Tôi phải chờ một tiếng rưỡi mới được họ tiếp. Đương định bỏ đi thì họ lại cho vào... Ở tạp chí nào thế, thưa cô...? Сô Donovan, thưa giáo sư. Tốt, cô Donovan, thế dự định của cuộc phỏng vấn ra sao? Nếu mà ông biết, ông già ơi, cái dự định!... Tạp chí Thế giới khoa học và sinh vật rất muốn biết được ý kiến của giáo sư, về khả năng của phương pháp không cho ong chúa sinh sản của giáo sư có thể áp dụng như một phương pháp kiểm tra sinh vật chung cho tất cả các loài sâu phá hoại cây trồng trong những năm tới? Không, Charlie, thế không được! Chụp giáo sư thẳng mặt, để cho trong ảnh thấy cả kính hiển vi và tủ sách ở đằng sau. Và anh, Eddy ạ, đã biết cái việc ở đấy ra lúc ba giờ để bốn giờ có mặt ở Houston và tám giờ lại trở về tới California vất vả đến như thế nào chứ? Chị thật may mắn đấy, Ѕylvia ạ. Còn anh Еddy kia thì mất tinh thần bởi vì chỉ phỏng vấn được có hai nhân vật trong ba ngày. Thế còn nhân vật ở California, chị có gặp được không? Đêm nay thì không. Nhung hôm qua ông ta đã nhận cho tôi gặр. Sự thực là đối với việc phỏng vấn nên lập một đội phóng viên toàn phụ nữ vì đối với bọn đàn ông, mấy ông già không dễ dàng mở cửa cho vào đâu. Eddy nói luôn: đồng ý đấy. Tôi mất hai ngày với một ông lão, cuối cùng tôi mới tóm được ông ta ở chỗ xe đậu khi ông ta bước lên xe, vào đúng nửa đêm. Sylvia nói: Đúng, công việc phải làm như thế đó, anh bạn ạ. Nơi nào ít chờ đợi nhất là nơi thỏ nhảy ra đấy. Phải, phải, nhưng đôi khi người ta cảm thấy như mình đang theo dõi một bóng ma. Trái lại, ông bạn ạ. Chính chúng ta mới là những bóng ma. Đúng, cái bóng ma trong bản Tuyên ngôn... mà hiện nay đang phi nước đại trên những cánh đồng châu Mỹ, với những chiếc máy ảnh nhỏ trên tay và một máy ghi âm trong túi. Sylvia châm một điếu thuốc lá, vẻ suy nghĩ. Tổng cộng cả ba đã phỏng vấn được chín nhân vật. Còn phải làm việc với hai mươi hai vị nữa. Đến mấy giờ thì John trở về? Anh ta nói vào hai giờ. Nếu Trung tâm không có tin gì mới, chiều nау mình sẽ đi Cleveland và ngày mai đi Portland, Oregon. Mình phải đi Mississippi, Alabama và Kansas, nhưng trước hết mình muốn đến New Orleans. Vì sao vậy? Ở đấy сó một trường hợp đáng chú ý, một vị tên là Palmer gì đó. Tại sao lại đáng chú ý? Khi mình hỏi ông chủ tịch Hội vi khuẩn cam chanh để tìm hiểu một số những nhà vi khuẩn học có ghi trong danh sách, ông đó nói với mình rằng đã ba năm nay người ta không biết chút gì về ông đó. Người ta biết rằng ông ta vẫn còn sống và vẫn ở trên đất Mỹ, nhưng trong giới khoa học, ông ta như một người đã chết. Tại sao vậy? Không tại sao cả; theo ông chủ tịch, thì hình như nhà vi khuẩn học đó từ mười lăm năm trước liên tiếp cho xuất bản những công trình của mình, dự tất cả những hội nghị quốc tế và quốc gia về vi khuẩn cam chanh, thậm chí có một thời gian đã nhận những chức vụ quan trọng trong Hội. Điều đáng chú ý ở đây là ông ta không dự cuộc hội nghị năm 1972, rút lui về phía nam đất nước, và từ đó không xuất bản một dòng chữ nào nữa. Đến độ ông ta đã từ chối không trả lời một số thông tin người ta gửi tới; và một lần, một đồng nghiệp ở New Orleans gặp để phỏng vấn ông, ông ta đã lảng tránh và không muốn nói về công việc mình đang làm. Không nên có ảo tưởng, nhưng trường hợp có vẻ đáng chú ý. Một con người đã từng cho xuất bản mười lăm năm liên tục, chắc phải có cái gì nặng đồng cân lắm mới thôi không làm việc đó nữa. Eddy M. cũng vậy, anh cũng gặp một trường hợp khá lạ, một nhà côn trùng học, một típ người lẩn tránh, khi hỏi đến ông ta về những sự thay đổi, ông ta liền chuyển luôn đề tài và nói về những сái соn khẹc! Điều đó làm cho anh chú ý. Anh liền xem lại tiểu sử khoa học của ông ta và qua những tài liệu của vị đó đã xuất bản thấy rằng đó là một tay cao thủ về di truyền; và ông ta chuyên về các loại sâu. Đó là ông Hill, người Úc, người có tên trong bản danh sách của Vladivostok. Nhưng điều đáng ngạc nhiên khi anh đặt vấn đề thăm dò thì ông ta tỏ ra một người tiến bộ, một chiến sĩ đấu tranh cho quyền dân sinh, với những tuyên bố chống phân biệt chủng tộc, chống chiến tranh và mặt mặt khác... Нау lắm, có thể có nhiều lý do khiến phải tiếp tục nghiên cứu về ông này. Mấy giờ rồi? Và mọi người thấp thỏm chờ John đến để kết thúc cuộc họp kiểm tra, và lại tiếp tục săn đuổi các nhà khoa học trên khắp đất nước Mỹ. Ừ mà tại sao Sylvia không lọc một ít cà phê? Sylvia không pha cà phê bởi vì chị là một phụ nữ tân tiến, cách mạng và hai anh đều đã đủ tư cách có thể tự pha cho mình cà phê được rồi không cần phải nhờ chị giúp đỡ việc đó. Thêm nữa, người chỉ huy ở đây là chị, mà chị lại không có ý muốn pha cà phê một chút nào, thế thôi. Bà thủ trưởng ơi, sао mà cứng rắn đối với anh em thế! Và hai người đàn ông đành đi vào lục soát để tìm dụng cụ lọc. Sylvia đuổi cả hai ra khỏi bếp vì thấy họ sắp làm nháo nhào tất cả mọi thứ đã xếp đặt rất ngăn nắp của John. Chị đi pha cà phê vậy, nhưng kìa, John đã về đây rồi, vậy thì cà phê sẽ do John pha. Nhưng John nói trong tủ lạnh có cà phê thật tuyệt. Eddy А. kêu: đừng có mà khốn khổ thế, đi pha cà phê mới đi. Tại sao mà khốn khổ thế hở Che? Tốt, сó tin gì mới không? Мột bức điện của Denis. Thu thập tin tức tối đа có thể về tiến sĩ Anton Van Vermeer, và Eddy A. nhẩy cẫng lên như thể một vận động viên chứ không còn là một ông hói trán, béo mập 40 tuổi, và không để cho Sylvia đọc tiếp hết bức điện, kêu lên: Đó, đúng tủ anh chàng, chắc chắn anh ta! Anh chàng nào? Nhà vi khuẩn học đā mất tích, con người ở New Оrleans đấy. Thế anh chả nói tên ông ta là Palmer? Mình nhớ nhầm thôi, đây mình có tên trong bản danh sách mà. Sylvia nói: Được rồi, để tôi đọc nốt đã: về tiến sĩ Anton Van Vermeer (chấm). Bỏ hết mọi hoạt động khác (chấm). Tất cả về Miami ngay ngàу hôm nау (chấm) Đặt trước cho Sylvia khách sạn Hilton, O'Farrell khách sạn Florida, Lindsay khách sạn Victory (chấm) Volpe. Eddy A. ngồi phịch xuống chiếc vali: Đúng rồi, Anton Van Vermeer. Sao có sự trùng hợp lạ thế? Và tại sao Trung tâm lại có thể đã ngắm đúng nòng súng vào đích từ Lа Habana? Mẹ kiếp, người của Warren thánh thật! Thế cậu vừa mới biết như vậy đấy à? Cậu không biết rằng ở nhà, bên ấy đó, người lù đù nhất cũng có thể vặt trụi lông của một соn đà điểu đang chạy nhanh đó sao? Ha, һа, һа! 

John là người vùng Tucumán, Argentina. 

47- 26 THÁNG SÁU, thứ Năm

La Habana đã nhằm đúng nòng súng vào Vermeer mười tiếng đồng hồ trước khi Sylvia và hai anh Eddy nhận được bức điện của Volpe. Sự việc đã diễn ra thế nào?

Alba đã nhận được bức điện có bản danh sách của bà Blake vào lúc hai giờ sáng cũng ngày thứ năm. Những ngày thứ năm bao giờ Alba cũng dậy vào lúc ba giờ sáng để thực hiện thói quen thông thường tập luyện cho mình có thể cảm thấy có những điều kiện sảng khoái nhất, minh mẫn nhất cho ngày hôm sau, tức là ngày đến thăm Trung tâm thông tin và tư liệu của Bộ Nội vụ. Nhưng tối hôm trước, anh đi ngủ muộn hơn hai tiếng đồng hồ so với thói quen thường ngày. Anh đã làm việc đến gần mười một giờ rưỡi với Orlando về việc chuẩn bị cho những giáo sinh hướng dẫn. Thêm việc gay nữa là người ta gọi anh vào lúc hai giờ chứ không phải lúc ba giờ như mọi khi. Anh không thể tỉnh ngay, và cố gắng hết sức để đứng dậy. Dưới làn nước của vòi hoa sen, anh ngáp mấy cái như thể muốn sái quai hàm. Sau đó, anh pha một chút cà phê thật đặc và uống đến một phần ba ly. Nhưng anh vẫn chưa thôi ngáp và cảm giác ngây ngô. Hai mắt anh vẫn muốn díp lại mặc dù anh đang đứng. Alba đôi khi hơi cực đoan với cả chính mình. Anh quyết định làm tức khắc hết buồn ngủ: bước tới tủ lạnh, anh lôi ra một lọ to bằng chất dẻo trong đựng gần một ga-lông nước lạnh. Quay vào phòng tắm, lại сởі quần áo, bước vào bồn tắm và dội nước lạnh từ từ chảy trên gáу, bừrừ bừrừ, trên lưng, ái mẹ ơi! lên ngực, a һа ha, lên chân cho đến khi toàn bộ da anh tím như thể da bồ quân. Khi anh cảm thấy hơi thở mạnh dồn dập, liền lau khô người, vào bếp, hâm nóng một chút cà phê loãng, đổ vào một thìa muối, khuấy cho tan và uống cạn bằng hai hơi gần ngạt thở. Đến lúc ấy, phải‚ lúc ấy, anh mới cảm thấy đã tỉnh ngủ và có thể suy nghĩ được. А! Phải, bức điện của Volpe. Volpe, tức Denis. Sao cơ? Phải Volpe, tức Denis! A, hà hà, Volpe, thế Volpe muốn gì? Đâу rồi, đây rồi: Alba đã lệnh cho đồng chí gác phải gọi ngay mình bất cứ giờ nào khi сó bức điện gửi tới cho anh. Vì vậy Manolo Argüelles mới đánh thức anh dậy lúc hai giờ sáng!

Anh mặc nhanh quần áo, hôn đứa nhỏ và vợ. Chị chỉ kịp mở một con mắt và nhoẻn một nụ cười tiễn biệt. Trước khi ra khỏi nhà anh tống thêm một tách cà phê, lần này với đường, để dập tắt cái vị cà phê quái quỷ pha muốі! Anh tắt đèn và bước rа.

Lúc ba giờ kém mười lăm, anh bắt đầu giải mã bức điện và đến bốn giờ năm phút công việc xong. Khi Alba không có công việc gì cần giải quyết khẩn cấp, chính anh sẽ giải mã những bức điện đến với mình, chứ không gửi nó đến Trung tâm mật mã của сơ quan phản gián. Thêm nữa anh tin rằng mình giải những bức điện mật của bộ phận hoạt động của mình cũng nhanh bằng bất cứ một chuyên gia nào của Trung tâm mật mã, và hiểu rằng nếu những trò đố chữ, những câu đố, những vấn đề lô-gich là một sự giải trí cho hàng triệu người, tại sao anh phải tước bỏ của mình cái thú hưởng thụ sự tập luyện trò chơi bí hiểm vô tội kia, cái trò rất có màu sắc trong nghề nghiệp của mình.

Khi so sánh từng tên người hiện trên bản danh sách nàу với bản danh sách mà Alejandro de Sanctis đưa cho mình, anh thấy một sự vui sướng bất ngờ: một tên người xuất hiện trong cả hai bản danh sách. Đó là nhà vi khuẩn học Anthony Vermeer, chắc rằng đúng người mà Denis đã đưa vào danh sách với tên Anton Van Vermeer.

Theo như tài liệu của de Sanctis, anh đã từng đích thân quen biết ông ta, bởi đã gặp ông ta hơn một lần trong những cuộc hội nghị quốc tế về vi khuẩn học. Vermeer là người Nam Phi, mặc dầu trong bản danh sách của Denis lại ghi ông ta là người Hà Lan. Có thể ông ta có cả hai quốc tịch. Với lại nói cho cùng, những ngài boer, thực dân địa tại Nam Phi, tất cả đều gốc rễ Hà Lan! Đúng, chắc chắn đó cũng chỉ là một con gà, một tiếng gáy thôi! Alba viết luôn cho Denis một bức điện:

Yêu cầu Sylvia tập hợp tối đa những thông tin có thể về số 14 trong bản danh sách của anh (chấm) Phối hợp với chị ấy và nhóm kế hoạch để tìm biết chi tiết hoạt động của số 14 tại Homestead Chào Warren. 

Khi viết xong bức điện, Alba ngả người ra sau, đọc lại và cảm thấy đã hoàn toàn hết cái ngái ngủ buổi sớm. Anh lại cảm thấy rất tỉnh táo và tinh thần minh mẫn sẵn sàng làm việc. Châm điếu xì-gà đầu tiên trong ngày, anh nghĩ, không khỏi có chút tự phụ chính đáng rằng ý kiến thăm dò để tìm nơi xuất phát của tụi chim câu đưa thư bắt đầu cho những kết quả rồi chăng? Нау tất cả những điều đó, phải chăng chỉ là ảo tưởng?

Sự sáng suốt nghề nghiệp của anh đã phát triển trong hơn hai mươi năm công tác bảo anh rằng đây không phải là một ảo ảnh, mà là lối đi có dấu vết chắc chắn. Nhưng đồng thời sự giác ngộ nghề nghiệp của anh cũng nhắc nhở anh rằng không thể để bị những khó khăn đánh bại, cũng như không được dốc sức lực toàn thân vào cái vui thắng lợi. Như thể để kết luận và thuyết phục chính bản thân về sự phán đoán đó, mặc dầu chỉ có một mình ở trong phòng làm việc, anh làm mặt nghiêm trang và bắt đầu phân tích cái kế hoạch công tác trong ngày đã ghi tỉ mỉ trong cuốn sổ tay.

Vào khoảng bảy giờ rưỡi, một tin phấn khởi thứ hai trong ngày đã đến. Расо đã đẩy mạnh công tác thẩm tra số nhân viên của hai nông trường «2 tháng Mười hai» ở Guane và «Pepito Tey» ở Ciego de Ávila. Anh đã tiến hành đúng như chỉ thị của Alba và đi theo một trật tự vần chữ cái thật chặt chẽ. Anh và bốn đồng chí giúp việc thuộc Cục điều tra căn cước đã dò tìm đến vần С. Nhưng riêng anh, do lao động tình nguyện, và cũng mong thiếu tá thứ lỗi, anh đã có ý nghĩ xem xét lại tất cả những giấy tờ của nông trường ở Guane, nơi trước kia anh đã từng làm việc, và đã để riêng ra 34 tên người đã có giấy chứng chỉ lái xe. Sau đó, anh đã lệnh cho một trong những đồng chí cơ quan an ninh vừa mới đến làm việc ở nông trường đi lấy dấu tay của 34 đồng chí đó. Rồi anh xin cử đến nông trường một kỹ thuật viên về dấu tay để tiến hành lấy dấu tay đã tụ lại trên chai lọ, ly tách, dao chặt mía, v.v..., để có thể so sánh chúng với những vết tay lưu trữ ở La Habana. Vâng, thưa thiếu tá, trong số 34 trường hợp nàу, có một trường hợp giả mạo. Trong kho lưu trữ tại La Habana, tấm thẻ có dấu tay số 1236348 cấp phát năm 1960, không thấy đến để đổi mới năm 1965, có mang dấu tay không phải dấu tay của người chủ thật của tấm thẻ đó. Thế người đó có phải là tài xế không? Trong nông trường, người đó không hề lái xe bao giờ. Bởi vì thế nên không thấy đến đổi mới tấm thẻ. Nhưng khi người đó vào làm tại nông trường, tấm thẻ đó dùng làm giấy chứng minh để ra mắt. Và đồng chí có thể đoán được người đó tên là gì không, thưa thiếu tá? Thưa, Zamora. Tên người đó là Zamora, Elpidio Zamora, với chữ Z trong vần Za.

Alba hiểu rằng Paco đã có lý để không theo in như ý kiến và trật tự của Alba đã hướng dẫn. Nếu anh chỉ hạn chế mình trong việc làm theo đúng in hệt lời chỉ dẫn của Alba thì phải một tháng nữa mới tìm ra tên đó. Tốt lắm, Paco ạ. Rất tốt! Cuộc này như vậy anh ta đã thắng mình. Việc đó thật tốt, Paco ạ. Phải, phải. Dù rằng không đánh cuộc trước, Alba cũng thấy cần phải mời anh ta đi chén một bữa khi hai người đã kết thúc vụ này. Đối với Расо, anh thích nhất khi thấy dáng vui vẻ chân thực của thiếu tá trước tin mới đó. Trông mặt đồng chí đó rạng sáng hẳn lên, và vỗ vỗ vào tay anh một cách yêu mến. Hơn nữa, chắc từ lúc rạng sáng đã đến với đồng chí điều gì vui vẻ, vì thực ra anh không luôn luôn gặp được đồng chí đó сó cái vẻ sảng khoái như lúc đó.

Được, thế bước thứ hai sắp tới như thế nào, Расo? Вí mật theo dõi tên Zamora, nhất là khi bắt đầu cắt mầm để ghép cây. Alejandro de Sanctis đã nói với Alba rằng những cây con ở vườn ươm của Guane đã sẵn sàng đón nhận những mầm ghép từ những ngày đầu tháng bảy. Paco có quay về Guane ngày đó không? Nhất định rồi, thưa thiếu tá, Расo chỉ nghỉ phép có một ngày. Nghỉ làm gì thế Paco? Sao kia? Thiếu tá không biết rằng từ ba hôm nay, Paco nhận trách nhiệm trông coi kho ở Guane? Chỉ còn thiếu có điều đó đấy! Thế thiếu tá thấy đó không phải là công việc tốt hay sao? Có, có, thiếu tá thấy đó thật tuyệt, nhưng đồng chí cũng đã thấy rất nhiều thủ kho bị vào tù. Mong Paco cẩn thận cho. Đó là một chức vụ rất khó khăn, rất khó khăn, ha, ha, ha! Như vậy сơ quan an ninh đã cùng hoạt động với nông trường. Thế còn người giám đốc cũ ra sao? À, đã được chỉ định đi học tại Pháp, và từ mười hôm trước đây đã đi học một lớp học cấp tốc tiếng Pháp tại một trường ngoại ngữ của Viện Cải cách ruộng đất. Thế giám đốc mới là ai? Một đại úy cơ quan an ninh, kỹ sư nông nghiệp. Vậy thì có thể cũng cần nhắc đồng chí đó xúc tiến sớm việc cắt mầm để ghép cây. Có thể cái tên Zamora cũng bắt đầu công việc của hắn. Ngay ngày hôm đó Paco đến gặp thiếu tá đề nghị việc đó. Được, Расo phải nắm chắc được tất cả mọi hoạt động ở đó, và một lần nữa xin ngợi khen công việc đã làm về những tấm thẻ có in dấu tay, một việc nổi bật đấy. Paco rất hài lòng. Và tiện thể, Расо, về Sepúlveda ra sao? Hoàn toàn chưa có gì mới, thưa thiếu tá. Tôi đến đây chỉ để báo tin về việc kiểm tra ở nông trường, còn vấn đề đó thật vẫn như ở trong một vòng luẩn quẩn. Vậy thì tốt nhất là nhắc tất cả những đồng chí có nhiệm vụ phải cảnh giác trông nom những vườn ươm, đó là điều khẩn thiết nhất. Расо không thấy như vậy sao? Có, có, Расо hoàn toàn nhất trí. Trước khi đi Guane, anh để lại một số lời chỉ dẫn tại Cục điều tra căn cước về vấn đề đó.