Đó không phải là một chiếc xe con, mà là một chiếc xe tải cỡ nhỏ. Tôi đu người lên từ phía sau xe, trèo lên sàn xe được phủ bạt và ngồi đợi. Lâu ơi là lâu. Rồi tôi cũng thấy hai người lính SS từ ngôi nhà đi ra. Họ bước đi xiêu vẹo, say khướt và còn chưa mặc xong quần. Vừa nói chuyện bông đùa họ vừa cài khuy quần một cách vụng về, xốc lại bộ quân phục trước khi leo lên hàng ghế trước của xe. Họ châm mỗi người một điếu thuốc và khói thuốc làm tôi muốn ho sặc sụa. Nhưng khói thuốc cũng có cái lợi là nó át đi mùi rượu trắng đang nồng nặc trong khoang.

Vài phút sau một người đàn bà leo lên xe cùng họ. Tôi đã gặp bà ta một hai lần. Đó là người xấu nhất và già nhất trong số các nữ tu. Bà ta rất cao, gầy với những cánh tay xương xẩu nhìn giống như những cái xúc tu. Cằm bà ta vuông vức, có lớp râu màu nâu như một gã đàn ông. Đôi mắt gian ác, bé tí và đen như mắt cá mập.

Người lính lái xe nổ máy. Chiếc xe tròng trành càng làm tăng thêm sự nôn nao gây ra bởi mùi rượu và khói thuốc. Cái bụng vẫn đang đau của tôi bắt đầu sôi lên òng ọc và tôi sợ nó làm phản tôi. Những cú xóc làm tình hình càng thêm bi đát. Chắc hẳn chúng tôi đang chạy trên một trong những con đường nông thôn đã bị hư hỏng nặng, chiếc xe không ngừng chồm qua các chướng ngại vật. Tôi cố bám thật chặt để ngăn mình khỏi lăn lông lốc trên sàn xe từ bên này sang bên kia như một bao khoai tây, đồng thời kiềm chế cơn buồn nôn đang rình rập.

Dần dà tôi cũng quen với sự tra tấn của chuyến hành trình bất đắc dĩ này, may mắn là nó cũng không kéo dài quá lâu.

Xe dừng lại sau khi đi được một quãng đường khoảng vài ki-lô-mét. Những người lính và người đàn bà xuống xe. Tôi đoán rằng họ cố gắng gây ra ít tiếng động nhất có thể bởi vì họ tắt đèn pha, đóng cửa xe một cách nhẹ nhàng, không có tiếng sập cửa, không nói chuyện và di chuyển bằng những bước chân rón rén. Vì họ không phát hiện ra sự có mặt của tôi nên sau khi họ đã đi một quãng đủ xa, tôi đánh liều hé một góc của tấm bạt lên.

Chúng tôi đang đỗ trước một ngôi nhà. Tôi lập tức nhận ra ngôi nhà đó. Nó là một trong những ngôi nhà cuối cùng mà Bibiana và tôi ghé qua. (Không nhẽ người ta đã rạch bụng Bibiana ra để lấy cái địa chỉ này?) Người đàn bà với hai người lính kèm sát hai bên tiến tới gần cửa nhà, cố gắng không gây ra tiếng động. Thế rồi, bà ta giơ tay lên và gật đầu ra hiệu. Bắt đầu! Một trong hai người lính SS đạp một cú thật mạnh vào cánh cửa làm nó bật tung ra. Từ lúc này trở đi thì không còn sự yên lặng và thận trọng nữa. Tôi nghe thấy một loạt tiếng động, tiếng đập cửa, tiếng ghế đổ, tiếng đồ đạc vỡ, tiếng giày lính SS nện cồm cộp, tiếng họ quát lên ra lệnh, và tất cả các thứ tiếng đó bỗng bị át đi bởi một tiếng hét thất thanh. Tiếng kêu của người đàn bà sống trong ngôi nhà kéo theo tiếng khóc của những đứa trẻ con. Đèn trong nhà lần lượt bật sáng, cửa sổ thứ nhất, cửa sổ thứ hai, cửa sổ thứ ba, nhìn giống như đèn trên một vòng hoa trang trí. Đằng sau các ô cửa kính, những bóng đen đi qua đi lại, chạy, giằng co, chống trả, như hình ảnh của màn múa rối bóng. Bị choáng ngợp bởi cảnh tượng đang diễn ra, tôi chết lặng, núp mình trong chiếc xe tải, bất động, nín thở, mắt trố ra, mồm há hốc, hệt như những khi tôi ngồi mơ mộng một mình trong phòng.

Giờ thì tôi đã hiểu.

Tôi đang chứng kiến một trong những phi vụ bắt cóc trẻ em Ba Lan được phối hợp thực hiện bởi Gestapo và các nữ tu áo nâu. Có thể nói là tôi đã rất khôn ngoan khi chọn chiếc xe tải nhỏ này. Cuối cùng thì tôi đã biết tất cả các công đoạn của "Chiến dịch những người bạn" - Một sự an ủi đối với tôi, người vốn là một trong những diễn viên chính từ nhiều tháng nay.

Hai người lính SS hối hả lao ra khỏi cửa, mỗi người trong bọn họ túm tay lôi xềnh xệch một đứa bé theo sau, còn nữ tu thì bế một bé gái. Bà ta xốc nó lên đặt ngang hông như một bao đựng hàng khiến đứa bé gần như chúc đầu xuống đất chân chổng lên trời. Người mẹ từ nãy đến giờ vẫn không ngừng gào thét đã lao ra ngoài, chạy từ bên này sang bên kia tìm cách giành lại một trong những đứa con trai của mình. Bà túm tay của đứa này và tóc của đứa kia, nhưng chỉ vừa chạm vào thì chúng lại tuột ra, bà không thể chống lại sức mạnh của những người lính đang đẩy bà ra một cách thô bạo. Bà liền tìm cách cứu đứa con gái đang vừa chìa tay về phía bà vừa khóc. Bà đuổi kịp nữ tu vốn chạy chậm hơn hai người lính kia, tuy nhiên, mụ ta đẩy bà ra và tát bà rất mạnh. Người mẹ ngã lăn ra đất.

Những người lính chạy ra xe, mở tấm vải bạt ra và tống những đứa trẻ con lên xe ngay cạnh tôi - tôi giấu mình tận góc trong cùng để không bị họ nhìn thấy. Còn nữ tu thì giữ bé gái trong lòng mình, đặt tay lên miệng nó để cản bớt tiếng khóc. Tôi suýt nữa thì bị phát hiện, nhưng may cho tôi, trong tình thế hỗn loạn, không ai nhận ra sự có mặt của tôi cả, nhờ vào bà mẹ của lũ trẻ. Bà ấy đứng lên, mặc dù còn xây xẩm mặt mày vì cái tát của nữ tu, bà vẫn loạng choạng chạy tới chỗ xe đỗ rồi bám vào thành xe. Để bà ấy buông tay ra, một trong những người lính dùng báng súng đánh vào tay bà. Người mẹ không chịu lùi bước bất chấp bàn tay be bét máu. Anh ta tiếp tục nện báng súng tới khi xương tay của bà gãy răng rắc. Người lính còn lại tìm cách ấn bọn trẻ ngồi xuống khi chúng đang muốn giúp mẹ, bởi chúng có thể bị báng súng đập trúng người.

Người mẹ lại ngã lăn xuống đất lần thứ hai.

Tấm vải bạt đóng lại, chiếc xe nổ máy.

Người mẹ vẫn tiếp tục kêu gào, và kêu gào. Sau khi đi khỏi một quãng khá xa, chúng tôi không còn nghe thấy tiếng bà ấy nữa.

Mọi việc diễn ra chỉ trong vòng vài phút đồng hồ.

Hai thằng nhóc Ba Lan nhận ra tôi. Chúng thậm chí vẫn còn nhớ tên tôi. Đó là cái tên giả mà tôi dùng khi đi cùng Bibiana.

"Maciej Maciej! Cậu cũng ở đây à? Này, người ta đưa chúng mình đi đâu thế? Đi đâu?"

Tôi hiểu điều chúng nói. Tôi mừng ran vì chúng đã nhận ra tôi, điều đó có nghĩa chúng là bạn của tôi. Nó cũng chứng tỏ rằng chúng không thuộc số những đứa từng cãi nhau với tôi hay bị tôi cho ăn đòn khi chơi cùng. Hoặc là ở vào tình thế cấp bách như hiện nay thì chúng cũng đã quên và không còn giận tôi nữa... Tôi cũng vậy, tôi nghĩ là tôi còn nhớ tên của chúng. Thằng em, cái thằng đang run như cầy sấy đến nỗi tôi nghe thấy cả tiếng răng của nó đang va vào nhau lập cập, tên nó là... Andrzej.

Vâng, đúng rồi! Còn thằng anh, đứa đang hỏi tôi với vẻ hoảng hốt, nó là Jacek.

"ừ, ừ, tớ cũng bị họ bắt cóc," tôi trả lời nó.

Điều đó tất nhiên là không đúng, nhưng nó không thể đoán được, nhất là khi tôi đã không quên khoác lên người bộ quần áo cải trang thành một đứa bé Ba Lan từ trước lúc leo lên chiếc xe này.

"Tớ không biết họ mang chúng mình đi đâu," tôi nói tiếp.

Cái này thì là sự thật.

“Mamo? Mamo?... Bibiana?"

Cái thằng Jacek này quả là có trí nhớ đáng khâm phục. Tôi ngần ngừ giây lát rồi nói:

"Ona nie zyie," tôi trả lời.

"Mẹ tớ chết rồi". Cái này cũng là nói thật. Rồi tôi cúi xuống, tôi thấy đau nhói trong bụng khi nghĩ đến Bibiana, tới tất cả những điều tôi đã phải chịu đựng những ngày gần đây do lỗi của chị ta. Jacek thấy tôi buồn liền vỗ vỗ vào vai tôi để an ủi. Cậu ta thấy yên tâm hơn. Mẹ cậu ta chỉ bị gãy tay chứ chưa chết, cậu ta hi vọng sẽ gặp lại mẹ. Mặt tôi vẫn xịu xuống - tôi đã cố hết sức để quên chị ta đi, cái chị Bibiana đáng ghét, vậy mà Jacek làm tôi nhớ ra, và giờ thì gương mặt của chị ta lại hiện về ám ảnh tôi. Cuối cùng, tôi ngẩng đầu lên và nói với Jacek rằng tôi rất vui vì được ở cùng với hai anh em cậu ta, tôi thấy được an ủi. Đây cũng là sự thật. Đêm hôm đó có thể nói là cái đêm háo hức nhất mà tôi đã trải qua từ lúc bắt đầu cuộc đời non trẻ của mình. Ở bên cạnh những người bạn còn thú vị hơn là xem những cuộc truy hoan lặp đi lặp lại hay nằm đờ đẫn trên giường.

Sau khi đã tạm bình tĩnh và yên tâm lại, Jacek và cậu em trai nhích tới nép vào người tôi. Ba chúng tôi ôm chặt lấy nhau.

Sự im lặng của chúng tôi không khỏi đánh động sự chú ý của nữ tu, bà ta đưa mắt nhìn về phía sau xem chuyện gì xảy ra. Tôi nhanh chóng thu mình nấp sau lưng Jacek, điều đó càng làm cậu ta tin rằng tôi đang sợ hãi và tôi là người cùng phe với cậu ta. Sau khi nữ tu quay lưng đi chúng tôi lại tiếp tục cuộc nói chuyện bằng giọng thì thầm để không bị nghe thấy.

Tôi trấn an những người bạn mới của mình. Tôi nói với chúng bằng thứ tiếng Ba Lan bập bõm của mình rằng không có gì phải lo lắng cả. Dù không biết họ đưa chúng tôi đi đâu nhưng mọi chuyện chắc chắn sẽ ổn. Mà quả vậy! Chúng phải vui mừng mới đúng. Người ta kéo chúng ra khỏi cuộc sống nghèo nàn để trở thành những đứa trẻ Đức thực thụ. Thật tuyệt vời! Chúng mới may mắn làm sao! Đáng tiếc là tôi không đủ vốn từ vựng để giải thích những điều đó bằng tiếng mẹ đẻ của chúng. Vì vậy tôi đành nở một nụ cười rất tươi để làm cho chúng bình tâm lại. Chúng gật đầu và chăm chú nhìn tôi bằng những đôi mắt to - màu xanh - đẫm nước mắt. Có vẻ như ở phía đầu xe đứa em gái của chúng cũng đã nín bởi không còn nghe thấy tiếng khóc của nó nữa, chỉ còn những tiếc nấc đứt quãng mà thôi.

Xe chạy tiếp một lúc rồi lại dừng và kịch bản cũ lặp lại. Một ngôi nhà, cánh cửa bị đạp tung, những tiếng kêu, những cú đánh. Và những đứa trẻ khác tới nhập bọn với chúng tôi. Đứa nọ tiếp đứa kia cho tới khi không còn chỗ trống trên xe nữa.

Mỗi lần có thêm trẻ con là tiếng kêu khóc lại vang lên, nhưng Jacek và tôi luôn an ủi những đứa mới đến. Khi chúng tôi tới điểm dừng, chỉ có những đứa trẻ trên xe của chúng tôi là bước xuống mà không hề khóc lóc, chúng xếp thành hàng ngay ngắn theo mệnh lệnh của các nữ tu và những người lính đang chờ chúng tôi.

Tôi tự hào về những người bạn của mình bởi chúng biết ngoan ngoãn nghe lời. Tôi tự hào vì được chúng tin tưởng.

Tôi đã được đi trên xe Mercedes, trên xe tải và bây giờ chắc chắn là tôi sẽ được đi bằng tàu hoả. Chỉ trong một thời gian ngắn mà có biết bao nhiêu là khám phá!

Chúng tôi đang đứng trên sân ga Poznan.

Cơ man nào là người. Những người lính cùng với các con chó, những sĩ quan, những nữ tu và những người đàn bà mặc đồng phục. Và những đứa trẻ, dĩ nhiên rồi, rất nhiều trẻ con. Những người lính cho chúng tôi xếp thành hàng một trên ke. Có hai đoàn tàu ở hai bên ke, một đoàn tàu mang tấm biển đề "Kalish" còn đoàn tàu kia mang biển đề "Auschwitz". Tôi tự hỏi chúng tôi, Jacek, Andrzej và tôi, sẽ lên đoàn tàu nào. (Chúng tôi đã khéo léo để không bị chia cách lúc xếp hàng sau khi xuống xe.) Lúc đứng chờ trên ke, tôi cảm thấy dường như sự sợ hãi lại ập đến với Jacek và cậu em trai. Cũng đúng thôi bởi có rất nhiều trẻ con, phần lớn bọn chúng vẫn không ngừng khóc và gào thét. Sự sợ hãi thường hay lan truyền. Phải thú thật rằng nếu như tôi không biết trước rằng tôi sẽ an toàn thì có lẽ tôi cũng sợ chết khiếp lên được. Những người lính, những con chó, tiếng chó sủa, tiếng hơi nước phì ra từ những cái đầu tàu đang gầm gừ, tiếng ra lệnh của những người lính, tiếng gào thét của trẻ con, tiếng khóc. Chúng tôi không nghe rõ tiếng nói của nhau nữa. Ban đêm trời khá lạnh. Tôi thì không thấy lạnh lắm bởi tôi mặc cái áo len dài tay của bộ quần áo cải trang, cho dù nó đầy lỗ thủng nhưng nó vẫn giữ ấm cho tôi. Trong khi đó những đứa khác chỉ có độc bộ quần áo ngủ trên người. (Điều đó cũng dễ hiểu vì chúng đã bị bắt đi trong lúc đang say ngủ.)

Hàng người nhúc nhích một cách chậm chạp. Quá chậm. Tôi bắt đầu thấy chán cảnh phải chờ đợi. Lòng kiên nhẫn chưa bao giờ là ưu điểm của tôi. Tôi thử bước ra khỏi hàng nhưng một người lính nhận ra điều đó và đẩy tôi trở về vị trí, còn con chó của anh ta ngoạm một cái vào mắt cá chân tôi. Hỗn thật! Tôi không chửi con chó mà chửi người lính có mỗi hai gạch trên bộ quân phục của anh ta, một hạ sĩ quèn. Một khi anh ta biết rằng anh ta đã đụng đến cục cưng của bác sĩ Ebner, anh ta sẽ biết thế nào là lễ độ. Nhưng tôi chưa muốn xuất đầu lộ diện ngay lúc này. Đóng vai một đứa bé Ba Lan còn thú vị hơn.

Tôi kiễng chân lên để nhìn xem điều gì xảy ra ở phía đầu ke. Và khi nhìn thấy ông ta, tôi thở hắt ra nhẹ nhõm, suýt thì reo lên vui sướng. Bác sĩ Ebner. Ông ta đang đứng đó với nhiều người đàn bà khác mà tôi biết mặt vì họ thường xuyên tới tham gia vào các cuộc gặp gỡ trong ngôi nhà hư hỏng vì trúng bom. Tôi liền tự cho phép mình đạp một cú vào ống chân người đàn bà đang xô đẩy chúng tôi để dồn chúng tôi đứng sát hơn vào nhau. Điều đó làm tôi ngứa mắt từ nãy đến giờ rồi.

Hàng người nhích lên từng tí một. Lần lượt từng đứa trẻ dừng lại trước mặt bác sĩ Ebner rồi đi sang bên phải hoặc bên trái theo hiệu lệnh của tay ông ta. Những đứa đi về bên phải leo lên đoàn tàu đi Kalish, còn những đứa khác thì lên tàu đi tới Auschwitz.

Đó là một cuộc tuyển chọn chớp nhoáng bởi bác sĩ Ebner không mang theo các dụng cụ đo đạc và cái hộp đựng những đôi mắt thuỷ tinh cùng mớ tóc giả vẫn dùng để kiểm tra những đứa bé sơ sinh ở Heim. Hàng người nhích dần lên và tôi hiểu ra rằng ông ta hướng những đứa trẻ tóc vàng mắt xanh về phía đoàn tàu đi Kalish, còn những đứa tóc sẫm màu hay những đứa còi xương thì đi về hướng kia. (Trong lúc vội vã, những người lính và các nữ tu đã bắt cóc tất cả những đứa trẻ họ tìm được mà không kịp lựa chọn. Mà nhiều khi ngay trong cùng một nhà cũng có những đứa trẻ không có tóc cùng màu với nhau.)

Tôi bảo với Jacek rằng tôi quen cái ông đầu trọc đeo kính gọng tròn kia. Không sao cả, ông ta sẽ không chia rẽ chúng tôi đâu. Trông nghiêm khắc thế chứ ông ấy tốt bụng lắm. Tôi rất muốn nói thêm rằng ngài Ebner là người cha thứ hai của tôi, chỉ sau Quốc trưởng, chính ông ta đã sinh ra tôi và từ đó tới giờ chưa bao giờ rời tôi, nhưng để giải thích những điều này bằng tiếng Ba Lan thì thật quá phức tạp. Điều duy nhất làm tôi lo lắng là một khi đến lượt tôi đứng trước mặt bác sĩ Ebner, ông ta sẽ nhận ra tôi và trò chơi kết thúc.

Thôi kệ, tôi vẫn còn một chút thời gian, hàng người di chuyển cũng không nhanh mà chúng tôi thì đứng ở phía cuối hàng.

Vốn là đứa hiếu động - trái ngược với Jacek và em trai cậu ta lúc này vẫn đang đứng yên chờ tới lượt mình - tôi nhấp nhổm, quay ra đằng sau, nhìn sang phải, sang trái, và đúng lúc đó trong sự hỗn độn tôi nghe thấy một tiếng động.

"Suỵt! Suỵt!"

Tôi quay về hướng phát ra tiếng động đó - một tiếng gọi - và nhìn thấy một thằng bé đang phất tay ra hiệu như thể trả lời. Ngay sau đó, nó rời khỏi hàng và nhanh chóng chạy tới một trong những chiếc xe tải đang đỗ trên dải phân cách trước cửa nhà ga. Không một người lính hay nữ tu nào nhìn thấy nó. Không một ai ngoài tôi ra. Từ chỗ đang đứng, tôi nhìn thấy chân và mông của nó bởi nó đang ngồi thụp xuống nấp sau chiếc xe tải. Nó chờ giây lát rồi chạy vút đi như một con thỏ tới bìa cánh rừng nằm gần nhà ga.

Cái thằng nhóc kia nó đang làm gì thế nhỉ?... Một thoáng sau tôi thấy đứa bé thứ hai làm y hệt, rồi đứa thứ ba, rồi đứa thứ tư. Tôi bảo Jacek: "Đứng yên ở đây, tớ quay lại ngay!" rồi tôi len lỏi luồn tới chỗ cuối hàng. Tôi nắm lấy tay đứa bé đang định chạy trốn giống như những đứa trước, làm cho nó hiểu là tôi muốn đi cùng. Nó lưỡng lự một lúc, vẻ hốt hoảng, bảo tôi chờ tới lượt mình, cuối cùng, nó gật đầu và thế là chúng tôi cùng chuồn đi.

Chúng tôi chạy một mạch tới chỗ chiếc xe tải rồi dừng lại, mắt dáo dác nhìn về phía những người lính, những con chó của họ, các nữ tu. Ít ra là những gì chúng tôi có thể thấy. Bởi chúng tôi ngồi thụp xuống nên chỉ có thể nhìn thấy giày của những người lính, báng súng, chân của những con chó, cái rọ mõm của chúng khi chúng cúi thấp đầu để đánh hơi trên mặt đất, gấu các bộ váy nâu với hình dáng của túi đựng khoai tây mà các nữ tu mặc. Đứa bé thì thào "Raz! Dwa! Trzy!" vào tai tôi. "Một! Hai! Ba!" và chúng tôi ù té chạy vào rừng.

Tới nơi, tôi phát hiện ra là có một nhóm những người đàn bà đang nấp sau các lùm cây. Những người đàn bà Ba Lan, họ gồm khoảng chục người. Đó là những bà mẹ, hẳn là họ biết rằng những chiếc xe tải sẽ chạy tới nhà ga nên họ bám theo chúng để giành lại những đứa con của họ. Phần lớn những đứa chạy thoát khỏi hàng người trên sân ga đã nằm trong vòng tay của mẹ chúng. Đứa bé chạy cùng tôi cũng vừa mới nhận ra mẹ của nó và chạy tới lao vào vòng tay của bà.

Còn tôi?... Vâng, tôi... tôi đứng nghệt ra, cô đơn, đương nhiên rồi, bởi tôi không có mẹ. Tôi thấy tủi thân. Rồi đột nhiên có một bàn tay của ai đó kéo tôi thật mạnh.

Một người đàn bà nào đó muốn ôm tôi chăng? Tại sao? Hay bà ấy nhầm tôi với con trai của bà?... Tôi không nhìn thấy gì cả. Trời rất tối, ánh sáng của những ngọn đèn trên sân ga không chiếu được tới chỗ chúng tôi. Trong khoảnh khắc cảm nhận được bàn tay đang kéo tôi, hai cánh tay hối hả ôm lấy tôi, một ý nghĩ điên rồ thoáng qua đầu tôi, tôi tự nhủ... đó là Bibiana. Bibiana chưa chết, chị đã quay lại, chính chị đang ôm tôi trong tay, chị đang khóc vì vui mừng bởi chị đã tìm được tôi. Chị đã thoát khỏi Ravensbrück, chị tham gia cùng những người đàn bà khác và đã tới tận đây để tìm tôi. Chỉ mình tôi.

Nhưng đó không phải Bibiana mà là mẹ của Jacek. Tôi nhận ra bà ấy qua cái bàn tay bị gãy mà bà đã buộc lại bằng một miếng băng nhuốm máu. Bà ôm tôi và không ngừng nhắc đi nhắc lại vào tai tôi: "Jacek! Andrzej!" Tên của hai đứa con trai. Bà ấy đã nhìn thấy tôi đứng cạnh chúng trong lúc xếp hàng và nhờ tôi đi tìm chúng. Bà bật khóc nức nở, van xin tôi. Hai tay bà vặn vẹo một cách tuyệt vọng và điều đó hẳn làm bà ấy rất đau đớn.

Tôi ngần ngừ suy nghĩ.

Rồi tôi nói với bà... vâng. Đồng ý!

Tôi đi theo lộ trình lúc nãy theo chiều ngược lại. Tôi nấp sau chiếc xe tải. Tôi chờ đợi. Rồi tôi chạy ào vào dãy người đang xếp hàng. Tôi len lỏi tới chỗ Jacek và cậu em trai.

"Cậu đi đâu thế?" Jacek hỏi tôi.

Tái mét, nhợt nhạt, cậu ta run rẩy không kém gì đứa em trai hiện giờ đang khóc thút thít. Tôi hài lòng khi thấy sự vắng mặt của tôi làm chúng lo lắng, rằng chúng nhớ tôi.

Jacek là một đứa trẻ trông rất đáng yêu. Cậu ta có đôi mắt màu xanh và mái tóc vàng rất dày. Tôi không muốn cậu ta về với mẹ. Một người mẹ thì có ích gì đâu nhỉ? Trừ mỗi việc gây cho bạn một cơn đau bụng quằn quại khi người mẹ bỏ đi? Thật bất công nếu như Jacek sẽ mãi phải làm một đứa bé Ba Lan tầm thường. Cậu ta phải trở thành người Đức. Cậu ta xứng đáng với điều đó. Tôi thấy rõ chuyện ấy trong đôi mắt xanh của cậu ta.

Vậy là tôi lại rời khỏi hàng người, lần này thì ngang nhiên. Tôi chạy nhanh đến nỗi tôi vuột khỏi tay một người lính khi anh ta định chộp lấy tôi và chạy thẳng tới chỗ bác sĩ Ebner. Ông ta nhận ngay ra tôi.

"Konrad! Quỷ tha ma bắt, cậu làm cái quái gì ở đây vậy?" Ông ta nghiêm giọng hỏi tôi.

Tôi thấy tĩnh mạch đang phập phồng trên thái dương của ông ta.

Thay vì trả lời tôi giơ tay chỉ về chỗ mà những người đàn bà cùng những đứa trẻ đã trốn thoát đang nấp ở đó.

Còi báo động lập tức vang lên. Những người lính thả lũ chó ra.