Phòng họp Ban Thường vụ mù mịt khói thuốc. Đây là hội nghị liên tịch Đảng chính đầu tiên được tổ chức trong những năm gần đây. Tham dự hội nghị ngoài toàn bộ các Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, còn có tất cả thành viên Đảng đoàn Ủy ban Nhân dân thành phố. Nội dung cốt lõi chỉ có một: Phó Thị trưởng Thường trực Lục Vi Dân trình bày phương án cải cách toàn diện ngành công nghiệp dệt may Tống Châu.
Tống Châu vốn không có lệ triệu tập hội nghị liên tịch Đảng chính. Ít nhất là từ khi Thượng Quyền Trí nhậm chức Bí thư Thành ủy, loại hình hội nghị này chưa từng diễn ra. Theo quan điểm của Thượng Quyền Trí, Đảng và chính quyền cần tách biệt: Thành ủy quản lý phương hướng, tổ chức nhân sự và các chính sách lớn; Ủy ban Nhân dân quản lý việc thực thi và các sự vụ hành chính cụ thể. Mỗi bên gánh vác trách nhiệm riêng, vận hành theo quỹ đạo riêng, biện chứng mà thống nhất.
Thời kỳ Hoàng Tuấn Thanh làm Thị trưởng cũng không muốn mở hội nghị liên tịch Đảng chính kiểu này, hai bên ranh giới rõ ràng, nên hội nghị này chỉ tồn tại trên danh nghĩa.
Thế nhưng, hội nghị liên tịch Đảng chính hôm nay lại do chính Thượng Quyền Trí chủ động đề xuất, hơn nữa còn nhận được sự ủng hộ từ Đồng Vân Tùng và Ngụy Hành Hiệp cùng những người khác.
"Được sự ủy thác của Bí thư Thượng và Thị trưởng Đồng, tôi chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện đợt cải cách doanh nghiệp nhà nước lần này trên toàn thành phố. Thời gian trước do khối lượng công việc khá lớn, phương án cũng phải sửa đổi hoàn thiện nhiều lần nên vẫn chưa đưa ra được bản hoàn chỉnh, vì vậy chưa trình lên Thành ủy và Ủy ban Nhân dân thành phố. Hôm qua, tôi đã báo cáo bản thảo cuối cùng của Tổ lãnh đạo cải cách doanh nghiệp nhà nước về phương án cải tổ ngành dệt may thành phố cho Bí thư Thượng và Thị trưởng Đồng. Theo ý kiến của Bí thư Thượng, hôm nay thành phố triệu tập hội nghị liên tịch Đảng chính, để tôi báo cáo phương án cải tổ ngành dệt may với tất cả các đồng chí ở đây."
Lục Vi Dân cầm trên tay một xấp tài liệu dày cộp. Thực tế, anh chẳng cần đến chúng. Suốt thời gian qua, tâm trí anh đều dồn hết vào đây, nắm rõ mọi dữ liệu trong lòng bàn tay. Bản thảo cuối cùng vừa chốt xong hôm qua, anh lập tức báo cáo với hai vị lãnh đạo chủ chốt và ấn định hội nghị hôm nay.
"Trước khi báo cáo phương án cải tổ, tôi xin giới thiệu sơ lược về tình hình ngành dệt may thành phố chúng ta... Thành phố chúng ta là căn cứ công nghiệp dệt may lâu đời được xây dựng sau giải phóng, toàn thành phố có 18 doanh nghiệp dệt may, trong đó có 12 doanh nghiệp quy mô lớn. Năm 92, ngành dệt may thành phố đạt giá trị sản xuất 680 triệu nhân dân tệ, năm 96 là 1,32 tỷ nhân dân tệ... Tuy quy mô khá đầy đủ và số lượng công nhân lớn, nhưng ngành dệt may của chúng ta đang tồn tại rất nhiều vấn đề. Một là tỷ lệ nợ trên tài sản quá cao, trung bình trên 95%. Trong đó, Nhà máy Dệt số 1 và số 2 lên tới 115% và 121%, Nhà máy Dệt kim số 2 và số 4 lên tới 133% và 137%..."
"Là các doanh nghiệp xương sống của ngành dệt may thành phố, ngoài việc tự thế chấp tài sản để vay vốn, số tiền Ủy ban Nhân dân thành phố đứng ra bảo lãnh tài chính cho bốn nhà máy này đã đạt con số kinh ngạc là 318 triệu nhân dân tệ. Có thể nói, đây đã trở thành một hố đen tài chính của thành phố. Từ năm 94 đến nay, tình hình kinh doanh của bốn doanh nghiệp này ngày càng sa sút. Nhà máy Dệt số 1 và số 2 sản xuất không bình thường từ nửa cuối năm 94, còn Nhà máy Dệt kim số 2 và số 4 thì từ đầu năm 95 đã rơi vào cảnh đình trệ, hoàn toàn dựa vào việc "truyền máu" từ ngân sách để duy trì..."
"Có thể nói, ngành dệt may thành phố đã đến lúc buộc phải cải cách, không cải cách không được, cải cách càng sớm càng tốt. Áp lực khổng lồ mà bốn doanh nghiệp này gây ra cho ngân sách thành phố đang đẩy chúng ta đến bờ vực sụp đổ. Dù cải cách chắc chắn sẽ gây ảnh hưởng lớn đến cục diện xã hội, nhưng nếu không làm, Tống Châu sẽ đối mặt với tình cảnh khó khăn hơn trong tương lai. Vì vậy, Thành ủy và Ủy ban Nhân dân đã hạ quyết tâm, tận dụng tinh thần Đại hội XV và chính sách giảm số lượng máy dệt của quốc gia, đợt cải cách doanh nghiệp nhà nước lần này sẽ bắt đầu từ ngành dệt may."
... "Ngoài bốn doanh nghiệp nhà nước, tôi xin nhấn mạnh về chủ thể sáp nhập - Tập đoàn Lộc Sơn, cùng ý đồ, mục tiêu cải cách và căn cứ thiết kế phương án này..."
Lục Vi Dân tóm tắt tình hình phát triển năm năm qua của Tập đoàn Lộc Sơn, thế mạnh kinh doanh trong ngành dệt may trong nước, đặc biệt là việc nhập khẩu thiết bị tiên tiến, đẩy mạnh chiến lược hướng ngoại và mở rộng thị trường nước ngoài. Sau đó, anh so sánh khách quan ưu nhược điểm giữa bốn doanh nghiệp nhà nước và Tập đoàn Lộc Sơn để mọi người có cái nhìn trực quan nhất.
"Tôi đã nghiên cứu chi tiết và đúc kết lý do khiến các doanh nghiệp này thất bại trong cạnh tranh thị trường. Có vài yếu tố chính: Thứ nhất, nhân sự thừa thãi, năng suất lao động thấp. Lấy Nhà máy Dệt số 1 so với Tập đoàn Lộc Sơn, cùng một xưởng dệt... Thứ hai, doanh nghiệp gánh vác các chức năng xã hội như bệnh viện, trường học, trong khi Tập đoàn Lộc Sơn là doanh nghiệp hương trấn nên không phải chịu gánh nặng này. Thứ ba, thiết bị lạc hậu, hiệu suất thấp, tỷ lệ phế phẩm cao. Thứ tư, các đời lãnh đạo tư tưởng không đổi mới, thiếu năng lực quản lý trong kinh tế thị trường, sản phẩm đơn điệu, năng lực đổi mới công nghệ kém. Thứ năm, thể chế cứng nhắc, phản ứng chậm chạp, hiệu quả ra quyết định thấp, bị ràng buộc bởi cơ quan chủ quản. Thứ sáu, ảnh hưởng từ môi trường thị trường trong nước, sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt..."
Sự giới thiệu của Lục Vi Dân vô cùng tỉ mỉ và khách quan. Những người có mặt ở đây tuy biết sơ qua tình hình, nhưng chưa ai nghiên cứu sâu sát từng doanh nghiệp và đối chiếu với quỹ đạo phát triển của Tập đoàn Lộc Sơn như anh.
"Tóm lại, sự cộng hưởng của nhiều yếu tố bất lợi khiến tình hình các doanh nghiệp này ngày càng nguy hiểm, đặc biệt là sự trỗi dậy của các doanh nghiệp tư nhân và hương trấn. Điều này buộc chúng ta phải đưa cải cách vào chương trình nghị sự." Lục Vi Dân giơ xấp tài liệu lên, "Trong tay các đồng chí đã có phương án cải cách chi tiết. Theo ý đồ của Tổ lãnh đạo, sau khi tái cơ cấu, Tập đoàn Công nghiệp Dệt may Lộc Sơn mới sẽ trở thành doanh nghiệp cổ phần mà vốn nhà nước và tập thể giữ vai trò khống chế. Trong vài năm tới, thông qua cơ chế khuyến khích cổ phần, chúng ta sẽ thực hiện đa dạng hóa cổ đông, thúc đẩy ban quản lý phát huy tối đa chủ động, thực hiện tăng giá trị tài sản nhà nước và tập thể, đưa ngành dệt may thành trụ cột xứng tầm của Tống Châu."
Sau nửa giờ trình bày, Lục Vi Dân trao lại quyền chủ trì cho Thượng Quyền Trí.
"Các đồng chí có lẽ đã nắm rõ phương án. Thực tế, bản thảo sơ bộ đã có từ một tuần trước, nhưng do còn một vài chi tiết cần thảo luận với Ủy ban Kế hoạch, Ủy ban Kinh tế, Tài chính và Phòng Nghiên cứu Chính sách, nên bản trên tay các đồng chí mới là bản cuối cùng." Thượng Quyền Trí bình thản nói, "Phương án chắc chắn vẫn còn tồn tại vấn đề, nhưng do hạn chế về thời gian, tôi yêu cầu Lục Vi Dân đưa ra trước. Nếu có vấn đề, chúng ta sẽ cùng thảo luận để chỉnh sửa."
"Bây giờ mọi người có thể phát biểu ý kiến hoặc đặt câu hỏi. Phương án này chưa phải là cuối cùng, chúng ta cần trí tuệ tập thể để nó trở nên cân bằng và hợp lý hơn." Thượng Quyền Trí mỉm cười nhìn quanh, "Mọi người cứ cân nhắc, có gì không hiểu cứ hỏi để Vi Dân giải đáp. Hành Hiệp, đồng chí bắt đầu trước nhé?"
Ngụy Hành Hiệp thực ra đã nắm rất rõ phương án này. Dù Lục Vi Dân không thông báo chính thức sau khi chốt bản cuối, nhưng suốt tuần qua, hai người đã nhiều lần trao đổi. Chỉ là phiên bản hiện tại có chút thay đổi, đặc biệt là thiết kế về hội cổ đông công nhân và cơ chế khuyến khích cổ phần cho ban quản lý khá mới mẻ.
"Bí thư Thượng, Thị trưởng Đồng, tôi đã xem qua, phương án rất táo bạo và mới lạ, đặc biệt là ý tưởng phân bổ cổ phần rất đáng chú ý. Về các điểm chưa rõ thì tôi chưa nghĩ ra." Ngụy Hành Hiệp vừa suy nghĩ vừa nói: "Tôi chỉ có một câu hỏi: phần nợ do ngân sách thành phố bảo lãnh cần phải tính toán kỹ. Bốn doanh nghiệp này ban đầu do ngân sách đầu tư, là doanh nghiệp nhà nước độc quyền, nay ngân sách lại bảo lãnh vay vốn nhiều như vậy, làm sao để đảm bảo vốn nhà nước của thành phố được thể hiện trọn vẹn trong Tập đoàn Công nghiệp Dệt may Lộc Sơn mới? Điều này cần một phương pháp tính toán khoa học để kiểm chứng."
