Đó là một thời khắc trọng đại đối với tôi. Cuộc đời non trẻ của tôi bước sang một trang mới.
Tôi đã sáu tuổi. Tới ngày tôi nhập trường rồi.
Tôi không có cặp sách hay đồ dùng học tập nào. Cũng không có quần áo mới. Tôi mặc bộ đồng phục thiếu niên theo quy định. Trong va-li của tôi có cây đèn nến là quà của Quốc trưởng cùng sáu cây nến, đồ dùng vệ sinh cá nhân tối thiểu và vài bộ quần áo để thay. Dù đi cùng bác sĩ Ebner nhưng ông ta không dắt tay tôi như một người cha thường làm khi đi cùng con trai của mình trong ngày đầu tiên tới trường. Tôi cố gắng để bắt kịp những bước chân rất đều nhau của ông ta. Links. Recht. Links. Recht. "Trái. Phải. Trái. Phải." Những người lính nghiêm mình chào khi chúng tôi đi qua.
Một ngày khai trường không bình thường. Cũng dễ hiểu thôi. Tôi không phải là một đứa trẻ bình thường. Và Kalish cũng chẳng phải một ngôi trường bình thường.
Đó là một tu viện cổ kính đã cải tạo lại cho mục đích cụ thể. Nó được bao quanh bởi một bức tường bao rất cao phủ đầy dây thép gai, không thể trèo qua. Trong ngôi trường không-bình-thường này, không có đứa trẻ nào tới đây theo nguyện vọng, không đứa nào được cha hay mẹ dắt tới, tất cả chỉ nghĩ tới một điều: chạy trốn. Bằng chứng là người lính gác đứng ngay gần cửa ra vào luôn lăm lăm súng tiểu liên trong tay, binh lính đi tuần trong sân cùng các con chó của họ.
Kalish, ngôi trường của những đứa trẻ bị đánh cắp khỏi cha mẹ chúng.
Nó là "SS Gau-kinderheim", tức là cơ sở trung tâm của chuông trình Lebensborn tại Ba Lan.
Khoảng chín giờ tối, trời tối om. Ngoài sân vắng tanh, bọn trẻ con phải đi ngủ rồi. Nhưng nhiều đứa vẫn chưa ngủ, tôi nghe thấy những tiếng thổn thức vang lên ở chỗ này chỗ kia, sau một cánh cửa khoá chặt, cửa sổ ở tầng một, cũng như ở tầng trên. Nếu chú ý lắng nghe, tôi có thể nhận thấy những tiếng kêu đó vọng tới từ khắp nơi, như một thứ tạp âm, những tiếng rì rầm đều đặn làm các toà nhà rung chuyển. Tôi cũng nghe thấy những tiếng khóc vọng ra từ nhà thờ ở lối ra vào.
Bác sĩ Ebner rảo bước qua sân với vẻ điềm tĩnh. Tôi bắt chước ông ta, tôi không ngoái lại nhìn và làm như không có chuyện gì cả. Ngài Ebner đã giải thích tất cả cho tôi lúc đi trên xe từ Poznan tới Kalish. Ông ta nói rằng ở đây người ta nuôi dạy bọn trẻ Ba Lan để chúng trở thành người Đức. Đó là một sự rèn luyện nặng nhọc và khắt khe. Bởi thế, nếu như người ta trừng phạt chúng thật nghiêm khắc, nếu người ta đánh chúng, đó là yêu cho roi cho vọt. Để chúng được hạnh phúc sau này.
Dẫu sao tôi cũng rất vui và hồi hộp với ý nghĩ tôi sẽ được vây quanh bởi những đứa trẻ cùng tuổi, được sống với chúng và điều đó giúp tôi bỏ ngoài tai những tiếng kêu khóc. Tôi đã quen với điều đó, bọn trẻ con ở Poznan cũng khóc suốt ấy mà.
Dù sao đi nữa, tôi cũng không khóc nhè, mặc dù tôi thấy hơi lo lắng khi phải gặp bà hiệu trưởng.
Johanna Sander. Chúng tôi bước vào phòng làm việc của bà ta.
Bà ta cao lớn, tóc vàng, mắt xanh. Lúc vừa gặp, tôi chỉ thấy một hình người rất cao mặc bộ quân phục màu nâu. Khi bà ta giơ tay và chào chúng tôi bằng giọng nói đanh gọn "Heil Hitler!", tôi nhìn thấy khẩu súng ngắn giắt trên thắt lưng của bà ta, một khẩu Luger 9mm. Bà ta làm tôi nhớ đến Josefa, nhưng mà là một hình mẫu cao cấp hơn, mạnh mẽ hơn, độc đoán hơn. Josefa không có súng ngắn ở thắt lưng.
Tôi lấy hết sức bình sinh hô "Heil Hitler!" đáp lại nhưng giọng của tôi có vẻ như vẫn còn yếu ớt, thảm hại.
Cuộc gặp gỡ diễn ra chóng vánh. Sau khi bắt tay bà Sander, ngài Ebner bước vào phòng làm việc, ngồi vào bàn và bắt đầu xem xét đống hồ sơ đang chờ ông ta. Bà Sander và tôi đứng ở ngưỡng cửa.
Bà ta đã biết tất cả về tôi nhờ vào lá thư mà bác sĩ Ebner gửi tới, bà ta mở đầu như vậy. Cầm lá thư trên tay, bà ta đeo cặp kính vào.
"Konrad von Kebnersol," bà đọc to. "Sinh ngày 20 tháng Tư năm 1936, ngày sinh Quốc trưởng của chúng ta... (bà ta bỏ qua đoạn tiếp theo)... Được đích thân Quốc trưởng đặt tên!"
Bà ta nhấc cặp kính ra và quan sát tôi hồi lâu từ đầu đến chân, về phần mình, tôi cũng làm như vậy nhưng tránh tỏ ra lộ liễu. Bà ta có dáng vóc cao lớn, khuôn mặt rộng, trán rất cao, đôi môi đầy đặn với khoé miệng trễ xuống nên có vẻ nghiêm khắc, độc ác. Nói không ngoa, nếu tôi không phải là một mãnh thú, bà ta hẳn đã làm tôi sợ chết khiếp. Tôi cảm thấy bà ta không phải loại người sẽ mềm lòng trước khuôn mặt thiên thần, mái tóc bạch kim và đôi mắt xanh nhạt của tôi. Hi vọng là trong lá thư mà ngài Ebner gửi cho bà ta, trong phần bà ta không đọc trước mặt tôi, ông ta có nhấn mạnh các con số chứng minh rằng tôi đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của chủng người Bắc Âu. Và rằng ngoài ra, tôi còn có những hành động dũng cảm đáng khâm phục: sự kháng cự khi bị con mụ chống đối chó chết bắt cóc và giam cầm khi tôi mới chỉ là một đứa bé con, sự tham gia vào "Chiến dịch những người bạn", lúc đầu là với các nữ tu áo nâu, rồi với một ả phản bội người Ba Lan, cuối cùng là vai trò thật-cần-thiết của tôi ở nhà ga Poznan.
"Được đích thân Quốc trưởng đặt tên!" Bà Sander nhắc lại sau một hồi im lặng.
Bà ta nhìn tôi với đôi mắt xanh đang nhoè đi vì nước mắt.
"Được đích thân Quốc trưởng đặt tên!"
Tôi tự hỏi bà ta sẽ còn nhắc lại câu đó bao nhiêu lần nữa. Nghe như một cái đĩa hát bị kẹt.
Bà ta quay sang bác sĩ Ebner lúc này đang nghiên cứu một bộ hồ sơ, ông ta thoáng ngẩng lên và khẳng định bằng một cái gật đầu lơ đễnh.
"Đích thân Quốc trưởng!"
Một giọt nước mắt không kìm được lăn xuống má bên trái của bà ta và kì diệu thay, hai khoé môi của bà ta dần dần nhếch lên thành một cử chỉ giống như một nụ cười. Nhưng nụ cười đó không phải dành cho tôi. Bà Sander không nhìn tôi nữa, bà ta nhìn xa xăm vào một điểm nào đó ở đầu kia hành lang, nơi có phòng làm việc của mình. Như thể ai đó vừa mới xuất hiện ở đấy. Có điều là chẳng có ma nào cả, tôi đã liếc mắt kiểm tra rồi. Bà ta hẳn là đã thấy hình bóng của Quốc trưởng tiến bước về phía mình.
Rồi bà ta quay về phía tôi và xoa đầu tôi nhẹ nhàng, thận trọng. Dường như bà ta lo sợ như thể đầu tôi làm bằng sứ và rất dễ vỡ. Tuy vậy, tôi đoán là cái bàn tay to bè mạnh mẽ đang vuốt má, rồi sờ xuống cằm tôi thường ngày vẫn được dùng để phân phát những cái tát... Tôi nghĩ rằng bà Sander vuốt ve tôi vì muốn có vinh dự được sờ một vật mà đích thân Quốc trưởng từng sờ vào, để tiếp xúc với Ngài một cách gián tiếp qua vật trung gian - chính là tôi.
Tôi thấy khó chịu, tim đập thình thịch. Tôi không thích sự đụng chạm bằng bàn tay này chút nào cả. Nhưng tôi cố chịu đựng.
Rồi bà Sander cũng bình tĩnh lại, rụt tay về, quệt nước mắt, xoá phắt nụ cười đi và trong giây lát khuôn mặt lại trở về với vẻ nghiêm nghị.
"Cậu có biết người ta chờ đợi điều gì ở cậu tại đây không, Konrad?" Bà ta hỏi tôi với giọng cụt lủn và độc đoán, chẳng giống với sự trìu mến mà bà ta thể hiện ra khi lặp đi lặp lại câu nói ban nãy.
Vâng, tôi biết. Bác sĩ Ebner đã giải thích cho tôi. Tôi ở đây để làm gương cho những đứa trẻ Ba Lan cùng độ tuổi. Chúng phải tin rằng tôi cũng là người Ba Lan như chúng, nhưng tôi đã hoàn toàn hoà nhập vào chương trình giảng dạy ở Kalish và trở thành một đứa trẻ Đức hoàn hảo. Đó là lí do vì sao tôi nói tiếng Đức tốt như vậy trong khi tôi lại quên mất tiếng mẹ đẻ của tôi, tiếng Ba Lan. Tôi phải tỏ ra năng nổ trước mặt bạn bè, khuyến khích chúng học tập. Tôi phải khẳng định với chúng mỗi khi tôi có dịp, rằng chúng rất may mắn khi được nước Đức nhận nuôi.
"Tuyệt vời!" Bà ta khen ngợi. "Tuyệt vời! Bây giờ cháu đi nhận phòng đi!"
Nói xong bà ta búng tay gọi một nữ giám thị vào và trao tôi cho người đó, bà ta giới thiệu về tôi:
"Đây là Konrad, được đích thân Quốc trưởng đặt tên!"
Nghe cứ như nó là họ của tôi vậy.
Đó hẳn phải là một mật danh bởi gương mặt lạnh tanh của nữ giám thị chợt giãn ra. Lúc nãy khi lại gần tôi, cô ta nhìn tôi với ánh mắt đe doạ, lạnh lùng. Nhưng nghe thấy từ "QTĐT"36 ("Được đặt tên bởi..." các bạn biết rồi đấy, tôi sẽ không nhắc lại câu này nữa), cô ta mỉm cười và bảo tôi đi theo mình. Cô ta nói rằng sẽ dẫn tôi về phòng, nhưng nếu tôi muốn ăn cái gì đó trước khi ngủ thì chúng tôi có thể rẽ qua nhà bếp. Tôi từ chối lời đề nghị đó. Cô ta thuyết phục tôi nhận thanh sô-cô-la mà cô ta vừa lấy ra từ trong túi. Tôi chắc rằng với những đứa trẻ Ba Lan thì cô ta sẽ mời nếm những cú vụt bằng chiếc roi cất trong một bên ủng mà tôi nhìn thấy cán của nó thò ra ngoài.
Không, cảm ơn.
Tôi không muốn được đối xử một cách đặc biệt. Nếu chẳng may một trong những người bạn tương lai của tôi nhìn thấy thì sao? Vừa mới tới, tôi đã bị lộ và sẽ không thể tiếp tục vai trò của mình.
Tôi không tài nào ngủ được, tôi không có thói quen đi ngủ sớm như vậy. Phòng ngủ có ồn ào nhưng nó cũng không hề làm phiền tôi. Đó là một tập hợp của các tiếng động nhỏ - tiếng nghiến răng, tiếng ngáy, tiếng thở dài, tiếng ho, tiếng chăn sột soạt - chúng diễn ra một cách đều đặn và nhịp nhàng. Trong căn nhà bị bom ở Poznan, những người lính SS và các cô gái điếm còn ồn ào hơn. Những đứa trẻ cố nén tiếng khóc để không bị nữ giám thị đang ngồi như một con chó canh gần cửa nghe thấy. Có một câu không ngừng vang lên, lặp đi lặp lại, thì thầm, lầm rầm, như lời cầu nguyện: mamo "mẹ". Sau đó là nguyên cả câu: "Chce moja mame" ("Tôi muốn có mẹ").
Những đứa bé Ba Lan vẫn chưa xoá cái từ chết tiệt này ra khỏi kho từ vựng của chúng như tôi đây đã làm từ lâu. Vì thế nên chúng đau khổ. Tẩy sạch cái từ này ra khỏi trí nhớ là một trong những điều đầu tiên mà tôi sẽ dạy chúng trong những ngày sắp tới. Sau đó chúng sẽ thấy nhẹ nhõm hơn.
Trời tối như mực, nhưng khi dẫn tôi vào giường, nữ giám thị soi đường cho tôi bằng một chiếc đèn pin và nhờ đó tôi đếm được khoảng bốn mươi chiếc giường. Hai mươi chiếc bên này, hai mươi chiếc bên kia. Tôi chỉ nhìn thấy những người bạn cùng phòng của tôi mờ mờ, ẩn dưới những tấm chăn. Đối với những đứa còn chưa trùm chăn lên đầu - làm như cái tấm vải đã sờn này có thể che chở cho chúng - tôi thoáng thấy một mái tóc, một bàn tay, một cái chân.
Cậu bé nằm bên phải tôi cũng trằn trọc. Cậu ta không ngừng trở mình từ bên nọ sang bên kia. Đôi khi, qua tiếng cót két của giát giường, tôi đoán rằng cậu ta đang nhoài người sang phía tôi. Cậu ta muốn nói chuyện với tôi nhưng không dám vì sợ nữ giám thị. Bà ta có thể nghe tiếng cậu ta, hoặc có thể nhìn thấy cậu ta vi phạm nội quy nhờ ánh sáng của chiếc đèn pin mà bà ta lia qua lia lại qua giường.
Một lát sau, cậu ta cũng thiếp đi, hơi thở đều đặn cùng tiếng ngáy khe khẽ thoát ra từ miệng. Có mùi nước tiểu xộc lên từ giường cậu ta. Trừ phi mùi đó bốc lên từ chiếc giường bên trái tôi. Hay là từ tất cả những chiếc giường trong phòng nhỉ.
Khai quá.
Cả căn phòng khai mùi nước tiểu. Tôi thì không bao giờ đái dầm. Hoặc có thể tôi quên béng rồi vì đã quá lâu.
Ngoài tiếng khóc thầm, tiếng "mamo" thầm thì, còn có những tiếng kêu thất thanh bởi một cơn ác mộng.
" Aj!" "Nie!" "Nie, nie mnie!" "Litosc!" Đột nhiên có đứa ngồi bật dậy rồi lại từ từ đổ sập xuống đệm. Tôi hiểu ý nghĩa của những tiếng kêu đó, vì tôi thường xuyên nghe thấy chúng khi còn ở Poznan. "Ái!" "Không! Không, không phải tôi!" "Tha cho tôi!". Những tiếng kêu đó chẳng hề đánh động nữ giám thị, cô ta hẳn là đã quá quen với chúng.
Giấc ngủ vẫn chưa tới. Thật là khó khăn cho tôi khi mà chỉ một sớm một chiều phải phá vỡ những thói quen như vậy. Trong căn nhà trúng bom ở Poznan, tôi đi lại tự do vào ban đêm, nghe lén từ sau cánh cửa mà cô Lotte không hề hay biết. Nhưng so với nữ giám thị thì cô Lotte có dáng dấp và cử chỉ của một thiên thần.
Tôi muốn ra khỏi giường bất chấp quy định nghiêm cấm. Dù sao thì nữ giám thị cũng sẽ không thể trừng phạt tôi. Lúc nãy khi người đồng nghiệp của cô ta dẫn tôi về phòng, người đó đã nhắc lại câu thần chú "QTĐT" với sự kính cẩn giống như bà Sander. (Tôi cho rằng, đó là một mật danh đã trở nên phổ biến với toàn bộ nhân viên ngay từ trước khi tôi tới.) Vậy là tôi quyết định ngồi dậy, tiến tới chỗ cô ta ngồi và nói rằng tôi mót đi vệ sinh. Cô ta đã rút cái roi ra khỏi ủng của mình và chuẩn bị giơ nó lên cao để đánh xuống người tôi, nhưng khi nhận ra QTĐT, cô ta dừng phắt lại và để tôi đi qua. Tôi làm bộ đi đến cái cửa mà cô ta chỉ, rồi thừa lúc cô ta quay lưng lại, tôi liền chạy biến luôn.
Tôi đi tới gần hết đầu bên kia của hành lang, nơi có một phòng ngủ khác. Những tiếng kêu khóc vọng từ sau cánh cửa là của những đứa trẻ sơ sinh. Hèn chi chẳng thấy có nữ giám thị nào cả. Rất logic. Lũ tù nhân đó chẳng chạy được đi đâu mất mà sợ. Tôi đẩy cửa bước vào để xem chuyện gì xảy ra trong đó.
Bên trong lộn xộn kinh khủng. Những cái nôi, khắp nơi toàn là nôi. Nó làm tôi nhớ đến Steinhöring, có điều là trong trí nhớ của tôi, thì nôi ở đó đẹp hơn, chứ không bị hỏng, xiêu vẹo và bẩn thỉu như thế này. Ở đó các bức tường được sơn trắng và sạch sẽ, có cả những ô cửa sổ. Còn ở đây thì tường màu xám và chỉ có duy nhất một cửa sổ nhỏ được đục xuyên qua trần nhà. Những đứa bé nhất khoảng sáu tháng tuổi còn những đứa lớn hơn khoảng một tuổi. Những đứa hơn một tuổi dài người nhưng chẳng lớn hơn là bao. Nhìn chúng như những con thỏ.
Những con thỏ.
Tôi lập tức nhớ đến mật ngữ này, một trong những mật ngữ đầu tiên mà tôi đã học. Liệu những đứa trẻ này có bị chất lên xe tải để chở tới một bệnh viện nơi chúng bị chặt ra thành từng khúc và xếp vào những cái bình không nhỉ?... Không, tôi đang nhầm lẫn lung tung. Bác sĩ Ebner đã giải thích rõ ràng cho tôi rằng ở Kalish, ngoài bọn trẻ con ra, còn có những đứa bé sơ sinh. Những đứa này không ở lại lâu, chúng sẽ là những người đầu tiên đi sang Đức, nơi các gia đình nhận con nuôi đang chờ chúng.
Tôi hi vọng là người ta sẽ tắm cho bọn chúng trước khi đi, bởi trên người chúng đầy phân. Thối inh! Trong một vài cái nôi, tôi còn thấy rõ những dòng chất lỏng tởm lợm đã tràn ra khỏi tã và chảy xuống khăn trải giường. Mùi hôi thối mới đáng sợ làm sao! Tôi buộc phải bịt mũi vào để khỏi ngã lăn ra bất tỉnh.
Tiếng thét, tiếng khóc khắp nơi. Đương nhiên rồi, phân dính vào đít làm cho da của bọn trẻ sơ sinh ngứa ngáy và phồng rộp. Mông chúng hẳn là đỏ hỏn lên. Chỉ có hai giám thị xoay xở với tất cả những đứa bé bốc mùi hôi thối và khóc oe oe này. Họ nằm dài trên hai chiếc giường kê ở hai đầu căn phòng và ngủ say sưa. Mỗi khi một trong số họ càu nhàu thức dậy, cô ta cho bọn trẻ những cái tát và những câu chửi rủa còn nhiều hơn là những bình sữa và tã lót sạch.
Tôi chuồn ra ngoài, những tiếng khóc inh ỏi không ngớt làm tai tôi ù đặc và mùi hôi thối làm tôi thấy buồn nôn. Mong muốn đi ngó nghiêng những phòng ngủ khác chợt tắt ngấm. Tôi đã thấm mệt. Tôi phải đi ngủ để còn tỉnh táo vào ngày mai. Ngày mai là ngày tôi sẽ thực sự bắt đầu cuộc đời học sinh.
Tôi quay về giuờng và nhanh chóng thiếp đi.
Tôi gặp con ác mộng trong giấc ngủ trước lúc nửa đêm. Tôi thấy mình ngập trong một vũng lớn đầy phân và nước tiểu. Tôi thấy mình ngồi một mình trong nhà ăn tập thể, nguời ta ép tôi uống nuớc tiểu và ăn phân. Tôi thấy những đứa bé trong phòng ngủ ở cuối hành lang đồng loạt đứng dậy nhu một đạo quân gồm toàn những sinh vật nhỏ bé đáng sợ. Chúng vây lấy tôi, ném tới tấp những cái tã đang rỉ ra thứ a-xít kinh tởm làm bỏng da tôi, khiến khuôn mặt thiên thần của tôi thương tích và biến dạng.
Tôi giật mình tỉnh dậy, ga giường của tôi ướt đẫm và tôi sợ rằng mình đã đái dầm. Nhưng không, đó chỉ là mồ hôi mà thôi. QTĐT không đái dầm. Lát sau, tôi lại thiếp đi và lần này thì giấc ngủ của tôi hoàn toàn bình yên. Tôi mơ thấy đám bạn nhỏ của tôi rất sạch sẽ, kháu khỉnh, được cọ rửa tới sáng bóng như nhũng đồng xu mới toanh, không chê vào đâu được.
Bọn chúng đã thành người Đức.
Sáu giờ sáng hôm sau, giám thị đi dọc theo lối đi giữa phòng và dùng dùi cui vụt vào những chiếc giường, đôi khi vụt cả vào chân của bọn trẻ làm chúng bật dậy như những chiếc lò xo.