"Ông chắc chắn rằng đó chỉ là những lời đồn thổi vô căn cứ sao?" Sau khi họ vừa ngồi xuống trước một khung cửa sổ mở ra phía trên và hướng vào trong, phô bày bầu trời đêm nổi tiếng của Sayshell, Trevize lại hỏi một lần nữa. Ánh đèn trong phòng mờ dần để lộ ra vẻ đẹp của bầu trời đêm, gương mặt sẫm màu của Quintesetz tan vào trong bóng tối.

"Chẳng lẽ ông không chắc chắn sao?" Quintesetz nói. "Ông đã bao giờ nghĩ rằng có thế giới nào đó có thể hòa nhập vào siêu không gian chưa? Ông biết đấy, người bình thường chỉ có hiểu biết mơ hồ về siêu không gian mà thôi."

"Thực tế mà nói," Trevize đáp, "tôi đã đi lại trong siêu không gian hàng trăm lần, nhưng chính bản thân tôi cũng chỉ có những hiểu biết mơ hồ về việc siêu không gian rốt cuộc là gì."

"Vậy thì, hãy để tôi nói thẳng. Tôi có thể khẳng định với ông rằng, Trái Đất - dù nó là gì đi nữa - không hề nằm trong phạm vi của Liên bang Sayshell. Và thế giới mà các ông nhắc đến không phải là Trái Đất."

"Tuy nhiên, ngay cả khi ông không biết Trái Đất ở đâu, Quintesetz, ông cũng nên biết thế giới mà tôi đang nói tới nằm ở đâu chứ. Nó thực sự nằm trong phạm vi của Liên bang Sayshell. Chúng tôi đã biết đủ về điều đó rồi. Phải không, Pelorat?"

Pelorat đang mải mê lắng nghe, giật mình vì câu hỏi bất ngờ. "Nhắc đến chuyện này, Golan, tôi biết nó ở đâu."

Trevize quay sang nhìn ông, "Khi nào vậy, Janov?"

"Vào lúc sớm hơn tối nay, Golan thân mến. Trên đường từ văn phòng của ông về nhà, khi ông chỉ cho chúng tôi xem chòm Ngũ Tỷ Muội, Quintesetz, ông đã chỉ ra một ngôi sao mờ nhạt ở trung tâm của hình ngũ giác. Tôi nghĩ đó chính là Gaia."

Quintesetz do dự, gương mặt ông ẩn trong bóng tối khiến người ta không thể đoán được biểu cảm. Cuối cùng, ông nói: "Được rồi, đây là điều mà các nhà thiên văn học của chúng tôi đã nói riêng với tôi. Có một hành tinh quay quanh ngôi sao này."

Trevize trầm ngâm nhìn Pelorat, nhưng không thấy vị giáo sư có biểu cảm gì đặc biệt. Trevize quay sang Quintesetz, "Vậy hãy cho chúng tôi biết tất cả về ngôi sao đó. Ông có tọa độ của nó không?"

"Tôi sao? Không." Ông gần như bật dậy để phủ nhận. "Tôi không có tọa độ của ngôi sao đó ở đây. Ông có thể lấy nó từ khoa thiên văn của chúng tôi, mặc dù tôi không nghĩ là ông sẽ không gặp rắc rối đâu. Việc đi đến ngôi sao đó là không được phép."

"Tại sao không? Nó nằm trong phạm vi của các ông, đúng không?"

"Về mặt địa hình không gian thì đúng. Nhưng về mặt chính trị thì không."

Trevize chờ đợi thêm lời giải thích. Khi không thấy nói gì thêm, ông đứng dậy.

"Giáo sư Quintesetz," ông nói một cách rất trang trọng, "tôi không phải là cảnh sát, quân nhân, nhà ngoại giao hay kẻ côn đồ. Tôi sẽ không ép buộc ông phải tiết lộ thông tin gì cả. Ông phải hiểu rằng, tôi không hỏi thông tin này vì lợi ích cá nhân. Đây là công việc của Foundation, và tôi không muốn điều này dẫn đến xung đột giữa các vì sao. Tôi cũng không nghĩ Liên bang Sayshell muốn như vậy."

Quintesetz nói một cách không chắc chắn, "Điều này có liên quan gì đến công việc của Foundation?"

"Đây không phải là điều tôi có thể thảo luận với ông. Nếu Gaia không phải là vấn đề ông có thể thảo luận với tôi, thì chúng tôi chỉ còn cách đưa nó lên cấp chính phủ, và trong trường hợp đó, có lẽ tình hình sẽ còn tồi tệ hơn đối với Sayshell. Sayshell duy trì sự độc lập đối với Liên bang, tôi không phản đối điều đó. Tôi không có lý do gì để mong Sayshell gặp xui xẻo, và tôi cũng không muốn phải tìm đến đại sứ của chúng tôi. Thực tế, làm như vậy cũng sẽ bất lợi cho tôi, vì tôi bị yêu cầu nghiêm ngặt là phải có được thông tin này mà không cần đến sự can thiệp của chính phủ. Vậy xin hãy cho tôi biết, có lý do gì khiến ông không thể thảo luận về Gaia với chúng tôi không? Nếu ông nói ra, liệu ông có bị bắt giữ hoặc chịu hình phạt nào khác không? Ông có thể nói thẳng cho tôi biết liệu tôi còn lựa chọn nào khác ngoài việc tìm đến đại sứ hay không?"

"Không, không," Quintesetz nói, nghe có vẻ hoàn toàn bối rối. "Tôi chẳng biết gì về các công việc chính phủ cả. Chúng tôi chỉ là không nói về thế giới đó mà thôi."

"Mê tín sao?"

"Ừm, phải. Mê tín. Trời ơi, tại sao tôi lại hơn được những kẻ ngu ngốc nói với các ông rằng Gaia nằm trong siêu không gian, hay hơn cả vợ tôi chứ? Cô ấy không bao giờ ở lại trong căn phòng đang nói về Gaia, thậm chí sẽ rời khỏi phòng vì sợ ngôi nhà sẽ bị..."

"Bị sét đánh trúng sao?"

"Bị một đòn tấn công từ xa hủy diệt. Còn tôi, ngay cả việc thốt ra cái tên đó tôi cũng thấy do dự. Gaia. Gaia. Âm tiết này không làm hại tôi. Tôi không hề bị tổn thương. Tuy nhiên, tôi vẫn do dự. Nhưng xin hãy tin tôi, tôi thực sự không biết tọa độ ngôi sao của Gaia. Nếu có thể giúp các ông, tôi sẽ giúp. Nhưng hãy để tôi nói cho ông biết, trong Liên bang, chúng tôi không bao giờ nhắc đến thế giới đó. Chúng tôi không đụng chạm đến nó, cũng không nghĩ về nó. Tôi có thể cho các ông biết vài điều gần như không ai hay biết - còn ít người biết hơn các ông tưởng tượng đấy. Tôi rất nghi ngờ việc các ông có thể tìm thấy thêm tư liệu ở bất kỳ nơi nào khác trong Liên bang. Chúng tôi biết Gaia là một thế giới rất cổ xưa, thậm chí có người cho rằng đó là thế giới cổ xưa nhất trong tinh khu này, nhưng chúng tôi không thể chắc chắn. Những người yêu nước nói với chúng tôi rằng hành tinh Sayshell mới là cổ xưa nhất, không dám nói là Gaia. Chỉ có một cách để hòa giải hai ý kiến này, đó là cho rằng Gaia chính là Trái Đất, vì việc Sayshell được người Trái Đất khai phá đã là điều ai cũng biết."

"Hầu hết các nhà sử học - chỉ là trong phạm vi giữa họ với nhau thôi - đều cho rằng Gaia được xây dựng độc lập. Họ cho rằng nó không phải do bất kỳ thế giới nào trong Liên bang của chúng ta khai phá, và Liên bang của chúng ta cũng không phải do Gaia khai phá. Về vấn đề Gaia được khai phá trước hay sau Sayshell, hiện tại vẫn chưa có sự thống nhất về nhận thức."