"Khánh Văn, có thể phán đoán của tôi hơi cực đoan, hay nói cách khác là thổi phồng quá mức, nhưng chúng ta cần chú ý một điểm: các quốc gia Ả Rập ở Bắc Phi và Tây Á trông có vẻ ổn định, nhưng thực chất vì cơ cấu kinh tế đơn nhất, thể chế chính trị cứng nhắc, nên nền chính trị dân chủ trong nước hoàn toàn không hình thành được mô hình tham chính nghị chính thực thụ. Hơn nữa, hiện tượng tham nhũng do sự củng cố của mô hình này gây ra lại đặc biệt nghiêm trọng. Cộng thêm việc dây dưa các yếu tố tôn giáo, dân tộc và bộ lạc, cấu trúc này thực ra vô cùng mong manh. Khi lực lượng bên ngoài chưa can thiệp, nội bộ chưa chịu tác động của kinh tế, có lẽ trông chúng rất hào nhoáng, nhưng một khi đã chịu tác động kinh tế, lại thêm ngoại lực tác động, rất có thể từ một đốm lửa nhỏ sẽ bùng phát thành đám cháy lan khắp bầu trời."
Lục Vi Dân biết Đậu Khánh Văn có chút không tán thành, nhưng ông càng biết rõ nguyên nhân và kết cục cuối cùng của "Cách mạng Hoa Nhài". Dù là Tunisia, Libya, Ai Cập hay Syria, vào thời điểm đó, chính quyền của họ trông đều cực kỳ vững chắc, vượt xa những quốc gia ở phía nam sa mạc Sahara. Thế nhưng kết quả thì sao? Một vài yếu tố tưởng chừng nhỏ nhặt, chính quyền ứng phó không thỏa đáng, lại thêm sự kích động tạo thế của các thế lực bên ngoài có ý đồ xấu, lập tức trở thành cục diện không thể cứu vãn.
Từ góc độ này, Lục Vi Dân cũng không cho rằng Trung Quốc có thể đóng vai trò xoay chuyển càn khôn trong đó, dù có chuẩn bị trước một vài công tác thì cũng không thể tạo ra thay đổi mang tính căn bản.
Suy nghĩ của Lục Vi Dân rất đơn giản: hiện tại Trung Quốc có thể làm là đẩy nhanh việc bố trí lực lượng của mình tại khu vực này, tăng cường quyền phát ngôn của Trung Quốc, đồng thời hạn chế tối đa việc lợi ích của Trung Quốc ở khu vực này bị bán đứng và chịu tổn thất to lớn. Dẫu cuối cùng có bất đắc dĩ, thì ít nhất từ góc độ sơ tán kiều dân cũng có thể phô diễn sự thay đổi trong việc triển khai lực lượng, ngưng tụ lòng dân, đồng thời nâng cao vị thế và tầm ảnh hưởng của bản thân tại khu vực đó.
Lời này của Lục Vi Dân, Đậu Khánh Văn có thể tiếp nhận, nhưng cũng chỉ có thể nói là có khả năng như vậy chứ không chắc chắn. Khu vực Trung Đông vốn là vùng nóng, cục diện không hề bình ổn. Các dân tộc lớn như người Ả Rập, người Ba Tư, người Ottoman, người Do Thái, còn có người Kurd, ân oán tình thù giữa các dân tộc này viết mười cuốn sách cũng chưa đủ. Sự rối ren giữa các dân tộc và quốc gia này tồn tại từng giờ từng phút, xuất hiện bất cứ tình huống nào cũng có thể. Vì vậy, ông cảm thấy quan điểm của Lục Vi Dân không có sức thuyết phục quá lớn. Tất nhiên, đã thấy Lục Vi Dân dặn dò nghiêm túc như vậy, ông cũng sẽ theo ý Lục Vi Dân mà tìm hiểu kỹ tình hình, thu thập thông tin tình báo, sau khi phân tích đánh giá rồi mới bàn tiếp.
Thấy Đậu Khánh Văn miễn cưỡng chấp nhận cách nói này, Lục Vi Dân biết mình chỉ có thể làm đến bước này. Dù sao căn cứ ủng hộ quan điểm của ông hiện tại quá mỏng manh, bản thân "Cách mạng Hoa Nhài" vừa có tính tất yếu, lại vừa có tính ngẫu nhiên. Nếu ngay từ đầu ứng phó đắc lực, sự việc có đi đến bước cuối cùng đó hay không, thực sự rất khó nói.
Dặn dò xong Đậu Khánh Văn, Lục Vi Dân lại chuyển chủ đề sang Quan Nhất Giới: "Lão Quan, Khánh Văn không rảnh rỗi thì ông cũng đừng hòng nghỉ ngơi. Tôi đã nói từ lâu, tôi đến Văn phòng Nghiên cứu Trung ương hay Ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương đều là muốn làm chút việc. Có thể trong mắt các ông, tôi là người ngoại đạo, nhưng người ngoại đạo cũng có ưu thế của người ngoại đạo. Tôi hiểu rõ tình hình địa phương trong nước hơn, hiểu rõ hơn làm thế nào để lợi ích trong nước của chúng ta thăng hoa thành lợi ích quốc gia và gắn liền với tình hình quốc tế. Làm thế nào để tranh thủ thêm lợi ích cho đất nước, tôi có vài ý tưởng, nhưng khả thi hay không thì tôi cũng không biết, tôi dự định thử một chút, trước tiên là nắm tình hình, thử nghiệm rồi mời cấp trên đánh giá hiệu quả."
Quan Nhất Giới cũng biết Lục Vi Dân sẽ không dừng lại ở đó, giữ mình lại chắc chắn là có sắp xếp.
Trong mắt ông, Lục Vi Dân dường như là một cỗ máy không biết mệt mỏi. Từ khi đến Ban Liên lạc Đối ngoại, dường như ông chưa từng nghỉ ngơi. Từ khảo sát nắm tình hình giai đoạn đầu, chuẩn bị cho chuyến thăm tám nước châu Phi vào tháng 12, sau đó là chuyến thăm, chuyến thăm thành công rực rỡ, tự nhiên là phải đưa ra báo cáo kết quả khảo sát. Kết quả là được cấp cao Trung ương coi trọng, kéo theo cả đội ngũ phải viết báo cáo tổng hợp toàn diện xoay quanh chuyến thăm này.
Tất nhiên, công việc này ai cũng vui vẻ đón nhận. Báo cáo của Ban Liên lạc Đối ngoại có thể lọt vào tầm mắt của tầng lớp ra quyết định Trung ương và được coi trọng cao độ, đây là sự khích lệ to lớn đối với công tác của toàn bộ Ban Liên lạc Đối ngoại, dù phía Văn phòng Nghiên cứu Trung ương cũng được chia chút "lộc", nhưng cấp cao chắc chắn biết rõ lần này ai là người bỏ công sức lớn nhất.
Thú thật, đối với việc vất vả mệt nhọc, Quan Nhất Giới không bận tâm. Điều ông bận tâm là những thứ mình vất vả làm ra có được công nhận hay không, nhất là có được cấp trên hay cấp cao công nhận hay không. Hiện tại, Lục Vi Dân đã dùng biểu hiện của mình để chứng minh rất nhiều điều, chứng minh cấp cao rất coi trọng tư duy quan điểm của ông. Một vài ý tưởng độc đáo, có con mắt tinh tường của Lục Vi Dân, ngay cả Quan Nhất Giới cũng phải thừa nhận đôi khi thực sự cần một người ngoài cuộc mới có thể nhảy ra khỏi khuôn mẫu, nhìn nhận vấn đề từ góc độ và vị trí khác biệt, như vậy mới đạt được hiệu quả khác biệt.
Làm việc cùng lãnh đạo như vậy, trong lòng cảm thấy vững vàng. Hơn nữa Quan Nhất Giới cũng tin rằng thông qua những báo cáo nghiên cứu chuyên đề kiểu này, càng có thể làm nổi bật năng lực nghiệp vụ của mình, vượt xa việc ở lại Văn phòng Nghiên cứu làm những công việc nghiên cứu hàng ngày khô khan và vụn vặt. Tất nhiên, những tích lũy từ công việc hàng ngày đó là không thể thiếu, nếu thiếu đi nền tảng này, e rằng Lục Vi Dân lại chẳng coi trọng mình nữa.
"Bộ trưởng Lục, ngài cứ việc sắp xếp. Lão Quan tôi không có bản lĩnh gì khác, nhưng công việc chuyên môn của mình thì vẫn có chút tự tin. Những cái khác không dám nói, chứ việc ngài đã sắp xếp, lão Quan tôi tuyệt đối không mập mờ, đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ." Quan Nhất Giới vội vã vỗ ngực cam đoan.
Đối với công việc chuyên môn của mình, Quan Nhất Giới thực sự có tự tin này. Chỉ cần là việc trong phạm vi công tác, chẳng qua là vất vả một chút, làm thêm giờ vài hôm mà thôi.
Ông nay đã ngoài bốn mươi, con trai học đại học không ở nhà, vợ suốt ngày tập thể hình, về cơ bản coi như người độc thân. Bản thân ông cũng không có sở thích giải trí gì đặc biệt, nên chỉ cần có công việc hợp khẩu vị, ông thực sự sẵn lòng bán sức.
Người ta vẫn nói "sĩ vi tri kỷ giả tử" (kẻ sĩ chết vì người hiểu mình), Lục Vi Dân tuy chưa đến mức đó, nhưng cũng đối xử với ông không tệ. Nghe nói trong cuộc họp bộ vụ còn nhiều lần khen ngợi ông, ông cũng có kênh tin tức, nghe được những chuyện này, tự nhiên trong lòng cũng muốn theo Lục Vi Dân làm việc. Nhất là Lục Vi Dân hiện tại đang rất nổi, cấp cao rất coi trọng quan điểm của ông, nếu có thể theo ông đưa ra vài thứ lọt mắt xanh cấp cao, sau này dù là thăng tiến chức vụ hay bình xét thi đua, mình đều có thể chiếm ưu thế.
"Ừm, lão Quan, tôi cũng không vòng vo với ông, cũng không phải chuyện gì mới mẻ, chính là chuyện tôi đã từng thảo luận với ông trong thời gian thăm châu Phi. Đó là làm sao thông qua các tổ chức xã hội dân sự, bao gồm các cơ quan tư vấn dân sự và tổ chức xã hội dân sự để thực hiện giao lưu với các quốc gia liên quan, thắt chặt quan hệ hai bên, thực hiện trao đổi tương tác từ cao xuống thấp, từ chính thức đến dân sự, tăng cường hiểu biết, trao đổi những thứ cần thiết." Lục Vi Dân cũng không khách sáo, "Hiện nay, việc xây dựng các tổ chức tư vấn dân sự và đoàn thể xã hội dân sự của nước ta còn khá chậm trễ. Làm thế nào để hỗ trợ và nâng đỡ sự phát triển của các tổ chức tư vấn và đoàn thể xã hội này, thúc đẩy chúng chủ động phục vụ lợi ích quốc gia thông qua giao lưu và liên lạc đối ngoại, điểm này chúng ta vẫn đang ở trạng thái gần như trống rỗng. Vì vậy, trong khía cạnh này, chúng ta cần nắm tình hình các tổ chức tư vấn và đoàn thể xã hội trong nước, sau đó phân loại để sắp xếp, phân tích đánh giá tình trạng phát triển và triển vọng tương lai của chúng, rồi đề xuất ý kiến của chúng ta..."
Đây cũng là công việc mà Lục Vi Dân coi trọng nhất. Trong nước, việc xây dựng các cơ quan tư vấn và tổ chức đoàn thể xã hội khá chậm trễ, nhất là việc xây dựng các tổ chức có chức năng giao lưu, liên lạc với nước ngoài lại càng thiếu hụt. Mà chính những tổ chức dân sự kiểu này có thể bù đắp hiệu quả cho giao lưu chính thức giữa quốc gia với quốc gia, đảng với đảng, nhất là có hiệu quả rất tốt đối với việc hiểu biết lẫn nhau giữa dân sự ở địa phương, thậm chí rất nhiều cái là giao lưu chính thức không đạt được. Nhưng chính điểm này trong nước lại bỏ sót. Lục Vi Dân hy vọng trong thời gian nhậm chức tại Văn phòng Nghiên cứu Trung ương và Ban Liên lạc Đối ngoại, có thể đề xuất một vài kiến nghị mang tính xây dựng về công việc này, thúc đẩy việc "mất bò mới lo làm chuồng".
Triệu Gia Hoài cũng cảm nhận sâu sắc phong cách làm việc khác biệt mà Lục Vi Dân mang lại. Điều này thậm chí còn có tác động đáng kể đến công việc của toàn bộ bộ, thực sự giống như một dòng suối trong lành đổ vào môi trường làm việc vốn có phần trầm lắng, khiến bầu không khí làm việc trở nên sôi nổi hơn hẳn. Ngay cả vài lãnh đạo khác trong bộ cũng như bị kích thích, hiệu suất triển khai vài công việc cũng tăng lên không ít.
Triệu Gia Hoài cũng có chút tiếc nuối, ông thậm chí cảm thấy có lẽ Lục Vi Dân thực sự là một hạt giống tốt cho ngành này, nhất là về sự nhạy bén chính trị và tầm nhìn đại cục quốc tế, trình độ siêu hạng mà Lục Vi Dân thể hiện khiến ngay cả Triệu Gia Hoài cũng phải trầm trồ. Điểm này ngay cả nhiều người bên Bộ Ngoại giao vốn không ưa Lục Vi Dân cũng phải thừa nhận.
