Khi Lục Vi Dân đi khảo sát tại Cục Công an thành phố Tống Châu, Phó bí thư Ủy ban Chính pháp Thành ủy, Bí thư Đảng ủy kiêm Cục trưởng Cục Công an thành phố Tống Tử Nguyên đã có bài báo cáo chuyên đề với ông, đề cập đến những khó khăn mà Tống Châu đang phải đối mặt trong công tác quản lý dân cư và an ninh trật tự.
Dân số đô thị Tống Châu, chủ yếu là lượng dân tạm trú từ nơi khác đến, đang tăng vọt, vượt xa so với vài năm trước. Đặc biệt trong một hai năm trở lại đây, xu thế nhập cư ngày càng mạnh mẽ. Các khu vực Lộc Khê, Toại An, Lộc Thành, Tô Tiều, Khu kinh tế, Sa Châu, Tống Thành, thậm chí là Diệp Hà, đều cho thấy đà tăng trưởng mạnh mẽ của dân nhập cư. Hơn nữa, rất nhiều người trong số đó đã cư trú tại Tống Châu trên ba tháng, dần dần chuyển thành cư trú dài hạn.
Hiện tại, khu vực tập trung đông dân cư nhập cư nhất là Lộc Khê, Toại An, Tô Tiều, cũng như khu vực tiếp giáp giữa Lộc Thành và Lộc Khê. Nguồn dân nhập cư lớn nhất là dân nông nghiệp trong nội tỉnh; nguồn lớn thứ hai đến từ Tây Lương và Nghi Sơn, hai thành phố giáp ranh với Tống Châu nhưng tốc độ phát triển kinh tế lại không thể sánh bằng; nguồn thứ ba có phần bất ngờ, là từ hai thành phố phía bắc tỉnh Hoàn, chủ yếu làm việc tại các khu công nghiệp ở Tô Tiều.
Sự phát triển nhanh chóng của ngành ẩm thực và giải trí tại quận Tống Thành và quận Sa Châu cũng thu hút lượng lớn lao động từ các tỉnh như Dự, Hoàn, Xuyên, Tương, Du, Ngạc. Đặc biệt, Tống Thành và Sa Châu đều dốc sức hỗ trợ phát triển ngành dịch vụ, tự nhiên đã thu hút rất nhiều người từ nơi khác đến.
Khu vực cầu Minh Nguyệt ở Tống Thành và phố Sa Lãng ở Sa Châu đã hình thành những dãy phố ẩm thực và giải trí quy mô lớn. Ngoài vô số nhà hàng danh tiếng với đủ loại đẳng cấp, còn xuất hiện hàng loạt tụ điểm giải trí về đêm, vô số hộp đêm, câu lạc bộ, vũ trường, quán bar mọc lên như nấm. Điều này khiến an ninh xã hội tại Tống Châu trở nên phức tạp, các hiện tượng như mại dâm, cờ bạc, ma túy cũng bắt đầu lan tràn.
Trong bài báo cáo, Tống Tử Nguyên đã đặc biệt báo cáo riêng với Lục Vi Dân về tình hình này. Trong tháng Năm, Cục Công an Tống Châu đã liên tiếp ra đòn mạnh tay, triệt phá bốn băng nhóm liên quan đến xã hội đen, mại dâm và ma túy, đồng thời còn phá hủy một điểm sản xuất ma túy tại Liệt Sơn.
Phong cách làm việc của Tống Tử Nguyên khác hẳn với Chu Tố Toàn. Lục Vi Dân cho rằng phong cách của Tống Tử Nguyên phù hợp hơn với một Tống Châu đang trên đà phát triển.
Khi Chu Tố Toàn tiếp quản Cục Công an Tống Châu, đó là lúc công an thành phố vừa trải qua những biến động lớn. Nhiều cán bộ cấp cao của Cục bị bắt vì tham ô, thiếu trách nhiệm, Cục trưởng đương nhiệm khi đó bị ám sát, bản thân người này cũng tồn tại nhiều vấn đề. Vì vậy, sau khi nhậm chức, Chu Tố Toàn đã dành rất nhiều thời gian để ổn định cục diện và quản lý đội ngũ. Phải nói rằng trong những năm Chu Tố Toàn cầm lái, đội ngũ cán bộ công an Tống Châu đã được thanh lọc, những "con sâu làm rầu nồi canh" hoặc bị loại khỏi ngành, hoặc bị trừng trị theo pháp luật, bầu không khí trong đội ngũ trở nên trong sạch, đặt nền móng cho công tác công an sau này.
Thế nhưng, tính cách Chu Tố Toàn khá khép kín và trầm ổn, theo một nghĩa nào đó là hơi bảo thủ. Tác phong thiên về ổn định khiến tinh thần dám đánh trận lớn, đánh trận khó của công an Tống Châu dần bị mài mòn. Công việc trở nên rập khuôn, thiếu sự đột phá, sáng tạo. Tuy nhiên nhìn chung, công tác công an của Tống Châu vẫn đáng hài lòng, dù sao với một thành phố lớn như Tống Châu, việc giữ vững bình yên không phải là chuyện dễ dàng.
Tính cách của Tống Tử Nguyên lại hoàn toàn trái ngược với Chu Tố Toàn.
Lục Vi Dân đã tìm hiểu về Tống Tử Nguyên từ trước khi ông đến đây.
Tống Tử Nguyên đi lên từ cơ sở: Trưởng đồn công an, Đội trưởng đội hình sự, 38 tuổi đã làm Phó cục trưởng Cục Công an huyện Đông Lâu. Sau đó được điều về Cục Công an thành phố Côn Hồ làm Phó đội trưởng, Chính ủy chi đội hình sự, lâu nay chuyên trách chống tội phạm đen và các vụ án trọng điểm, lăn lộn ở tuyến đầu phá án.
Nhờ chiến công hiển hách trong thời gian công tác tại chi đội hình sự, liên tiếp phá các vụ án lớn, 41 tuổi ông đã giữ chức Chi đội trưởng chi đội hình sự, 43 tuổi làm Phó cục trưởng Cục Công an Côn Hồ, 46 tuổi thăng chức Phó cục trưởng thường trực, 48 tuổi làm Cục trưởng Cục Công an Côn Hồ. Ông cũng là người được Mao Đạo Am khá coi trọng.
Tống Tử Nguyên tính tình cương liệt, tác phong làm việc cứng rắn, hành động quyết đoán, nhưng chính vì tính cách đó mà ông đã đắc tội không ít người. Thời kỳ Mao Đạo Am làm Bí thư Thành ủy, nhờ có Mao Đạo Am nâng đỡ nên không có vấn đề gì. Nhưng sau khi Uẩn Đình Quốc lên làm Bí thư, chưa đầy một năm, Uẩn Đình Quốc đã tỏ ra không hài lòng với ông. Cộng thêm việc Tống Tử Nguyên không thích xu nịnh, khiến Uẩn Đình Quốc càng có cái nhìn khắt khe hơn. Chẳng bao lâu sau, ông ta đã nói rõ với Sở Công an tỉnh rằng Cục trưởng Cục Công an Côn Hồ cần phải thay người, nếu Sở không sắp xếp được thì Thành ủy Côn Hồ có ý định điều Tống Tử Nguyên sang làm Cục trưởng Cục Tư pháp.
Từ Cục trưởng Cục Công an xuống Cục trưởng Cục Tư pháp, trên danh nghĩa là điều chuyển ngang hàng, nhưng đối với Tống Tử Nguyên mà nói, đây không nghi ngờ gì là một sự sỉ nhục. Dù mối quan hệ giữa Tống Tử Nguyên với lãnh đạo chủ chốt ở Côn Hồ không tốt, nhưng ông lại rất được Sở Công an tỉnh coi trọng, đặc biệt là Bào Thành Cương - người xuất thân từ cảnh sát hình sự - luôn đánh giá cao ông, cho rằng Tống Tử Nguyên có một sự quyết liệt, đó chính là tinh thần quan trọng nhất của nghề công an.
Vì vậy, nhân dịp Sở Công an tỉnh luân chuyển Cục trưởng công an các địa phương, Bào Thành Cương đã tiến cử Tống Tử Nguyên cho Lục Vi Dân. Mao Đạo Am cũng gọi điện cho Lục Vi Dân giới thiệu tình hình của ông. Cuối cùng, Tống Tử Nguyên thuận lợi trở thành Cục trưởng Cục Công an Tống Châu, có cảm giác như "trong cái rủi có cái may".
Tống Tử Nguyên làm rất tốt vị trí Cục trưởng Công an Tống Châu. Tần Bảo Hoa khi trao đổi ý kiến với Lục Vi Dân cũng nhắc đến việc Tống Tử Nguyên có lẽ sinh ra là để làm công an. Tuy ngoại hình bình thường, nhưng cử chỉ hành động lại toát lên khí chất sắc lạnh.
Không lâu sau khi đến Tống Châu, nhắm vào tình trạng hỗn loạn của thị trường vật liệu xây dựng, nơi một số bãi cát, bãi đá bị các băng nhóm xã hội đen thao túng, Tống Tử Nguyên đã phát động một chiến dịch chỉnh đốn thị trường vật liệu xây dựng toàn thành phố. Ông đích thân ngồi chỉ huy, rút quân tinh nhuệ từ các đơn vị hình sự của các phân cục và huyện, dưới sự chỉ đạo thống nhất của Chi đội hình sự thành phố, một đòn quét sạch hơn mười băng nhóm xã hội đen tại Trạch Khẩu, Tây Tháp, Sa Châu, Toại An, Tô Tiều, Diệp Hà, bắt giữ 45 tên tội phạm xã hội đen có hành vi lộng hành, chiến quả chưa từng có.
Trận đánh này đã dựng lên uy tín cho Tống Tử Nguyên tại Tống Châu. Phó thị trưởng Hoàng Hâm Lâm phụ trách giao thông, xây dựng đã hết lời khen ngợi, tại cuộc họp thường kỳ của chính quyền thành phố đã chủ động xin công cho Cục Công an, cho rằng trận đánh này đã lập công lớn trong việc làm trong sạch thị trường vật liệu xây dựng Tống Châu, đồng thời cung cấp sự bảo đảm vững chắc cho sự phát triển lành mạnh của thị trường xây dựng.
Tống Tử Nguyên không dừng lại ở đó. Trong tháng Bảy, ông lại sắp xếp Chi đội hình sự thành phố phối hợp với Đại đội cảnh sát hình sự huyện Trạch Khẩu đồng loạt ra quân, triệt phá băng nhóm lũng đoạn thị trường thủy sản hoành hành tại Trạch Khẩu và các chợ thực phẩm trong nội thành, bắt giữ ba tên tội phạm cầm đầu, khiến thị trường thủy sản nội thành lập tức trở nên trong sạch, nhận được sự tán thưởng của người dân.
Những "ngọn lửa" này đã ngay lập tức xác lập hình ảnh của Tống Tử Nguyên tại Tống Châu. Lục Vi Dân và Tần Bảo Hoa đều không phải kiểu người thích cấp dưới đến lấy lòng, tâm tư của cả hai đều đặt vào công việc. Ai có thể gánh vác công việc, thì họ tự nhiên sẽ coi trọng người đó. Tống Tử Nguyên chính là một người làm việc thực tế. Thêm vào đó, trong khi thời kỳ Chu Tố Toàn cầm lái chủ yếu là giữ ổn định, thì sau khi Tống Tử Nguyên đến lại là chủ động xuất kích, tấn công liên tiếp, hiệu quả mang lại hoàn toàn khác biệt.
Sau khi đốt lên những ngọn lửa tấn công liên tiếp, Tống Tử Nguyên không chỉ dồn tâm trí vào việc trấn áp tội phạm hình sự.
Ông hiểu rất rõ tình hình Tống Châu. Hiện tại kinh tế Tống Châu phát triển từng ngày, đã vượt qua Côn Hồ và Xương Châu để vươn lên vị trí dẫn đầu toàn tỉnh, khoảng cách với Côn Hồ và Xương Châu vẫn đang tiếp tục nới rộng. Trọng tâm công tác của Thành ủy và Chính quyền thành phố là phát triển kinh tế, còn đối với cơ quan công an thì phải bảo đảm bình yên, hộ tống cho sự phát triển kinh tế, đồng thời cung cấp thêm sự hỗ trợ. Ngoài việc trấn áp các thế lực xã hội đen và tội phạm hình sự, trong quản lý an ninh trật tự xã hội, công an Tống Châu cũng cần cung cấp dịch vụ quản lý chất lượng hơn, mà quản lý dân nhập cư chính là bài toán khó nhất.
Trong bài báo cáo với Lục Vi Dân, Tống Tử Nguyên đề cập rằng mặc dù hiện nay các nơi đã hủy bỏ phí quản lý dân tạm trú, nhưng các quận huyện của Tống Châu vẫn làm giấy tạm trú cho dân nhập cư, đồng thời thu 5 tệ phí làm thủ tục. Tuy 5 tệ không phải là nhiều, nhưng với tâm lý "tiết kiệm được đồng nào hay đồng đó", nhiều người vẫn không muốn khai báo làm giấy tờ. Điều này khiến cơ quan công an không thể nắm bắt chính xác số lượng dân nhập cư, gây bất lợi cho công tác quản lý. Vì vậy, Tống Tử Nguyên đề nghị hủy bỏ phí làm giấy tạm trú, đổi tên thành "giấy cư trú". Đồng thời, áp dụng chế độ quản lý tích điểm tín dụng đối với dân nhập cư cư trú dài hạn tại Tống Châu, kết hợp các hoạt động xã hội như đóng thuế, làm giấy tờ, công việc, tín dụng ngân hàng, mua nhà, đăng ký tạm trú, v.v., thông qua một tiêu chuẩn nhất định để tích điểm. Sau khi đạt được số điểm nhất định, có thể cho phép họ nhập hộ khẩu tại khu vực nội thành Tống Châu.
Đề xuất này của Tống Tử Nguyên đã khơi dậy sự quan tâm đặc biệt của Lục Vi Dân.
Trong ký ức kiếp trước của ông, dường như việc đổi từ giấy tạm trú sang giấy cư trú cũng từng được thử nghiệm ở nhiều nơi, và chế độ tích điểm cũng đã được áp dụng thí điểm tại một số địa phương. Nhưng hiện tại trong nước dường như chưa có tiền lệ này. Nếu nói về tình hình phát triển kinh tế và đô thị, Tống Châu vẫn còn kém xa các thành phố phát triển ven biển như Tô Châu, Ninh Ba, Thanh Đảo, Đại Liên, càng không thể so với các siêu đô thị như Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu. Tuy nhiên, những năm gần đây do kinh tế Tống Châu phát triển mạnh mẽ, dòng người nhập cư đổ về rất lớn, đặt ra yêu cầu cao đối với việc chiếm dụng tài nguyên xã hội.
Điển hình nhất là tài nguyên giáo dục mầm non và tiểu học. Con em dân nhập cư muốn học tại Tống Châu, nếu không chịu đóng các loại phí như phí tăng dung lượng, phí chọn trường, thì trẻ em trong độ tuổi không có hộ khẩu địa phương hoàn toàn không thể theo học. Đây đã trở thành một vấn đề tiêu điểm cực kỳ nhạy cảm.
Các ban ngành liên quan cũng đang tiến hành khảo sát và thảo luận về vấn đề này, trên truyền thông cũng có những chỉ trích gay gắt, đặc biệt là vấn đề học tập của con em lao động nhập cư. Tuy nhiên, khi rơi vào thực tế, chính quyền giải quyết như thế nào vẫn là một bài toán vô cùng phức tạp và cụ thể.
Đề xuất của Tống Tử Nguyên không nghi ngờ gì đã mở ra một khe hở.
