( 16 )
Chẳng biết có phải ai cũng từng trải qua giai đoạn "vốn phú tân từ, cưỡng thuyết sầu" (cố tình bày đặt sầu muộn) hay không, nhưng thời nhỏ, dường như Amy từng có một khoảng thời gian rất muốn tự tưởng tượng mình thành một cô bé đáng thương và ưu sầu.
Lúc đó còn nhỏ, nhưng đã đọc không ít tiểu thuyết Nga, ấn tượng sâu sắc nhất là một tình tiết trong tác phẩm "Thời thơ ấu" của Gorky. Gorky lấy trộm tiền của mẹ đi mua sách, sau đó bị mẹ phát hiện, dùng que tre đánh cậu. Đánh xong mẹ lại thấy xót xa, ôm lấy Gorky đau lòng rơi lệ, nói: "Con à, chúng ta là người nghèo, mỗi một xu của chúng ta, mỗi một xu——"
Amy hồi nhỏ chưa bao giờ nghèo khổ đến thế, nhưng chẳng hiểu sao, khi đọc được tình tiết này lại khóc nức nở, cảm thấy như thể đang viết về chính mình vậy, thật đau lòng, dâng lên cảm giác "cuộc đời ơi, sao đối với ta tàn khốc đến thế".
Amy thường không phân biệt được thực tế và tiểu thuyết, thế nên lập chí muốn hành nghề ăn trộm một phen, duy nhất chỉ tiếc là tiền của chúng ta không gọi là "xu". Amy tưởng tượng cảnh mẹ ôm mình nói: "Mỗi một hào của chúng ta, mỗi một hào——", thì thấy không đủ thương cảm, không lọt tai bằng "mỗi một xu". Nhưng cũng chẳng quản được nhiều thế, cứ trộm trước đã rồi tính sau.
Ba mẹ thường vứt ví tiền trong ngăn kéo, nên Amy rất dễ dàng lấy trộm được một tờ hai đồng từ ví của ba. Thế mà đợi mấy ngày liền vẫn không bị phát hiện, khiến Amy vô cùng thất vọng. Nghĩ rằng chắc là số tiền chưa đủ lớn, thế là cô bé để tờ hai đồng lại chỗ cũ, rồi lấy trộm một tờ mười đồng từ ví của mẹ.
Amy nghĩ lần này trộm số tiền lớn thế này, chắc chắn sẽ bị phát hiện thôi. Amy không có chỗ giấu tiền, liền cuộn tròn tiền lại thành một cái ống nhỏ, nhét vào trong cái lỗ nhỏ ở chỗ xỏ dây chun của quần rồi giấu đi.
Có lẽ mẹ cũng là người đoảng vị, mẹ chẳng phát hiện mình bị mất mười đồng, rất lâu cũng chẳng hỏi han gì, đến Amy còn suýt quên bẵng chuyện này. Chiếc quần đó thay ra giặt rồi mà mẹ vẫn không thấy tờ mười đồng, đủ thấy mẹ giặt quần áo cẩu thả đến mức nào. Không biết thế nào, tờ tiền cuộn thành ống nhỏ ấy lại trôi từ phía trước sang bên cạnh, Amy muốn lấy ra cũng chẳng được, đành phải dùng kéo rạch một lỗ nhỏ trên quần mới lấy tiền ra được.
Amy hành nghề trộm cắp hai lần mà vẫn không bị phát hiện, tức đến mức phát điên, chỉ hận hai người kia quá đỗi khờ khạo, bèn đem mười đồng đó cho một cậu bé có bố mẹ ly hôn đang sống cùng bà nội, chẳng biết thằng nhóc đó đã tiêu xài mười đồng ấy thế nào.
Về sau cuối cùng cũng gặp được một "thần thám" tinh tường, tóm được Amy đang hành nghề, thần thám đó chính là bà nội của Amy. Khi Amy theo ba mẹ đến nhà bà nội chơi, cô bé đã lấy trộm một tờ mười đồng từ ví của bà. Quá trình hành nghề lần này Amy nhớ như in, nhớ chiếc ví của bà là loại đan bằng móc len, màu trắng nhưng đã hơi bẩn, bên trên có khóa kéo. Amy lấy tờ mười đồng ấy, lại như lần trước, cuộn thành một cái ống nhỏ, nhét vào cái lỗ ở chỗ xỏ dây chun của quần.
Chắc là tiền của bà nội có sổ sách rõ ràng hơn, bà nhanh chóng phát hiện ra. Hôm đó trong nhà chỉ có mỗi mình Amy là trẻ con, người khác đều là người lớn, chắc chắn sẽ không ăn trộm tiền của bà, thế nên bà lập tức phá án ngay, nói với ba mẹ: "Chắc chắn là Amy nhà các con đã lấy mười đồng trong ví của mẹ rồi, vì mẹ nhớ rất rõ ràng, trong ví có một tờ mười đồng, bây giờ không thấy đâu nữa."
Ba rất tức giận, suýt chút nữa là chỉ trích bà nội vu oan cho người tốt, nhưng vẫn thông minh quyết định hỏi Amy trước. Ba vừa hỏi, Amy liền thừa nhận ngay, còn bảo cho ba biết tiền giấu ở chỗ nào. Ba hốt hoảng gọi mẹ tới, hai người thì thầm to nhỏ nửa ngày, chắc là cảm thấy chuyện này quá nghiêm trọng, cần phải thận trọng đối đãi.
Mẹ lấy tờ mười đồng từ trong quần Amy ra, trả lại cho bà nội, dặn đi dặn lại bà không được kể với bất kỳ ai, nói Amy chắc chắn không phải đứa trẻ hư, làm vậy chắc chắn có nguyên nhân gì đó.
Bà nội nói: "Có nguyên nhân gì? Chắc chắn là muốn lấy đi mua đồ ăn. Con nhìn nó biết giấu tiền ở chỗ xỏ dây chun quần thì biết nó không phải trộm lần đầu lần hai rồi, thủ đoạn cao minh lắm, nó không tự nói giấu ở đâu thì ai mà nghĩ ra được?"
Mẹ nói: "Chính vì nó tự khai ra ngay nên con mới không tin nó thực sự muốn ăn trộm tiền. Nó bình thường muốn ăn gì mặc gì đều hỏi bọn con, nó không cần tiền, cho nên nó sẽ không tùy tiện lấy tiền của mẹ đâu." Bà nội rất tức giận, nói: "Nó trộm tiền của mẹ là một sự thật, các con đừng quá nuông chiều nó. Nhỏ không dạy, lớn khó uốn, ăn trộm đồ là một vấn đề lớn, nếu không bỏ được thói xấu này thì sau này hỏng hết. Mẹ không chủ trương đánh trẻ con, nhưng chuyện này nhất định phải đánh, không đánh nó sẽ không biết chuyện này không được làm."
Mẹ đồng ý nói nhất định sẽ đánh, rồi đến "thẩm vấn" Amy. Amy thất vọng tràn trề, vì mẹ hỏi tới hỏi lui mà không hề ôm Amy vào lòng rồi nói câu "chúng ta là người nghèo". Amy cắn môi không nói lời nào, cảm thấy mấy người lớn này đều quá thiếu trình độ, làm hỏng hết tình tiết cảm động mà mình đã thiết kế, thực sự là oan ức.
Sau đó, ba đi tới ôm lấy Amy, hỏi: "Amy, có phải con muốn mua gì mà ba mẹ không mua cho, nên mới nảy ra ý định—— lấy tiền của bà nội không? Có lúc những thứ con muốn là những thứ con đã có rồi nên ba mẹ mới không mua, nếu con thực sự muốn, con cứ bảo ba mẹ, chúng ta chắc chắn sẽ mua cho con, không cần phải lấy tiền của bà nội đâu——"
Mẹ cũng vội vàng kiểm điểm, nói có lẽ là lần trước Amy muốn mua một đôi dép xăng đan trong suốt, mẹ không mua cho vì thấy đôi dép đó quá cứng, sợ đau chân. Mẹ nói: "Amy, con thích đôi dép đó, mẹ đi mua cho con ngay đây. Thật ra đau chân cũng không sao, đi nhiều là hết đau thôi."
Đến lúc này, Amy cảm động đến sụt sùi, khóc nước mắt nước mũi tèm lem, khóc đến choáng cả đầu, mới kể cho ba mẹ nguyên nhân thực sự của việc trộm tiền. Ba mẹ nghe xong thì nhìn nhau ngơ ngác, nhưng tin hoàn toàn.
Sau đó mẹ kể lại lời Amy cho bà nội, nhưng bà kiên quyết không tin, bảo rằng: "Con bé này giở trò đấy, hai đứa cẩn thận bị nó lừa."
Bà nội kể cho ba mẹ và Amy nghe một câu chuyện, bảo rằng ngày xưa có một đứa trẻ ăn trộm cây kim của nhà hàng xóm, mẹ nó biết chuyện không những không trách mắng, còn giúp nó che giấu, kết quả đứa trẻ đó lớn lên thì càng trộm càng lớn, cuối cùng vì trộm vàng bạc châu báu của người ta mà bị quan huyện phán tử hình. Trước khi hành hình, đứa trẻ đó nói: "Mẹ ơi, trước khi con chết, con chẳng có di nguyện gì, chỉ muốn được bú mẹ một cái."
Người làm mẹ vốn luôn nuông chiều con cái, liền lộ bầu ngực ra cho đứa trẻ bú, kết quả đứa trẻ đó cắn đứt đầu ti của mẹ, hận thù nói: "Hồi nhỏ con ăn trộm kim mẹ không giáo dục con, làm con lớn lên ăn trộm vàng bị phán tử hình, con cắn đứt đầu ti của mẹ là để giáo huấn mẹ, để mẹ ghi nhớ điều này."
Ba mẹ đều nói: "Amy đã nói rồi, nó chỉ là đang mô phỏng tình tiết trong sách, nó không thiếu tiền tiêu, không phải ăn trộm tiền."
Bà nội hết cách, lười nói thêm với hai kẻ hồ đồ đó, chỉ âm thầm đe dọa Amy: "Con bé kia, mày có biết không, ở quê ta, ai mà ăn trộm đồ, bố mẹ nó sẽ đợi lúc nó ngủ, buộc một tảng đá lên người nó rồi dìm xuống sông. Lời này không được phép kể cho bố mẹ mày nghe, mày tự biết là được rồi."
Lời này dọa cho Amy không dám ngủ, sợ vừa ngủ thiếp đi là ba mẹ sẽ dìm mình xuống sông. Amy là người không giữ được chuyện trong lòng, rất nhanh đã kể lại lời này cho ba mẹ, cam đoan không bao giờ ăn trộm đồ nữa, cầu xin họ đừng dìm mình xuống sông.
Nghe nói ba, kẻ đại hiếu tử này, vì chuyện đó mà phê bình bà nội một trận ra trò, trách bà không nên dày vò tâm hồn của một đứa trẻ. Ba nói: "Mẹ, mẹ cứ nghĩ cho người khác theo hướng tốt thì sẽ chẳng có chuyện gì đâu, mẹ dọa đứa nhỏ như thế này, làm con bé đến ngủ cũng không dám, mẹ không xót xa à?"
( 17 )
Amy hồi nhỏ đọc không ít sách, học được không ít mặt chữ (dù có chữ đọc sai). Sau khi đi học, liền cảm thấy mấy thứ kiểu "b, p, m, f" thực sự quá đơn giản. Amy đã sớm biết cách tra từ điển theo âm rồi, còn bo cái gì, mo cái gì cơ chứ?
Giáo viên ngữ văn đầu tiên của Amy không thích Amy cho lắm, lúc nào cũng nói với bố mẹ rằng Amy trên lớp tinh thần không tốt, cứ chống cằm, dáng vẻ vô hồn, ủ rũ.
Bố mẹ hoảng hốt hỏi Amy chỗ nào không khỏe, Amy nói chẳng có chỗ nào không khỏe cả, chỉ là trên lớp chẳng có gì hay ho.
Chẳng biết giáo viên ngữ văn có phải chuyên nhắm vào Amy không, về sau cô còn quy định giờ học học sinh phải chắp hai tay sau lưng, không được đặt lên bàn. Việc này đúng là lấy mạng Amy, không được vẽ bậy viết bậy lên sách, lại còn không nghe lọt tai được chữ nào, trên lớp đúng là sống một ngày như một năm.
Giáo viên ngữ văn luôn nói Amy "kiêu ngạo", "coi thường người khác". Bố mẹ hỏi tới, Amy tủi thân không chịu nổi, biện bạch rằng: "Hai người bảo kiêu ngạo khiến con người lạc hậu, con có lạc hậu đâu, sao lại bảo con kiêu ngạo ạ?"
Bố mẹ rất hối hận vì cho Amy học chữ quá sớm, học sớm thế thì có ích gì chứ? Đằng nào vào trường cũng phải học lại từ đầu, lại còn khiến giáo viên không thích Amy, biết làm sao bây giờ? Cũng không thể lôi đống chữ đó ra khỏi não Amy, chỉ đành giáo dục Amy lên lớp phải tập trung chú ý nghe giảng.
Về sau đổi một giáo viên ngữ văn khác, là một cô gái rất trẻ, họ Ninh. Cô Ninh vừa trẻ vừa xinh đẹp, thích xắn tay áo lên cao, thế là, cả lớp đều có thói quen xắn tay áo.
Bố mẹ chủ động kể tình hình của Amy cho cô Ninh nghe, hy vọng cô đừng hiểu lầm Amy, nói Amy chỉ là một đứa trẻ, chỉ trách chúng tôi cho con xem sách biết chữ quá sớm, bây giờ chữ trong sách giáo khoa con đều nhận ra cả rồi, cho nên lên lớp thấy nhàm chán, nhưng con tuyệt đối không có ý coi thường giáo viên.
Có một hôm, cô Ninh gọi Amy lại, nói với Amy: "Amy, cô là người miền Nam, không phân biệt được 'n' và 'l', 'in' và 'ing', ngay cả họ của cô mà cô còn đọc thành 'Lâm'. Con là người ở J, chắc chắn phân biệt rất rõ. Khi cô giảng bài, con có thể giúp cô nghe một chút được không? Nếu phát hiện cô phát âm sai chữ nào, hãy giúp cô ghi lại, tan học nói cho cô biết, được không?"
Amy nghe thấy lời này, vui sướng đến mức chân tay múa máy, lập tức tìm một cuốn sổ nhỏ, bắt đầu ghi chép lại những âm cô Ninh đọc sai. Để bắt được "thóp" của cô, Amy không chỉ lên lớp chăm chú nghe giảng, tan học còn tích cực tra từ điển, cố gắng đọc âm cho chuẩn xác một chút. Khi đó Amy ngày ngày mong đợi đến tiết của cô Ninh, ngày ngày mong cô Ninh đọc sai vài chữ.
Amy ghi chép lại lỗi sai của cô Ninh, tan học liền tìm thời gian đưa cho cô xem, cô Ninh liền rất nghiêm túc đọc lại vài lần cho Amy nghe, hỏi xem lần này đọc đúng chưa.
Có lúc Amy rất thẳng thắn nói: "Đọc chưa đúng, đọc lại lần nữa cho con."
Nhưng phần lớn thời gian, cô Ninh đều đọc rất tốt, cho nên Amy luôn cổ vũ: "Ừm, lần này đọc khá hơn rồi, phải kiên trì nhé." "Ừm, lần này đọc rất tốt, đừng kiêu ngạo."
Cô Ninh thấy giọng điệu "giáo sư" của Amy, liền cười nói: "Amy, con sinh ra là để làm giáo viên, lớn lên nhất định sẽ làm giáo viên cho xem."
Amy khi đó liền lập một chí hướng to lớn, lớn lên nhất định phải làm giáo viên, hơn nữa còn phải làm giáo viên ngữ văn, lại còn hơn nữa là làm giáo viên ngữ văn tiểu học. Trong mắt Amy, những giáo viên như bố mẹ cô chẳng tính là gì, chỉ có cô Ninh của mình mới là giáo viên lợi hại.
Về sau, cô Ninh lại nói với Amy: "Chữ trong sách giáo khoa này con đều nhận mặt gần hết rồi, hay là thế này, nếu con liên tục một tuần bài tập, chính tả, kiểm tra lần nào cũng được 100 điểm, cô sẽ cho phép con xem tiểu thuyết trong giờ học ngữ văn, con muốn xem sách gì thì xem sách đó, được không?"
Amy vui đến mức không biết mình là ai nữa, đây là đãi ngộ ưu hậu cỡ nào, đơn giản là cao hơn người khác một bậc, thế là bài tập lần nào cũng hoàn thành nghiêm túc, trước mỗi lần kiểm tra đều chuẩn bị kỹ càng, vì quá nghiêm túc, một người đoảng vị như Amy mà lần nào cũng được 100 điểm. Một tuần đều được 100 điểm, Amy liền mang một cuốn tiểu thuyết dày cộm đến trường để đọc.
Có học sinh nhìn thấy Amy đang đọc tiểu thuyết, liền đi tố cáo, nói: "Cô Ninh ơi, Amy đang đọc sách ngoài chương trình."
Cô Ninh nói: "Là cô cho phép con bé đọc, nếu các em trong một tuần tất cả bài tập, chính tả, kiểm tra đều được 100 điểm, thì các em cũng có thể xem tiểu thuyết trong giờ học ngữ văn."
Đến đây thì có rất nhiều người bắt đầu nghiêm túc, ước tính mỗi lần đều có ba bốn người có thể hưởng được đãi ngộ đặc biệt này. Tuy nhiên có lúc "đi đêm có ngày gặp ma", thi được một con 99, tuần sau liền không được đọc tiểu thuyết trong giờ ngữ văn nữa, đành phải bán mạng cố gắng đuổi theo.
Amy kể chuyện cô Ninh cho bố mẹ nghe, họ đều rất cảm kích vị cô giáo này, nói cô nhân tài thi giáo, dạy học có phương pháp. Nhưng trường học dường như không thích phương pháp dạy học của cô Ninh, các giáo viên khác cũng không thích. Khi kiểm tra, thành tích lớp cô Ninh không tệ, có giáo viên liền nói là do cô Ninh tự chấm bài quá lỏng lẻo, yêu cầu thi lại sau đó đổi người chấm bài.
Amy nhớ rằng sau khi thi lại, mình bị trừ mất mấy điểm, nhưng cảm thấy mình không làm sai, chạy đi tìm cô Ninh hỏi cho ra nhẽ. Cô Ninh nói không phải cô chấm bài, tuy nhiên cô có thể giúp kiểm tra thử. Về sau bố mẹ Amy bảo Amy đừng đi hỏi nữa, nói trừ thì cứ trừ thôi, chỉ cần con biết mình không viết sai là được rồi.
Cô Ninh chỉ dạy Amy một năm, liền thi đỗ vào một học viện bồi dưỡng giáo viên để học đại học. Trước khi đi, cô đưa Amy đến nhà cô chơi. Nhớ rằng đó là vào kỳ nghỉ hè, buổi trưa, cô Ninh cho Amy ngủ trưa trên giường của mẹ cô, còn cô thì ngủ trưa trong phòng ngủ của mình, nói ngủ trưa xong sẽ đưa Amy đi bơi.
Hôm đó Amy ăn rất nhiều dưa hấu, ngủ một lát liền buồn đi vệ sinh. Amy đi đến nhà vệ sinh, phát hiện không có giấy, liền đi tìm cô Ninh. Vừa đẩy cửa phòng ngủ của cô Ninh ra, liền nhìn thấy một người đàn ông đang nằm bên cạnh cô Ninh, còn gác một tay lên người cô ấy. Amy sợ toát mồ hôi lạnh, vốn định hét toáng lên, nhưng tự suy nghĩ một chút, cảm thấy vẫn phải bảo toàn tính mạng là trên hết, liền chạy đi tìm mẹ của cô Ninh.
Mẹ cô đang phơi quần áo ngoài ban công, Amy khẽ nói với bà: "Bà nội ơi, con nhìn thấy trong giường cô Ninh có một người đàn ông, bà mau đi báo công an đến bắt anh ta đi."
Mẹ cô Ninh ậm ừ nói: "Ừ, ta biết rồi, không cần——"
Amy cảm thấy chắc chắn bà lấy mình làm trẻ con, không tin lời mình nói, liền kéo tay bà nói: "Nếu bà không tin thì theo con vào xem là biết ngay. Nhưng con sợ bà đánh không lại anh ta——"
Mẹ cô Ninh hết cách, đành phải đi đến trước phòng ngủ của cô Ninh, gõ cửa, bảo con dậy đưa Amy đi bơi đi. Qua một lúc, cô Ninh cùng người đàn ông kia đều xuất hiện ở cửa, Amy sợ đến mức trốn ở nơi xa xa, sợ mẹ cô Ninh "trở mặt", kể ra việc Amy báo tin.
Về sau khi cô Ninh đưa Amy về nhà, hỏi Amy: "Có phải con đã nói với mẹ cô rằng có một người đàn ông nằm cạnh cô, còn bảo bà báo cảnh sát không?"
Amy gật đầu, chờ đợi cô Ninh đến cảm ân đội đức, kết quả cô Ninh cười ha hả, nói: "Vậy sao con không cầm cây gậy đập anh ta?"
Amy cảm thấy cô Ninh đang trách mình không phấn đấu quên mình đi cứu người, liền biện bạch: "Con không biết gậy nhà cô để ở đâu, con lại sợ đập trúng cô, hơn nữa lúc đó con đang buồn đi vệ sinh——"
Cô Ninh cười càng dữ dội hơn, nói: "Amy, không cần tìm nhiều lý do như thế, cô không phải đang trách con đâu. May mà con không cầm gậy đập anh ấy, anh ấy là bạn trai của cô Ninh. Con đọc nhiều sách thế, chẳng lẽ không biết nam nữ có thể nằm cùng nhau sao?"
Amy chém gió: "Con toàn đọc sách nước ngoài——"
"Trong sách nước ngoài không nói nam nữ có thể nằm cùng nhau à?"
Amy hào sảng khoe đọc rất nhiều sách, thực ra chỉ là đọc qua loa, chứ chẳng đọc kỹ, vì rất nhiều chữ không biết, đọc vài trang cũng là đọc bừa. Nhưng Amy biết nam nữ không nên ở cùng nhau, vì từ khi còn rất nhỏ, mẹ đã cho cô ở riêng một phòng. Mẹ thường đến phòng của Amy để bầu bạn, nhưng ba thì chưa bao giờ ngủ cùng Amy. Amy tắm rửa, thay quần áo, đi vệ sinh, mẹ đều bảo ba tránh mặt, cho nên Amy từ nhỏ đã biết mình kim quý lắm, không được để nam giới nhìn, không được để nam giới chạm vào.
Amy phân tích: "Nam với nữ chẳng phải nên tách riêng sao? Nhà vệ sinh cũng là khác nhau mà——"
Cô Ninh nói: "Thế—— bố mẹ của con không phải là—— nam và nữ sao——"
Vấn đề này Amy chưa bao giờ nghĩ tới, hình như bố mẹ luôn ở cùng nhau, cho nên là chuyện thiên kinh địa nghĩa. "Nhưng họ là bố mẹ mà."
Cô Ninh nói: "Bố mẹ cũng không phải bẩm sinh đã là bố mẹ, một nam một nữ kết hôn, có con, mới biến thành bố mẹ. Đợi sau này cô kết hôn với bạn trai, có một đứa trẻ giống Amy, bọn cô cũng là bố mẹ thôi——"
Amy khai sáng cho cô Ninh: "Nhưng bây giờ cô chưa phải là bố mẹ mà——, mẹ con bảo con gái không được để con trai chạm vào——"
"Đó là hồi còn nhỏ, con gái nhỏ không để con trai chạm vào, nhưng sau khi lớn lên——, cuối cùng, bọn họ vẫn sẽ ở bên cạnh một người đàn ông——, ở cùng bạn trai, hoặc là chồng. Sau này con cũng sẽ có bạn trai, có chồng thôi——"
Cái viễn cảnh này nghe thật đáng sợ, hơn nữa còn rất hoang đường. Nghĩ xem chúng ta, những cô bé con, cung kính cẩn thận tránh né nam sinh, không dùng chung nhà vệ sinh với họ, không dùng chung phòng thay đồ, không để họ nắm tay mình, không để họ chạm vào cơ thể mình, tắm rửa phải trốn họ, thay quần áo phải trốn họ, không được để họ nhìn thấy "tiểu mễ mễ" của chúng ta, càng không được để họ nhìn thấy "tiểu PP" của chúng ta, thế mà rốt cuộc, vẫn không thoát khỏi số phận phải nằm cùng một người đàn ông, vậy những hành động tránh né trước đó chẳng phải là phí công rồi sao? Thật là thê thảm! Không biết cô Ninh đang ở trong cảnh "nước sôi lửa bỏng" thế kia, sao còn có thể cười nổi nhỉ?