Mann Compor không thể nhớ nổi mình đã được thu nhận từ khi nào. Một phần là vì khi đó hắn còn quá nhỏ, phần khác là bởi bất cứ ai đảm nhận vai trò "Đặc vụ Second Foundation" đều đã cố tình xóa sạch những ký ức liên quan đến quá trình này.

Đối với những người thuộc "Second Foundation", Compor chính là mẫu người sinh ra để làm "Quan sát viên".

Điều này có nghĩa là Compor hiểu biết khá rõ về tâm linh học, đủ để giao tiếp ở một mức độ nhất định với những người thuộc "Second Foundation", tuy nhiên về thứ bậc, hắn chỉ thuộc tầng lớp thấp nhất. Hắn có thể nhìn thấu những biến chuyển tâm lý trong khoảnh khắc và nắm bắt lấy chúng, nhưng lại không thể thay đổi chúng. Sự giáo dục mà hắn nhận được chưa đạt đến mức độ nhập môn. Hắn chỉ là một "Người quan sát", không phải một "Người hành động".

Hoàn cảnh này khiến hắn cao nhất cũng chỉ có thể leo lên đến cấp bậc thứ hai, nhưng hắn không bận tâm. Hắn biết rõ tầm quan trọng của mình trong các kế hoạch lớn.

Trong một hai thế kỷ đầu tiên của "Second Foundation", tầm quan trọng của những "Người quan sát" đã luôn bị đánh giá thấp.

Họ cho rằng chỉ cần vài chục, mười mấy "Phát ngôn viên" là đủ để thao túng và giám sát toàn bộ "Dải Ngân Hà"; chỉ cần thỉnh thoảng can thiệp là có thể duy trì trôi chảy việc thực thi "Kế hoạch Seldon".

Cuộc "Khủng hoảng Mule" cuối cùng đã đập tan ảo tưởng đó. Hắn không biết từ đâu xuất hiện, tóm gọn "Second Foundation" (tất nhiên, "First Foundation" thì không cần phải nói tới), khiến họ trở tay không kịp, chật vật khốn đốn, nhưng chỉ đành bất lực than trời. Phải mất tròn năm năm, họ mới bắt đầu được hành động phản công, và còn phải trả giá bằng vô số mạng người.

Mãi cho đến khi Preem Palver nắm quyền, họ mới hoàn toàn hồi phục, nhưng vẫn phải trả giá cực kỳ đắt để ông ta nắm bắt được đại cục. Chính vì ông ta cho rằng "Second Foundation" phải âm thầm lớn mạnh và mở rộng trong tình trạng không để ai phát hiện ra, nên ông ta mới thành lập tổ chức "Đội ngũ Quan sát viên".

Compor không biết chính xác có bao nhiêu "Quan sát viên" trong "Dải Ngân Hà", hay thậm chí là trên hành tinh "Terminus". Đây cũng không phải là việc hắn cần quản. Sắp xếp lý tưởng nhất chính là giữa hai "Người quan sát" không thể nhận ra đối phương cũng mang danh phận tương tự, tránh việc liên lụy dây dưa. Mọi liên lạc đều phải thông qua nhân vật cốt cán cấp cao tại "Trantor".

Một ngày nào đó có thể đặt chân lên "Trantor" chính là tham vọng của Compor. Dù biết điều này vô cùng khó khăn, nhưng hắn cũng biết rằng, thỉnh thoảng có một "Người quan sát" có thể được đưa trở về "Trantor", sau đó nhảy vọt ba cấp để trở thành nhân vật quan trọng, tuy nhiên cơ hội đó thực sự quá ít ỏi. Ngay cả khi đạt đến tố chất của một "Người quan sát" hàng đầu, vẫn không đủ điều kiện để hắn trở thành "Phát ngôn viên".

Lấy Gendibal làm ví dụ, cậu ta trẻ hơn Compor bốn tuổi. Chắc chắn cậu ta cũng giống như Compor, được "Second Foundation" thu nhận từ nhỏ, nhưng cậu ta lại được đưa thẳng đến "Trantor", và hiện tại đã là một "Phát ngôn viên". Compor không hề có bất kỳ suy nghĩ bất mãn nào về việc tại sao Gendibal lại có thể thành công sớm như vậy. Từ kinh nghiệm liên lạc thường xuyên với Gendibal gần đây, hắn đã lĩnh hội được sức mạnh tâm linh to lớn của chàng trai trẻ này. Hắn thậm chí không thể chống cự nổi một giây trước cậu ta.

Nhưng một khi cuộc khủng hoảng hiện tại có thể được giải trừ, tiền đồ của hắn sẽ vô cùng rộng mở.

Giả sử cuộc khủng hoảng này có thể được giải trừ thành công, vậy ai dám quên rằng chính Compor là người đầu tiên phát hiện ra sự khác biệt của Trevize so với người thường?

Hắn gặp Trevize ở đại học, ban đầu hắn chỉ coi đối phương là một người bạn đồng hành thông minh, linh hoạt và vui vẻ. Thế nhưng vào một buổi sáng nọ, hắn bừng tỉnh từ những giấc mơ hỗn loạn, cảm thấy buồn bã khó hiểu trước việc Trevize vẫn chưa được "Second Foundation" thu nhận từ sớm.

Trevize tất nhiên là không thể bị thu nhận, vì hắn là người bản địa "Terminus", không giống như Compor, vốn là người nhập cư từ một thế giới khác. Ngay cả khi Trevize không phải "người Terminus", thì về mặt thời gian cũng đã quá muộn. Chỉ những đứa trẻ có độ linh hoạt tâm trí 100% mới có thể tiếp nhận giáo dục tâm linh; người trưởng thành dù bị ép buộc nhồi nhét thì hiệu quả cũng không cao.

Cũng chính vào buổi sáng hôm đó, Compor bắt đầu tự hỏi, rốt cuộc nguyên nhân gì khiến bản thân hắn lại dành sự quan tâm sâu sắc đến Trevize như vậy?

Đến khi gặp lại Trevize, Compor đã thâm nhập và thăm dò sâu vào tâm trí của Trevize, để rồi cuối cùng hắn phát hiện ra lý do tại sao mình lại nảy sinh những cảm xúc bất an về người này. Trong tâm trí Trevize có rất nhiều đặc điểm mà hắn không thể hiểu nổi dựa trên sự đào tạo mình từng trải qua. Hết lần này đến lần khác, hắn dùng đủ mọi cách để thăm dò Trevize, nhưng không có cách nào khớp hoặc phù hợp cả. Dưới hàng loạt cái nhìn thấu thị mà hắn thực hiện, hắn chỉ thấy rất nhiều lỗ hổng, không, thực tế chúng không phải là lỗ hổng, mà hoàn toàn là những cú nhảy vọt thực tế không tồn tại. Những luồng tư tưởng hoạt bát, bôn tẩu này khiến tâm trí Trevize sâu thẳm đến mức không thể theo dõi và dự đoán.

Compor không tìm ra được lời giải thích nào cho ý nghĩa này, nhưng hắn lạnh lùng quan sát Trevize, dùng những đặc điểm mà mình phát hiện được để ghim chặt đối phương, rồi hắn bắt đầu nghi ngờ rằng Trevize có một năng lực thần bí là chỉ cần dựa vào những dữ liệu nghèo nàn thiếu sót là có thể đạt được kết luận chính xác.

Liệu điều này có liên quan đến những lỗ hổng mà hắn phát hiện ra không? Đây là vấn đề tâm linh học hoàn toàn vượt quá khả năng của chính hắn, có lẽ chỉ có các thành viên của "Hội đồng Phát ngôn viên" mới có thể hiểu được. Hắn cảm thấy rất khó chịu trước sự quyết đoán mà Trevize sở hữu, với những năng lực siêu phàm đó, nếu chúng có thể được phát huy hoàn toàn, thì bản thân Trevize, người này có thể làm được gì? Kiến thức của chính Compor không thể tìm ra câu trả lời. Hắn gần như có thể nhìn thấu hoàn toàn những đặc điểm mà Trevize sở hữu đại diện cho ý nghĩa gì, nhưng điều đó là chưa đủ, và dường như cũng không hẳn là như vậy. Hắn chỉ có một kết luận trực giác, hay nói cách khác là một sự suy đoán, rằng Trevize có khả năng tiềm tàng để trở thành một nhân vật quan trọng nhất.

Cuối cùng, hắn không nhịn được mà đánh một canh bạc mạo hiểm dường như vượt quá chức trách của mình. Dù sao thì, nếu hắn đúng thật thì sao?

Hắn lấy hết can đảm để liên lạc với "Hội đồng Phát ngôn viên", nhưng lại không gây được sự chú ý của bất kỳ ai trong số họ. Những "Phát ngôn viên" lão luyện kia không một ai đoái hoài đến hắn. Sau khi sự việc truyền ra, danh tiếng của hắn cũng theo đó mà quét sạch. Trong lúc tuyệt vọng, hắn tìm đến những thành viên có thâm niên ít trong "Hội đồng", cuối cùng, Gendibal đã phản hồi hắn.

Gendibal rất kiên nhẫn lắng nghe báo cáo của hắn, và kể từ lúc đó, giữa hai người đã có một mối quan hệ đặc biệt. Dựa trên sự thúc giục của Gendibal, cậu ta muốn Compor tiếp tục duy trì quan hệ với Trevize, cũng chính từ sự chỉ đạo của Gendibal, hắn mới cố tình tạo ra, thiết kế ra tình huống bất lợi đó, dẫn đến sự lưu đày của Trevize. Và cũng chỉ thông qua Gendibal, Compor mới có thể (hắn đã bắt đầu hy vọng) đạt được giấc mơ một ngày nào đó được thăng tiến đến "Trantor".

Tuy nhiên, tất cả công tác chuẩn bị lại chỉ được thiết kế để đưa Trevize đến "Trantor". Sự từ chối kiên quyết của Trevize hoàn toàn nằm ngoài dự tính của Compor, khiến hắn kinh ngạc khôn xiết; thậm chí (Compor nghĩ) ngay cả Gendibal cũng không dự đoán được.

Dù tình hình diễn biến thế nào, Gendibal đã vội vã đến để hội họp, đối với Compor mà nói, cảm giác khủng hoảng rõ ràng càng sâu sắc hơn.

Compor bèn phát đi tín hiệu siêu sóng của mình.