Rời khỏi nhà Tăng Hiến Cương, Hầu Vệ Đông men theo con đường nhỏ hướng về phía trấn Thượng Thanh Lâm. Lời đề nghị của Tăng Hiến Cương thực ra khiến lòng cậu đầy mâu thuẫn: Cậu đến Thượng Thanh Lâm là để gây dựng sự nghiệp, chứ không phải từ bỏ cuộc sống thành phố để làm một chủ doanh nghiệp tư nhân ở chốn thâm sơn cùng cốc này.

Thế nhưng, khi cuộc sống bộc lộ vẻ tàn nhẫn, nó cũng thỉnh thoảng trêu đùa những kẻ bôn ba, nếu không thì những ngày tháng này quả thật không cách nào sống nổi. Hầu Vệ Đông, chính là đang nếm trải trò đùa mà cuộc đời dành cho cậu.

Hầu Vệ Đông tốt nghiệp khoa Chính pháp, theo thói quen lại nghĩ đến các vấn đề chính sách và luật pháp. Trung ương luôn nhấn mạnh cán bộ không được kinh doanh, dù cậu bị "đày" đến Thượng Thanh Lâm nhưng vẫn là cán bộ hành chính trong biên chế, nếu vận hành cái mỏ đá này thì chính là vi phạm kỷ luật. Hầu Vệ Đông suy đi tính lại, dựa vào nội dung đã bàn bạc với Tăng Hiến Cương, soạn thảo một bản thỏa thuận hợp tác.

Chiều thứ Bảy, Hầu Vệ Đông xin phép Cao hương trưởng, 1 giờ chiều đã xuống núi. Mất ba tiếng đồng hồ từ Ích Dương đến huyện Ngô Hải, khi về đến nhà đã là tám giờ tối.

Lưu Quang Phân ngồi một mình trong phòng khách xem tivi, thấy Hầu Vệ Đông trở về, bà vui mừng kêu lên: "Thằng Ba, sao giờ mới về, ăn cơm chưa?" Vừa nói bà vừa đưa dép lê cho cậu. Hầu Vệ Đông bước vào phòng khách, ở nhà cậu rất thả lỏng, đặc biệt là trước mặt Lưu Quang Phân, cậu vẫn chỉ là một đứa trẻ chưa lớn. Cậu không khách sáo cầm lấy điều khiển, lập tức đổi kênh, nói: "Mẹ, trình độ thưởng thức của mẹ thấp quá, lại xem phim Quỳnh Dao. Bố đâu rồi?"

Hai ngày nay Lưu Quang Phân và Hầu Vĩnh Quý tranh giành chiếc tivi màu trong phòng khách, Lưu Quang Phân muốn xem phim truyền hình Đài Loan, Hầu Vĩnh Quý muốn xem "Thế giới động vật". Tất nhiên, lần nào Lưu Quang Phân cũng thắng, Hầu Vĩnh Quý chỉ đành vào phòng trong xem chiếc tivi nhỏ. Nghe tiếng con trai, Hầu Vĩnh Quý đã bước ra. Ông mặc một chiếc áo bông, là đồ quân đội phát từ trước, đã khoác nhiều năm trông hơi sồ sề, vẻ nghiêm nghị thường ngày khi mặc cảnh phục hoàn toàn biến mất.

Hầu Vệ Đông liền nói: "Trong nhà lạnh quá, hay là chúng ta đi mua một chiếc điều hòa hai chiều đi." Lưu Quang Phân thò đầu ra từ bếp: "Mua điều hòa thì được, ba anh em các con mỗi người tài trợ hai nghìn."

Trong bếp tỏa ra mùi hương khiến người ta thèm nhỏ dãi, đó là món thịt kho tàu mà Hầu Vệ Đông thích nhất. Lưu Quang Phân nhanh nhẹn bưng cơm thức ăn lên: "Về cũng không gọi điện một tiếng, không thì mẹ đã làm món ngon hơn. Trưa nay chị con về, mẹ đã kho thịt cho nó." Bà ngồi đối diện Hầu Vệ Đông, nhìn con trai ăn ngấu nghiến, lòng vô cùng vui vẻ, miệng lại nói: "Có lương rồi mà chẳng mua cho bố mẹ lấy một đồng quà cáp, nuôi con trai có ích gì chứ, năm xưa lương tháng đầu của chị con, nó đã mua quà cho mỗi người trong nhà rồi."

Nhắc đến chị hai, Hầu Vệ Đông nói: "Con nghe nói hiệu quả kinh doanh của nhà máy lụa huyện Ích Dương không tốt, đã đóng cửa hai phân xưởng, nhà máy của chị hai thế nào rồi?"

Lưu Quang Phân thở dài: "Mẹ đang định nói với con chuyện này, chị hai con chính thức mất việc rồi. May mà anh rể con thu nhập cao, nếu không thì thảm rồi, xem ra vẫn là làm trong cơ quan chính phủ là an toàn nhất."

Hầu Vệ Đông cảm thán: "Nửa năm trước nhà máy còn làm ăn khấm khá, sao bỗng chốc lại không được nữa?"

Lưu Quang Phân hậm hực: "Nửa năm sau giá lụa quốc tế giảm, vấn đề của nhà máy bùng nổ, sụp đổ ngay lập tức. Mấy kẻ làm quan đó chỉ biết ăn chơi, nhà máy sập rồi, xem họ ăn gì."

Hầu Vĩnh Quý tranh thủ lúc hai mẹ con đang trò chuyện rôm rả, đổi tivi sang kênh "Thế giới động vật", rồi ngồi một bên xem ngon lành, Lưu Quang Phân dồn hết sự chú ý vào con trai nên cũng không quản ông.

"Con làm đường thế nào rồi? Tiền bản vẽ giải quyết ra sao?"

Nghe nói là vay tiền dưới danh nghĩa cá nhân, Hầu Vĩnh Quý bắt đầu dạy bảo: "Công tư phân minh là hai chuyện khác nhau, tiền của công không được lấy, tiền của tư chỉ có chút ít thì đừng tùy tiện bỏ vào, đây là vấn đề nguyên tắc, trừ khi đơn vị viết giấy vay nợ cho con."

Hầu Vệ Đông học luật, đương nhiên hiểu rõ lợi hại. Cậu ăn xong một bát cơm, Lưu Quang Phân lại xới cho một bát, Hầu Vệ Đông đổ nước thịt kho vào bát, kiểu ăn này thu trọn tinh hoa của món thịt kho, là món khoái khẩu nhất của cậu.

Lưu Quang Phân không nhịn được véo má Hầu Vệ Đông: "Con nhìn xem, thịt trên mặt đều phồng lên rồi, có phải ngày nào cũng ăn ở nhà cán bộ thôn không?" Hầu Vĩnh Quý ở bên cạnh nói: "Cán bộ thôn uống rượu ghê lắm, xuống thôn thì uống ít thôi, có thể lươn lẹo được thì lươn lẹo."

Ăn cơm xong, Lưu Quang Phân và Hầu Vĩnh Quý cũng càm ràm gần đủ, Hầu Vệ Đông liền nói ra ý định mở mỏ đá.

Hầu Vĩnh Quý nhíu chặt mày: "Con mới đi làm, cứ ở trong trấn mà làm việc cho nghiêm túc, mấy thứ này đều là đường ngang ngõ tắt, tốt nhất đừng làm, tránh ảnh hưởng xấu đến đơn vị sau này."

"Lãnh đạo mới của Sa Châu kêu gọi toàn thành phố đẩy mạnh giao thông, Huyện ủy và UBND huyện Ích Dương đã lấy năm 94 làm năm xây dựng giao thông. Con phân tích, năm 94 sẽ là cao trào xây dựng giao thông của thành phố Sa Châu, đá dăm và đá phiến là vật liệu thiết yếu để làm đường, mà đá trên núi Thượng Thanh Lâm là tốt nhất huyện Ích Dương, nên mở mỏ đá chắc chắn không có vấn đề gì."

Hầu Vĩnh Quý ở trong quân đội và công an gần bốn mươi năm, cả đời đều ở trong tổ chức. Dù Hầu Vệ Đông nói nghe rất có lý, ông vẫn cảm thấy có gì đó không ổn: "Đừng nghĩ mấy thứ hoa mỹ này, làm tốt công việc là chính, đó mới là đường hoàng."

Hầu Vệ Đông đầy bụng tâm sự nhưng không thể giải thích rõ ràng với bố, liền nói: "Bố, bố ở Ích Dương có người quen nào ở các bộ phận trọng yếu không, giới thiệu cho con với."

Hầu Vĩnh Quý khoanh tay trước ngực, nghĩ một lúc mới nói: "Bạn bè của bố đều là cảnh sát tuyến đầu ở cục công an, cấp cao nhất cũng chỉ là phó cục trưởng, e là không giúp được gì nhiều cho con. Thằng Ba, con phải hiểu một đạo lý: vật họp theo loài, người phân theo nhóm. Con là người thế nào thì bạn bè cũng đại khái như thế, đây là lý thuyết đã được thời gian kiểm chứng, con vẫn nên dựa vào chính mình."

Lưu Quang Phân ngắt lời ông già: "Ông già, ông chính thống cả đời rồi, giờ con gái mất việc ông cũng chẳng có cách nào. Tôi thấy đề nghị của thằng Ba cũng không tệ, mở mỏ đá chỉ cần bán được hàng là chắc chắn có lãi, có thể thử xem."

Hầu Vĩnh Quý vẫn không bày tỏ thái độ. Hầu Vệ Đông giải thích: "Mở mỏ đá con không ra mặt, sẽ dùng tên và chứng minh thư của chị hai, như vậy con có thể làm việc danh chính ngôn thuận."

Dưới sự ủng hộ và thuyết phục của Lưu Quang Phân, Hầu Vĩnh Quý cuối cùng cũng đồng ý với phương án của Hầu Vệ Đông. Hai vợ chồng bàn bạc, đưa cho Hầu Vệ Đông 10.000 tệ tiền mặt làm vốn khởi nghiệp.

Bàn xong việc chính, Lưu Quang Phân cười nói: "Thằng Ba, nhà con bé Tiểu Giai còn phản đối không?"

"Tiểu Giai được điều động sang văn phòng Ủy ban Xây dựng, giờ là người được trọng dụng ở đó rồi."

Lưu Quang Phân nói đầy thâm ý: "Mẹ thấy chuyện của hai đứa hơi huyền, Tiểu Giai ở văn phòng Ủy ban Xây dựng thành phố Sa Châu, tiếp xúc người và việc khác nhau, tầm nhìn tự nhiên cao lên. Nếu con không sớm điều về huyện thì chắc chắn không thành đâu."

Hầu Vệ Đông sợ nhất nghe câu hỏi này. Cậu đã hẹn với mẹ Tiểu Giai là bà Trần Khánh Dung thời hạn ba năm, nay đã qua nửa năm mà mục tiêu điều về Sa Châu vẫn còn xa vời quá. Cậu nói với mẹ Lưu Quang Phân: "Trời muốn mưa, mẹ muốn lấy chồng, ai quản được chứ, con chỉ cần không thẹn với lương tâm là được." Vốn dĩ nói câu này rất hào sảng, nhưng nhớ đến việc mình đi theo Tần Phi Dược đến trang viên Thành Sơn, có tiếp xúc thân mật với các cô gái ở đó, dường như lương tâm đã bị bôi đen một vệt, nên nói chuyện cũng không còn thẳng lưng cứng cổ được như trước.

Đêm ngủ, Lưu Quang Phân đích thân thay ga trải giường sạch sẽ cho Hầu Vệ Đông. Bà nhìn con trai là thấy vui, ngồi bên giường trò chuyện cùng cậu.

"Chị hai con không hứng thú với mỏ đá, nó và anh rể muốn mở một nhà máy lụa nhỏ. Hai đứa nó làm ở nhà máy lụa nhiều năm, có nhiều mối quan hệ nghiệp vụ, kiếm chút tiền công chắc chắn không thành vấn đề."

Hầu Vệ Đông nói: "Nhà máy lụa ở Ích Dương e là không ổn rồi, đã đóng cửa hai phân xưởng."

Lưu Quang Phân ngồi bên giường, nhìn Hầu Vệ Đông chui vào chiếc chăn sạch sẽ ấm áp, theo thói quen đắp lại góc chăn cho cậu, dặn dò: "Chị hai con muốn mở công ty cũng thiếu tiền, mẹ không cho nó vay, mở công ty có rủi ro, mẹ phải đề phòng một chút. Chuyện đưa tiền cho con hôm nay, con đừng nói với chị hai, kẻo nó không vui."

Ngày hôm sau, Hầu Tiểu Anh về nhà. Cô một lòng muốn mở nhà máy lụa, không hứng thú với mỏ đá, nhưng rất dứt khoát ký vào thỏa thuận, còn đưa bản sao chứng minh thư cho Hầu Vệ Đông.

"Thằng Ba, nghe nói thủ tục quỹ tín dụng không nghiêm, dễ vay tiền, con vay cho chị năm vạn đi, chị mở công ty đang thiếu tiền."

Hầu Vệ Đông cười: "Vay tiền phải có thế chấp, để lấy bản vẽ, con đã vay từ quỹ tín dụng 10.000 tệ rồi."

Hầu Tiểu Anh gọt quả cam: "Chị chưa từng thấy người nào như con, vay tiền tư nhân để làm việc công. Thật đấy, con nghĩ cách vay cho chị ít tiền đi, gấp lắm rồi, chị có nhà có thể đem thế chấp."

"Quỹ tín dụng chỉ cho người địa phương vay, người ngoài không làm được đâu."

Hầu Tiểu Anh khinh khỉnh: "Giờ là thời đại vận hành, chỉ cần hiểu quy tắc thì việc gì không làm được? Con giới thiệu chị với người của quỹ tín dụng, việc còn lại để anh rể con lo."

Hầu Vệ Đông gật đầu: "Được, con sẽ thử, chỉ là con ở trấn không chức không quyền, người của quỹ tín dụng chưa chắc đã nể mặt con."

"Con không thử sao biết? Hà Dũng gần đây học được một câu, ngày nào cũng niệm bên tai chị, gọi là: 'Người gan lớn cưỡi rồng cưỡi hổ, người gan nhỏ cưỡi gà mái ấp'. Bố chính là quá nhát gan."

Hầu Vệ Đông ngày nào cũng chạy đôn chạy đáo trong thôn, học được nhiều tiếng địa phương, nghe lời chị hai liền nói: "Chị hai nói sai rồi, phải là 'Người gan lớn đè rồng đè hổ, người gan nhỏ đè gà mái ấp' mới đúng."

Mỗi lần về nhà, Hầu Vệ Đông đều cảm thấy vô cùng thoải mái. Ngày hôm sau, ăn cơm trưa xong, cậu mang theo sự ấm áp vô hạn, lên xe khách trở về Ích Dương.

Lưu Quang Phân đứng ngoài xe, nhìn con trai mình đi xa, lúc này mới quay về nhà.

Trở lại Thượng Thanh Lâm, Hầu Vệ Đông lại đi vào quỹ đạo cố định. Cậu và Tăng Hiến Cương đều là người nóng tính, sáng thứ Hai, hai người đã lên lâm trường xem địa hình.

Em gái và em rể của Tăng Hiến Cương đều là những nông dân thật thà chất phác, từ trước đến nay coi Tăng Hiến Cương là trụ cột, họ dẫn Hầu Vệ Đông và Tăng Hiến Cương ra sau núi, vài nhát cuốc xuống đã đào thấy đá cứng.

Tăng Hiến Cương dùng cuốc gõ vào đá: "Đá này dày lắm, ít nhất mười mét trở lên, lại gần đường cái dưới núi."

Trong tư duy vận hành mỏ đá, Hầu Vệ Đông và Tăng Hiến Cương lại xảy ra bất đồng.

Ý tưởng của Tăng Hiến Cương là không cần làm giấy phép kinh doanh, cứ cạy núi ra, xin chút thuốc nổ là mỏ đá khai trương. Có người mua thì tiền trao cháo múc, đơn giản mà thực tế.

Ý tưởng của Hầu Vệ Đông hơi khác, cậu cho rằng mở mỏ đá mà làm ăn lén lút thì không có ý nghĩa, vẫn phải làm giấy phép kinh doanh, đăng ký thuế, như vậy mới có thể làm ăn với các doanh nghiệp lớn. Dù đầu tư ban đầu có chút tốn kém nhưng cuối cùng mới có thể kiếm được lợi nhuận lớn hơn.

Tăng Hiến Cương đã dồn hết tiền của cả gia đình vào mỏ đá, coi nó rất quan trọng, nên theo ý mình, không chịu nhượng bộ, tranh cãi không dứt với Hầu Vệ Đông.

"Giờ mọi thứ còn chưa đâu vào đâu, có người mua hay không còn chưa biết, tiêu mấy khoản tiền oan này không đáng. Ý tôi là cứ dựng lán trại lên trước, đợi có khách rồi bổ sung thủ tục cũng chưa muộn."

Hầu Vệ Đông cũng chưa từng thực sự kinh doanh, những thứ cậu nghĩ phần lớn từ sách vở: "Không làm thủ tục thì không lấy được hóa đơn, đây là hành vi vi phạm pháp luật, bị kiểm tra là bị phạt tiền. Hơn nữa, làm ăn với các doanh nghiệp lớn ở huyện Ích Dương, chúng ta nhất định phải chính quy, đây là kế sách lâu dài."

Tăng Hiến Cương lắc đầu: "Đá trên núi nhiều vô kể, hai chúng ta mở mỏ đá, chắc chắn sẽ có nhiều người làm theo, họ chắc chắn sẽ không làm thủ tục. Nếu chi phí của chúng ta cao hơn họ thì sẽ không có khách."

Hầu Vệ Đông vẫn kiên trì ý kiến của mình: "Tôi vẫn chủ trương làm tốt thủ tục, danh chính mới ngôn thuận. Chúng ta nhất định phải nhắm vào khách hàng lớn, làm ăn lắt nhắt chẳng có ý nghĩa gì."

Cuối cùng, cả hai đều lùi một bước, nhân lúc làm đường mà mở mỏ đá, đồng thời từng bước bổ sung thủ tục.

Đến giữa tháng Một, con đường nối từ đường cái Hạ Thanh Lâm đến văn phòng thôn Độc Thạch đã lộ ra hình hài. Trải đá phiến và đá dăm, sau đó đầm chặt là có thể thông xe. Chỉ là đến bước này cần đầu tư, chỉ dựa vào sức người là không thể giải quyết được.

Hầu Vệ Đông tìm Túc Minh, đưa bản kiến nghị có ý kiến của kỹ sư Lưu Duy, muốn lấy chút kinh phí.

Túc Minh xem kỹ bảng tiến độ: "Nếu trải đá phiến và đá dăm, chi phí không thấp đâu."

Hầu Vệ Đông nói: "Toàn bộ con đường thực ra chia làm hai đoạn, một đoạn là đường lên núi, một đoạn là đường trên đỉnh núi. Đường đỉnh núi là đường bằng, có thể tạm thời không trải đá, nhưng đường lên núi là đường đèo, không trải đá phiến và đá dăm thì đường rất nguy hiểm, không thể thông xe." Hầu Vệ Đông cười hì hì với Túc Minh: "Túc trấn trưởng, lần này huyện không thưởng hai mươi vạn sao, có thể cấp một chút cho con đường này không?"

Chính quyền trấn thực hiện cơ chế duyệt chi một cửa, Túc Minh là phó chức, không có quyền ký duyệt, đối với việc sử dụng kinh phí lớn chỉ có quyền kiến nghị chứ không có quyền quyết định, liền nói: "Chuyện này tôi đi bàn với trấn trưởng. Cậu ở đây đợi một lát, tôi đi tìm Tần trấn."

Tần Phi Dược xem bản kiến nghị: "Chuyện này cứ để đó đã, tôi vừa nhận được tin chính xác, chưa kịp thông báo cho mọi người."

"Cục Giao thông đã biên soạn quy hoạch đường nông thôn toàn huyện, tứ đại ban ngành đã cùng nghe báo cáo và về nguyên tắc đồng ý với quy hoạch này. Trong quy hoạch, Thượng Thanh Lâm có một con đường, không chỉ nối với Hạ Thanh Lâm mà còn hướng về phía Tây, kết nối cả một vùng rộng lớn của trấn Lý Gia, trấn Ngô Than, trấn Hữu Long."

Trấn Lý Gia, Ngô Than, Hữu Long là những trấn hành chính của Ích Dương, đối diện với trấn Thanh Lâm, trấn Xích Mai qua núi, khoảng cách đường chim bay chỉ bốn, năm cây số. Nhưng từ trấn Thanh Lâm đến các trấn này, vì không có đường thông nhau nên phải đến huyện Ích Dương trước, rồi từ Ích Dương chuyển xe. Nghĩa là, đi bộ từ trấn Thanh Lâm đến trấn Lý Gia chỉ mất một tiếng leo núi vượt đèo, nhưng ngồi xe Jeep phải mất ít nhất năm tiếng, chưa nói đến xe khách.

Tần Phi Dược nói: "Như vậy, đường Thượng Thanh Lâm sẽ trở thành đường huyện, đường huyện thì phải do ngân sách đầu tư, nên trấn không cần vội vàng đầu tư vào đó, tránh tiêu tiền oan."

Đầu óc Túc Minh xoay nhanh: "Quy hoạch là quy hoạch, thực sự triển khai còn cần thời gian. Năm 94 là năm xây dựng giao thông, các trấn đều không ngốc, chắc chắn sẽ thi triển thần thông để tranh thủ ngân sách huyện đầu tư làm đường tại địa phương."

Tần Phi Dược nói: "Tôi cũng đã nghĩ đến vấn đề này, trấn không thể bỏ tiền, nhưng ba thôn vẫn phải tiếp tục góp sức, đào cho xong phần thô của đường Thượng Thanh Lâm. Phần thô đào ra rồi chính là điều kiện cạnh tranh có lợi nhất. Chúng ta khẩn trương viết báo cáo gửi UBND huyện, xin khởi động đường Thượng Thanh Lâm trong năm nay."

"Chuyện này phải thông qua hội nghị liên tịch đảng chính để nghiên cứu, hình thành đồng thuận rồi tôi mới báo cáo với Mã huyện trưởng. Huyện sắp mở Đại hội đại biểu nhân dân, cố gắng đưa đường Thượng Thanh Lâm vào công trình trọng điểm của UBND huyện." Tần Phi Dược xuất thân từ doanh nghiệp, hiểu rõ giá trị của việc thông đường, vui vẻ nói: "Nếu thực sự thông được đường Thượng Thanh Lâm, tài nguyên ở đây sẽ được đánh thức, tôi làm trấn trưởng này cũng dễ dàng hơn."

Hầu Vệ Đông biết tin này cũng rất vui, nói với Túc Minh: "Đẳng cấp đường huyện cao hơn đường nông thôn nhiều. May mà lúc làm đường phần thô đã làm đúng theo bản vẽ, nếu lúc đó bớt xén vật liệu thì có khi phải làm lại, thật may mắn."

Đột nhiên cậu nghĩ ra một vấn đề: "Vì huyện muốn bỏ tiền, chúng ta có tiếp tục làm đường không?"

Túc Minh truyền đạt ý kiến của Tần Phi Dược: "Quy hoạch chỉ nằm trên giấy, thực hiện được mới tính. Chuyện này không ai dám đảm bảo, các cậu vẫn phải tiếp tục làm đường, tạo nền tảng cho sự cạnh tranh tương lai."

Chiều hôm đó, trấn Thanh Lâm triệu tập hội nghị liên tịch đảng chính, nghị trình thứ nhất chủ yếu là đường Thượng Thanh Lâm. Những người tham dự đạt được đồng thuận cao về việc tranh thủ ngân sách huyện đầu tư làm đường, quyết định tiếp tục để Túc Minh đứng đầu việc tranh thủ thực hiện chuyện này, đồng thời để Cao hương trưởng ra mặt, đến Sa Châu báo cáo với Chủ nhiệm Ủy ban Nhân dân Cao Chí Viễn, tranh thủ ông nói giúp một tiếng để thúc đẩy việc thực hiện quy hoạch.

Nghị trình thứ hai xảy ra bất đồng nghiêm trọng. Các ông chủ mỏ than thuộc trấn đưa ra đơn xin vay vốn. Trấn trưởng Tần Phi Dược tất nhiên đồng ý giúp mỏ than Vịnh Miệng của Dương Gia Phúc vay vốn, nhưng Bí thư Triệu Vĩnh Thắng lại cho rằng mỏ than Vọng Nhật điều kiện tốt hơn, nên ưu tiên xem xét. Hai người lại đập bàn tại hội nghị, tan họp trong không vui, các nghị trình phía sau cũng không được đưa ra.

Hầu Vệ Đông trở lại trấn Thượng Thanh Lâm, báo cáo tin tức mới nhất cho Cao hương trưởng. Cao hương trưởng lộ vẻ khó xử: "Hầu huynh đệ, theo ý trấn, ba thôn vẫn phải tiếp tục làm phần thô, nhưng nếu huyện nâng cấp đường Thượng Thanh Lâm thành đường huyện, cán bộ thôn e là không muốn làm đường miễn phí nữa."

Hầu Vệ Đông không cho là đúng: "Cao hương trưởng, tôi nghĩ thế này, bất kể chính sách của huyện thế nào, chỉ cần chưa thực sự xác định, kế hoạch làm đường vẫn không thay đổi, Tần Đại Giang và những người khác chắc sẽ ủng hộ."

Ba thôn ở Thượng Thanh Lâm để làm tốt con đường đã phát huy tối đa tính chủ quan, có tiền góp tiền, có sức góp sức, không lấy một xu phí hoa màu, việc điều chỉnh ruộng đất cũng do các thôn tự xử lý. Những chi phí này nếu theo tiêu chuẩn của bộ thì là một con số lớn, nhưng vì tâm trạng làm đường của dân làng rất cấp bách nên bảy ngàn người của ba thôn đã cùng gánh vác.

Tuy nhiên, đường nông thôn nâng cấp thành đường huyện, về lý thuyết thì chủ thể làm đường đã biến thành UBND huyện, muốn cán bộ ba thôn tiếp tục hỗ trợ không công e là hơi khó. Hầu Vệ Đông đến trấn mới nửa năm, chưa nhận thức được tính phức tạp của vấn đề.

Quả nhiên, ngày hôm sau, khi thông báo chuyện này trong phạm vi nhỏ, sáu cán bộ chủ chốt của ba thôn đều có biểu cảm khác nhau.

Bí thư thôn Vọng Nhật là Hạ Hợp Toàn phát biểu trước, ông lo lắng nhất chuyện có biến, lớn tiếng: "Giờ đường đã đến thôn Tiên Sơn, thôn Vọng Nhật đã góp công góp tiền, tôi không cần biết có thành đường huyện hay không, cứ làm xong phần thô đến thôn Vọng Nhật đã."

Tần Đại Giang bắt đầu tính toán nhỏ: Đường phần thô đã xuyên qua toàn bộ thôn Độc Thạch, nếu huyện tiếp quản thì thôn Độc Thạch không cần xuất tiền nữa. Hơn nữa, dù huyện tạm thời không đầu tư, chỉ cần trải một lớp đá phiến, đá dăm là xe đã có thể lên núi. Ông nói: "Đường nâng cấp thành đường huyện thì không phải chuyện của ba thôn chúng ta nữa, huyện chắc chắn phải chi tiền, chúng ta tiếp tục làm thì đúng là ngốc, phí tiền vô ích."

Lời của Tần Đại Giang nhận được sự hưởng ứng của các cán bộ thôn. Kinh phí làm đường không phải ít, nếu có thể để ngân sách huyện bỏ tiền, dân làng không chỉ không cần bỏ công mà còn ít nhiều nhận được chút trợ cấp.

Nhìn các cán bộ thôn lần lượt tán thành ý kiến của Tần Đại Giang, Hầu Vệ Đông lúc này mới nhớ đến lời Cao hương trưởng nói trước hội nghị. Về sự hiểu biết đối với cán bộ thôn xã, cậu quả thật kém xa Cao hương trưởng.

Hầu Vệ Đông nói: "Ý kiến của tôi rất rõ ràng, đường đã làm đến thôn Tiên Sơn, chỉ cần cố gắng thêm một tháng là đến thôn Vọng Nhật. Nếu lần này dừng lại, chuyện sau này không ai nói trước được."

Hạ Hợp Toàn đứng dậy: "Làm đoạn Độc Thạch và Tiên Sơn, thôn Vọng Nhật không thiếu một người, không thiếu một xu, giờ muốn không làm nữa thì tuyệt đối không xong. Nếu thực sự dừng lại, tôi tổ chức người đào đứt con đường phía trước, ai cũng đừng hòng thông xe."

Đường Quế Nguyên rít một hơi thuốc: "Huyện đã xác định làm đường Thượng Thanh Lâm chưa?"

Hầu Vệ Đông giải thích: "Hiện tại chỉ mới quy hoạch, vẫn là thứ nằm trên giấy, có khởi công hay không ai cũng không rõ. Hơn nữa quy hoạch đường nông thôn liên quan đến tất cả các trấn trong huyện, làm đoạn nào trước cũng chưa rõ. Ý tôi là làm tiếp theo kế hoạch cũ."

Giang Thượng Sơn nói: "Hầu điên, nếu huyện đồng ý làm đường, ba thôn chúng ta lỗ nặng."

Cao hương trưởng vẫn không nói lời nào, lúc này ông mới lên tiếng: "Chúng ta làm xong phần thô, sẽ tăng khả năng cạnh tranh của đường Thượng Thanh Lâm, rồi nhờ Cao bí thư ra mặt làm việc, hy vọng sẽ rất lớn. Còn về công sức mọi người đã bỏ ra, chỉ có thể coi là đóng góp, sức đã bỏ ra rồi thì không mất đi đâu, mọi người đừng tính toán chi li, phải nhìn xa trông rộng. Hơn nữa, chỉ cần huyện xác định làm đường Thượng Thanh Lâm, có thể sẽ làm mặt đường bê tông, những đầu tư ban đầu của các người có là gì?"

Lời Cao hương trưởng hợp tình hợp lý, mọi người đều im lặng, tự tính toán trong lòng.

Tan họp, các cán bộ thôn tụ tập thành từng nhóm bàn luận chuyện đường sá. Một lúc sau, các cán bộ lần lượt rời đi, không tụ tập uống rượu như thường lệ, họ vội vàng về tìm cán bộ thôn để bàn bạc chuyện này.

Nửa năm nay, Hầu Vệ Đông tiếp xúc mật thiết với các cán bộ thôn này, cũng hiểu đại khái tính cách của họ, đặc biệt là Tần Đại Giang, ba ngày gặp hai lần, Hầu Vệ Đông khá hiểu tính khí ông ta. Từ vẻ mặt của Tần Đại Giang, Hầu Vệ Đông biết ông ta không hoàn toàn chấp nhận ý kiến của Cao hương trưởng, chỉ là nể mặt các cán bộ thôn khác nên không tiếp tục làm ầm ĩ. Sau khi rời hội trường, ông ta và Giang Thượng Sơn chạy nhanh nhất, chắc chắn là về tìm Trần Đạt Xuyên và những người khác để bàn đối sách.

Lúc này, Hầu Vệ Đông cũng cảm thấy áp lực nặng nề. Cậu tính toán trong lòng, chỉ riêng tiền công, làm đường tính mỗi ngày 500 người, mỗi người 10 tệ, một ngày là 5.000 tệ, mười ngày là 50.000, trăm ngày là 500.000, chưa kể bồi thường ruộng đất và phí hoa màu.

Đối mặt với số tiền khổng lồ như vậy, Tần Đại Giang và các cán bộ thôn khác động lòng, nảy sinh đủ loại ý nghĩ cũng là điều dễ hiểu.

Tuy nhiên, nếu vội vàng dừng thi công, mà quy hoạch của huyện lại chậm trễ không thực hiện, thì sẽ khiến con đường trở thành công trình dở dang, sau khi sự nhiệt tình của dân làng bị tổn thương, muốn huy động lại sẽ rất khó khăn.

Hầu Vệ Đông cảm thấy gánh nặng trên vai, thầm mắng: "Mẹ kiếp, chuyện quan trọng thế này, ít nhất cũng phải phái một phó trấn trưởng đến thống nhất tư tưởng cho cán bộ thôn, sao lại đẩy cho mình làm, xem thường mình quá rồi." Cậu lại nghĩ ngược lại: "Nếu thực sự do ngân sách huyện đầu tư làm đường, mỏ đá mới mở của mình không lo không có đầu ra rồi."

Hiện tại mấu chốt của vấn đề là hướng đầu tư của UBND huyện. Nếu thực sự năm 94 làm đường Thượng Thanh Lâm thì mọi chuyện sẽ được giải quyết.

Hầu Vệ Đông trằn trọc suy nghĩ, không ngồi yên được trong văn phòng. Cậu đến nhà Cao hương trưởng, vào cửa liền đi thẳng vào vấn đề: "Cao hương trưởng, chuyện này không dễ làm, tôi nghĩ vẫn nên sớm tìm Cao Chí Viễn ở Sa Châu, nhờ ông ấy giúp quê hương giải quyết khó khăn lớn này."

Cao hương trưởng sợ lạnh, trong nhà đốt một lò sắt, ống khói dẫn hết khói than ra ngoài, không khí trong phòng cũng không khó chịu. Ông đang ngồi bên lò sưởi, trông rất hưởng thụ, ngửi mùi khoai lang nướng thơm phức.

Vừa ngồi xuống, Hầu Vệ Đông vội vã nói: "Cao hương trưởng, tôi ngồi trong văn phòng không yên, vừa rồi dù đã họp nhưng tư tưởng cán bộ thôn không thống nhất, ngài xem làm thế nào?"

Cao hương trưởng đưa tay ra gần lò sưởi. Vấn đề này ông đã nghĩ cả nửa ngày. Thấy vẻ mặt nóng nảy của Hầu Vệ Đông, ông nói: "Ngồi xuống sưởi ấm trước đã, nóng vội không ăn được đậu phụ nóng, hai chúng ta cùng bàn bạc kỹ."

Lò sưởi cháy rất mạnh, một luồng hơi nóng ập đến, dễ chịu hơn nhiều so với ngồi trong văn phòng lạnh lẽo. Hầu Vệ Đông xoa xoa tay, trên tay đã có chút hơi nước.

Trước khi đến tìm Cao hương trưởng, trong lòng cậu có chút bất mãn với lãnh đạo trấn, nhưng ngồi xuống rồi, nghĩ chuyện làm đường là do mình tự chuốc lấy, không trách người khác được, nên đè nén sự oán trách xuống.

"Tần trấn trưởng nhiều lần nói muốn nhờ Cao hương trưởng ra mặt, tìm Cao Chí Viễn bí thư, chỉ cần ông ấy chịu ra mặt thì chuyện không thành vấn đề. Cao hương trưởng, chúng ta khi nào đi?" Hầu Vệ Đông nói chuyện cũng dùng chút tâm kế, lại đưa tên Tần trấn trưởng ra, rồi không hỏi Cao hương trưởng có đi hay không, mà hỏi khi nào đi, chặn đứng lời từ chối của ông.

"Vì chuyện công làm đường, tôi ra mặt tìm Cao bí thư thì không phù hợp, dù sao tôi cũng đã về tuyến hai, tốt nhất là Tần trấn trưởng hoặc Triệu bí thư dẫn đầu đoàn đi, như vậy mới tỏ ra chính thức, cũng là sự tôn trọng đối với Cao bí thư. Túc Minh là người có năng lực, sao không cân nhắc vấn đề này."

"Còn nữa, đi gặp Cao Chí Viễn, mang quà gì đi? Tặng tiền ông ấy không nhận, tặng vật phẩm quý giá thì trấn không có tiền, người ta cũng chưa chắc coi trọng, tặng đặc sản thì chọn loại nào mới có đặc sắc? Những việc nhỏ này đều phải bàn bạc kỹ, vội vàng chạy đi, hiệu quả chưa chắc đã tốt."

"Tâm tư của Tần Phi Dược tôi biết, chính là kiểu 'dao sắc cắt đậu phụ' - được cả đôi đường. Ông ta giờ căn bản không muốn bỏ tiền làm đường, tiền vào ngân sách thì dễ, lấy ra thì như cắt thịt. Tần Phi Dược lại muốn ba thôn làm xong phần thô, như vậy lúc cạnh tranh sẽ có thêm ưu thế."

Cao hương trưởng nói một hơi dài, Hầu Vệ Đông không ngờ chuyện này còn có nhiều khúc mắc như vậy, phức tạp hơn tưởng tượng nhiều, cậu thầm nghĩ: "Gừng càng già càng cay, câu này thật đúng."

"Cao hương trưởng, ngài nói xem làm thế nào?"

Cao hương trưởng dừng lại một chút, nói: "Thượng Thanh Lâm luôn muốn làm đường, mấy năm nay cứ nói đi nói lại mà không động tay, lần này động công, Hầu huynh đệ đóng góp vai trò rất lớn."

Ông xoay chuyển câu chuyện: "Lý do cậu đóng góp lớn là vì 'nghé con mới đẻ không sợ hổ', gan lớn, làm việc không kiêng dè, ngược lại đã làm được chuyện khó là làm đường, những người khác không dám chạm vào chuyện này."

Lời Cao hương trưởng đầy ẩn ý, Hầu Vệ Đông ngẫm nghĩ, ngược lại dở khóc dở cười. Sau khi đường Thượng Thanh Lâm khởi công, cậu luôn thầm đắc ý, cảm thấy năng lực mình phi phàm, nhưng trong mắt Cao hương trưởng lại là kẻ ngốc gan lớn, dù ông không nói rõ nhưng lời lẽ đã có ý đó.

Điều này thật đáng thất vọng.

Hầu Vệ Đông nhìn chằm chằm vào lò sưởi một lúc lâu, thầm nghĩ: "Trong ba năm điều về Sa Châu, nếu cứ theo khuôn phép thì đúng là nằm mơ giữa ban ngày. Bất kể người khác nói gì, làm đường nhất định không được bỏ dở giữa chừng."

C [TIÊU ĐỀ]: Xây dựng đường sá và đá vụn

Sau Tết Nguyên Đán, năm xây dựng giao thông của huyện Ích Dương chính thức khởi động. Chính quyền huyện xác định hai dự án trọng điểm năm 94: một là đoạn Ích Châu của đường Sa Ích, hai là đoạn Ích Châu của đường Ích Ngô. Dự toán cho hai con đường này lên tới hai trăm triệu tệ. Huyện Ích Dương tất nhiên không có thực lực tài chính đó, Bí thư Chúc mới nhậm chức đã áp dụng tư duy đổi mới, giới thiệu Công ty đầu tư xây dựng đường cao tốc tỉnh Lĩnh Tây vào cuộc. Công ty này sẽ đầu tư một phần, sau khi hoàn thành công trình sẽ được hưởng quyền thu phí trong mười lăm năm.

Về phần đường Thượng Thanh Lâm, huyện áp dụng ý kiến của Huyện trưởng Mã lúc bấy giờ, trích một triệu tệ từ ngân sách huyện để rải mặt đường đá dăm. Tuy nhiên, so với phương án ban đầu có chút thay đổi nhỏ: huyện giao số tiền một triệu tệ này cho Cục Giao thông, đơn vị này sẽ chịu trách nhiệm chính trong việc rải đá dăm cho đường Thượng Thanh Lâm.

Ý định ban đầu của Huyện trưởng Mã là giao một triệu tệ cho trấn Thanh Lâm để trấn trực tiếp thực hiện. Thế nhưng, thời gian gần đây, cả Huyện ủy và UBND huyện đều nhận được vài lá thư nặc danh, vạch trần mâu thuẫn giữa Triệu Vĩnh Thắng và Tần Phi Dược ở trấn Thanh Lâm, còn đặc biệt nhắc đến lần tranh cãi kịch liệt nhất của hai người. Sau khi nhận được thư, Huyện trưởng Mã thay đổi ý định, quyết định phê duyệt số tiền này cho Cục Giao thông, để họ thực thi quyết định của chính quyền huyện.

Tần Phi Dược vốn hy vọng có thể rút ra ba mươi vạn tệ từ số tiền này để bù vào lương giáo viên, nay hy vọng tan thành mây khói, còn bị Huyện trưởng Mã mắng cho một trận qua điện thoại, khiến ông ta càng thêm bất mãn với Triệu Vĩnh Thắng.

Đối với Hầu Vệ Đông, việc Cục Giao thông đảm nhận thi công mặt đường lại là một chuyện tốt. Cục Giao thông nhận tiền từ ngân sách huyện, ba thôn theo thỏa thuận phải xuất lao động miễn phí hỗ trợ rải đường. Còn các vật liệu như đá hộc và đá vụn thì Cục Giao thông phải mua theo giá thị trường.

Đối với mỏ đá Anh Cương vừa mới khai trương, đây là một tin vui lớn. Tên mỏ đá "Anh Cương" lấy chữ "Anh" từ Hầu Tiểu Anh, chữ "Cương" từ Tăng Hiến Cương, ghép lại thành một cái tên vô cùng vang dội. Không chỉ tên hay, vị trí mỏ cũng rất đắc địa. Ở phía dưới mỏ đá Anh Cương, đá thường bị chôn vùi dưới đất sâu vài mét, chỉ riêng việc đào lớp đất phủ đã tốn một khoản tiền lớn. Còn ở phía trên, dù lớp phủ mỏng hơn nhưng khoảng cách vận chuyển lại xa hơn mỏ đá Anh Cương.

Mỏ đá Anh Cương có thể cung cấp đá hộc và đá vụn rất thuận tiện cho đoạn đường dài gần sáu cây số.

Trưởng phòng Công trình Lưu Duy của Cục Giao thông là bạn tốt của Hầu Vệ Đông, đã truyền tin tức từ sớm. Hầu Vệ Đông còn thông qua sự mai mối của anh ta, bỏ ra hơn bốn ngàn tệ mua hai chiếc máy nghiền đá cũ. Không đợi Cục Giao thông vào sân, anh đã làm việc tăng ca để nghiền đá.

Ngày 6 tháng 3, Lưu Duy đi cùng Phó cục trưởng phụ trách Chu Binh đến khảo sát mỏ đá Anh Cương. Hầu Vệ Đông đã nhận được tin, cùng Tăng Hiến Cương đến mỏ đá chờ sẵn, còn chuẩn bị sẵn vài con gà rừng khô làm quà ra mắt.

Chu Binh là sinh viên tốt nghiệp Đại học Giao thông Tây Nam, quanh năm lăn lộn ở công trường, da dẻ đen sạm, cắt kiểu đầu đinh góc cạnh trông rất tinh anh. Anh vừa tròn ba mươi tuổi đã làm Phó cục trưởng Cục Giao thông huyện Ích Dương, tuổi trẻ tài cao, phong thái vô cùng tự tin.

"Vị trí mỏ đá này không tệ, độ cứng của đá thế nào?" Thấy Hầu Vệ Đông, anh không nói lời thừa thãi, đi thẳng vào vấn đề.

Hầu Vệ Đông nhờ vào "nội gián" Lưu Duy nên đã chuẩn bị cực kỳ chu đáo. Anh đeo một chiếc túi vải bạt, bên trong đựng đủ loại tài liệu: "Đây là báo cáo kiểm định độ cứng của đá, mời Cục trưởng Chu xem qua."

Hầu Vệ Đông đến trấn Thanh Lâm đã chín tháng, từng làm Phó tổ trưởng tổ công tác nhưng bị Triệu Vĩnh Thắng cách chức, anh hiểu rõ sự khó khăn trong việc thăng tiến chốn quan trường. Chu Binh còn trẻ đã làm Phó cục trưởng, anh thật lòng ngưỡng mộ.

Chu Binh cẩn thận xem tài liệu, đó là báo cáo kiểm định hàng thật giá thật. Thực ra anh biết đá ở Thượng Thanh Lâm chắc chắn đạt yêu cầu xây dựng đường sá, câu hỏi vừa rồi chỉ là thủ tục hành chính. Thấy báo cáo có đóng dấu đỏ chính quy, anh không khỏi có hứng thú với chàng thanh niên tuấn tú trước mắt.

"Hiếm thấy thật, tôi tu sửa đường bao nhiêu năm, chưa từng thấy chủ mỏ đá nào chủ động đi kiểm định độ cứng."

Hầu Vệ Đông cười nói: "Làm ăn thì chắc chắn phải lấy chữ tín làm gốc, lừa được nhất thời không lừa được cả đời. Cục trưởng Chu, sau này các anh dùng đá của mỏ Anh Cương thì cứ yên tâm tuyệt đối."

Ông chủ mỏ đá này trông không giống một tiểu thương thuần túy, Chu Binh hỏi: "Hầu Vệ Đông, cậu không phải người địa phương à?"

Lưu Duy đứng bên cạnh giới thiệu: "Hầu Vệ Đông là sinh viên tốt nghiệp Học viện Sa Châu, học luật, được phân về chính quyền trấn. Con đường Thượng Thanh Lâm chính là do cậu ấy dẫn đầu xây dựng."

"Thảo nào, hóa ra là sinh viên học luật."

Cục trưởng Chu rất hài lòng với mỏ đá Anh Cương, lại hỏi: "Sau khi đội công trình vào sân, nhu cầu sẽ rất lớn, mỏ đá có theo kịp tiến độ không?"

Để thể hiện sự uy tín, Hầu Vệ Đông lấy ra tất cả giấy tờ từ công thương, tài nguyên đất đai đến thuế vụ: "Tôn chỉ của mỏ đá Anh Cương là lấy chữ tín làm gốc, tất cả thủ tục cần thiết tôi đều đã làm xong. Hiện tại đã nghiền sẵn hơn một ngàn khối đá vụn, đợi khi đội công trình vào sân, chúng tôi có thể dự trữ khoảng sáu ngàn khối." Anh chỉ vào khoảng đất trống phía trước: "Tôi cũng đã san phẳng mặt bằng, chuyên dùng để tập kết vật liệu, tuyệt đối không làm lỡ việc."

Cục trưởng Chu hơi ngạc nhiên: "Sao cậu biết chúng tôi sắp vào sân?" Hầu Vệ Đông nói thật: "Về con đường Thượng Thanh Lâm, trước Tết Trấn trưởng Tần đã dẫn tôi đi báo cáo chuyên đề với Huyện trưởng Mã và Huyện trưởng Lý, phương án chính là được chốt vào lần đó."

Chu Binh không khỏi nhìn Hầu Vệ Đông bằng con mắt khác.

Khảo sát xong mỏ đá, cả đoàn lại đi dọc theo con đường Thượng Thanh Lâm để kiểm tra phần thô. Dù lần này không mang theo thiết bị, nhưng bằng mắt thường, từ góc độ chuyên môn, Chu Binh cũng cảm nhận được chất lượng con đường thực sự rất tốt, độ dốc, độ cong đều đạt chuẩn, các hạng mục quan trọng nhất của đường đá dăm như rãnh nước, cống thoát nước cũng rất đầy đủ.

Anh lại ngạc nhiên: "Hầu Vệ Đông, cậu học ngành luật, sao lại hiểu về kỹ thuật công trình?" Hầu Vệ Đông cười: "Thực ra rất đơn giản, cứ làm theo bản vẽ là được."

Chu Binh cảm thán: "Làm theo bản vẽ, nói thì dễ, làm mới khó. Nhiều đơn vị thi công vì tiết kiệm chi phí mà tìm mọi cách bớt xén vật liệu, đó là một trong những nguyên nhân khiến công trình kém chất lượng nhiều vô số kể."

Lên đến thị trấn Thượng Thanh Lâm đã gần một giờ chiều, cả đoàn vừa mệt vừa khát. Hầu Vệ Đông vội vàng sắp xếp một bàn tiệc tại quán ăn bên cạnh quỹ tín dụng. Sau khi ngồi vào bàn, Chu Binh cầm chén rượu nói: "Chiều tôi còn phải về họp, chỉ uống với Hầu Vệ Đông một chén thôi."

Cụng ly với Hầu Vệ Đông, Chu Binh dứt khoát tuyên bố: "Sau khi đội công trình vào sân, vật liệu sẽ lấy từ mỏ đá Anh Cương. Lưu Duy, chuyện này cứ quyết định vậy đi. Từ hôm nay, mỏ đá phải nghiền thêm đá vụn, chuẩn bị nhiều vật liệu để đảm bảo tiến độ công trình."

Nhận được lời hứa của Cục trưởng Chu, Hầu Vệ Đông và Tăng Hiến Cương đương nhiên vô cùng vui mừng. Tuy nhiên, trong niềm vui vẫn xen lẫn nỗi lo. Hầu Vệ Đông và Tăng Hiến Cương ban đầu mỗi người đã đầu tư hai vạn tệ để mua thiết bị, thuốc nổ, kéo điện, trả phí thuê đất, nay tiền vốn đã chẳng còn bao nhiêu. Dân làng làm việc ở mỏ đá cũng rụt rè đề nghị ứng trước lương.

Hai người tính toán tại nhà Tăng Hiến Cương, ít nhất còn cần hai vạn tệ nữa mới có thể duy trì được cục diện. Vốn khởi nghiệp của Hầu Vệ Đông là đi vay bố mẹ, Tăng Hiến Cương vừa mới xây nhà xong, vốn liếng thiếu hụt, một vạn tệ này cũng là đi vay mượ bạn bè khắp nơi mới có được.

"Không thể tính toán mãi được, chắc chắn phải tìm tiền. Anh Cương, bảo chị dâu chuẩn bị cơm sớm đi, làm vài chén rượu vào bụng, biết đâu lại nghĩ ra cách."

Tục ngữ có câu, một đồng tiền làm khó anh hùng, huống chi là hai vạn tệ. Tăng Hiến Cương mặt mày ủ rũ: "Còn có thể nghĩ cách gì nữa, cách gì nghĩ được tôi đều đã nghĩ rồi."

Hầu Vệ Đông lại phát huy tinh thần ngoan cường như lúc làm đường, anh lớn tiếng nói: "Tôi không tin người sống lại bị nước tiểu làm nghẹn chết. Nhất định phải nghĩ ra cách, chẳng lẽ để hai vạn tệ cỏn con này phá hỏng đại kế phát tài của chúng ta?"

"Nếu không được thì đi vay. Bạch Xuân Thành bình thường nói nghe hay lắm, đến lúc quan trọng lại chẳng đỡ được gì. Trạm trưởng Hoàng tôi không quen, nghe nói cũng không dễ nói chuyện. Tôi sẽ trực tiếp tìm Trấn trưởng Túc, nhờ ông ấy đứng ra vay vốn giúp chúng ta."

Tăng Hiến Cương nói: "Nếu Trấn trưởng Túc chịu giúp thì hoàn toàn không thành vấn đề."

Vợ anh nghe đến chuyện vay tiền, liền nhỏ giọng nói bên cạnh: "Tiền trong nhà dùng hết sạch rồi. Lãi suất vay lại cao như vậy, sau này trả không nổi. Cầm cố cả nhà cửa, cả gia đình chúng ta chỉ có nước lên núi ngủ."

Tăng Hiến Cương vốn đã phiền lòng, nghe vợ phàn nàn liền nổi cáu: "Đi chỗ khác đi, đi làm nồi lẩu cá, hương vị cho ngon vào, tôi và anh em đang ngồi nói chuyện." Anh quay sang Hầu Vệ Đông: "Đàn bà con gái, tóc dài kiến thức ngắn, cậu đừng để ý."

Hầu Vệ Đông cười: "Biệt danh của tôi là "Gã điên", gã điên thì không bao giờ chấp mấy chuyện vặt vãnh này."

Uống rượu xong, Hầu Vệ Đông đi từ thôn Tiêm Sơn, theo một con đường nhỏ khác thẳng tiến đến chính quyền trấn Thanh Lâm. Đường xuống núi phong cảnh đẹp hơn con đường kia, nhưng vì gánh nặng vay vốn, anh không có tâm trí ngắm cảnh, vừa chạy vừa suy nghĩ trong đầu làm thế nào để vay được tiền.

Lần vay vốn trước là vì việc công, lần vay này thuần túy là việc tư. Mở lời thế nào cần phải có kỹ thuật.

Đến đầu thị trấn Hạ Thanh Lâm, Hầu Vệ Đông nảy ra một cái cớ: bản vẽ của kỹ sư Lưu Duy còn thiếu một vạn tệ, lấy danh nghĩa trả tiền bản vẽ để vay thêm một vạn.

Túc Minh đã xuống thôn, không có ở văn phòng. Hầu Vệ Đông không muốn ở lại trấn lâu, sau khi chào hỏi Dương Phượng, liền ngồi ở con đường duy nhất Túc Minh phải đi qua khi về nhà, mua một bao thuốc lá Vân Yên, phì phèo chờ đợi.

Đến bốn giờ chiều, anh thấy Túc Minh xách túi đi về phía nhà mình.

Hầu Vệ Đông vội đứng dậy: "Trấn trưởng Túc."

Sáng nay Túc Minh đến thôn Hồng Hà Bá, trưa uống rượu ở nhà Bí thư Dương, một mình đối đầu hai người, chuốc cho thôn trưởng và bí thư say mèm, đầu óc anh cũng hơi choáng váng. Thấy Hầu Vệ Đông, anh nói: "Tìm tôi có việc gì? Đi, về nhà nói chuyện."

Về đến nhà, Túc Minh tựa vào ghế sofa, nheo mắt nghỉ ngơi vài chục giây mới hỏi: "Vệ Đông có việc gì gấp à?"

Túc Minh phụ trách xây dựng đường sá, biết Hầu Vệ Đông đã dốc hết tâm lực vì Thượng Thanh Lâm, thái độ của Triệu Vĩnh Thắng hôm đó thực sự không nên. Điều quý giá hơn là Hầu Vệ Đông nhận được đối xử như vậy mà không hề suy sụp, vẫn kiên trì ở công trường. Qua chuyện này, Túc Minh nhìn Hầu Vệ Đông bằng con mắt khác.

Hầu Vệ Đông giả vờ tùy ý nói: "Chỉ là chuyện bản vẽ, kỹ sư Lưu thúc giục cần thêm một vạn tệ nữa."

Túc Minh nhíu mày: "Lại vay tiền trả tiền bản vẽ à? Có thể bảo kỹ sư Lưu thư thả vài ngày không?"

Hầu Vệ Đông giả vờ khó xử: "Lần trước đã thỏa thuận với kỹ sư Lưu, tiền bản vẽ trả làm hai đợt, lúc lấy bản vẽ trả một vạn, khi công trình hoàn thành trả một vạn còn lại. Giờ phần thô con đường đã xong, anh ấy gọi điện thúc giục chuyện này."

Cái cớ này hợp tình hợp lý, Túc Minh không thể không tin. Anh suy nghĩ một chút rồi nói: "Nếu là trước đây thì chuyện này dễ thôi, tôi nói với Trạm trưởng Hoàng một tiếng, làm thủ tục là lấy được tiền. Nhưng hiện nay trấn vừa thành lập một nhóm giám sát tài chính, Bí thư Triệu làm tổ trưởng, phàm là các khoản chi lớn trên năm ngàn tệ, phải có chữ ký của cả tổ trưởng nhóm giám sát tài chính và Trấn trưởng Tần mới có thể báo cáo thanh toán. Thủ tục liên quan đến quỹ tín dụng cũng thực hiện như vậy."

Túc Minh nói thêm: "Bí thư Triệu có chút hiểu lầm với cậu, nếu vay dưới danh nghĩa của cậu, e là không thông qua được."

Hầu Vệ Đông thầm hiểu: "Từ trước đến nay đều là Trấn trưởng duyệt chi, Triệu Vĩnh Thắng lập ra nhóm giám sát tài chính, thực chất là tước đi quyền lực quan trọng nhất của Tần Phi Dược."

Anh có chút không cam tâm: "Trấn trưởng Túc, có thể linh động không? Tháng này tôi vay trước bốn ngàn tệ, như vậy không cần nhóm giám sát tài chính phê duyệt."

Túc Minh phủ nhận đề nghị này: "Sửa đường là việc công, số tiền này đáng lẽ trấn phải chi. Lần trước để cậu vay danh nghĩa cá nhân đã là không thỏa đáng rồi. Tôi sẽ tìm thời gian đề xuất chuyện này, để trấn giải quyết hai vạn tệ đó. Huyện thưởng cho hai mươi vạn, mà một xu không chi cho con đường thì thực sự không nói nổi. Cậu cứ bảo kỹ sư Lưu, trước tháng năm sẽ trả tiền cho anh ấy."

Nghe Túc Minh bày tỏ như vậy, Hầu Vệ Đông thầm kêu khổ, liên tục cảm ơn rồi tươi cười rời khỏi nhà. Ra đến đường phố, anh tự giễu: "Hầu Vệ Đông à Hầu Vệ Đông, ai bảo cậu tự cho là thông minh, giờ thông minh quá hóa dại, tự mình hại mình rồi."

Nghĩ đến chị hai Hầu Tiểu Anh còn muốn vay vốn ở trấn Thanh Lâm, Hầu Vệ Đông chỉ biết cười khổ: "Làm nhân vật nhỏ, việc gì cũng phải cầu cạnh người khác, cảm giác này thật chết tiệt."

Anh đi lang thang vô định ở thị trấn Hạ Thanh Lâm, điểm lại tất cả những người mình quen biết. Anh mới bước chân vào xã hội, người quen biết cực kỳ hạn chế, không ai có thể giúp anh giải quyết số vốn này. Đột nhiên, anh nghĩ đến Tưởng Đại Lực đang ở tận Quảng Châu, vội tìm một chiếc điện thoại công cộng gọi theo số lần trước anh ta để lại. Điện thoại thông nhưng không có người nghe.

Hầu Vệ Đông không ở lại Hạ Thanh Lâm lâu. Có "cứu tinh" Tưởng Đại Lực, anh nhìn thấy hy vọng, hứng khởi chạy về phía Thượng Thanh Lâm. Vừa vào sân nhỏ ở thị trấn Thượng Thanh Lâm, anh không chậm trễ, chạy thẳng đến điểm bưu điện ở góc sân.

Điện thoại của Tưởng Đại Lực vẫn không có người nghe.

Hầu Vệ Đông cứ vài phút lại gọi một lần, gọi liên tục năm cuộc vẫn không có người nghe. Lúc này đã gần bảy giờ, theo giờ bình thường, Tiểu Giai ở Sa Châu đã rời văn phòng. Không tìm được Tưởng Đại Lực, Hầu Vệ Đông tiện tay gọi cho Tiểu Giai, không ngờ Tiểu Giai vẫn còn ở văn phòng.

"Hầu Vệ Đông, anh rốt cuộc đang bận cái gì, tại sao hôm qua không gọi điện cho em?" Mỗi khi Tiểu Giai giả vờ giận, cô luôn gọi thẳng tên anh.

Hầu Vệ Đông trong lòng chứa quá nhiều việc, hôm qua thật sự quên gọi điện cho Tiểu Giai, vội nói: "Hôm qua say quá, sáng nay mới dậy." Lời nói dối này nghe cực kỳ tự nhiên, không một chút sơ hở. Sau khi nói xong, chính Hầu Vệ Đông cũng giật mình: "Bây giờ mình sao thế này, nói dối mà trôi chảy như vậy."

Đầu dây bên kia, Tiểu Giai mắc lừa, quên cả trách móc Hầu Vệ Đông, xót xa nói: "Anh uống ít rượu thôi, chú ý sức khỏe. Văn phòng em có một bác lớn tuổi, hồi trẻ uống nhiều quá, mấy hôm trước bị chẩn đoán xơ gan. Chồng à, chúng ta còn trẻ, cuộc sống hạnh phúc mới chỉ bắt đầu, nhất định phải bảo vệ sức khỏe."

Hầu Vệ Đông nói: "Người trong giang hồ, thân bất do kỷ, sau này anh nhất định sẽ cẩn thận."

Tiểu Giai lúc này mới hài lòng, vui vẻ nói: "Hôm qua lúc ăn cơm, ông chủ lớn đã khen bài phát biểu em viết, chuẩn bị làm thủ tục điều chuyển chính thức cho em. Hôm nay, Cục trưởng Kim của phòng tổ chức đã nói chuyện với em, lát nữa sẽ phát quyết định điều động."

Hầu Vệ Đông đương nhiên cũng cảm thấy vui cho Tiểu Giai, anh cảm thán: "Đến Ủy ban xây dựng rồi, phải trân trọng công việc, làm việc cho tốt." Tiểu Giai làm nũng: "Em đương nhiên nỗ lực, giờ vẫn đang tăng ca viết tài liệu đây."

Trò chuyện với Tiểu Giai vài câu, nhìn đồng hồ bấm giờ đã đến hai phút năm mươi giây, Hầu Vệ Đông vội nói vài câu tình cảm rồi cúp máy. Vừa đúng hai phút năm mươi sáu giây, tính tiền ba phút, nếu quá một giây là phải tính bốn phút rồi.

Vừa đặt ống nghe xuống, điện thoại liền reo lên. Dương Tân Xuân nhìn số gọi đến rồi nói: "Hầu Vệ Đông, là số ở Quảng Châu."

"Đông Qua, cuối cùng cậu cũng nhớ đến tôi, chủ động gọi điện cho tôi."

Hầu Vệ Đông vui mừng khôn xiết: "Tưởng "đầu trọc", có việc tìm cậu, cậu là cứu tinh duy nhất của tôi rồi."

Đầu dây bên kia, Tưởng Đại Lực tâm trạng rất tốt, vui vẻ nói: "Đông Qua, có rắm thì mau thả, đừng vòng vo."

"Chị hai tôi nghỉ việc, đang mở một mỏ đá ở thôn Độc Thạch, Thượng Thanh Lâm. Chị ấy đã ký hợp đồng cung cấp đá hộc và đá vụn với Cục Giao thông, giờ còn thiếu khoảng hai vạn tệ chi phí vận hành. Cậu có tiền không, cho tôi vay trước, dự tính nửa năm sau có thể trả cậu, lãi suất tính theo lãi suất vay ngân hàng cùng kỳ."

Tưởng Đại Lực ở đầu dây bên kia chửi bới: "Đồ khốn kiếp, học được chút luật mà lại dùng với anh em à? Cậu đừng quên, ông đây cũng học luật. Số tài khoản của cậu là bao nhiêu, ngày mai tôi chuyển cho cậu hai vạn, có tiền thì trả, không có thì thôi." Anh ta làm kinh doanh dược phẩm ở Quảng Châu, đã mở ra cục diện, tháng này kiếm được gần mười vạn, nghe Hầu Vệ Đông vay hai vạn, anh ta không chút do dự đồng ý.

Đặt điện thoại xuống, sau khi vui mừng, Hầu Vệ Đông chìm vào suy tư: Tưởng Đại Lực xem ra thực sự có tiền rồi, mình thay vì mở mỏ đá ở Thượng Thanh Lâm, chi bằng đến Quảng Châu xông pha một phen, cũng là thành tựu sự nghiệp.

Nghĩ đến hai chữ "sự nghiệp", Hầu Vệ Đông thầm nghĩ: "Lý tưởng cao xa thời sinh viên thật là hư vô mờ mịt. Sự nghiệp thành công, sự nghiệp là gì, thế nào là thành công?"

Tưởng Đại Lực ở tận Quảng Châu quả nhiên là người giữ chữ tín, rất nhanh, tiền đã vào tài khoản của Hầu Vệ Đông, hơn nữa không phải hai vạn, mà là ba vạn.

Tưởng Đại Lực nói rất thẳng thắn: Công việc chính của anh ta là mỗi ngày đều chôn chân ở các quán bar và nơi giải trí, chuyên tháp tùng các sếp lớn ở bệnh viện ăn chơi trác táng. Ngoài ma túy không đụng vào, ăn, uống, gái, bạc đều đủ cả. Kiếm tiền nhanh, tiêu tiền còn nhanh hơn, ba vạn này đối với anh ta chẳng là gì, coi như ủng hộ anh em tốt khởi nghiệp.

Còn đối với Hầu Vệ Đông, ba vạn này đúng là món quà trong ngày tuyết rơi. Có ba vạn trong tay, anh thở phào nhẹ nhõm. Tuy nhiên, Hầu Vệ Đông không lấy hết ba vạn ra ngay. Mỏ đá Anh Cương dù sao cũng là doanh nghiệp hợp tác, quyền lợi và nghĩa vụ của anh và Tăng Hiến Cương là ngang nhau. Theo ý của Hầu Vệ Đông, lợi nhuận hai người chia đôi, Tăng Hiến Cương cũng phải gánh vác trách nhiệm tương ứng, không thể vì khó khăn mà giảm bớt trách nhiệm.

Đây có lẽ là sự tỉ mỉ và lạnh lùng mà việc học luật mang lại.

Hầu Vệ Đông thực tế kể lại tình hình trong trấn cho Tăng Hiến Cương nghe: "Tôi không vay được tiền, về nhà lại vay thêm được một vạn, nhà cũng không còn tiền nữa. Anh vẫn phải nghĩ cách, tôn chỉ của quỹ tín dụng là phục vụ dân làng địa phương, anh trực tiếp tìm Trấn trưởng Túc, nhờ ông ấy đứng ra vay giúp."

Tăng Hiến Cương vốn hy vọng Hầu Vệ Đông tìm thêm được hai vạn để duy trì cục diện. Không ngờ anh về tay không. Đầu tư ban đầu quá nhiều, anh đã không còn đường lui. Nghiến răng nói: "Để mở mỏ đá, tôi đã dốc hết tài sản rồi, giờ chỉ còn cách liều mạng. Tôi có chút quen biết với Trạm trưởng Hoàng, tôi sẽ trực tiếp tìm ông ấy."

Đây là lần đầu tiên anh làm doanh nghiệp, đầu tư nhiều như vậy, trong lòng thực sự không nắm chắc. Nhưng anh tin Hầu Vệ Đông nhất định có cách làm cho mỏ đá sống lại, nên đánh cược một phen.

Tăng Hiến Cương tìm Trạm trưởng Hoàng vay vốn, mặc dù là người quen, nhưng trước sau vẫn mất cả tuần. Hầu Vệ Đông còn đặc biệt cho Tăng Hiến Cương vay năm trăm tệ để anh mời khách ăn uống. Cuối cùng, vay được một vạn, thực tế cầm về tay chỉ có chín ngàn, một ngàn còn lại coi như tiền "hoa hồng" cho Trạm trưởng Hoàng.

Vay một vạn mà Trạm trưởng Hoàng dám ăn chặn một ngàn tiền hoa hồng, điều này khiến Hầu Vệ Đông mở mang tầm mắt. Anh cũng hiểu vì sao chị hai Hầu Tiểu Anh lại tự tin về chuyện vay vốn đến vậy, đồng thời hiểu vì sao cũng là nhân viên cơ quan, phần lớn nhân viên chỉ có thể đi đôi giày da giá sáu bảy mươi tệ, còn người ở quỹ tín dụng lại có thể đi đôi giày da ba trăm tệ.

Cùng một chính quyền trấn, cùng một tòa nhà, người bên trong lại sống những cuộc đời khác nhau. Có câu nói rằng cách mạng chỉ có phân công khác nhau, không có cao thấp sang hèn. Hầu Vệ Đông lúc học đại học còn tin được ba phần, giờ đây thực tế sống động khiến anh tỉnh táo nhận ra: chính vì phân công khác nhau, mới sinh ra cao thấp sang hèn.

Dưới sự kiên trì của Hầu Vệ Đông, mỏ đá đã phát lương đúng hạn cho hai mươi ba dân làng. Nhận được lương đúng hạn khiến dân làng vui mừng khôn xiết. Sau khi phổ biến lúa lai, nông thôn cơ bản không thiếu lương thực, chỉ thiếu tiền mặt. Dù lương mỗi tháng chỉ có bốn trăm năm mươi tệ, đối với một gia đình nông thôn cũng là một khoản thu nhập đáng kể. Có gia đình hai vợ chồng cùng làm ở mỏ đá, nhận được chín trăm tệ. Hai vợ chồng trẻ vui mừng, đi mua một cái đầu heo, bắt vài con cá trong ao nhà, nấu tại mỏ đá, mời Hầu Vệ Đông và Tăng Hiến Cương uống rượu.

Tại sân mỏ đá, em rể của Tăng Hiến Cương kê hai chiếc bàn vuông lớn, hơn hai mươi người quây quần bên nhau, ăn thịt uống rượu, không khí vô cùng náo nhiệt. Nhìn dáng vẻ vui mừng của dân làng khi nhận được tiền, Hầu Vệ Đông cũng cảm thấy một chút thỏa mãn.

Có thể giải quyết khó khăn cho dân làng, mang lại niềm vui cho họ, cũng là một việc làm đầy ý nghĩa.

Đợi đến khi đội công trình của Cục Giao thông vào sân, mỏ đá Anh Cương đã dự trữ được hơn bảy ngàn khối vật liệu. Quản lý dự án của đội công trình Lương Tất Phát vốn không muốn đến sửa đường Thượng Thanh Lâm, loại công trình nhỏ này vừa phiền phức vừa không có bao nhiêu lợi lộc, chỉ coi như nhiệm vụ chính trị mới dẫn đội lên núi. Thế nhưng đến hiện trường, điều kiện tại chỗ vượt xa dự đoán của anh:

Một là phần thô con đường Thượng Thanh Lâm làm cực tốt, chỉ kém đội thi công chính quy một chút. Nông thôn cơ bản không có thiết bị thi công, làm được đến bước này thực sự rất đáng quý.

Hai là thấy vật liệu dự trữ đầy đủ, đá hộc, đá vụn chất thành núi, điều này có nghĩa là tiến độ thi công có thể đẩy nhanh.

Ba là chất lượng đá hộc, đá vụn thượng hạng, cơ bản đạt chuẩn, dùng rất thuận tay.

Điều kiện hiện trường tốt có nghĩa là công trình có thể sớm hoàn thành, Lương Tất Phát lúc này mới lộ nụ cười.

Cha của Lương Tất Phát là người Sơn Đông, cũng là thành viên của Đoàn phục vụ Tây Nam quân đội Lưu - Đặng. Sau giải phóng, ông ở lại Ích Dương làm Phó huyện trưởng. Lương Tất Phát cũng có đặc điểm của người đàn ông Sơn Đông: vóc dáng cao lớn, thân hình vạm vỡ, lại thích mặc áo khoác bò, nói chuyện thẳng thắn, rất hợp tính với Hầu Vệ Đông.

Mỗi ngày lên công trường, Hầu Vệ Đông đều pha cho anh một cốc trà Ích Dương lớn, sau đó rảnh rỗi lại đi dạo khắp công trường cùng anh. Hầu Vệ Đông quen thuộc từng đoạn đường, Lương Tất Phát hỏi gì, anh đều có thể trả lời ngay.

Việc thi công rất thuận lợi, đầu tháng năm công trình đã kết thúc.

Khi công trình kết thúc, Hầu Vệ Đông và Lương Tất Phát đã thân thiết như anh em, đến người của đội công trình cũng trêu đùa gọi Hầu Vệ Đông là "Phó quản lý Hầu".

Ngày 15 tháng 5, nghe nói đây là ngày lành tháng tốt, lễ thông xe Thượng Thanh Lâm chính thức được tổ chức. Chức vụ Phó tổ trưởng tổ công tác của Hầu Vệ Đông đã bị bãi miễn, nhưng chức vụ Chủ nhiệm văn phòng tổ lãnh đạo sửa đường Thượng Thanh Lâm thì không. Dưới sự kiên trì của Trấn trưởng Tần Phi Dược, Dương Phượng ở văn phòng vẫn thông báo cho anh tham gia lễ cắt băng khánh thành.

Mười một giờ. Dưới sự tháp tùng của Huyện trưởng Mã Hữu Tài, Phó huyện trưởng Lý Băng, Cục trưởng Cục Giao thông Tăng Chiêu Cường, Chủ nhiệm Ủy ban Nhân dân thành phố Sa Châu Cao Chí Viễn đã đến con đường Thượng Thanh Lâm. Tại nơi giao nhau giữa đường Hạ Thanh Lâm và đường Thượng Thanh Lâm, cờ màu tung bay, dưới hai quả bóng bay lớn treo hai khẩu hiệu lớn, một cái viết "Cảm ơn Huyện ủy, chính quyền huyện đã quan tâm đến nhân dân Thanh Lâm", cái kia viết "Cảm ơn các tầng lớp xã hội đã quan tâm đến nhân dân Thanh Lâm". Một đội học sinh tiểu học mặc đồng phục thống nhất, tay cầm cờ nhỏ, đón chào lãnh đạo.

Đoàn xe vừa đến, lập tức tiếng chiêng trống vang trời, học sinh vừa vẫy cờ nhỏ vừa dưới sự chỉ huy của giáo viên, đồng thanh hô vang: "Chào mừng, chào mừng, nhiệt liệt chào mừng".

Triệu Vĩnh Thắng, Tần Phi Dược đứng cạnh nhau, mặt mày rạng rỡ, thỉnh thoảng còn trò chuyện. Phía sau là các thành viên trong ban lãnh đạo như Túc Minh, Tưởng Hữu Tài cùng các đồng chí lão thành đã nghỉ tuyến hai như Hương trưởng Cao, phía sau nữa là Đường Thụ Cương, Âu Dương Lâm, Hầu Vệ Đông, Tần Đại Giang, Tăng Hiến Thông, Giang Thượng Sơn...

Cao Chí Viễn xuống xe, nhìn thấy cảnh tượng này, mắt không khỏi hơi ươn ướt. Dù làm quan lớn đến đâu, ông cũng không bao giờ quên nơi sinh ra, nuôi dưỡng mình, nơi từng đổ mồ hôi, rơi nước mắt, thậm chí đổ máu là Thượng Thanh Lâm.

Toàn bộ lễ cắt băng khánh thành rất hình thức, chỉ nửa tiếng là kết thúc. Sau đó, đoàn xe đi dọc theo con đường mới sửa để thị sát con đường Thượng Thanh Lâm mới.

Xe của Triệu Vĩnh Thắng đi đầu dẫn đường, bảy chiếc xe con của Cao Chí Viễn, Mã Hữu Tài, Lý Băng... theo sát phía sau. Cuối cùng là một chiếc xe buýt, Hầu Vệ Đông và mọi người ngồi trên đó. Người dân Thượng Thanh Lâm chưa bao giờ thấy nhiều xe như vậy trước cửa nhà, nơi xe đi qua, người già tựa cửa ngóng nhìn, người trẻ đổ ra ven đường, trẻ con và chó chạy qua chạy lại.

Toàn bộ con đường trở thành một biển vui tươi.

Mã Hữu Tài ngồi trên xe của Cao Chí Viễn, tháp tùng lãnh đạo trò chuyện.

Cao Chí Viễn cảm khái vô cùng: "Huyện trưởng Mã, tôi từng làm Chủ nhiệm Ủy ban cách mạng ở xã Thượng Thanh Lâm, sau đó là Bí thư kiêm Hương trưởng. Năm đó từng muốn sửa đường, nhưng vì nhiều lý do không sửa được, rất lấy làm tiếc. Nay dưới sự lãnh đạo của Huyện trưởng Mã, cuối cùng đã hoàn thành, thực hiện được ước mơ của tôi. Tôi thay mặt bảy ngàn nhân dân Thanh Lâm, cảm ơn Huyện ủy, chính quyền huyện Ích Dương."

Mã Hữu Tài từng là cấp dưới của Cao Chí Viễn, rất kính trọng vị lãnh đạo nghiêm khắc mà giàu tình cảm này. Ông báo cáo: "Năm 94 là năm xây dựng giao thông, nhiệm vụ trọng tâm năm nay là xây dựng đường Sa Ích và đường Ích Ngô. Hai con đường này thông, sẽ cải thiện đáng kể tình trạng giao thông của Ích Dương. Mục tiêu trọng điểm năm 95 là kết nối trấn Lý Sơn và trấn Thanh Lâm, triệt để làm sống động nguồn tài nguyên của Thượng Thanh Lâm."

Cao Chí Viễn liên tục gật đầu.

Đường Thượng Thanh Lâm là mặt đường đá dăm, vì vừa mới hoàn thành nên mặt đường rất bằng phẳng, hai mươi cây số đường, đoàn xe chỉ mất chưa đầy bốn mươi phút.

Trong thị trấn đầy những mảnh vụn pháo hoa, tuy không phải ngày chợ, nhưng người đông như