đang tồn tại. Các dự án khác cũng thúc đẩy hướng nghiên cứu lịch sử tác giả, về xuất bản và tiếp nhận, trong đó nổi bật nhất là các công trình nghiên cứu nhiều tập và nhiều tác giả về lịch sử sách ở Pháp, Anh, Hoa Kỳ, Canada, Scotland, Australia và Ai-len, sẽ được liệt kê riêng ở cuối phần Danh mục tài liệu tham khảo trong cuốn sách này [21].

Các bộ sách lịch sử quốc gia nhiều tập là những thành tựu có tính dự báo, là kết tinh của các cuộc thảo luận và hợp tác nghiên cứu quan trọng. Các tập sách này chứa nhiều bài tiểu luận rất có giá trị, nhưng chúng cũng thể hiện các khung hình lịch sử khác nhau và sự phân biệt trong nghiên cứu lịch sử thư tịch và thư mục học giữa từng quốc gia châu Âu nói riêng và phương Tây nói chung - trong khi mà nếu xét về nhiều mặt thì quốc gia là cách phân chia đơn vị địa lý không phù hợp và sai lệch cho những nghiên cứu đó. Như đã lưu ý, các bộ STC ở một số nước tiên tiến hơn so với các nước khác, với hệ quả là làm gia tăng các thành kiến quốc gia, nhưng cho dù đơn vị chính trị (chứ không phải lúc nào cũng là ngôn ngữ) vẫn là đối tượng chính yếu thúc đẩy việc xây dựng các bộ thư mục hồi cố quốc gia, thì sách lưu hành trong đơn vị đó đã và đang là một loại hàng hóa có tính quốc tế.

Bất kỳ bộ lịch sử quốc gia nào về sách và in ấn cũng cần phải là một diễn ngôn lịch sử về hoạt động trao đổi sách trong và ngoài nền thương mại sách, các cuốn sách khác nhau đang lưu hành và được đọc ở bất cứ thời điểm nào, tại bất cứ địa điểm nào in hay bán chúng đầu tiên. Ngay cả việc xác định xuất xứ cũng chịu ảnh hưởng tiêu cực bởi sự hỗn loạn trong bản thân các thư tịch. Ví dụ, các bản in của nhiều thư tịch ghi rằng chúng được in ở Hà Lan trong khi thực tế không phải như vậy, trong khi nhiều ấn bản thực sự được in ở Hà Lan thì lại ghi rằng chúng được in ở Pháp hay Đức hay nơi khác. Nhưng một vấn đề lớn hơn nữa là quá trình di chuyển của sách và hoạt động in ấn. Ở đây thì việc đối sánh tương đồng với các diễn ngôn lịch sử giao lưu thư tín đóng vai trò rất hữu ích (chúng ta sẽ trở lại vấn đề mối quan hệ giữa ghi chép và in ấn sau trong sách). Các dự án khôi phục dấu vết hoạt động thư tín như Electronic Enlightenment (Khai sáng điện tử) của Đại học Oxford cung cấp những hỗ trợ vô giá và mang tính khai mở đối với các hợp tác nghiên cứu lịch sử của sách đang diễn ra về hoạt động lưu hành sách xuyên quốc gia. Dự án dẫn đầu bởi Otto Lankhorst này có nhiệm vụ, ví dụ, theo dõi các điểm đến của các sách từ Hà Lan - Amsterdam và La Haye - đến Nga và Đông Âu, hay từ các mối liên kết Đức kết nối với St Petersburg và các thành thị vùng Baltic [22].

Việc phân tích trên quy mô lớn hơn về hoạt động phân phối sách, cũng như hoạt động tiếp nhận và đọc sách sẽ cung cấp cho ta một phương tiện quan trọng để vượt qua giới hạn quốc gia trong nghiên cứu lịch sử của sách và, trong phần còn lại của cuốn sách này, mang đến một góc nhìn rộng hơn về sự phát triển của ngành lịch sử của sách từ những năm 1980. Ngay khi mối quan tâm mới tới khuynh hướng nghiên cứu toàn cầu hoặc xuyên quốc gia nổi lên, một vấn đề cốt lõi khác cũng xuất hiện, đó là nghiên cứu về hoạt động truyền tải văn bản, về việc làm thế nào để trắc lượng thư mục có thể chuyển đối tượng xem xét từ hoạt động sản xuất sang hoạt động lưu thông. Phân phối sách là một trong những cơ chế trong trao đổi văn hóa, bao gồm cả việc tạo ra và phá bỏ các ranh giới cho ngôn ngữ viết và in, ngôn ngữ dân tộc hay ngôn ngữ khác. Phân phối kéo theo sự đối đầu và hiểu sai cũng như sự hợp tác và thấu hiểu. Tuy nhiên, trong khoảng 30 năm qua thì một xu hướng nghiên cứu thư mục học lịch sử với quy mô bao quát hơn đã truyền cảm hứng cho hàng chục nghiên cứu về hoạt động truyền bá văn bản trong cộng đồng học giả xuyên quốc gia (republic of letters) giai đoạn Sơ kỳ Cận đại, hay một không gian văn bản đại chúng, khoa học, tôn giáo và học thuật trong phạm vi châu Âu, xuyên Đại Tây Dương, xuyên các đại dương hay bao phủ toàn cầu thời kỳ Cận hiện đại. Một phương diện không thể tránh khỏi của hướng nghiên cứu này là cách điểm nhìn của nó đóng khung trong phương pháp mô hình hóa các tác nhân truyền thông khác nhau - vốn được áp dụng rộng rãi - vay mượn nhiều từ phương pháp nghiên cứu truyền thông. Lời kêu gọi nổi tiếng của Marshall McLuhan xem “phương tiện truyền thông là thông điệp” (medium as the message) được phát triển từ luận điểm của Innes và chịu ảnh hưởng nhiều từ phân tích của Walter Ong về tác động văn hóa-giáo dục của bước chuyển từ truyền khẩu sang thành văn [23]. McLuhan trong hai công trình có tên Gutenberg’s Galaxy (Thiên hà của Gutenberg; xuất bản năm 1962) và Understanding Media (Hiểu về truyền thông; xuất bản năm 1964), cùng các công trình khác, trở nên nổi tiếng và gây tranh cãi khi đã mở rộng lý thuyết truyền thông qua việc liên kết các thay đổi công nghệ - từ ký tự viết tay và in ấn đến số hóa điện tử - với sự thay đổi trong tổ chức nhận thức và từ đó dẫn đến thay đổi đời sống xã hội. Theo ông dự đoán, điều này cũng bao gồm “sự phụ thuộc lẫn nhau mang tính điện tử” trong “ngôi làng toàn cầu”.