"Tiểu Lục, vừa rồi ở hành lang tôi có nghe cậu và Tào Lãng nói chuyện, xem ra cậu vẫn giữ thái độ cởi mở và phóng khoáng đối với xu thế phát triển kinh tế trong nước chúng ta nhỉ?"
Lưu Bân làm việc tại Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Quốc vụ viện, hằng ngày đều nghiên cứu và phân tích xu thế chính sách kinh tế vĩ mô của quốc gia. Tuy nhiên, gần một năm nay, dù không ít chuyên gia học giả trong trung tâm đều cho rằng nên tách biệt khí hậu chính trị và nhu cầu kinh tế một cách thỏa đáng, nhưng họ vẫn luôn khó lòng đưa ra quyết đoán. Hôm nay, nghe thấy những lời khẳng định chắc nịch của Lục Vi Dân, Lưu Bân cũng muốn thử thách chàng thanh niên được Tào Lãng tán dương lên tận mây xanh này.
"Anh Lưu, anh làm việc ở Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Quốc vụ viện, thông tin tư liệu tiếp xúc chắc chắn phong phú hơn tôi, sự hiểu biết và nắm bắt chính sách chắc chắn cũng chuẩn xác hơn tôi nhiều. Giang Chiết đất chật người đông, tài nguyên khan hiếm, nền tảng kinh tế công nghiệp cũng không phát triển, thế nhưng tại sao xí nghiệp hương trấn và kinh tế tư nhân lại có thể phát triển nhanh chóng, thậm chí chiếm lĩnh hơn nửa giang sơn? Dựa vào chính sách và quan niệm cả thôi. Chính sách quyết định sự thay đổi quan niệm, mà sự thay đổi quan niệm lại thúc đẩy việc thực thi chính sách. Một sự thật hiển nhiên là khu vực Giang Chiết, nơi lấy xí nghiệp hương trấn và kinh tế tư nhân làm chủ thể, đang có tốc độ phát triển rất nhanh, đây chính là bằng chứng rõ ràng nhất."
Lục Vi Dân ngồi thẳng lưng, thể hiện sự tôn trọng đối với đối phương.
"Tiểu Lục à, quan điểm này của cậu trong mắt nhiều người có lẽ chính là "thuyết duy sản xuất lực" thực tế đấy." Lưu Bân cũng nghe ra ý tứ chưa nói hết trong lời của Lục Vi Dân, liền bật cười.
"Anh Lưu, thuyết duy sản xuất lực cũng gây ra nhiều tranh cãi lớn, nhưng tôi thấy ít nhất là trong tình hình trình độ kinh tế nước ta còn tương đối thấp kém hiện nay, việc đề xướng thuyết duy sản xuất lực trong khuôn khổ pháp trị cũng không có gì là sai." Lục Vi Dân nói ngắn gọn, mỉm cười, "Dù là mèo đen hay mèo trắng, bắt được chuột mới là mèo tốt. Vài năm trước tờ tuần báo "Time" đã đăng câu nói này, người Mỹ còn sùng bái như vậy, đây có tính là ngôn ngữ kinh điển của thuyết duy sản xuất lực hay không?"
"Nhưng câu nói này hiện giờ không còn được nhắc đến nhiều nữa." Lưu Bân liếc nhìn đối phương, thâm ý nói.
"Có lẽ câu nói này sẽ sớm thịnh hành trở lại thôi." Lục Vi Dân cười cười, đáp lại bằng một câu đầy ẩn ý, "Tôi cảm thấy hiện nay trung ương có thể sẽ thực tế hơn trong chính sách kinh tế. Việc cứ khăng khăng nâng cao tầm vóc lý luận chính trị, nhất định phải gán ghép khiên cưỡng nó với một số hiện tượng trong vận hành kinh tế, rồi đâm đầu vào ngõ cụt, thực ra là hoàn toàn không cần thiết."
Lưu Bân nhìn sâu vào mắt Lục Vi Dân. Chẳng trách cậu em vợ lại tán thưởng người bạn học này đến vậy, lời lẽ của gã này không hoàn toàn là lệch lạc, mà lại có thể bắt trúng nhịp đập của trào lưu trong nước.
"Sự phát triển của các xí nghiệp hương trấn và doanh nghiệp tư nhân lấy khu vực Giang Chiết làm đầu tàu đã làm rối loạn trật tự kinh tế, điểm này e rằng trung ương cũng đã nhận ra, việc tiến hành thanh lý chỉnh đốn là rất cần thiết. Đối với sự phát triển của kinh tế phi công hữu, nên có một tỷ lệ để giới hạn, Lưu Bân, anh thấy sao?"
Tào Dương ngồi phịch xuống ghế sofa, ánh mắt đảo một vòng rồi dừng lại trên gương mặt Lương Tán. Mặc dù lời của Lục Vi Dân rất mới mẻ, nhưng Tào Dương vẫn coi trọng quan điểm của người em rể này hơn.
"Ha ha, Tiểu Lục, cậu thấy quan điểm của Tào Dương thế nào?" Lưu Bân không trả lời trực diện, cười cười ném chủ đề sang cho Lục Vi Dân.
"Lời anh Dương nói có đạo lý nhất định, nhưng đó là do thời điểm và môi trường đặc thù gây ra. Cá nhân tôi cho rằng đó vẫn là do chế độ song quỹ cùng các chính sách hỗ trợ vốn đã không còn phù hợp với trào lưu phát triển kinh tế trong nước hiện nay gây nên. Nếu anh đã cho phép xí nghiệp hương trấn và kinh tế tư nhân làm bổ sung cho kinh tế quốc doanh, thì tại sao còn phải áp đặt các hạn chế chính sách lên những thực thể kinh tế này, khiến chúng không thể cạnh tranh trong điều kiện bình đẳng? Nói khó nghe hơn một chút, doanh nghiệp liên doanh và doanh nghiệp nước ngoài có thể hưởng chính sách ưu đãi hơn, còn xí nghiệp hương trấn và doanh nghiệp tư nhân lại phải chịu đủ loại ràng buộc về chính sách và chế độ, chẳng lẽ đây không phải là tâm lý u tối "thà cho người ngoài chứ không cho người nhà" của người nước mình đang tác oai tác quái hay sao?"
Lời lẽ của Lục Vi Dân trở nên sắc bén, gã cần để lại ấn tượng sâu sắc cho hai người này.
"Trung ương khi xây dựng chính sách đã quá cân nhắc đến việc thu hút vốn nước ngoài mà bỏ quên trọng lượng của vốn tư nhân bản địa. Có lẽ còn có những cân nhắc từ yếu tố khác, nhưng kinh tế nước ngoài và kinh tế tư nhân trong nước rốt cuộc có sự khác biệt bản chất lớn đến mức nào? Liệu kinh tế nước ngoài công thành đoạt đất ở trong nước chúng ta có đáng tin cậy hơn là sự lớn mạnh của kinh tế tư nhân hay không? Tôi thấy vấn đề này đáng để thảo luận nghiêm túc. Anh Lưu, anh Dương, hai anh thấy sao?"
"Trung ương đã và đang phân tích nghiêm túc về lĩnh vực và cường độ thâm nhập của vốn nước ngoài. Vài năm trước do khan hiếm vốn trong nước nên việc thâm nhập của vốn nước ngoài quả thực đã được nới lỏng hơn, một hai năm nay trung ương đã nhận thức được điểm này." Trong ánh mắt Lưu Bân lóe lên vẻ kinh ngạc.
"Không, anh Lưu, đây không phải là gốc rễ. Thời kỳ đặc biệt đã trì hoãn chúng ta hai mươi năm, đối mặt với tình hình quốc tế và trong nước ngày càng gay gắt, nếu chúng ta không đẩy nhanh phát triển, chúng ta sẽ không còn chỗ đứng trong hàng ngũ các cường quốc thế giới. Hấp thụ vốn nước ngoài không phải là chuyện xấu, nhưng tôi thấy khi khuyến khích vốn nước ngoài vào, quả thực cần nghiên cứu những rủi ro mà lĩnh vực họ thâm nhập mang lại, nhưng quan trọng hơn là cần cải cách chế độ doanh nghiệp hiện đại cho các doanh nghiệp quốc doanh, khiến chúng có khả năng cạnh tranh trong hệ thống kinh tế thị trường. Chỉ khi mình tự mạnh lên, anh mới có thể ngẩng cao đầu đối mặt với áp lực cạnh tranh bên ngoài. Đồng thời cũng phải gỡ bỏ các hạn chế đối với xí nghiệp hương trấn và doanh nghiệp tư nhân, để những lực lượng năng động đến từ dân gian này được phát triển hơn nữa. Chỉ có việc thiết lập chế độ cạnh tranh lành mạnh như vậy mới giúp kinh tế một quốc gia phát triển khỏe mạnh và có trật tự."
Đã mở đầu rồi thì Lục Vi Dân cũng không định dừng lại. Gã đương nhiên biết chỉ dựa vào mấy lời nói suông này thì không đủ để những đệ tử nhà họ Tào ở kinh thành này nhìn mình bằng con mắt khác. Nhưng đối với gã, ngay cả quan hệ nhân mạch ở tỉnh Xương Giang còn không có lấy một nửa, huống chi là ở cái đất Bắc Kinh này.
Điều gã cần làm bây giờ chỉ là tận dụng những gì mình biết từ kiếp trước để lo xa, đặt quân cờ trước, để lại ấn tượng sâu sắc cho những kẻ như Lưu Bân và Tào Dương – những người sau này chắc chắn sẽ có chỗ đứng trong một lĩnh vực nào đó. Đặc biệt là khi những nhận định của gã sau này lần lượt trở thành hiện thực, họ chắc chắn sẽ có một cái nhìn hoàn toàn mới về gã. Đây cũng coi như là một thủ đoạn "đốt lò nguội, chôn phục bút" vậy.
"Cải cách chế độ doanh nghiệp hiện đại cho doanh nghiệp quốc doanh, nói thì dễ làm mới khó. Từ đầu những năm tám mươi đến nay, cải cách doanh nghiệp quốc doanh đã bàn bao nhiêu năm rồi? Từ hạ thấp quyền lực đến chế độ thuê mướn, chế độ khoán, đủ loại chiêu trò xuất hiện liên miên, nhưng hiệu quả thì sao?" Là cán bộ quản lý cấp trung tại một doanh nghiệp quốc doanh siêu lớn như Thủ Cương, Tào Dương rõ ràng có trải nghiệm sâu sắc về điểm này, anh lắc đầu, "Mỗi cá thể đều có vấn đề khác nhau, cần phân tích vấn đề cụ thể, nhưng đến giờ vẫn chưa thể tìm ra một con đường mang tính phổ quát."
"Đó là vì chưa chạm đến vấn đề bản chất nhất." Lục Vi Dân đáp gọn lỏn.
