《 Thuyết Phương Pháp 》 của Địch Tống Khâm lúc này chỉ có bản tiếng Pháp, vẫn chưa có bản tiếng Latinh. Tuy đã được xuất bản hơn mười năm, phương pháp số học trong sách cũng rất phổ biến, nhưng tác phẩm triết học của hắn lại bị đánh giá thấp.
Con thuyền lắc lư chạy tới nước Anh, vừa hay đang nhàn rỗi, Trương Thụy Phượng lại hỏi: "Trong sách viết những gì?"
Tạp Nhĩ trả lời: "Cái gì cũng có, bao gồm số học, vật lý v.v. Điều thật sự có giá trị là giải thích cách nghiên cứu học thuật, có được cuốn sách này chắc Bệ hạ sẽ vui mừng lắm."
Trương Thụy Phượng nghe không hiểu: "Ngươi giải thích cụ thể chút."
Tạp Nhĩ nói: "Ví dụ như quang học, nghiên cứu của Địch Tống Khâm và hoc thuật của Khâm Thiên viện có rất nhiều điểm tương đồng. Chỗ khó là, dùng nguyên lý quang học để giải thích cách mà mắt nhìn thấy vật. Chúng ta đều biết, mắt khi lấy ra là hình cầu. Địch Tống Khâm cho rằng mắt chính là một thấu kính hội tụ
••• Trương đại sử có biết thấu kính hội tụ không?"
"Khụ khụ: “ Trương Thụy Phượng ho khan hai tiếng, mỉm cười nói: “Ngươi nói tiếp đi."
Tạp Nhĩ nói: "Tròng kính trong ống nhòm mà các tướng quân sử dụng là thấu kính hội tụ. Theo Địch Tạp Nhĩ, đôi mắt của mỗi chúng ta đều là một cặp ống nhòm. Còn những học trò bị cận thị, là bởi vì thấu kính hội tụ có vấn đề, khiến cho tiêu điểm quang học có sự thay đổi."
"Thì ra là vậy: “ Trương Thụy Phượng không hiểu, nhưng vẫn giữ nguyên nụ cười nói: “Ngươi nói tiếp đi."
Tạp Nhĩ nói: "Quan điểm về Cơ học của Địch Tạp Nhĩ, cũng tương đồng với một số học giả của Khâm Thiên viện. Thậm chí, Địch Tống Khâm còn cực đoan hơn, cho rằng ngoại trừ tư tưởng, toàn bộ vũ trụ đều là chuyển động cơ giới, mọi sự vật đều có thể giải thích bằng cơ học. Tất cả động vật, bao gồm con người, cũng bị chi phối bởi định luật cơ học đơn giản. Giá trị hơn cả, là Thuyết nhận thứ và Thuyết phương pháp của nghiên cứu học thuật do Địch Tạp Nhĩ đề ra."
Không đợi Trương Thụy Phượng nói chuyện, Tống Khâm đã thẳng thắn nói: "Thuyết nhận thứ có ba nội dung: Thứ nhất, triết học là cơ sở cho tất cả các môn học tự nhiên, đòi hỏi phải có tính chân thực và độ tin cậy. Thứ hai, triết học ngày trước (khoa học), hệ thống lý luận còn thiếu sót, thậm chí bắt nguồn từ nền tảng nhận thức chính xác. Thứ ba, nguyên nhân của nền tảng chính xác hoặc không có độ tin cậy, là phương pháp xác lập nền tảng không chính xác, thậm chí là không có phương pháp nào, cho nên phải có Thuyết phương pháp. Trương đại sử có biết, điều này quan trọng thế nào đối với Khâm Thiên viện không?"
"Quan trọng thế nào?" Trương Thụy Phượng hỏi.
Tạp Nhĩ đáp: "Giống như 《 Chu Tử Ngữ Loại 》 của lý học đời nhà Tống và nhà Minh."
Trương Thụy Phượng trợn mắt hốc mồm, hắn biết Hoàng đế coi trọng Khâm Thiên viện. Nhưng hiện tại môn học tự nhiên của Khâm Thiên viện vẫn chưa mạnh như thác đổ, cũng chưa hình thành hệ thống khoan dung. Nếu đúng như lời Tạp Nhĩ, vậy khi đem bản 《 Thuyết phương pháp 》 này về, học vẫn của Khâm Thiên viện có thể khai tông lập phái rồi.
Tạp Nhĩ càng nói càng hăng, nội dung trong Thuyết phương pháp của Địch Tống Khâm, mang đến cho hắn cảm giác được khai sáng.
Thuyết phương pháp của Địch Tống Khâm có bốn nguyên tắc:
Thứ nhất, vứt bỏ tất cả định kiến, xác lập quyền uy một các lý trí. Dựa vào lý trí kiểm tra tất cả tri thức, tiêu chuẩn kiểm tra là rõ ràng minh bạch, không thể nghi ngờ.
Thứ hai, chia đối tượng nghiên cứu thành các bộ phận càng nhỏ càng tốt, cho đến khi có thể giải quyết vấn đề toàn vẹn.
Thứ ba, nghiên cứu khoa học phải có trình tự, từ dễ đến khó, từ đơn giản đến thâm sâu. Đối tượng nghiên cứu không có trình tự tự nhiên, cần tạo cho nó một trình tự nghiên cứu nhân tạo.
Thứ tư, lúc nghiên cứu vấn đề, hãy cố gắng liệt kê toàn bộ tình hình. Có một số câu trả lời thích hợp với tình hình này, có một số khác lại thích hợp với tình hình kia. Để thực hiện nghiên cứu mang tính phổ biến thì phải đảm bảo không có sơ sót.
Thuyết nhận thức có ba nội dung, Thuyết phương pháp có bốn nguyên tắc, có thể nói là xây dụng nền tảng vững chắc cho nghiên cứu khoa học.
Không vi phạm những điều này, khoa học sẽ không được hệ thống.
Trương Thụy Phượng cũng không hiểu những thứ này, vội chuyển chủ đề: "Nếu Địch Tống Khâm giỏi như vậy, sao không mời hắn về Nam Kinh gặp Vua?"
Tạp Nhĩ nói: "Tại hạ đã thăm dò qua, Địch Tạp Nhĩ vẫn luôn ở Hà Lan."
Trên thực tế, Địch Tống Khâm đã sớm sang Thuỵ Điển đảm nhiệm chức gia sư riêng của Nữ hoàng Thuỵ Điển.
Nữ hoàng đi học. Ngày nào cũng bị gió lạnh thổi qua, không may mạc bệnh viêm phổi rồi qua đời.
Địch Tạp Nhĩ là người Pháp, sở dĩ định cư lâu dài ở Hà Lan, là vì nghiên cứu của hắn quá chấn động, thường xuyên thách thức quyền uy của Giáo hội và Hội Thiên Chúa. Đức tin bên Hà Lan là Tân giáo, tiến bộ hơn một chút, sẽ không bị thiêu chết một cách kỳ lạ.
Dù vậy, sau khi Địch Tạp Nhĩ viết xong 《 Thuyết thế giới 》 ( 《 Nguyên lý triết học 》 ), cũng kìm nén gần mười năm mới dám xuất bản.
Bởi vì thời điểm viết xong bản thảo 《 Thuyết thế giới 》 , có thông tin truyền đến từ Ý Đại Lợi, do tán thành Thuyết nhật tâm nên Gia Lợi Lược đã bị Tòa thánh La Mã kết tội.