Đường Dược bắt đầu chọn lọc những gói bánh quy nén đạt tiêu chuẩn. Trước mặt anh là gần như toàn bộ khẩu phần lương thực tại trạm Côn Lôn. Trong điều kiện lý tưởng, số bánh quy nén này đủ để anh duy trì sự sống trong tám trăm ngày sao Hỏa. Đây là con số mà Lão Miêu đã tính toán kỹ lưỡng khi phân chia vật tư năm xưa—không rõ lúc đó Lão Miêu đang suy tính điều gì, khi nó nắm giữ trong tay sinh mệnh của hai con người cuối cùng trong vũ trụ, nơi mà một miếng bánh quy chênh lệch cũng đồng nghĩa với việc kéo dài thêm một ngày sự sống.
Chú mèo máy này đã đóng vai một vị thần, đặt Đường Dược và Mạch Đông lên hai đầu cán cân để đong đếm sức nặng của hai sinh mạng.
Bánh quy nén tại trạm Côn Lôn có ngày sản xuất khác nhau. Những gói cổ xưa nhất có thể truy xuất từ nhiệm vụ đổ bộ lần thứ chín, đó là mười năm trước, vào năm 2042, khi tàu vũ trụ Orion mới chỉ đưa vào vận hành không lâu. Lần đầu tiên người Trung Quốc giữ vai trò chỉ huy nhiệm vụ trên tàu, và đáng chú ý là vị chỉ huy đó chính là thầy giáo của Đường Dược, hiện là Phó giám đốc Trung tâm Phi hành gia Trung Quốc - Lý Dương. Nghe nói trước khi được tuyển chọn làm phi hành gia, ông là phi công át chủ bài của Sư đoàn Không quân số 1.
Đường Dược ngồi bên cạnh bàn, dưới chân đặt một chiếc thùng giấy. Anh kiểm tra từng gói bánh quy, đối chiếu ngày sản xuất trên bao bì. Gói nào đạt yêu cầu thì để sang một bên, không đạt thì ném vào thùng.
"Tháng 6 năm 2041... không đúng."
"Tháng 8 năm 2044, không đúng."
"Tháng 2 năm 2051, không đúng."
Đường Dược rút ngẫu nhiên một gói từ đống bánh quy, "Ngày sản xuất tháng 7 năm 2046, Trung tâm Nghiên cứu và Huấn luyện Phi hành gia Trung Quốc... gói này được!"
"Những gói bánh quy chế biến lạnh này, mỗi gói chứa bao nhiêu vitamin C?"
"Không rõ, cái này khó nói lắm." Đường Dược lắc đầu, anh đưa gói bánh quy nén trước camera rồi lắc nhẹ, "Bao bì ghi mỗi gói chứa 120 miligam vitamin C, nhưng thực tế chắc chắn không tới con số đó. Bánh quy chế biến lạnh là một sản phẩm thất bại, lượng vitamin C bên trong sẽ liên tục suy giảm theo thời gian lưu trữ. Hồi đó Dương Loạn Mã từng cho tôi xem một bảng dữ liệu... hình như trung bình cứ hai năm thì hàm lượng giảm đi 25%."
Mạch Đông nhẩm tính sơ qua, "Vậy chẳng lẽ hiện tại 75% lượng vitamin C trong bánh quy đã bị biến chất rồi sao?"
"Có khả năng, nên những gói bánh này không có nhiều vitamin, chỉ dùng để ứng phó khẩn cấp thôi." Đường Dược tiếp tục chọn lọc. Anh không biết trạm Côn Lôn còn bao nhiêu gói bánh đạt chuẩn, nhưng với tình hình hiện tại, số lượng bánh chế biến lạnh càng nhiều càng tốt.
Đường Dược lẩm bẩm đọc ngày tháng sản xuất trên bao bì, ném từng nắm bánh vào thùng, mồ hôi rịn ra trên trán.
"Năm 2051, năm 2044, năm 2044... lại là năm 2044..."
Trên trạm không gian, Mạch Đông nhìn đống bánh quy bên cạnh Đường Dược ngày một nhiều lên, trong lòng vô cùng căng thẳng. Đây là vấn đề sống còn, số lượng bánh quy nén chế biến lạnh càng nhiều thì lượng vitamin C thu được càng lớn, và thời gian dành cho Đường Dược càng dài.
"Đến lúc đó anh định chiết xuất vitamin C từ mấy gói bánh này thế nào?" Cô gái hỏi, "Anh không thể ăn hết chúng được chứ?"
Theo lời Đường Dược, lượng vitamin C trong bánh quy nén chế biến lạnh chưa tới 30 miligam. Một người trưởng thành cần bổ sung từ 100 đến 120 miligam vitamin C mỗi ngày, trên sao Hỏa con số này còn cao hơn. Huống hồ cơ thể Đường Dược đang đứng bên bờ vực mắc bệnh hoại huyết, mỗi ngày anh cần nạp ít nhất 200 đến 300 miligam vitamin C.
Nếu Đường Dược dựa vào việc ăn bánh quy để bổ sung vitamin, thì mỗi ngày anh phải ăn tới mười gói bánh quy nén chế biến lạnh.
Ăn như vậy chắc chắn sẽ chết.
"Tất nhiên là không ăn rồi, cô tưởng tôi là cái máy đốt carbohydrate chắc? Một ngày hơn chục gói, cô đang đổ than vào lò hơi đấy à?" Đường Dược vỗ vỗ vào đống "gạch" đang chất cao bên cạnh, "Nhiều bánh quy thế này, ăn vào chắc chắn mất mạng. Tôi phải chiết xuất vitamin ra!"
"Chiết xuất?"
"Đúng, cô còn nhớ đặc tính của axit ascorbic không?" Đường Dược nghiến răng cười, "Nó tình cờ lại là loại vitamin dễ chiết xuất nhất!"
"Axit ascorbic tan trong nước... ý anh là vitamin C là vitamin tan trong nước sao?" Mạch Đông nhíu mày, "Anh định dùng nước để chiết xuất vitamin C từ bánh quy? Nhưng dung dịch vitamin C trong nước vốn không ổn định, cực kỳ dễ bị oxy hóa."
Mạch Đông không hiểu tại sao Đường Dược lại nói axit ascorbic là loại dễ chiết xuất nhất. Thực tế hoàn toàn ngược lại, dung dịch vitamin C rất dễ bị phá hủy bởi quá trình oxy hóa. Thứ này có tính khử cực mạnh, không thể tồn tại ổn định. Trong điều kiện phòng thí nghiệm, để chiết xuất vitamin C, bắt buộc phải thêm axit clohydric hoặc axit oxalic.
"Trên Trái Đất, việc chiết xuất vitamin C không thuận tiện là do sự hiện diện của không khí, không khí sẽ nhanh chóng oxy hóa axit ascorbic. Nhưng cô bé à, hãy dùng cái đầu nhỏ của cô suy nghĩ xem, tôi đang ở đâu?" Đường Dược dùng ngón tay chỉ vào camera, coi như đang chạm vào trán cô gái, "Tôi sẽ không chiết xuất vitamin C trong trạm Côn Lôn, tôi sẽ đến gara... nơi đó thiếu oxy nhất, không có gì phản ứng với vitamin C cả, nên việc chiết xuất sẽ không gặp vấn đề gì."
Mạch Đông vỗ tay thán phục.
"Dù sao cô cũng là học bá xuất thân từ Viện Hàn lâm Khoa học, sao chuyện này mà cũng không nghĩ ra?" Đường Dược cười.
Cô gái bĩu môi. Mạch Đông không phải không nghĩ ra, mà là tâm trí cô từ nãy đến giờ đã rối bời.
Đầu óc trống rỗng, không thể suy nghĩ bình thường.
Đường Dược đột nhiên nói rằng anh sắp chết, câu nói này thực sự làm Mạch Đông hoảng sợ, đến tận bây giờ vẫn chưa hoàn hồn.
Đường Dược mất cả buổi chiều để chọn ra tất cả những gói bánh quy nén có ngày sản xuất từ năm 2046 đến 2048. Đếm được tổng cộng 96 gói. Nếu tính mỗi gói chứa 30 miligam vitamin C, thì 96 gói chứa tổng cộng 2.880 miligam.
"Nếu mỗi ngày tôi bổ sung 200 miligam vitamin C, số bánh này chỉ đủ dùng trong 14 ngày." Đường Dược trầm ngâm một lát, "Nếu cứ hai ngày tôi bổ sung 200 miligam, thì số bánh này có thể dùng trong một tháng."
Hàm lượng vitamin C trong bánh quy nén chế biến lạnh vẫn quá ít, trong khi chu kỳ sinh trưởng của cà chua kéo dài tới hai tháng.
Vẫn thiếu mất một tháng.
"Thôi kệ, thiếu một tháng thì thiếu một tháng, cùng lắm tôi giảm lượng vitamin C nạp vào mỗi ngày, một tháng cũng không chết được." Đường Dược lắc đầu. Anh nhấc khay nước rỗng trên kệ xuống, đếm sáu gói bánh quy nén ném vào khay, tìm một thanh kim loại làm chày cũng ném vào đó. Sau đó, anh xé một cuộn băng gạc y tế từ hộp cứu thương, tìm hai ống tiêm, dùng ống đong lấy nửa lít nước sạch, cho vào cốc đậy chặt rồi tất cả đều ném vào trong khay.
Cuối cùng, Đường Dược tháo tấm chăn giữ nhiệt trên người, cuộn lại nhét vào khay, rồi ôm lấy bộ Minh Quang Khải trên tường.
"Mạch Đông, tôi đi chiết xuất vitamin C đây, cô tiếp tục tìm kiếm Lão Miêu nhé." Đường Dược chui vào trong bộ Minh Quang Khải, vừa kiểm tra bộ đồ du hành vừa liên lạc với Mạch Đông, "Có phát hiện gì nhớ thông báo cho tôi ngay."
"Vâng, tôi biết rồi."
Đường Dược vụng về cúi người, ôm khay nước vào lòng, nhìn quanh một vòng, dừng lại một chút, "Tôi đi đây, tạm biệt."
