Đạp xe dọc đường đến chân núi, Lý Long thấy đoạn đường từ huyện thành vào núi, cỏ cây hai bên đã xanh mướt. Càng đến gần núi, màu sắc càng rực rỡ, những mảng lớn "Lão Oa tỏi", tức loài thực vật bảo tồn cấp hai quốc gia rất nổi tiếng ở hậu thế, cũng chính là tulip hoang dã Tân Cương, đang nở rộ trên các sườn đồi.

Sở dĩ người địa phương gọi thứ này là Lão Oa tỏi, vì rễ củ của nó giống như tỏi một nhánh, ăn vào còn có vị ngọt, nên cứ đến mùa xuân, lũ trẻ đều đào về ăn. Cái tên Lão Oa này, thực chất chính là con quạ, người địa phương gọi là Lão Oa (wa).

Đi sâu vào trong núi, hoa tường vi dại cũng đã nở, còn có cả những loài hoa dại không tên đang đua nhau khoe sắc khắp núi rừng.

Tuyết ở mấy lớp núi vòng ngoài đã tan sạch, nước trong khe suối chảy khá lớn, thỉnh thoảng có thể thấy dưới làn nước dập dềnh kia, những con cá nhỏ màu xám đen đang liều mình bơi ngược dòng.

Cá ở đây cơ bản chỉ có hai loại, cá rãnh nhỏ - chính là cá chạch núi, và loại cá nhìn trong hồ chứa thì thanh thế lớn lao nhưng thực ra chỉ là mấy con cá nhỏ, gọi là cá trắng, người địa phương gọi là cá mặt.

Xem ra lúc nào rảnh có thể mang lưới nhỏ tới đây bắt cá - tất nhiên, là ý nói những lúc ở lâu trong núi.

Đạp xe lên núi khá tốn sức, Lý Long lúc này hơi nhớ chiếc ô tô ở kiếp trước, độ dốc như thế này, chỉ cần nhấn ga một cái là lên dễ dàng rồi.

Gặp những đoạn đường khó đi, cậu còn phải xuống xe dắt bộ, nhưng trong lòng thầm nghĩ, lúc về thì dễ đi rồi, dọc đường chẳng tốn sức, cứ nắm chắc tay lái và phanh xe rồi thả trôi xuống là được.

Đến chỗ trú đông (đông oa tử) của Ha Lý Mộc, Lý Long phát hiện cạnh đó đã chất một đống gỗ khá cao, chuồng gia súc đều mở cửa, chắc Ha Lý Mộc đã đi chăn thả rồi.

Lý Long dựng xe đạp bên đường, khóa kỹ, tháo túi xách treo trên ghi đông, xách rồi đi bộ vào khe núi.

Giờ tuyết tan, đi lại trong khe núi này không tiện lắm, may mà đến đây nước không sâu, Lý Long nhảy một bước là qua được.

Con chó đen bên kia bắt đầu sủa vang, vừa sủa vừa lao tới trước khe núi, dừng lại cách Lý Long hai ba mét, ngoáy ngoáy đuôi.

“Được đấy, vẫn nhận ra mình à.” Lý Long mỉm cười, xua tay với con chó rồi đi về phía chỗ trú đông.

Nghe tiếng chó sủa, vợ của Ha Lý Mộc từ trong chỗ trú đông bước ra, nhìn thấy Lý Long, trên mặt lộ ra nụ cười, rồi gọi hai tiếng vào bên trong. Sau đó thấy Nạp Sâm từ bên trong chạy ra, thấy Lý Long thì cười hì hì, rồi chạy ra cạnh chỗ trú đông, tháo dây cương, nhanh nhẹn leo lên một con ngựa không yên, vung dây cương một cái, con ngựa lập tức lao đi.

Con cái của mục dân Kazakh, hai ba tuổi đã có thể lên ngựa - đây là điều Lý Long tận mắt chứng kiến. Khi còn chưa biết đi biết chạy vững đã biết cưỡi ngựa, đây là truyền thống rồi.

Lý Long đi đến trước chỗ trú đông, rồi thấy mẹ của Ha Lý Mộc xách một cái bao tải đi từ trên núi xuống, cậu đoán cụ già chắc là đi nhặt bánh phân bò về.

Vợ của Ha Lý Mộc không nói được tiếng Hán, cô giơ tay mời Lý Long vào trong. Lý Long xua tay, vợ Ha Lý Mộc bèn đi nấu trà sữa, còn Lý Long thì giúp mẹ của Ha Lý Mộc mang bao tải lại. Bên trong quả nhiên đựng phân bò đã phơi khô, theo sự chỉ dẫn của cụ già, Lý Long đặt từng miếng phân xếp ngay ngắn bên cạnh bức tường phía đông nam của chỗ trú đông.

Sau đó cậu tò mò nhìn đống gỗ chất cao kia, Ha Lý Mộc gom đống gỗ này làm gì nhỉ?

Mười mấy phút sau, Ha Lý Mộc và Nạp Sâm cưỡi ngựa chạy phi nước đại đến trước chỗ trú đông.

Ha Lý Mộc nhảy xuống ngựa, sải bước đi tới, tươi cười nói với Lý Long:

“Adashi (bạn thân), sao cậu mới đến - cậu có biết không? Loại thuốc cậu mang đến lần trước đã cứu mạng Nạp Sâm đấy! Nếu không có thuốc của cậu, Nạp Sâm đã gặp rắc rối lớn rồi…”

Lý Long hơi bất ngờ, nhưng lập tức cười nói:

“Chuyện này không đáng là gì, giúp được các anh là tốt rồi. Phải rồi, lần này tôi mang đến cho anh đồ tốt này…”

Cậu mở bao tải, lấy chiếc đài radio trong đó ra.

“Đài radio?” Ha Lý Mộc đầy vẻ kinh ngạc, “Có loại… không cần dây điện thế này sao?”

Ha Lý Mộc rõ ràng là đã từng thấy đài radio, điều này khiến Lý Long cũng cảm thấy hiếu kỳ và bất ngờ.

“Đúng vậy, loại chạy bằng pin. Tôi nghe thấy bên trong có đài phát thanh dân tộc, nên mang cho anh và nhà Ngọc Sơn Giang mỗi nhà một chiếc, ở đây không biết có thu được tín hiệu không.”

“Cái này… quý quá!” Ha Lý Mộc xua tay, “Không nên, cậu không nên mua…”

“Ha ha, cái này thật sự không đáng là gì. Khẩu súng mà các anh đổi cho tôi, còn đắt hơn cả hai cái đài này ấy chứ.” Lý Long xua tay, “Chúng ta không nói chuyện này nữa, đến, chúng ta thử xem sao.”

Khi Lý Long lấy chiếc đài ra, Nạp Sâm đã tò mò xúm lại, vợ của Ha Lý Mộc cũng đang ngó nghiêng ở cửa chỗ trú đông.

Ngay cả cụ già đang phơi nắng cũng vui vẻ nhìn sang đây.

Lý Long vặn đài radio lên, bên trong truyền ra tiếng "xì xì" của dòng điện, điều này khiến Lý Long hơi thất vọng.

Chẳng lẽ mang đến một món đồ bỏ đi?

Cậu từ từ xoay nút điều chỉnh, rồi âm thanh khiến cậu mừng rỡ xuất hiện:

“Đài chúng tôi hiện đang phát bản tin…”

Tiếng của Đài phát thanh nhân dân Trung ương!

“Thật sự nghe được, tốt tốt tốt!” Trên mặt Ha Lý Mộc lộ vẻ ngạc nhiên mừng rỡ, “Chúng ta có thể nghe được tin tức rồi, tốt quá rồi!”

Dù là bà cụ, Nạp Sâm hay vợ của Ha Lý Mộc, khi nghe thấy âm thanh này, đều hiện lên vẻ kinh ngạc.

Lý Long lại vẫn chưa hài lòng, cậu lắc đầu nói: “Ở đây có lẽ hơi thấp, tôi lên chỗ cao xem sao…”

Cậu nhìn quanh bốn phía, muốn tìm một chỗ trống trải và cao.

“Lên trên nóc chỗ trú đông đi.” Ha Lý Mộc lần này cũng hào hứng hẳn lên, “Trên đó cao!”

Dưới sự giúp đỡ của Ha Lý Mộc, Lý Long leo lên nóc chỗ trú đông, Ha Lý Mộc và Nạp Sâm cũng leo lên theo.

Lý Long bắt đầu vặn nút điều chỉnh đài, từ từ xoay ngược lại, sau đó trong mớ tiếng ồn ào của dòng điện, truyền ra giọng nói của một nữ phát thanh viên.

Tiếng dân tộc thiểu số!

Lý Long mỉm cười, quay đầu nhìn Ha Lý Mộc.

Ha Lý Mộc hơi ngạc nhiên, rồi lại nhíu mày, anh bước tới, nhận lấy chiếc đài từ tay Lý Long, từ từ điều chỉnh lại một lần nữa.

Lần này, rất nhanh, Lý Long lại nghe thấy tiếng của một ông lão từ đài phát ra - vẫn là tiếng dân tộc thiểu số, lần này, Ha Lý Mộc cười lớn!

“Lý Long, cậu đúng là bạn của chúng tôi! Thứ này của cậu, tốt quá! Tốt quá rồi!”

Lý Long sững sờ một lát, mới chợt hiểu ra: cái trước đó chắc không phải tiếng Kazakh, cái này mới phải!

Nhưng dù sao đi nữa, thu được tín hiệu rồi, đó chính là điều tuyệt vời nhất!

“Lát nữa tôi sẽ mang đến cho anh ít dây sắt nhỏ, những lúc không sấm sét mưa gió, anh buộc nó vào cái ăng-ten này là có thể nghe trong nhà rồi.” Lý Long cười nói. Khi họ xuống dưới, Lý Long thấy trên mặt Nạp Sâm, cụ già bao gồm cả vợ Ha Lý Mộc đều tràn đầy sự ngạc nhiên vui sướng, rõ ràng, họ thực sự rất hài lòng với món quà này!

Thứ mình mang tới có thể khiến bạn bè hài lòng vui vẻ, Lý Long cũng rất vui.

“Chúng ta đi đến chỗ Ngọc Sơn Giang luôn đi, nếu anh ấy biết chiếc đài này có thể nghe được đài tiếng Kazakh của khu mình, chắc chắn sẽ vui sướng đến phát điên mất!” Ha Lý Mộc dắt ngựa tới, để Lý Long cưỡi lên, bản thân cũng cưỡi con ngựa không yên kia, vung dây cương phi đi.

Lý Long thấy hiện tại như vậy cũng rất tốt, cậu theo Ha Lý Mộc đi về phía chỗ của Ngọc Sơn Giang.

Đến nhà Ngọc Sơn Giang, Lý Long thấy Ngọc Sơn Giang đang kéo gỗ, chuồng gia súc trống không, chắc là bọn trẻ đã lùa ra ngoài rồi.

Anh nghe thấy tiếng động, quay người nhìn thấy Ha Lý Mộc và Lý Long, cười đặt dụng cụ trong tay xuống rồi đi tới.

“Adashi, Jaksi ma (Bạn khỏe không)!”

“Khỏe lắm, khỏe lắm,” Lý Long mỉm cười ôm lấy Ngọc Sơn Giang một cái, “Lần này qua đây mang cho các anh một chiếc đài radio, đến, chỉnh thử xem nào.”

Địa thế nhà Ngọc Sơn Giang cao hơn nhà Ha Lý Mộc, hơn nữa bốn phía thoáng đãng, Lý Long không cần phải lên nóc nhà, chỉ vặn hai cái là đã tìm được đài tiếng Kazakh địa phương.

Nghe thấy tiếng dân tộc mình phát ra từ đài radio, Ngọc Sơn Giang trước là ngỡ ngàng, sau đó là kinh hỉ, cuối cùng là cuồng nhiệt nắm lấy tay Lý Long:

“Đây là tặng cho tôi ư? Cái này… cái này quý quá! Cái này… cái này tốt quá! Chúng ta có thể nghe được tin tức rồi, đây là đang nói về chính sách mới đối với mục dân chúng ta đấy - Lý Long, vô cùng cảm ơn cậu -!”

Ngọc Sơn Giang đã bắt đầu nói năng lộn xộn. Ở lâu trong núi chăn thả, người có thể giao tiếp chỉ giới hạn trong mấy gia đình mục dân gần đó, muốn biết tin tức bên ngoài thật không dễ dàng chút nào.

Giờ có đài radio, ít nhất có thể nghe được chính sách của khu đối với mục dân, có thể nghe các chương trình của dân tộc mình, ca khúc, v.v., điều này đối với những mục dân đang ở sâu trong núi mà nói, ý nghĩa thực sự không đơn giản là giải trí như Lý Long nghĩ!

“Buổi trưa các cậu đừng đi, tôi phải giết cừu đây, tôi phải gọi những mục dân gần đây đến, ăn mừng một chút!” Ngọc Sơn Giang thực sự rất xúc động, anh ôm lấy chiếc đài radio nói lớn:

“Tối các cậu cũng đừng đi nhé, Lý Long, cậu có biết không? Đối với chúng tôi mà nói, chiếc đài này còn quý hơn cả vàng! Tối nay chúng ta phải tổ chức một bữa tiệc, tôi muốn cho mọi người biết, tôi có một người bạn người Hán, cậu ấy đối xử với chúng tôi chân thành… mang đến cho chúng tôi lương thực, thuốc men, muối, trà, và cả chiếc đài quý giá này - tối nay, cậu, ở lại đây, tham gia bữa tiệc của chúng tôi…”

Lý Long cũng rất bất ngờ. Trước đó Ha Lý Mộc đã từng thấy đài radio nên không quá xúc động, phản ứng của Ngọc Sơn Giang khiến cậu hơi ngạc nhiên.

Thật sự, quan trọng đến thế sao?

Lý Long hơi không hiểu.

“Cậu ở ngoài núi mà, chuyện bên ngoài các cậu đều biết hết cả.” Ngọc Sơn Giang cảm xúc bình tĩnh hơn một chút, giải thích rằng, “Đối với các cậu mà nói, một việc vô cùng đơn giản, đối với chúng tôi mà nói đều khá là khó khăn.

Chúng tôi ấy, thực ra cũng muốn biết bên ngoài trông như thế nào, nhưng bộ lạc của chúng tôi không ở đây. Mục dân trong núi không nhiều, bộ lạc của chúng tôi ấy, ở phía bắc xa hơn, ở Y Lê, ở A Lặc Thái, ở đây chỉ có một ít người thôi.

Chúng tôi muốn biết tình hình bộ lạc của mình, muốn kể cho con cái nghe lịch sử của bộ lạc mình, muốn biết quốc gia ấy, đối với mục dân chúng tôi có chính sách gì - nhưng chúng tôi ấy, không rõ.

Muốn xuống núi hỏi, chúng tôi cũng không biết tìm ai. Mặc dù bây giờ ấy, nói là thành lập đội chăn nuôi rồi, nhưng mà ấy, người khác bảo sao chúng tôi làm vậy, thế thì chúng tôi chả hiểu gì cả.

Bây giờ có cái này - đài radio rồi ấy, thế thì chúng tôi có thể biết quốc gia đối đãi với chúng tôi thế nào rồi, để con cái chúng tôi biết lịch sử của mình rồi, lúc rảnh rỗi ấy, cũng có thể nghe nhạc…”

Lúc này, trong đài radio đúng là đang phát nhạc, điều này khiến Ngọc Sơn Giang, bao gồm cả vợ con anh trong chỗ trú đông cũng đều thò đầu ra, tò mò lắng nghe.

“Xem này, chúng ta ngâm nga ấy, làm sao rõ ràng như trong này, làm sao hay như thế này được… Tôi có thể tự hào nói với con trai con gái tôi, đây mới là âm nhạc dân tộc chúng ta, hay quá chừng…”

Lý Long dần hiểu ra.

Thông tin, đối với những người sống lâu ngày trong cảnh bế tắc mà nói, quan trọng đến nhường nào.

Huống hồ thông tin này không chỉ là tin tức, còn bao hàm cả lịch sử, âm nhạc, bao hàm cả sự truyền thừa…

Nghĩ đến những thứ mình mang đến cho Ha Lý Mộc, Ngọc Sơn Giang có giá trị đến thế, Lý Long cũng thấy vui.

Thật tốt.

Lý Long thực ra chỉ định tặng đài xong là rời đi, nhưng Ngọc Sơn Giang thế nào cũng không để cậu đi, anh bảo Ha Lý Mộc giữ Lý Long lại, tự mình cưỡi ngựa ra ngoài, rất nhanh đã dẫn về một con cừu, xuống ngựa rút dao giết cừu, chỉ trong nửa giờ, cừu đã làm xong đưa lên nồi.

Còn vợ và con gái của Ngọc Sơn Giang ở trong chỗ trú đông, vừa làm việc vừa nghe đài radio, Lý Long có thể nghe thấy tiếng bàn luận và tiếng cười nói líu ríu của họ.

“Các anh gom đống gỗ này làm gì?” Lý Long chỉ vào đống gỗ bên ngoài chỗ trú đông của Ngọc Sơn Giang hỏi Ha Lý Mộc.

“Vốn là không muốn nói đâu.” Ha Lý Mộc cười giải thích với Lý Long, “Chúng tôi nghĩ ấy, cậu là người bạn thực sự, nên muốn nhân lúc tuyết tan, chúng ta vẫn chưa chuyển trạm rời đi, dựng cho cậu một căn nhà gỗ ở gần đây. Như vậy cậu qua đây ấy, đưa gia đình qua đây ấy, cũng tiện. Bây giờ ấy, gỗ chuẩn bị gần xong rồi, hai ngày nay là dựng nhà rồi…”

Lý Long nghe thấy hơi chấn động!

Dựng nhà cho mình trong núi?

Cái này có chút khoa trương quá rồi chứ?

Cậu vội vàng xua tay:

“Không cần không cần, sao có thể làm phiền các anh như thế được?”

“Lý Long, coi chúng tôi là bạn ấy, thì đừng nói chuyện khách sáo này.” Ha Lý Mộc xua tay, “Từ mùa đông bắt đầu, cậu cứ giúp đỡ chúng tôi mãi, chúng tôi đều nhớ cả!”…

“Nhưng các anh đã cho tôi nhiều thứ hơn, ngọc thạch, cừu, súng…”

“Chúng tôi đúng là cũng cho cậu một vài thứ, có lẽ trong mắt các cậu ấy, những thứ đó khá đáng tiền. Nhưng mà ấy, những thứ đó đặt ở chỗ chúng tôi, không có tác dụng gì lớn cả.

Tôi đã nói với cậu rồi, chúng tôi từng dùng nhung hươu đi đổi lương thực, nhưng đổi về cũng chỉ được một chút xíu thôi, không có cậu thì những thứ đó trong tay chúng tôi chẳng có ích gì, trong mắt chúng tôi, còn chẳng bằng một viên trà gạch, một túi muối, một túi bột mì.

Là cậu, đã giúp chúng tôi đổi những thứ này thành những gì chúng tôi cần, thuốc cậu mang đến, chữa khỏi bệnh cho bé Nạp Sâm của tôi, cậu xem chiếc đài cậu mang đến, làm cho Ngọc Sơn Giang cảm thấy chúng tôi không cô đơn nữa.

Lương thực cậu mang đến, làm chúng tôi không còn phải phiền hà tìm người đi đổi - không phải ai cũng tốt bụng như cậu, sẽ nghĩ đến việc giúp chúng tôi giải quyết vấn đề!”

“Chúng ta chẳng phải là bạn bè sao, nên làm mà…” Lý Long cười cười, “Hơn nữa tôi cảm thấy mình nhận được từ các anh nhiều hơn…”

“Cái nhận được này, không phải dùng tiền để đo đếm được.” Ha Lý Mộc xua tay, “Chúng tôi tuy đi học không nhiều, nhưng trong lòng chúng tôi nhớ kỹ, bạn bè ấy, cậu đối đãi chân tình thật sự!

Cho nên ấy, cậu đủ tình nghĩa với chúng tôi, thì đừng từ chối quà của chúng tôi. Với lại ấy, đợi một thời gian nữa chúng tôi chuyển trạm rồi, cậu tính sao? Ở chỗ trú đông của chúng tôi thì không vấn đề gì, nhưng dù sao không có cái mới thì vẫn tốt hơn ấy mà - thế này mùa đông chúng tôi quay lại rồi, cậu có thể làm hàng xóm với chúng tôi…”

Lý Long, không nói được gì nữa.