Mười ngày sau, bản tấu chương liên danh đàn hạch của Hoằng Trú và A Quế với tiêu đề "Tra rõ sự thực, bẩm báo việc Lặc Nhĩ Cẩn mạo danh cứu trợ, tham ô tang vật" đã được trạm dịch phi ngựa sáu trăm dặm cấp tốc đưa tới hành cung nơi Càn Long đang ngự giá. Khi ấy, xe loan đã dừng lại ở hành cung Đức Châu. Do bệnh tình của Hoàng hậu ngày một trầm trọng, Thái hậu lại mệt mỏi vì đường xa, Càn Long hạ chỉ "tạm dừng tại Đức Châu". Ngài ra lệnh cho các vị Đốc phủ, Bố chính sứ, Án sát sứ của các tỉnh Giang Nam, Chiết Giang, Giang Tây, Phúc Kiến, An Huy, Hà Nam đang đi theo hộ giá "đều trở về tỉnh sở làm việc, không được lưu lại hành cung". Hai vị Quân cơ đại thần, Lưu Thống Huân phụ trách việc quan phòng ngự giá, bố trí Ngô mù và Hoàng Thiên Bá cùng một đám người bảo vệ việc vận chuyển lương thực cứu tế, đồng thời luôn chú ý đến tiến độ xét xử vụ án của Tiền Độ và Cao Hằng. Do có ý chỉ đại xá hình ngục để cầu phúc cho Hoàng hậu, mỗi ngày ông đều phải cùng các quan viên từ Ty Tụng ngục của Hình bộ Bắc Kinh thẩm định lại các tử tù, phân loại những trường hợp có thể khoan hồng hoặc có tình tiết đáng ngờ, từ đó lập danh sách giảm án. Kỷ Vân càng bận rộn không dứt, mỗi ngày đúng giờ đều tiếp kiến các quan viên tu soạn "Tứ khố toàn thư", tuyển chọn những sách quan trọng dâng lên Càn Long ngự lãm. Những "Chinh quân" do các địa phương tiến cử vào khoa "Bác học hồng nho" đều phải được khảo sát kỹ lưỡng, từ đức, học, tài, thức cho đến vọng, không một chi tiết nào được phép qua loa. Ông còn phải bận rộn bóc xem tấu chương từ khắp nơi gửi tới: từ việc thỉnh an, báo cáo thời tiết, công trình thủy lợi, cứu tế, cho đến các kiến nghị điều trần, tất cả đều phải liệt kê chi tiết, viết tóm tắt. Gặp những vụ việc về phỉ tặc, cướp bóc, lũ lụt, hạn hán hay châu chấu thì càng phải lưu tâm. Tiếp kiến quan lại địa phương để chỉ đạo phương lược, vào nội cung bẩm báo, mọi việc lớn nhỏ đều không thể lơ là. Dù ông có thể lực tráng kiện, chịu được khổ cực, nhưng cũng không tránh khỏi vẻ mặt tiều tụy, bước chân lảo đảo. Cả hai người đều bận rộn đến mức quên ăn quên ngủ, cuối cùng dứt khoát chuyển hẳn vào Quân cơ xứ ở. Có bọn thái giám "chó đẻ" bên cạnh chăm lo, ngược lại còn thấy nhẹ nhàng và tiện lợi hơn nhiều so với việc mỗi ngày phải đi đi về về.

"Diên Thanh công, Vương gia và A Quế thật sự là hành động sấm sét." Kỷ Vân bóc xem tấu chương của Hoằng Trú, nhắm mắt trầm tư một lát, rồi chuyển phong thư cho Lưu Thống Huân đang ngồi ở bàn đối diện: "Ba ngày đã xử lý xong — ngài xem trước đi: Lương thực tồn kho toàn tỉnh không đủ năm vạn thạch, bạc ba mươi vạn, chênh lệch với sổ sách của Hộ bộ hơn bảy mươi vạn. Vương Bẩm Vọng này nhìn thì ôn lương cung kiệm nhường nhịn, không ngờ lại lòng dạ đen tối, gan to bằng trời! Thế mà còn dám mạo danh quyên góp giám sinh? Tam ty nha môn đồng loạt khuyết chức, một trăm bảy mươi hai viên quan bị chỉ trích — việc này cần phải lập tức tâu lên Hoàng thượng xin chỉ thị, ngài và tôi phải bàn bạc kỹ."

Lưu Thống Huân vốn đang nửa tựa vào ghế hút thuốc, phả khói từng hơi để xua đi sự mệt mỏi trên thân thể. Nghe tin vụ án Cam Túc đã có manh mối, lại nghiêm trọng như vậy, ông tất nhiên vô cùng quan tâm. Ông ngậm tẩu thuốc, ngồi thẳng dậy, nhận lấy bản thảo tấu chương, lầm bầm nói: "Đại khái thế đạo lòng người, người làm việc tốt thì tâm ngày càng nhỏ, kẻ làm việc xấu thì gan ngày càng lớn. Đến khi tích tụ khó mà quay đầu, thì chẳng còn màng đến thân gia tính mạng. Tôi xử án nhiều rồi, chuyện này thật sự là thấy mãi thành quen..." Vừa nói ông vừa lật xem các trang giấy. Ông sợ Lưu Dung không biết chừng mực, nên khi thấy dùng danh nghĩa Khâm sai đồng tấu với Hoằng Trú và A Quế, lại thấy là nét chữ của Lưu Dung, phía sau chưa ký tên, ông mới yên tâm đọc từ đầu.

Tấu chương viết rất dài, gần vạn chữ, sau lời thỉnh an là phân đoạn Hoằng Trú đi từ Cam Nam, Cam Đông, A Quế đi từ Cam Bắc để kiểm tra kho phủ, thăm hỏi dân nghèo. Lưu Dung tự mình đi khảo sát thì viết nhẹ nhàng, chỉ kể rõ huyện nào có bao nhiêu dân nghèo chết đói, làng nào có bao nhiêu thi thể chết cóng chưa kịp chôn cất, kho lương nào bị cướp nhưng giấu giếm không báo, quan phủ trấn áp chém đầu bao nhiêu người, rồi lại lấy đó làm "quân công" để xin ban thưởng. Lời lẽ tuy vụn vặt nhưng việc nào cũng có số liệu, bằng chứng. Hoằng Trú cũng âm thầm điều tra, báo cáo việc mưa dầm nhiều năm làm mất mùa, châu chấu tràn lan, không thu hoạch được hạt nào: "Chỉ riêng những gì thần Hoằng Trú nhìn thấy, mười bảy châu huyện ở Cam Nam, chỉ có kho phủ của Vũ Đô, Lâm Đàm, Lũng Tây là còn chút lương thực, tổng cộng không đủ hai mươi vạn thạch. Còn ở Cam Đông, sau nạn châu chấu, đất đai xơ xác, không có hạt giống. Hàng vạn dân đói ngày ngày ăn châu chấu để sống, một khi ăn hết mà lương cứu tế, hạt giống không tới, thì tất sẽ xảy ra chuyện không thể hỏi, không nỡ nghe!" Còn A Quế thì từ Cam Bắc đi thị sát quân bị, tiến tới Lan Châu: "Chỉ là bí mật không báo cho Lặc Nhĩ Cẩn mà thôi. Theo các quân báo cáo, không những không thu được chút lương thực nào của Vương Bẩm Vọng và Lặc Nhĩ Cẩn, mà còn phải điều ba vạn thạch lương thực từ Du Lâm tới để cứu tế dân đói. Hiện nay gia súc trâu bò ở Cam Bắc đã bị giết sạch, sắp phải ăn tới cả cừu non để giống. Đáng lo hơn nữa là mùa xuân đã tới mà không có hạt giống, còn lương thực trong quân đội đã lưu kho nhiều năm, không thể dùng làm giống được." Kết luận cuối cùng viết từng chữ đều cứng cáp, mạnh mẽ: "Việc nạp lương quyên giám chỉ là một tờ thông báo văn vẻ, thực tế không có một hạt nào nhập kho, mà là lấy việc mạo danh cứu trợ để bù đắp thâm hụt sổ sách. Một là lừa dối Thiên tử, hai là hại dân chúng. Theo đó, toàn tỉnh có sáu châu trực lệ, mười một vạn, sáu châu, tám vạn, bốn mươi bảy huyện, tất cả đều đồng lõa làm bậy, quan lại các châu huyện xâm chiếm số bạc trên một ngàn lượng lên tới một trăm lẻ hai người, toàn tỉnh lớn nhỏ không ai không nhúng tay. Ngày thần rời kinh, vạn tuế đã chỉ thị rõ ràng, sáng suốt như soi gương, nhìn thấu vạn dặm! Sau khi kiểm tra kỹ, chính là Vương Bẩm Vọng bỉ ổi vô sỉ, tranh công lấy lòng làm kẻ khởi xướng, còn Lặc Nhĩ Cẩn nhân cơ hội vơ vét, cướp đoạt. Tình tiết đáng hận, sự việc đáng sợ, hậu quả khó lường. Như vụ Nặc Mẫn thời Ung Chính, tỉnh Sơn Tây vẫn còn quan lại liêm khiết, các vụ án hối lộ khác hoặc là cá nhân làm bậy, hoặc là cấp trên thông đồng cùng vài ba thuộc hạ. Việc cả một tỉnh đồng lòng lừa vua hại dân như thế này, quả thực là lần đầu tiên kể từ khi khai quốc. Vương Bẩm Vọng, Lặc Nhĩ Cẩn và Tri phủ Lan Châu Tưởng Toàn Địch chủ trì việc này đương nhiên phải chịu tội đầu. Các quan viên châu huyện khác, trừ những người mới điều đến Cam Bắc, đều nên bị bắt giam. Chỉ là mùa xuân đang tới, việc gieo cấy quan trọng, lại thêm việc cứu tế, thiếu hụt nhân thủ, sợ gây hại cho sinh kế của dân chúng năm nay. Vì vậy, ngoài việc bắt giam Tam pháp ty và Tri phủ Lan Châu chờ xét xử, các quan lại còn lại xử trí thế nào, thần Hoằng Trú, thần A Quế và thần Lưu Dung đã cùng bàn bạc: tạm thời lưu nhiệm làm việc, chờ thánh mệnh ban xuống rồi mới định đoạt."

Lưu Thống Huân chậm rãi gấp tấu chương lại, không biết là vì bi phẫn hay vì khói thuốc làm cay mắt, ông lấy khăn tay lau nước mắt. Đẩy tấu chương cho Kỷ Vân, nói: "Tôi thật không còn lời nào để nói, cũng lo Hoàng thượng xem xong sẽ không chịu nổi." Ánh mắt ông ảm đạm như đá đen khảm trong tường đất, giọng điệu đầy vẻ bất lực bi thương: "Mấy ngày trước khi Tôn Gia Cán đi, tôi có tới thăm ông ấy. Ông ấy nói quan trường hiện nay có câu: 'Một năm thanh, hai năm trọc, ba năm sau thì ra sức mà vơ vét'. Một trăm mấy chục quan viên này, có người tôi quen, Lặc tiến sĩ, năm ngoái mới được phân bổ tới Cam Bắc, đã bắt đầu vơ vét mạnh tay rồi. Dân chúng ăn châu chấu, bọn chúng ăn dân chúng, tôi chỉ có một chữ: Trị!"

"Tôi đồng ý với ý kiến của Lưu công." Kỷ Vân tay đang phê mấy bản phiếu nghĩ, nhìn mực khô rồi, nắm bàn tay đang đau nhức bóp bóp, nói: "Vụ án Cao Hằng và vụ án này cần phải xử lý nghiêm minh, mới có lợi cho việc chấn chỉnh lại quan trường, răn đe thói tham lam. Tuy nhiên tôi nghĩ, nên chia làm hai bước: bước một, bắt giam những kẻ cầm đầu là Vương Bẩm Vọng và Lặc Nhĩ Cẩn, đồng thời theo danh sách truy bắt những quan viên ngoại tỉnh đã điều khỏi Cam Bắc áp giải về Lan Châu. Các quan viên từ Tri phủ Cam Bắc trở xuống tạm lưu nhiệm tại chỗ, chờ đợi ân chỉ để làm việc chuộc tội. Bước hai, đợi sau khi gieo cấy mùa xuân xong, Lại bộ tuyển chọn một đợt tiến sĩ mới tới nhậm chức, khi đó sẽ mở phiên tòa tại Lan Châu. Có lẽ vẫn phải phân biệt: một là mức độ nhiều ít khác nhau; hai là tư cách thâm niên khác nhau; ba là phạm tội ngẫu nhiên và phạm tội quen tay khác nhau; bốn là tự giác kiểm điểm nhận tội khác nhau; năm là thành tích lưu nhiệm khác nhau. Xử lý như vậy dễ dàng ổn định hậu quả, cũng để lại cho một số người con đường sửa sai, mà không làm xáo trộn đại cục 'lấy khoan dung làm gốc'." Ông đã làm việc ở Quân cơ xứ nhiều năm, suy xét sự việc nghiêm cẩn, đại cục chi tiết ít khi sai sót. Lưu Thống Huân vừa nghe vừa gật đầu, ho sặc sụa hai tiếng rồi nói: "Ý nghĩ của cậu rất chu toàn. Việc này cần phải ban thánh chỉ bố cáo thiên hạ, không nên bôi đen triều cương quá mức, kẻ tiểu nhân tạo lời đồn, gian đồ nhân cơ hội gây rối, ngược lại không hay. Tôi cùng cậu vào xin kiến Hoàng thượng, giờ này liền đệ thẻ bài."

Hai người bàn bạc xong liền đứng dậy đi ra. Kỷ Vân nhìn đồng hồ, kim chỉ đúng giờ Thân buổi chiều. Thời tiết không biết từ lúc nào đã phủ đầy mây như màu mực nhạt. Không có gió, tầng mây từng lớp từng lớp đè nặng từ phía Đông tới. Hoàn toàn lặng lẽ tích tụ ngày càng dày, phía Tây bầu trời một đường mây rất rõ nét đè lên mặt trời, ánh nắng tán loạn từ dưới đường mây không cam lòng chiếu ra vạn đạo kim hà, làm cho lăng mộ của vua Sulu, những ngọn đồi nhấp nhô phía Bắc và Đông lăng, cùng hành cung nguy nga tráng lệ phía Nam lăng hiện lên rực rỡ. Nơi ba dòng sông Mã Dĩnh, Tứ Nữ Tự, Giảm Hà và Vận Hà giao nhau, như sóng vàng vừa ra lò hòa tan thành một mảnh, khảm trong những tán cây xanh biếc ngoài bức tường đỏ. Những chiếc thuyền đánh cá tung lưới và trên bến tàu, những cột buồm như rừng rậm đều trôi dạt trong làn sương mù màu tím hoa hồng, ung dung tự tại, mang lại một cảm giác u huyền sâu lắng. Ngay cả Lưu Thống Huân, người chưa bao giờ để ý tới phong cảnh núi non, cũng phải dừng lại nhìn. Phóng tầm mắt, trên khuôn mặt đầy nếp nhăn như dao khắc nở một nụ cười. Kỷ Vân hiếm khi thấy ông thoải mái như vậy, nên không muốn làm phiền, bước qua vài bước trên con đường đá, đệ thẻ bài ở cửa nghi môn, quay người lại thấy tên "chó đẻ" kẹp hai chiếc áo đi tới, liền cười nói: "Thời tiết này vào trong còn sợ lạnh sao? Ngươi cũng quá cẩn thận rồi."

"Kỷ gia, ngài nhìn trời này đi, sắp mưa rồi." Tên "chó đẻ" nheo mắt nhìn Lưu Thống Huân: "Cả áo choàng của ngài tôi cũng mang tới. Hai vị đại nhân vào trong không biết khi nào mới ra, nhỡ đâu mưa xuống, bị ướt thì không xong. Lần trước trên đê Cao Gia Yến, Lưu lão gia tử bị nhiễm lạnh, Nội vụ phủ đã gọi tên "chó sủa" vào mắng cho một trận, vẫn là lão gia tử tự mình gánh vác mới xong chuyện..." Hắn nói tới đây, đột nhiên lưỡi líu lại, mở mắt nhìn phía sau Kỷ Vân, thân hình co rúm lại như chuột thấy mèo. Kỷ Vân cười nói: "Ngươi tên nô tài này làm cái gì mà như sinh chi, quái gở thế —" quay đầu lại chính mình cũng sững sờ: Hóa ra là Hoàng đế Càn Long không biết đã tới phía sau từ lúc nào. Lúc này Lưu Thống Huân cũng nhìn thấy, vội vàng quay người tiến vài bước cùng Kỷ Vân phủ phục quỳ xuống thỉnh an.

Càn Long trông tinh thần vẫn còn khá, trên đầu vừa cạo sạch đội một chiếc mũ quả dưa bằng satin đen kết đỉnh nhung đỏ, mặc áo khoác Batulu bằng lụa màu xanh hồ sau mưa, bên trong là áo bào lụa Giang Nam màu tương, bím tóc chải chuốt tinh tế không chút rối bời rủ xuống sau lưng, thắt một dải lụa màu vàng rực, như tua rua rủ xuống ngang hông, một tay cầm quạt giấy, một tay hư nâng ra hiệu cho Lưu, Kỷ hai người đứng dậy, cười nói: "Trẫm cũng ngồi đến mỏi lưng, viết đến mỏi tay, ra điện đi dạo một chút, bọn họ lại nói hai ngươi đệ thẻ bài — Thái giám dìu Lưu đại nhân, sao lại không có mắt nhìn thế kia?! — Trẫm lúc này thật sự không muốn quay lại cái phòng đó, dứt khoát ra ngoài đi dạo." Lưu Thống Huân nheo mắt nhìn Càn Long, nói: "Chủ thượng nhìn mắt có vẻ hơi thâm quầng, xem ra vẫn chưa ngủ ngon — có những việc có thể chậm lại một chút, không bằng để lại tấu chương về Bắc Kinh rồi phê duyệt. Hiện nay đang trên đường, Lục bộ lại không thể chia sẻ nỗi lo, chủ thượng đừng gắng sức quá." Càn Long nói: "Chỉ bảo các ngươi nỗ lực, Trẫm đứng trên bờ nhìn, thế thì còn gọi là quân thần đồng tâm sao? Chúng ta đi dạo một chút đi — từ đây về phía Tây, lại hướng Bắc, dọc theo sườn núi đi lên rồi hướng Đông, là lại về cung rồi. Còn có hoa mẫu đơn do Lạc Dương gửi tới, muốn ban cho mỗi người các ngươi một chậu, tối cũng không giữ các ngươi lại ban thiện, nói xong việc là về, thế nào?" Lưu Thống Huân nói: "Hiếm khi được đi dạo cùng Hoàng thượng, tất nhiên là vui mừng — chỉ có một điều, Hoàng thượng không được ra khỏi cung. Nếu ra ngoài, tôi phải quay về bố trí quan phòng." Càn Long cười dùng quạt chỉ xa xa về phía Lưu Thống Huân, nói: "Lão Diên Thanh này của ngươi... Được, Trẫm nghe ngươi, nghe ngươi!" Thế là đi trước, Lưu Thống Huân và Kỷ Vân theo hai bên, bọn Vương Bát Sỉ, Bốc Lễ, Bốc Tín và tên "chó đẻ" cùng vài tên thái giám và vệ sĩ Bát Đặc Nhĩ theo sau cách đó năm sáu trượng, đi ra khỏi nghi môn hướng Tây, khi xuống đê sông Mã Dĩnh, trời đã mây che nắng tắt, hoàn toàn u ám.

Lăng vua Sulu cao lớn trong chốc lát đã hoàn toàn ảm đạm. Một trận gió thổi mang theo hơi ẩm của mưa, mát lạnh ập vào lòng, thổi tung vạt áo của mấy người lên cao. Những đám mây đậm nhạt khác nhau đè thấp xuống, không quy tắc, không thứ tự chen chúc lấy nhau. Những bụi cây gai vốn đang rực rỡ dưới ánh nắng từ xanh tươi bỗng chốc biến thành màu xanh đen, đậm đà u tịch như thác nước ngọc đen bao phủ lấy núi non. Trên những bậc thang đá được xây cất rất sạch sẽ dưới bóng cây phủ đầy rêu mới, màu xanh tươi uốn lượn ẩn hiện, trong bóng râm lay động càng thêm sâu thẳm huyền bí. Trên đường đi, Kỷ Vân kể lại tấu chương của Hoằng Trú, A Quế cho Càn Long nghe. Vì biết Càn Long tâm trạng không vui, nên khi nói tới việc cứu tế dân đói, phát hạt giống, thay đổi lương kho, ông đặc biệt cẩn thận, tỉ mỉ, ngay cả việc trâu bò giống ở Cam Bắc bị giết quá nhiều, kiến nghị mua từ Mông Cổ vùng Mạc Nam với giá bình ổn rồi vận chuyển vào Cam Bắc cho dân chăn nuôi vay, cũng đều được lồng ghép vào đầu cuối vụ án. Ông và Lưu Thống Huân đều mang tâm trạng lo âu, sợ Càn Long nổi giận lôi đình, nhưng Càn Long nghe rất kiên nhẫn, trong sự lạnh lùng lộ ra vẻ trầm tĩnh, từ đầu đến cuối không nói một tiếng, chỉ thỉnh thoảng quay đầu nhìn hai bề tôi một cái, rồi lại tiếp tục đi. Kỷ Vân thấy ngài trầm tĩnh như vậy, ngược lại cũng yên tâm, trình bày cặn kẽ, dẫn chứng trái phải: "...Mọi tình tiết ban đầu đều do thánh cung phán đoán không sót, thần và Lưu Thống Huân hội nghị, nếu không nhờ thánh thượng nhìn xa trông rộng, vụ án Cam Túc đã bị chôn vùi. Từ đó suy rộng ra, các tỉnh còn lại cũng không dám khẳng định chỉ có vụ án Cam Túc. Lấy vụ Cao Hằng, Tiền Độ và vụ án này làm điểm khởi đầu để chỉnh đốn, sự răn đe này không cần phải nói. Mà vào lúc thiên hạ thái bình, thịnh thế cực thịnh như hiện nay mà quy mô chỉnh đốn lại quan trường như thế này, càng thấy được tầm nhìn, bản lĩnh và phong thái của một bậc Thiên cổ nhất đế!"

"Ý kiến các ngươi chia làm hai bước, Trẫm thấy không cần thiết. Tất cả những quan viên nhúng tay tham ô mà Hoằng Trú tâu lên, từ một ngàn lượng trở lên phải lập tức bắt giam vào kinh, giao bộ勘 vấn (xét hỏi), đợi Trẫm về kinh sẽ xử lý cùng vụ án Cao Hằng. Còn từ một ngàn lượng trở xuống thì các ngươi phân loại xử phạt." Càn Long dừng bước. Đây là một góc khúc khuỷu của sườn núi, từ trên cao nhìn xuống, dưới lăng ba dòng sông giao nhau, liễu tối nước uốn lượn như tranh, lúa xanh như thảm sóng vỗ theo gió, tựa như một bức tranh phẳng lặng, trải dài đến tận chân trời vô tận. Ngài nheo mắt nhìn ra xa, sắc mặt bình thản như một đứa trẻ vừa tỉnh ngủ. "Trẫm hiện nay đã nhìn thấu rồi, nhiều việc chỉ có thể cố gắng hết sức người. Thiên hạ rộng lớn như vậy, lại đang lúc quốc vận đang lên, nếu siết chặt, khắt khe một chút, quan thanh liêm thì nhiều hơn, nhưng sinh kế dân chúng cũng theo đó mà tiêu điều. Lấy khoan dung làm chính sách đã lâu, nếu lại dùng chính sách khắt khe, người ta không chịu nổi, dễ sinh chuyện. Một mực hòa quang đồng trần, thì lại là dung túng, dung túng đến mức khắp nơi đều là quan tham, dung túng đến mức chính trị hối lộ thành hình, tai họa nổi lên thì thiên hạ đại loạn. Cho nên vẫn nên lấy Trung dung, bên nào lệch thì đỡ một chút, không quá mức thì không thể sửa sai, thì tạm thời cứ quá mức một chút — các ngươi thấy thế nào?"

Kỷ Vân nghe xong gật đầu thở dài: "Từ xưa hưng một lợi tất sinh một hại, từ khi chủ thượng đăng cơ đến nay, giảm sưu thuế, bách nghiệp sinh sôi, cứu tế dân nghèo. Tài phú thiên hạ so với thời Hi Triều tăng gấp năm lần không chỉ, sinh kế phồn thịnh, thái bình lâu ngày sinh ra một số kẽ hở không lường trước được, cũng là lẽ tự nhiên. Người làm chủ luôn cảnh giác, vạn tuế thức khuya dậy sớm, cần chính không nghỉ, chắc chắn không sinh ra nguồn loạn. Chỉ sợ là những quan tham như Vương Bẩm Vọng, Lặc Nhĩ Cẩn, chúng không phải là hòa quang đồng trần, quốc giàu dân giàu ta cũng giàu — đó còn là nghĩ tới xã tắc dân chúng — chúng là Diêm Vương không chê quỷ gầy, dân chúng bị chiên trong chảo dầu, chúng lại vơ vét tiền trong chảo dầu đó, lừa vua ngược dân, mất hết nhân tính, nếu không dùng trọng điển trừng trị, nhất định sẽ sinh loạn." Lưu Thống Huân nhíu mày nói: "Tối qua cùng Kỷ Vân thức đêm trò chuyện, quả thực là đạo lý này. Chủ thượng lấy khoan dung làm chính sách, chú trọng là kiện cáo bình ổn, thuế má công bằng, không hà khắc, không bạo ngược, không oán hận, nhưng những quan lại được bổ nhiệm lại thi hành chính sách ngược đãi bên dưới, chỉ cần thăng quan phát tài, chuyện gì thương thiên hại lý, loạn luân nghịch đạo cũng dám làm. Giống như trong 'Ngược chính ca' hát rằng 'Tiếng ca lảnh lót tiếng oán cao', khi dân oán sôi trào, chúng lại buông tay, chẳng phải đáng hận sao?"

"Ừm, 'Ngược chính ca'?" Càn Long hỏi: "Là ai sáng tác?"

"Là 'Ngược chính dao'. Thời tiền Minh, Kinh Châu thái thú tham ngược, dân chúng địa phương đặt ra bài dao ca này, không rõ xuất xứ." Kỷ Vân vội nói: "Thần kiểm tra sách vở, thấy trong Kinh Châu phủ chí, hôm qua tình cờ nhắc tới, mới đọc cho Lưu Thống Huân nghe —" rồi từng chữ từng chữ ngâm rằng:

Ăn lộc cư xe áo gấm sang,

Nào hay dân khổ chút nào màng?

Đầy ly rượu mỹ ngàn nhà máu,

Thái lát thịt cừu vạn họ xương.

Nến lệ đầm đìa oan lệ nhỏ,

Tiếng ca lảnh lót tiếng oán cao;

Đàn cừu phó thác loài lang sói,

Phụ nghĩa triều đình dùng lũ ngươi!

Ngâm xong cúi đầu không nói. Một giọt mưa lạnh thấu xương rơi vào cổ Càn Long, ngài bị kích động run lên một cái, nhìn cảnh sắc càng lúc càng mờ mịt thê lương một hồi, quay người nói: "Sắp mưa rồi, chúng ta về cung thôi." Bốc Tín thấy trời mưa, đã chạy bước nhỏ đuổi theo, khoác cho Càn Long một chiếc áo choàng màu tương đậm, vừa cười nói: "Mưa nhỏ đã rơi từ lâu rồi, con đường này một nửa bị che dưới tán cây, tạm thời không ướt được. Gió ở phía cửa gió ngoài này độc lắm! Chủ tử mặc thêm chút, cảm lạnh thì không xong..." Càn Long để hắn chỉnh đốn xong, vẫn không nói một lời, dọc theo đường núi đi xuống. Lưu Thống Huân và Kỷ Vân trao đổi ánh mắt, vội vàng đuổi theo, xuống tới một chỗ trũng, một con đường đá nhỏ đi lên, đã là trong sân thứ hai của hành cung. Mưa đã làm con đường trở nên ẩm ướt sáng bóng.

Chính điện hành cung đứng sừng sững dựa núi hướng Nam, màu núi u ám, trong sân mấy cây ngô đồng to bằng vòng tay ôm che khuất ánh sáng, làm cho tòa điện này có chút âm u, cửa điện và cửa sổ giống như những con quái vật không thở nổi, đen ngòm há miệng thở dốc, ngược lại mấy tên thị vệ tam đẳng đứng thẳng dưới hiên và trong sân, mang lại cho tòa cung đình chết chóc này vài tia hơi thở nhân gian. Càn Long dường như không muốn vào điện, dẫn Lưu, Kỷ hai người đi dạo trên hành lang, hồi lâu mới nói: "Địa tô sáp nhập quá nghiêm trọng, người giàu cực giàu, người nghèo cực nghèo, lệnh bộ kiểm tra thực tế đất đai hoang hóa ở năm tỉnh Sơn, Thiểm, Cam, Dự, Lỗ, do Đốc phủ địa phương khuyến khích khai khẩn, tính vào thành tích khảo sát hàng năm. Có những sĩ phu lương thiện hiểu đại nghĩa, giảm tô giảm thuế cứu giúp dân nghèo, báo cáo lên phải biểu dương — đây là đại chính, không phải việc vặt thường ngày, các ngươi phải chú ý lưu tâm." Kỷ Vân và Lưu Thống Huân sững sờ một chút, liền biết lời này bắt nguồn từ 'Ngược chính dao', quả thực không phải là "việc vặt thường ngày", mà là đại kế căn bản để ngăn chặn nguồn loạn, vội vàng cúi người đáp "Dạ!"

"Viên Minh Viên vẫn phải tu sửa." Càn Long nói chậm rãi trong tiếng mưa rơi trên lá ngô đồng: "Nhưng tiền công, tiền vật liệu sau khi Nội vụ phủ kiểm tra thực tế, Hộ bộ tâu chuẩn rồi mới cấp phát, do Công bộ phái người giám sát, đây là khoản chi lớn, Quân cơ xứ không thể không nghe không hỏi."

"Dạ!"

Càn Long ngẩng mặt ngắm nhìn cành lá ngô đồng, dường như có chút thất thần thoáng qua một nụ cười, lại nói: "Truyền chỉ cho Hộ bộ, cho hắn thăng hai cấp, cửa sông Hoàng Hà đã nạo vét, cửa sông Trường Giang cũng phải nạo vét, đất bãi biển bồi lắng chuyển giao cho Diêm chính ty phơi muối. Đất bồi khô cạn của Hoàng Hà đợi vụ án Cao Hằng kết thúc rồi bàn sau. Còn nữa — lần nam tuần này tuy không làm phiền dân chúng, quan lại các nơi đón đưa xe loan cũng không ít lễ vật, ban chỉ thiên hạ, lại một lần nữa xá miễn tiền lương thiên hạ."

Việc nạo vét Hoàng Vận, cửa sông Dương Tử, xây diêm trường thu lợi, Kỷ Vân, Lưu Thống Huân đều không có ý kiến gì, nhưng xá miễn tiền lương thiên hạ, thu nhập của quốc khố lập tức giảm đi năm mươi triệu lượng, hai người không khỏi do dự. Kỷ Vân đang định nói câu "nơi dùng bạc quá nhiều" thì bị Càn Long ngắt lời: "Dân có hằng sản thì gốc mới vững, nước mới yên — đây vẫn là ngươi Kỷ Vân nói với Trẫm. Chỉ là không được để Thái hậu chịu thiệt, ngay cả Trẫm ở bên trong cũng có thể tiết kiệm chút. Cứ quyết định như vậy — đâu có nghèo đến thế? Sổ sách ở Hộ bộ Trẫm nắm rõ trong lòng!" Thấy Tần Mị Mị từ cửa ngách phía Đông ló ra, nhìn mình một cái, đứng bên dưới hiên cung điện chờ đợi, liền biết phía Hoàng hậu có chuyện, vô thanh thở dài một cái, nhưng vẫy tay gọi Bốc Lễ: "Hoa mẫu đơn bọn họ gửi tới đâu? Không vào điện nữa, chuyển ra đây ban cho Lưu Thống Huân và Kỷ Vân." Lại nói: "Vốn còn muốn một chỗ bàn kỹ lại, cứ thế đi, các ngươi theo mấy điều này suy xét, xem có thiếu sót gì không, soạn ra bản dự thảo chỉ thị Trẫm lại xem."

Trong lúc nói chuyện, Bốc Nghĩa đã đốc thúc thái giám nhỏ khiêng hoa qua. Kỷ Vân nhìn, hai chậu hoa đều cao khoảng ba thước, đều là loại có danh tiếng, một gốc "Ngụy Tử" một gốc "Diêu Hoàng", mỗi gốc có hai ba bông nở rộ, bông to bằng cái bát, còn năm sáu nụ hoa ẩn hiện trong lá như ngọc đen, vừa mới chuyển từ chỗ mưa phía sau điện tới, phấn hồng rung rinh, ngậm hạt sương, đẹp đẽ lạ thường, vui mừng vỗ tay cười nói: "Chỉ có mẫu đơn mới là quốc sắc, mùa hoa nở làm động — thiên nhan, đúng là tiên hoa vườn Lạc, ngọc ảnh của Tào hậu, hoa quý ung dung thế gian vô địch." Lưu Thống Huân cười nói: "Hôm trước thấy cậu làm thơ, còn đang trách móc mẫu đơn, giờ này sao lại vui mừng đến phát điên rồi?" Hai người vội vén áo quỳ tạ ân thưởng. Càn Long cười hỏi: "Kỷ Hiểu Lam còn có thơ trách móc mẫu đơn sao? Ngâm cho Trẫm nghe!"

"Đó cũng là tình theo sự chuyển, lấy mẫu đơn làm ẩn dụ thôi, nếu thực sự chỉ đích danh, lão Lưu liền phụ lòng Hoàng thượng rồi." Kỷ Vân cười: "Lúc đó nhắc tới Gia Hòa do Vương Bẩm Vọng ở Phúc Kiến gửi tới, một cọng lúa ngọc, rốt cuộc không có một hạt nào, lại nhắc tới mẫu đơn, mới dẫn một bài thơ của người đời Nguyên — Hoa táo như nhỏ mà thành thực, lá dâu tuy thô hiểu làm tơ. Duy có mẫu đơn to bằng đấu, không thành việc gì lại cành không. — Nếu nói bài thơ này, tuy coi là hoán vận, rốt cuộc quá làm mất phong cảnh, cứng nhắc, nói cho Hoàng thượng cười thôi."

Càn Long gật đầu nói: "Ngươi không cần biện giải, đây không phải vịnh mẫu đơn, là mượn ẩn dụ sự vật thôi! Làm thơ và học thuật là hai việc khác nhau, như Lục Giá Thư vịnh Phật, nói 'cũng là người thông minh kỳ vĩ, có thể không vạn niệm dứt sợi bụi, năm đó đáng tiếc sinh đất Tây, tới nghe Ni Sơn giảng ngũ luân'. Nghị luận là thấy hết, không tránh khỏi khí đạo học quá nặng, một lòng cách vật trí tri, viết ra thơ liền không chút thú vị." Ngài lấy đồng hồ bỏ túi ra xem, lại nói: "Không còn thời gian bàn luận thơ từ nữa — Vương Bát Sỉ, Lưu Thống Huân và Kỷ Vân ban thiện ở thiên điện, ngươi ở lại hầu hạ. Đưa hai vị đại nhân về rồi ngươi hãy vào." Nói xong, liền từ bậc thềm phía Tây hành lang đi lên, qua sân điện đi tới phía Đông điện, vừa đi xuống bậc thềm, vừa hỏi: "Tần Mị Mị, giờ này có những ai ở chỗ Hoàng hậu?"

"Bẩm chủ tử!" Tần Mị Mị khom lưng đi theo Càn Long, bồi cười nói: "Lúc nãy Lão Phật gia đã tới, bữa trưa dùng ở chỗ nương nương. Na Lạp quý chủ cũng tới, thấy chủ tử nương nương ngủ say, đi cùng Lão Phật gia qua đó rồi, lúc nãy nương nương tỉnh lại, khí sắc không tốt, ngực khó thở, đổ một đầu mồ hôi lạnh. Diệp Thiên Sĩ đang châm cứu cho người, nô tài thấy ông ấy có chút hoảng thần, liền ra báo cho chủ tử biết."

Hắn vừa nói, Càn Long đột nhiên dấy lên một dự cảm bất an, bước chân đã nhanh hơn, từ cửa nguyệt phía Đông điện đi ra, dọc theo con đường sỏi nhỏ ướt át bóng loáng, cũng không đi đường chính, trực tiếp đi từ cửa Đông dịch cung vào. Suốt dọc đường mưa phùn lất phất rơi, tới dưới hiên điện Hoàng hậu, bím tóc và mặt đã đầy giọt nước. Thải Vân, Mặc Cúc, Thúy Châu mấy đại nha đầu đã nhìn thấy, hơi cúi người liền vội vàng thay quần áo cho ngài, cởi đôi ủng vải satin xanh, thay một đôi dép vải nhung mềm mại khô ráo, chỉ mặc một chiếc áo đơn lụa Hải Lan Ninh viền rồng vàng, nhẹ nhàng bước vào điện.

Trong điện tràn ngập mùi thuốc nồng nặc, gần như không ngửi thấy mấy làn khói trầm hương lặng lẽ bay lên, trên đệm vàng ở giữa須弥座 (Tu Di Tọa) và đệm quỳ trước ghế vẫn đặt lặng lẽ ở đó, xung quanh theo thứ tự đứng hầu khoảng hai mươi cung nữ thái giám, nhìn vẫn trống trải cô tịch như một ngôi miếu hoang. Mặc dù bức tường phía Nam đều là cửa sổ khảm kính lớn, mới vào ngài vẫn thấy tối, đứng trước ngự tọa định thần lại, dường như muốn thở ra một hơi uất ức, ngẩng mặt nhìn chằm chằm lên trần điện một lúc, chuyển bước tới Đông Noãn Các. Tần Mị Mị hơi khom lưng, vén rèm cho ngài, liền nghe tiếng Hoàng hậu yếu ớt gần như tiếng thì thầm: "Là Hoàng thượng... tới... đưa ghế tới trước giường... chuyển một chút..."

Trong Noãn Các chỉ có ba bốn cung nữ, cầm khăn, giữ chậu đứng ở góc. Diệp Thiên Sĩ thì quỳ ở cuối giường, cẩn thận dùng vải thô bọc những cây kim đã dùng xong, thần tình đờ đẫn, nhìn dáng vẻ vừa rồi bị kinh hãi gì đó, vẫn còn chút dư chấn, trên khuôn mặt tái nhợt còn đọng vài giọt mồ hôi. Càn Long nhìn ông một cái, tiến lại gần bên gối Hoàng hậu ngồi xuống, dịu dàng nói: "Vừa mới gặp Kỷ Vân và Lưu Thống Huân xuống. Nghe nói lúc nãy không được tốt... giờ này thế nào?"

"Gọi bọn họ... lui ra ngoài... Thải Vân ở lại..."

Sắc mặt Hoàng hậu ửng hồng, giọng nói nhỏ bé như truyền tới từ nơi gió thổi rất xa, bất lực phất phất tay nói. Càn Long liền nhìn mọi người, Tần Mị Mị cúi người trước, tiếp đó Diệp Thiên Sĩ và mấy cung nữ không một tiếng động khom lưng lần lượt lui ra ngoài. Càn Long hạ giọng: "Nàng đây là sao, sao lại trịnh trọng như vậy? Nói chuyện gì, bọn họ còn dám tiết lộ sao? Quá cẩn thận rồi —" nhưng ánh mắt Hoàng hậu ngăn ngài lại, con ngươi của nàng dường như chưa bao giờ sâu như vậy, ẩn trong mí mắt mệt mỏi nỗ lực nhìn chằm chằm chồng mình, dường như đang tập trung