Thí dụ như Matteo Ricci làm quan nhiều năm ở Bắc Kinh, chỉ từng quỳ lạy ngai báu hoàng đế. Matteo Ricci chưa gặp mặt hoàng đế Vạn Lịch bao giờ, bởi vì Vạn Lịch căn bản không lên triều, cũng cơ bản không âm thầm tiếp kiến đại thần.
Phải công nhận, Vạn Lịch rất hố, hoàn toàn phá hủy trị vì Đại Minh.
Đừng nói gì mà Vạn Lịch ba lần chinh chiến, từ lúc người này chểnh mảng việc triều đình thì nhiều bộ môn quốc gia bắt đầu ngừng, triều đình Đại Minh bị phá hư có tính hệ thống.
Trên thực tế, Vạn Lịch chỉ lơ là triều chính thì Đại Minh không đến mức nhanh chóng suy sụp.
Vạn Lịch dỗi với quan văn, cố ý không phối hợp công tác của quan văn, thậm chí quan viên bệnh chết hoặc về hưu thì tên này không chịu ký tên cho quan viên mới nhậm chức chính thức làm việc. Điều này dẫn đến thiếu nhiều quan viên cấp bộ ở trung ương, không tìm được vài quan viên cấp ti làm việc, một số bộ không có một vị quan nào, còn đánh mất ấn quan của bộ môn này.
Hoàng đế Vạn Lịch mục rữa, quan văn cũng nát theo.
Vạn Lịch bỏ bê triều chính nhiều năm nhưng vẫn có thể điều khiển triều đình, không xuất hiện quyền thần, không phải bởi vì có thủ đoạn chính trị cao minh mà do triều đình Đại Minh đã nát đến mức không ra nổi quyền thần. Quyền thần muốn làm cái gì phải cấu kết với thái giám cầm bút, không có thái giám ký tên và đại ấn của hoàng đế thì quyền thần cũng chẳng thể làm được chuyện gì.
Hơn nữa, quyền thần có thể chỉ huy ai?
Nội các thủ phụ nhìn quanh, ôi mợ, sao có mình ta trong Nội các? Thiếu một nửa thượng thư lục bộ? Ủa, tả hữu thị lang và lang trung trong các bộ làm việc thật sự sao mà thiếu nhiều người thế?
Đại thần trung tâm thời cuối Vạn Lịch thậm chí không giữ lễ nghi. Hoạt động tế tự cấp cao nhất như cúng thiên địa mà quan viên chẳng những không trai giới mộc dục, ngày tế tự còn uống rượu, thậm chí mất tích luôn. Tế tự thiên địa thường biến thành hoạt động dạo chơi ngoại thành, có thể mang theo gia nô, tiểu tư và bánh ngọt.
Tế tự thiên địa mà dám chơi kiểu đó thì còn chuyện gì không dám làm?
Dù sao hoàng đế cũng mặc kệ, dù sao viện Đô Sát đã ở trạng thái nửa ngừng, dù sao không xem tấu chương của khoa đạo ngôn quan, thích thì tham ô, hốt bạc vào túi riêng, dù sao làm ra chiến tích gì hoàng đế cũng không cho thăng quan.
Thậm chí ngay cả Các thần và thượng thư bởi vì quanh năm rảnh rỗi nên xuất hiện tình huống từ chức về quê.
Vớ vẩn hơn nữa là với tấu chương từ chức của đại thần thì hoàng đế Vạn Lịch muốn xem kỹ. Thế là, có người từ chức mấy nhưng mãi không được phê duyệt.
Lấy Lý Đình Cơ làm ví dụ, sau khi vào Các chợt phát hiện quan viên của bộ môn trung ương có đến 43% thiếu chỗ, đó là còn chưa bao gồm quan văn nhỏ cấp thấp. Lý Đình Cơ không thể làm việc chính, rồi còn bị Đảng Đông Lâm buộc tội, tuy hoàng đế không xem tấu chương buộc tội đó nhưng Lý Đình Cơ vẫn không chịu đựng nổi nữa.
Lý Đình Cơ viết tấu chương từ chức, hoàng đế Vạn Lịch không phê cho, thế là ông dứt khoát tặng nhà cho người nghèo, bản thân chạy đi ở trong miếu để bày ra quyết tâm của mình.
Lão huynh này ở miếu đổ nát năm năm, viết một trăm hai mươi ba phong thư từ chức, được biệt hiệu “Ông từ Các lão”.
Lý Đình Cơ thật sự không chịu đựng nổi, trực tiếp treo ấn rời đi, đây chính là tội lớn mất đầu. Khiến Lý Đình Cơ tan vỡ là đại thần Nội các chơi trò mất tích nhưng hoàng đế Vạn Lịch lờ đi.
Mãi khi Lý Đình Cơ chết vì nghèo bệnh, hoàng đế Vạn Lịch luôn lặn sâu rốt cuộc ngoi lên trong nhóm chat chính phủ Đại Minh, truy tặng chức thiếu bảo cho Lý Đình Cơ, truy thụy "Văn Tiết".
Triệu Hãn đọc hơn một nửa “Ký sự Cơ Đốc giáo viễn chinh Trung Quốc”, miêu tả nhiều tập tục xấu đã được thay đổi. Matteo Ricci công kích hiện tượng dìm chết trẻ sơ sinh, hiện giờ đã ít thấy trẻ sơ sinh bị dìm chết, ít ra bách tính tầng dưới cùng sẽ không vì nuôi không nổi mà làm như vậy.
Chỉ có số ít châu huyện Giang Nam, và thân sĩ luôn đẻ con gái, sợ mãi không sinh được con trai mới dìm chết bé gái sơ sinh.
Phong tục ác liệt này nếu bị phát hiện thì sẽ lưu đày cả nhà. Kẻ lên kế hoạch và tham dự dìm chết trẻ sơ sinh bị chém đầu. Người chủ động tố giác mới tránh xử phạt bị lưu đày, nếu không ở lại nguyên quán được nữa (tố giác người nhà), quan phủ sẽ giúp đỡ đưa người này di dân đi phương Bắc.
Còn có người Trung Quốc coi thường y học, hiện tượng này bị thay đổi, không còn xem thầy thuốc là tiện dịch.
Nửa buổi chiều, Triệu Hãn gọi Giulio Aleni đến: “Vị giáo hoàng kia vẫn chưa gửi mệnh lệnh gì sao?”
Giulio Aleni trả lời: “Từ Trung Quốc đi La Mã, đường đi xa xôi, ít nhất phải cuối năm nay mới có thể trở về, nếu có gió bão thì kéo dài tới sang năm.”
Triệu Hãn lại hỏi: “Dòng Tên ở Trung Quốc có ý tưởng gì?”
Giulio Aleni khẽ thở dài: “Không có ý tưởng gì, Dòng Tên ở Trung Quốc chỉ còn cái tên.”
Trong quyển sách này, Matteo Ricci luôn oán trách không đủ kinh phí truyền giáo, có suy xét xin tiền tín đồ, nhưng cuối cùng từ bỏ, bởi vì sợ hãi thu tiền sẽ dọa chạy tín đồ.
Sau khi Triệu Hãn xua đuổi nhà truyền giáo đi, nhà truyền giáo còn ở lại hoàn toàn mất nguồn vốn. Trong tình huống này, bọn họ ăn cơm còn khó khăn, không làm quan, buộc phải kiếm việc làm thêm. Nhiều nhà truyền giáo chuyên môn phiên dịch sáng tác của Châu u, miễn cưỡng đủ sống.
Một đám nghèo rớt mồng tơi!