[1]

J. P. Klancher, The Making of English Reading Audiences, 1790-1832 (Madison, 1987), tr. 8.

[2]

R. D. Hume, ‘Texts within Contexts: Notes toward a Historical Method’, Philological Quarterly, 71 (1992): 69-100, cụ thể tại tr. 81; David Simpson, ‘Literary Criticism and the Return to “History” ‘, Critical Inquiry, 14 (1988): 721^7.

[3]

Janice A. Radway, Reading the Romance: Women, Patriarchy, and Popular Literature (Chapel Hill, NC, and London, 1984), tr. 12,190.

[4]

Hume, ‘Texts within Contexts’, tr. 80 và tr. 84. Khái niệm ‘interpretive communities’ (cộng đồng diễn giải) trong tiếng Anh-Mỹ luôn luôn được ưa dùng hơn so với khái niệm viết theo tiếng Anh-Anh là ‘interpretative’.

[5]

Kathryn Sutherland, ddăng tải trên website dự án ‘The Academic Book of the Future’, năm 2016, tại https://academicbookfuture.org/advisory-board/kathryn-sutherland/

[6]

Tôi mượn khái niệm “có nguy cơ” từ các nhà nhân khẩu học lịch sử với nghĩa chỉ một tỷ lệ dân số nhất định có cùng độ tuổi, khả năng thể chất, kỹ năng và có xu hướng có thể thực hiện một hành động nào đó (trong trường hợp này là đọc sách).

[7]

Anne E. McLaren, ‘Constructing New Reading Publics in Late Ming China/ trong Brokaw và Chow, Printing and Book Culture in Late Imperial China, tr. 152-83, cụ thể tại tr. 173; Anne E. McLaren, Chinese Popular Culture and Ming Chantefables (Leiden, 1998), tr. 73-6.

[8]

Anthony Grafton và Lisa Jardine,‘“Studied for Action”: How Gabriel Harvey Read his Livy’, Past and Present, 129:1 (1990): 30-78.

[9]

Stephen Orgel, The Reader in the Book: A Study of Spaces and Traces (Oxford, 2015).

[10]

David Cressy, ‘Books as Totems in Seventeenth-Century England and New England’, Journal of Library History, 21 (1986): 92-106, cụ thể tại tr. 93.

[11]

Robert DeMaria, Samuel Johnson and the Life of Reading (Baltimore, 1997), tr. lOff.

[12]

Carlo Ginzburg, Il formaggio e i vermi: Il cosmo di un mugnaio del ‘500 (Turin, 1976), được dịch bởi John và Anne Tedeschi với tiêu đề tiếng Anh là The Cheese and the Worms: The Cosmos of a Sixteenth-Century Miller (London, 1980).

[13]

Roger Chartier, ‘Texts, Printings, Readings’, in Lynn Hunt (ed.), The New Cultural History (Berkeley, 1989), tr. 154-75, cụ thể tại tr. 156.