Trời rất nóng và đầy hơi nước, cái nóng của New York ẩm ướt, đặc sệt lại, đè nặng lên người. Tầng áp mái nhô lên khỏi 17 tầng nhà trên khu đông Manhattan, khoe ra những cây đào trên sân thượng. Chẳng có chút gió nào lay động nổi những chiếc lá đào, còn sân thượng được phủ một lớp bồ hóng xốp mịn. Không có máy điều hòa trong căn hộ kiểu cũ xây tường dày, và thường khá mát mẻ.
Alexander Barr, với bộ đồ cộc, vừa ra khỏi vòi nước lạnh, và mới chỉ đi xa buồng tắm hai bước, mồ hôi đã bắt đầu chảy ròng ròng trên người.
Amelia, vợ Alexander Barr, đang ngồi trước bàn trang điểm tô lại đôi môi, có cái vẻ mát mẻ khiêu khích. Như Alex Barr cảm thấy, nàng trông giống như người vừa hiện ra từ một thế giới toàn những kẻ vô danh, tất cả bọn họ đều bị ám ảnh bởi những ý nghĩ ích kỷ nhỏ mọn. Chiếc cốc đầy tới nửa một thứ gì đó có vẻ như rượu gin pha, rịn ra khá nhiều nước ở cạnh khuỷu tay nàng. Một điếu thuốc lá có đốm lửa đỏ ở đầu, buồn bã cháy âm ỉ trong chiếc gạt tàn bóng loáng bên cạnh. Alex Barr đã uống cạn một cốc khi anh từ ngoài đường vào nhà - mặt bóng nhẫy, mồ hôi ròng ròng, chiếc áo sơmi ướt sũng dính chặt vào người - nhưng cốc rượu chỉ khiến anh nóng thêm. Anh liệng chiếc cốc ra ngoài khoảng sân đầy bồ hóng, hy vọng có một chuyển động đáng thương hại trong không khí, và khi chằm chằm nhìn qua lan can xuống đường phố tít bên dưới, anh gần như bị ức chế một cách không thể chịu đựng nổi bởi ý nghĩ cả cái quả đất chưa được thăm dò chứa đầy những con “người kiến” bé tí xíu, tất cả đều bị tù hãm một cách cuồng loạn bởi những vấn đề cá nhân.
Đột nhiên toàn bộ thế giới rộng lớn túm được đầu của Alexander Barr trong bàn tay gồ ghề của nó, bóp mạnh, và ép bộ óc anh phọt ra đằng tai. Anh cảm thấy như một bên hộp sọ của mình gãy vụn, rồi nở phồng ra, và ở chỗ vốn là não bộ giờ đây chỉ là một khối bê tông cứng. Alex muốn thét lên, muốn chạy trốn, muốn núp vào một xó nhà đầy mạng nhện và xé toạc lớp vỏ bọc đang bao phủ cái hộp sọ bị đổ bê tông, Anh muốn, anh muốn, anh không biết mình muốn gì nữa. Nhưng anh biết cái anh không muốn. Anh không muốn tới chỗ Hazeltines để ăn tối.
“Không,” anh kêu lên. “Không, tôi sẽ không. Chắc chắn là sẽ không!”
“Sẽ không làm gì kia?” Amelia vừa hỏi bằng cái giọng trẻ con vừa quay mặt khỏi tấm gương nàng đang soi để tô mắt bằng chiếc bút lông. “Nhanh lên nào, anh yêu, đừng bực nữa. Mình sẽ bị muộn bữa tối với Hazeltines mất,”
Alex Barr nhìn vợ bằng cặp mắt uể oải, vô hồn, như nhìn vào một người lạ thờ ơ. Nàng thật đẹp, anh thầm nghĩ, với chiếc áo choàng đen thật gợi cảm. Năm nay nàng để dài mớ tóc màu hạt dẻ. Nàng đẹp, Alex Barr lại nghĩ, nhưng với mớ tóc mềm dài như vậy trông nàng rất giống một chú chó con lông xù. Nàng đã chải lại tóc và sửa móng xong. Chiếc áo dài dạ tiệc màu đen thanh nhã - một chiếc Hattie xinh xắn - đã được đặt cẩn thận trên chiếc khăn trải màu đỏ tía của chiếc giường khổ lớn. Khi đánh xong đôi mắt và trang điểm nốt phần mặt còn lại, nàng chui đầu qua chiếc áo dài Hattie, cẩn thận với lớp lụa mỏng để không làm son môi dây bẩn lên áo. Sau đó nàng vuốt lại mái tóc, mím môi để son dàn đều, rồi quay người lại và nói, như Alex Barr đã biết trước:
“Anh yêu, chúng ta bị muộn mất thôi, đừng đi đi lại lại nữa và hãy mặc quần áo vào. Anh biết bọn người hầu của Hazeltines giờ giấc chính xác thế nào rồi đấy. Nếu muốn có chút thời gian để uống gì đó khi đến thì anh phải nhanh lên.”
“Không,” anh nhắc lại - phải chăng anh đã nói vậy, hay anh mới chỉ nghĩ là anh đã nói vậy? “Không. Anh sẽ không. Chắc chắn là anh sẽ không”.
Amelia nhìn anh vẻ khó chịu.
“Anh đang nói gì đấy? Chắc chắn không cái gì?”
“Chắc chắn anh sẽ không đến muộn bữa tối của Hazeltines.”
“Nhưng đó chính là điều em đã nói.” Giọng Amelia kiên nhẫn một cách cáu kỉnh như giọng của bất cứ người mẹ nào. Nàng đứng lên, phô ra dáng vẻ cao lớn, đầy đặn của một phụ nữ ngoài ba mươi tuổi, chiếc áo choàng đen đơn giản dễ thương làm thon nhỏ bộ ngực rắn chắc và cặp mông nảy nở bị thắt lại một cách ngoan ngoãn nhờ chiếc dây lưng. Nàng có nước da trắng mịn, cặp mắt xanh sâu thẳm và khuôn mặt mang nét hào phóng của một cô gái vắt sữa, nếu không tính đến chiếc mũi thắng thường chun lại mỗi khi mỉm cười, khiến cái nhìn của nàng càng thêm ngây thơ. Lúc này đây nàng không mỉm cười,
“Xin anh nhanh lên đi, nếu anh không muốn đến muộn. Nhìn em này, em đã xong hết rồi, chỉ còn mặc áo nữa thôi.”
Alex Barr không thấy bộ ngực rắn chắc và cặp mông tròn căng. Anh cũng chẳng nhìn thấy nước da trắng mịn hay cặp mắt xanh sâu thẳm. Anh không thấy một phụ nữ ngoài ba mươi tuổi cao lớn và đầy đặn. Anh không nhìn thấy một phụ nữ xinh đẹp trong tranh của Dali và Artzybasheff.
Anh thấy chiếc nhiệt kế cắm vào cặp mông tròn căng. Anh nhìn thấy tờ biểu đồ được đánh dấu ngày và giờ với những dấu kiểm tra màu đỏ đổi lấy thời hạn sống. Anh nhìn thấy những chiếc taxi thở hổn hển trên lề đường, chờ đợi chất lỏng của sự sống tới mức những người nhận được một cuộc sống mới đáng thèm muốn có thể nhanh chóng đổ xô tới bác sĩ phụ khoa, người sẽ tiêm thứ chất lỏng của sự sống vào trong cổ tử cung. Anh thấy tinh trùng di chuyển chậm chạp dưới kính hiển vi (đầy đủ nhưng lười biếng) và hình ảnh rõ ràng của ống Fallop được bơm thuốc để xác định khuyết tật gây vô sinh nằm ở đâu.
Anh nhìn thấy chính anh, Alexander Barr, như một con ngựa đực vô sinh, được mua với giá cao, kiểm tra đi kiểm tra lại, huyênh hoang về mầm lúa mì cho tới khi những núm tua mọc lên trong tai anh - Alex Barr, con ngựa đực ở trại ngựa giống không thể làm cho con ngựa cái tự nguyện sinh đẻ được. Khoái lạc thể chất vẫn còn đó, nếu có thể quên được những chiếc nhiệt kế, chiếc bơm phun vào cổ tử cung, những chiếc taxi đang đợi, tư thế ngồi xổm, những ống dẫn trứng đã làm sạch và quyển lịch có đánh dấu đỏ - nếu có thể quên được sự ngờ nghệch vụng về của những bao cao su kiểu cũ, là cái anh đã không dùng từ hồi học đại học, là cái khuấy động sự vui vẻ nhất thời và dương vật không còn cương lên được - thì vâng, khoái lạc thể chất vẫn có. Và Amelia là một phụ nữ thật xinh đẹp, nếu bạn thích những bức tranh hỗn hợp bởi Dali hoặc Artzybasheff, trong đó máy móc thống trị xác thịt.
“Anh sẽ không đến Hazeltines muộn bữa tối hoặc bất kỳ cái gì khác một lần nào nữa. Anh hứa với em đấy.” Những từ ngữ được đều đều thốt ra từ đôi môi mỏng của Alex Barr một cách cứng rắn, giống như những chú lính chì nhỏ. “Vì anh không định đến Hazeltines ăn tối.”
“Anh đang nói cái gì vậy?” Giọng Amelia thực sự bực tức khi nàng nhìn sang chồng đang vừa dùng một tay nhét áo sơmi vào trong quần, tay kia sờ soạng trong tủ áo, lần mò tìm chiếc ca vát.
“Anh sẽ không đến Hazeltines, không bây giờ, không ngày mai, không bao giờ, để ăn tối hoặc để làm bất kỳ cái gì”. Lần này anh đã tìm được ca vát, chiếc màu xanh, và nhanh chóng thắt nó một cách cẩu thả. Anh vớ lấy chiếc áo khoác vắt trên thành ghế.
“Anh ra ngoài đây.”
Amelia cau mày lắc đầu. Mớ tóc thắt bím nhảy lên nhảy xuống như con ếch sau vai cô.
“Ra ngoài đâu? Có chuyện gì xảy ra với anh vậy?”
“Anh không hề có chút ý nghĩ nào để trả lời cho cả hai câu hỏi này,” Alex Barr nói và lảo đảo biến vào bóng tối của đêm tháng Tám. Đêm xuống chẳng giúp được gì hơn ban ngày. Trời vẫn đầy hơi nước, hôi hám với cái độ ẩm cao không thể khắc phục được, một nỗi ô nhục đặc trưng của New York. Mùi nhựa đường chảy vẫn sực lên trong bóng đêm vừa đổ xuống. Alex Barr đang trong cơn thịnh nộ không lý giải nổi, phát xuất từ một mớ cảm xúc - một chút lo lắng, cáu kỉnh, kích động. Vừa đi anh vừa tự hỏi không biết anh cáu kỉnh với cái gì, tại sao anh lại cảm thấy thất vọng đến như vậy, tại sao anh lại tự biến mình thành trò cười chỉ vì một thứ đơn giản như bữa tối ở Hazeltines.
“Tôi mệt mỏi,” Alex Barr thầm nói. “Mệt mỏi. Tôi phát ốm vì mọi thứ. Tôi mệt mỏi vì phải đối phó. Tôi không muốn đương đầu với bất kỳ chuyện gì nữa. Tôi muốn một ai đó làm điều gì đó cho tôi. Muốn có một cái gì đó đáng để tâm hơn là đến muộn bữa tối ở nhà Hazeltines.”
Hình như với Alex Barr, có những ngày toàn là tin xấu - luỹ tích những chuyện xấu. Tất nhiên, trước đây đã có nhiều tin xấu xảy ra, và anh đã đối phó được. Anh đã luôn luôn đối phó. Anh là kẻ đối phó bẩm sinh. Anh đã phát ốm vì là một kẻ đối phó bẩm sinh. Anh muốn, anh thầm nhủ, có một chút vui thú không liên quan đến việc đối phó.
Có lẽ bản thông báo thường lệ nửa như xin lỗi của tổng biên tập tờ tạp chí đã châm ngòi cho phản ứng này. Đó chẳng phải là một thông báo khác thường; Alex có một hồ sơ đầy những thông báo như vậy. Nó thường chỉ đơn thuần viết rằng, “Đây không hoàn toàn là cách giải quyết như tôi đã dự kiến khi chúng ta nói chuyện. Có cái gì đó chưa ổn. Anh sẽ viết lại nó một lần nữa chứ?”
March Mantell thì nhắn anh qua văn phòng đại diện thường trực. “Alex thân mến, tôi biết điều này làm anh nhàm chán, nhưng tôi nghĩ đây là lúc có thể cho Denby một nét nổi bật. Đây thật sự không giống như danh tiếng của rượu nho Barr. Điều này hơi quá bất ngờ đối với độc giả của Denby. Tôi nghĩ có lẽ anh đã phạm một sai lầm nhỏ khi để Steve bỏ Ellen. Thực sự chưa đủ khiêu khích để lý giải cho sự tan vỡ một cuộc hôn nhân chắc chắn đến như thế. Không chỉ đơn giản là một ngày nóng nực đâu. Anh sẽ thử lại lần nữa chứ. Và xin hãy tự bảo trọng. Có lẽ anh cần đi chuyến nữa đến Úc hay Châu Phi hoặc đâu đó. Tôi nghĩ anh đã ở New York lâu quá rồi...”. Còn nhiều nữa, bao gồm những khoản ghi nợ chảy nước mắt. Ở New York vào mùa hè, những khoản ghi nợ, giống như nhựa đường, hình như luôn có xu hướng chảy nước.
Sau đó là bức thư thường lệ của dì Sal từ quê nhà, Carolina, liệt kê phí tổn trong ba tháng vừa qua. Có thể thừa nhận một điều về dì Sal: Bà luôn tỉ mỉ ghi lại khoản tiền đã tiêu phí không cần thiết cho những mối lợi đáng ngờ của cha và mẹ Alex, và, dĩ nhiên, cho cả bản thân bà. Cũng có một danh mục chi phí duy tu nhà của tổ chức Mantell. Kinh nghiệm lâu năm với các nhân viên hoàn thuế thu nhập đã bảo cho Alex Barr trả mọi khoản bằng séc, và nếu có thể được, thông qua tài khoản người đại diện của anh.
Danh mục hằng quý của tổ chức Mantell ghi lại những hóa đơn viện phí mới đáng kinh hoàng của cha mẹ anh. Nếu như cha mẹ ai đó sưu tầm đồ sứ cổ hoặc những con bướm hiếm, thì cha mẹ Alex lại sưu tầm những bệnh kỳ cục không thể xảy ra được trong tâm trí và cơ thể buộc phải sử dụng nhà an dưỡng cũng kỳ cục không kém và những chuyến xe cấp cứu đường dài. Tất cả những gì xảy ra cho họ đều được coi là khẩn cấp. Họ không bao giờ viết thư; họ gọi điện hoặc đánh điện. Cha của Alex, Martin, đơn thuần chỉ là luôn say xỉn; ông vẫn chưa đạt tới giai đoạn tiêu tiền kinh niên.
“Nhưng,” một hôm Alex đã ghê tởm nói với người đại diện của anh, Marc Mantell, “ông ấy đã già đâu. Còn sống thì còn hy vọng, tôi không muốn Martin gây tai tiếng cho gia đình.”
Alex đã không cảm thấy khó chịu đến thế vào cái ngày thứ bảy nóng nực này khi vứt bỏ chiếc áo choàng và bữa tối không mong muốn. Nỗi đau và sự thương xót bản thân mới đúng là tâm trạng của anh. Anh chẳng cảm thấy dễ chịu chút nào với yêu cầu rõ ràng là mang ý tốt của Marc Mantell rằng anh cần tự chăm sóc mình. Đối với Alex có vẻ như tất cả mọi người, từ Amelia, vợ anh, đến Marc Mantell, người đại diện của anh, đều cố thuyết phục anh tự bảo vệ mình. Anh nghĩ, không bằng một nghệ nhân, nhưng cũng ngang một người thợ lành nghề. Alex là nguồn năng lượng sơ khai truyền đi một cách thích hợp từ chiếc bàn giấy bề bộn, đẩy gọn gàng lên danh mục sách bán chạy nhất của tờ The Time và The Herald Tribune, quay trở lại tạo ra một chút danh tiếng và một chút may mắn khá thường xuyên.
Nếu trời phú cho Alex một bản tính ngang bướng để đi lang thang dưới tuyết mà không mang ủng và mắc chứng viêm phổi chết người, để cố ý say mềm đến chết, để chết vì ung thư hoặc phung phí bộ óc vào một trong những khoảnh khắc tuyệt vọng đen tối thường xuyên tấn công anh, anh thường có cảm giác bức bối khó chịu rằng cả Amelia và Marc Mantell, cũng như cả cha và mẹ anh, cả người thu thuế và luật sư của anh, cả những thư ký và nhà xuất bản, tất cả đều xem như bản thân họ đang bị lừa đảo, như thể một người nào đó đã lấy trộm của họ cái gì đó hữu hình cụ thể như một chiếc ô tô, một cái áo lông chồn, hay có lẽ là việc bán một bộ phim.
Tất cả mọi người đều hài lòng với ý nghĩ phi thực tế coi Alex là người không thể gục ngã, ngoại trừ chính bản thân Alex, người lúc nào cũng cảm thấy muốn thét lên, ngồi sụp xuống đường rồi nức nở khóc cho đến khi ngủ thiếp đi. Nhưng thường thì anh sẽ tự lôi mình dậy và tìm cách đối phó. Giờ đây anh không muốn đối phó nữa. Đây là một trong những ngày để gào thét, suy sụp và nức nở. Alex quyết định rằng đây chính là thời điểm tốt nhất trong năm để đi ngay đến Tiera del Fuego.
Khi bước đi, mồ hôi bốc hơi trong bóng chiều chạng vạng, anh rầu rĩ nghĩ rằng mình đã từng phải chịu sự bực bội mơ hồ kể từ chuyến đi tới Chicago ấy. Chẳng có lỗi lầm gì; trước đó Alex Barr đã không chung thủy, và một chút cắn rứt lương tâm không làm anh bị dày vò lâu khi thỉnh thoảng say mềm rồi ngã vào một chiếc giường lạ. Không, chắc chắn đó không phải là lỗi lầm thể xác; đó là sự bất mãn buồn rầu, bất mãn với Amelia, với cuộc sống của họ, sự bất mãn chua chát với chính anh. Chicago đã mở ra một cánh cửa mới - hơn thế nữa, nó đã mở lại một cánh cửa cũ. Cánh cửa ấy đã đóng sầm lại khi chiến tranh chấm dứt, và anh trở về nhà để đối mặt với thực tế xám xịt của hòa bình. Cái cánh cửa bí mật cũ kỹ đã vỡ tan chỉ trong khoảnh khắc, và để lộ ra một Alex Barr mà anh đã gần như quên mất. Có lẽ người áy náy một chút cho Barbara, nhưng có lẽ còn hơn cái chạm nhẹ nhàng thơm ngát của Barbara Bayne, có lẽ còn hơn những cơ chế tàn nhẫn của tòa nhà mới xây, có lẽ còn hơn lời thông báo John thân mến của tổng biên tập và của người đại diện, có lẽ còn hơn tờ hóa đơn chán ngắt của bà dì Sal chán ngắt về những khoản chi chán ngắt của hai bậc sinh thành cũng chán ngắt của anh, có lẽ còn hơn cái ngày nóng bức không thể tả nổi và sự cáu kỉnh tất yếu với việc mặc quần áo để dự cuộc tra tấn tao nhã tinh vi ở nhà Hazeltines - có lẽ nó đã gần như là những bộ quân phục đáng ghét đó. Chắc chắn là Amelia nên tống chúng đi. Cô thực sự không cần lưu giữ chúng cùng với tất cả những oán ghét khác của cô trên tầng áp mái tòa nhà lớn ở New Jersey.
Ở tuổi 42, Alexander Barr đang ở một giai đoạn không ổn định để đương đầu với cả những thất bại trong việc có con và kỷ niệm của một kỳ nghỉ hạnh phúc gần đây từ trách nhiệm người chồng, lỗi lầm sôi động trong chuyến phiêu lưu nhỏ mới đây ở Chicago với Barbara Bayne. Vào cái thời khắc ẩm ướt này, anh cũng nhớ đến Sheila với lòng thương hại.